Iluzja – jej wpływ na opinię tłumów

123rf.com

Od zarania cywilizacji tłumy zawsze znajdowały się pod wpływem iluzji. To właśnie od ich twórców zależało wznoszenie nowych świątyń, posągów czy stadionów. Jaka iluzja rządzi nami podczas EURO?
Niezależnie czy dotyczyło to religii czy też kwestii filozoficznych lub społecznych potężna siła iluzji zawsze działała, kiedy za ideą szły tłumy. I tak iluzje odcisnęły i dalej wpływają na wydarzenia, które mają miejsce na naszej planecie. Gustave Le Bon, francuski psycholog i socjolog, badacz tłumu, twierdzi że to właśnie w imię iluzji wzniesiono świątynie egipskie i chaldejskie, rozniecono rewolucje i nadal skupia się uwagę milionów ludzi na takich zdarzeniach jak Mistrzostwa Europy w piłce nożnej. Nie ma bowiem żadnej idei, czy to politycznej, artystycznej czy społecznej, która nie zostawałaby pod przemożnym wpływem iluzji.

Iluzje? Co to jest? To jedynie złudne cienie rzeczywistości, ale to one są spadkobiercami naszych marzeń. One okazują się wystarczająco silne, by pchać narody do stworzenia dowodów swojej świetności. Jej symbolem mogą stać się stadiony piłkarskie, wielkość i ważność można poczuć wiwatując na ulicach po wygranym bądź przegranym meczu swojej drużyny. Czy wynik trzy zero zmieni coś w życiu państwa, narodu, zmieni bieg wszechświata? Filozofowie ostatniego stulecia dużo sił poświęcili, by wytropić i zniszczyć iluzje, którymi ich przodkowie żyli przez długie wieki. Ich racjonalizm obrócił je w ruinę i nie odkryli oni nic, co nie byłoby ślepymi i niemymi siłami natury. A gdzie sen o potędze? Gdzie żal, że jej nie ma? Gdzie uczucia z tym związane?

Masy nigdy nie są zainteresowane prawdą i zwykle odwracają się od prawd, które są im nie w smak. Nie powinno być karnego, to sędzia popełnił błąd, nie było faulu, Niemcy wcale nie grali dobrze. Tłumy preferują raczej ubóstwianie błędu, jeśli tylko jest on w stanie je uwieść. Każdy, kto potrafi odpowiednimi iluzjami oczarować tłumy, może łatwo przejąć nad nimi władzę. Każdy, kto próbuje takie iluzje zniszczyć, staje się ich ofiarą. Jest jeszcze złoty środek – patrzeć na EURO tłumy z dystansu, z miejsca obserwatora, który wie że to, jak każda iluzja, minie.

„Psychologia tłumu. Studium powszechnego umysłu”, Gustav Le Bon, wyd. Sensus

Sposoby na pozbycie się lęku w tłumie