Jak radzić sobie ze skutkami radioterapii?

fot.123rf

Radioterapia podobnie jak chemioterapia niesie ze sobą ryzyko występowania skutków ubocznych. Pacjent jest „bezpieczny” dla otoczenia, nawet dla dzieci i kobiet w ciąży. Niestety, sam może czuć się źle. O ile w przypadku chemii o charakterze i stopniu nasilenia
dokuczliwych objawów decyduje w głównej mierze rodzaj leku, o tyle w radioterapii najwięcej zależy od tego, która część ciała zostanie poddana naświetlaniu. Występują tam potem zmiany o charakterze popromiennym.

1. Kondycja ogólna

reklama

Podczas terapii i po jej zakończeniu ma prawo wystąpić u pacjenta ogólne zmęczenie i osłabienie. Trzeba unikać wysiłku i ciężkiej pracy, wypoczywać również w ciągu dnia.

2. Problemy skórne

W trakcie radioterapii należy bardzo delikatnie obchodzić się z leczonym obszarem skóry. Zwykle w tym miejscu zaczyna być ona zaczerwieniona, podrażniona lub zbrązowiała. Po kilku tygodniach radioterapii skóra może stać się bardzo sucha.

Dlatego:

• do mycia, jeżeli lekarz go nie zabroni, najlepiej stosować klasyczne szare mydło lub preparaty o neutralnym odczynie pH. Dobre są również środki zawierające kwas foliowy

• w czasie naświetlań, a także kilka tygodni po ich zakończeniu nie należy stosować na obszarze leczonym żadnych olejków, maści, balsamów, kremów, dezodorantów, pudrów, perfum ani domowych specyfików (chyba że lekarz lub pielęgniarka wyrażą na to zgodę). Wiele produktów do pielęgnacji skóry pozostawia na niej warstwę ochronną, która może przeszkodzić w radioterapii lub gojeniu się skóry

• w miejscu objętym naświetlaniami nie należy nosić obcisłej odzieży. Ubranie, a szczególnie bielizna, która styka się z naświetlanymi obszarami, powinna być miła w dotyku i przewiewna, czyli naturalna – bawełniana lub jedwabna

• nie wolno trzeć, drapać i podrażniać wrażliwych miejsc.

• nie należy obszaru leczenia rozgrzewać, np. plastrami rozgrzewającymi ani chłodzić, np. woreczkami z lodem

• skórę po napromienianiu trzeba też chronić przed zimnem, wiatrem. Działanie niskiej temperatury powoduje, że staje się ona cieńsza i wrażliwsza na urazy

• nie wolno eksponować wrażliwego obszaru skóry na promienie słoneczne przez przynajmniej jeden rok po zakończeniu leczenia

• konsultować z lekarzem lub pielęgniarką stosowanie preparatów uśmierzających swędzenie i inne dolegliwości, jak popękania czy łuszczenie się naskórka

• przy niektórych rodzajach radioterapii napromieniana skóra może wykazać „symptom wilgotności”, szczególnie w pobliżu fałd czy zmarszczek (wówczas jest mokra i może być bolesna); lekarz lub pielęgniarka podpowiedzą, jak utrzymywać te obszary skóry w suchości.

Większość reakcji skórnych związanych z radioterapią zwykle ustępuje w kilka tygodni po zakończeniu leczenia. Jednak w niektórych przypadkach leczona skóra pozostanie ciemniejsza, niż była. Po całkowitym zakończeniu leczenia i ustąpieniu wszystkich innych objawów prócz zbrązowienia skóry można pomyśleć o poddaniu pilingom enzymatycznym zbrązowiałych obszarów, w dalszej kolejności o zastosowaniu preparatów wybielających. Stopień nasilenia niepożądanych objawów zależy też od organizmu i kondycji pacjenta oraz współistnienia innych schorzeń czy terapii. Dlatego poza dość powszechnymi zaleceniami należy pamiętać, że odczyn popromienny bywa różny.

Więcej w Przewodniku Onkologicznym NIE-BO-RAK w kwietniowym wydaniu magazynu Zwierciadło.

Przeczytaj również na ONET

Partnerzy:

Artykuł pochodzi z archiwum magazynu ZWIERCIADŁO

ZOBACZ AKTUALNE WYDANIE »