Bułgaria – słońce i dobra kuchnia

123RF.com / Wyspa Nesebyr

Bułgarię od zawsze odwiedzano dla jej wspaniałego wybrzeża. Rzymscy cesarze, XIX-wieczni arystokraci, członkowie biura politycznego i turyści w zorganizowanych grupach – wszyscy oni chętnie spędzali wakacje nad Morzem Czarnym.
Upadek komunizmu sprawił, że oczom świata ukazało się znacznie więcej atrakcji, jakie ma do zaoferowania ten nadzwyczaj piękny kraj. Uwagę przykuwa niezwykle urozmaicona rzeźba terenu z wysokimi górami Riły, Pirinu i Rodop, Równiną Naddunajską i pofałdowanymi terenami graniczącymi z Turcją, gdzie w wielu wioskach życie nie zmieniło się od setek lat. Mając do dyspozycji 2–3 tygodnie, można dotrzeć do tych wszystkich miejsc samochodem (podróże środkami transportu publicznego narzucają pewne ograniczenia). Stan większości dróg w Bułgarii jest zadowalający lub dobry, a czyste, wygodne zajazdy wyrastają jak grzyby po deszczu nawet w najbardziej dzikich regionach kraju, korzystając z mody na turystykę wiejską.

reklama

Aby poznać duszę Bułgarii, trzeba jednak zwiedzić jej miasta i miasteczka, gdzie spoczywają różnorodne skarby dziedzictwa kulturowego. Położona u stóp wspaniałej góry Witosza Sofia to fascynujące miasto, ale jeszcze bardziej interesujące są: starożytne Płowdiw z budowlami rzymskimi, osmańskimi i budynkami z okresu Odrodzenie Narodowego oraz średniowieczne Wielkie Tyrnowo – położona nad rzeką Jantrą stolica drugiego państwa bułgarskiego. Trochę czasu trzeba też zarezerwować na zwiedzanie wybrzeża. Między turystycznymi kurortami znajduje się ufortyfikowany port Sozopol i malownicza wyspa Nesebyr (znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO).Mniej więcej pośrodku bułgarskiego wybrzeża leży Warna, XIX-wieczny kurort, który może być świetną bazą do wypadów na północ i południe.

Poszukujący odpoczynku w nadmorskim hotelu z basenem, powinni skierować się na północ, gdzie znajdują się nieco bardziej eleganckie kurorty niż na południu. Złote Piaski są mniejsze i spokojniejsze od swojego odpowiednika na południu – Słonecznego Brzegu. Aby rzeczywiście umknąć tłumom, trzeba jednak zapuścić się na północ od Bałczika albo na południe od Carewa, gdzie długie, złociste plaże otoczone lasami nie padły jak dotąd ofiarą industrializacji.

BAŁKAŃSKIE SMAKI

Bułgarska kuchnia to smakowita mieszanka kulinarnych wpływów Zachodu i Wschodu.

Bułgarska kuchnia jest wielosmakowym odbiciem historii i geografii kraju. Jego położenie na przecięciu głównych bałkańskich szlaków sprawiło, że przez stulecia zaglądali tu przybysze z odległych stron, odciskając swoje piętno na bułgarskich potrawach.

Najbardziej widoczne są ślady pozostawione przez panowanie Turków, ale i wpływy kuchni greckiej, włoskiej, a także innych krajów śródziemnomorskich są nie do przecenienia. Posiłek w Bułgarii może składać się w związku z tym z tureckich kebabów, greckiej musaki albo włoskiego makaronu z błyszczącą czerwoną papryką i granatowymi bakłażanami, pękatą cukinią oraz lśniącymi oliwkami, które bardziej niż z Bułgarią kojarzą się z basenem Morza Śródziemnego. Jest jeszcze jeden powód, dla którego bułgarską kuchnię można opisywać jako kociołek różnych smaków.

Najbardziej znanym i tradycyjnym daniem bułgarskim pozostaje bowiem gulasz przygotowywany, a następnie podawany na stół w ceramicznym naczyniu zwanym giuwecz. Mięso i warzywa dusi się na wolnym ogniu lub węglu drzewnym, co pozwala zachować walory odżywcze wszystkich składników potrawy, czyni mięso miękkim, umożliwia przenikanie i mieszanie się różnych smaków. Efekt końcowy to pożywna, syta potrawa przypominająca węgierski gulasz. W bułgarskiej kuchni rządzi najstarsza kobieta w domu, zazwyczaj babcia, która przekazuje przepisy na domowe przysmaki z pokolenia na pokolenie i odgrywa pierwszoplanową rolę przy okazji najróżniejszych świąt i uroczystości rodzinnych.

Dobre, bo własne

Bułgarzy nie przejęli jeszcze zachodnioeuropejskiego zwyczaju importowania zielonej fasolki z Kenii i wymęczonych długą lotniczą podróżą ananasów z Karaibów; stosunkowo niedawno zaczęli importować włoski makaron i majonez. Bułgarska kuchnia wykorzystuje świeże, proste składniki, zazwyczaj z miejscowych, często ekologicznych upraw. Przetworzone i pakowane produkty należą do rzadkości, a długa tradycja uprawiania własnych owoców i warzyw wciąż jest kultywowana. Przy większości bułgarskich domów znajdziemy ogródki warzywne, a nawet winnice. Zawartość bułgarskiego koszyka z zakupami nie odbiega zbytnio od tego, co kupuje

się w innych częściach Europy. Spośród mięs Bułgarzy najchętniej jedzą wołowinę, jagnięcinę i kurczaki, którym najczęściej towarzyszy ryż i fasola, a niekiedy makaron. Jeśli chodzi o warzywa, najbardziej popularne są ziemniaki, marchewki, papryki, bakłażany, cebule, szpinak i grzyby. Niezwykle smacznych owoców: malin, czereśni, truskawek, moreli oraz różnych odmian arbuzów i melonów nie brakuje od wiosny do końca lata.

Nawet jeśli na równinach i w górach hoduje się owce, świnie i kury, to spożycie mięsa na głowę mieszkańca jest w Bułgarii jednym z najniższych w całej Unii Europejskiej. Mięso podawane jest na ogół od święta lub na inne nadzwyczajne okazje. Na biednej prowincji lepiej jeść mięso wieprzowe ze świń hodowanych na wolności niż wołowinę i baraninę, która może być twarda.

Bułgarzy to naród zbieraczy. Zbieractwo jest nieodłącznym elementem lokalnego kolorytu. Grzyby, warzywa i dzikie owoce zbierają wszyscy mieszkańcy wsi: starzy i młodzi. Na wybrzeżu Morza Czarnego, podobnie jak nad Dunajem i jeziorami, łowi się natomiast na własne potrzeby ryby.

Potrawy przyprawiane są na ogół delikatnie. Szczypta soli na Bałkanach to w istocie mieszanka soli, kozieradki, czerwonej papryki i innych przypraw. Szeroko stosowane jest również przypominające oregano ziele czubrica, którego liście się suszy, a następnie dodaje do zup i gulaszy, a czasami, po zmieleniu, je się z chlebem. Pietruszka suszona i świeża jest równie popularnym dodatkiem do zup i sałatek. Tymianek, niekiedy nazywany „przyprawą pasterza” używany jest jako dodatek do wielu dań, zarówno mięsnych, jak i warzywnych.

BUŁGARSKIE MENU

Czuszki biurek – smażone albo zapiekane papryki nadziewane jajkiem i serem

Giuwecz – duszona jagnięcina z siekanymi warzywami

Kaszkawal pane – panierowany, smażony ser

Kebabczeta – pikantne mięso mielone lub kiełbaski z rusztu

Kawarma – danie narodowe, pikantny gulasz z papryką, mięsem, pomidorami i ostrą papryczką

Kiufte – pikantne kulki mięsne, bądź hamburgery

Misz masz – pieczone ziemniaki, pomidory, cebula i ser

Riba plakija – pieczona ryba, zazwyczaj karp lub okoń, doprawiony cytryną, cebulą, czosnkiem i pomidorami

Szopska – sałatki mogą zajmować w bułgarskim menu (listata) kilka stron. Towarzyszą one praktycznie każdemu posiłkowi, zazwyczaj podaje się je jako przystawki wraz z aperitifem w postaci rakiji. Najbardziej popularna jest sałatka szopska, poza Bułgarią nazywana grecką. To wspaniałe połączenie pokruszonego, kremowego białego sera, pomidorów, świeżego ogórka i ostrej cebuli.

Sirene po szopski – zapiekany kozi ser z jajkiem i pomidorami

Jogurt – pyszny bułgarski jogurt robi się na ogół z krowiego mleka, choć są też odmiany (uznawane za gorsze) bazujące na mleku owiec lub bawolim. Znajdziemy go w niemal każdym posiłku jako składnik potrawy lub podawany osobno.

http://www.berlitzwydawnictwo.pl/