Psychologia Styl Życia Seks Parenting Moda i uroda Zdrowie Przepisy Kultura Rozwój Księgarnia Sklep Cyfrowy

Rola karmienia piersią w rozwoju układu nerwowego i odpornościowego dziecka

29528772 - young beautiful mother breastfeeding her baby in a meadow on a sunny day
Mleko mamy zawiera wszystkie potrzebne składniki odżywcze w odpowiednich proporcjach i ilościach. Poza tym charakteryzuje się unikatową właściwością – zmienia bowiem swój skład w zależności od zmieniających się wraz z wiekiem potrzeb dziecka. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca wyłączne karmienie piersią przez 6 pierwszych miesięcy życia niemowlęcia i kontynuację karmienia piersią do ok. 2. roku życia lub dłużej przy jednoczesnym rozszerzeniu diety dziecka. Dlaczego to tak istotne?

Mleko mamy jest szczególnie bogate w składniki, które wspierają rozwój układu nerwowego i odpornościowego dziecka. Jednym z takich składników są odkryte w 1982 roku długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe (LCPUFA). Są one szczególnie ważnymi składnikami diety małego dziecka, ponieważ stanowią budulec błon komórkowych, a szczególnie dużą ich zawartość stwierdza się w błonach komórek nerwowych. Są one niezbędne zarówno do budowy komórek nerwowych, jak i połączeń odpowiadających za przekazywanie bodźców oraz dla prawidłowego rozwoju układu odpornościowego małego dziecka. Wyróżniamy tak zwane n-3 (omega-3) i n-6 (omega-6) wielonienasycone kwasy tłuszczowe.

Dla rozwoju mózgu szczególnie istotne są wielonienasycone kwasy tłuszczowe z grupy omega-3, do których zaliczamy kwas dokozaheksaenowy, czyli DHA, kwas eikozapentaenowy oraz kwas alfa-linolenowy. Kwas alfa-linolenowy jest przekształcany do biologicznie aktywnego kwasu omega-3, EPA (kwas eikozapentaenowy), który z kolei przekształca się w kwas tłuszczowy DHA. DHA jest bardzo ważnym składnikiem budulcowym kory mózgowej, bo składa się ona z tego kwasu aż w 60%. Innym miejscem, w którym kwasy omega 3 są szczególnie potrzebne, są komórki oka, a dokładnie siatkówka. Zmiany rozwojowe zachodzące w korze wzrokowej są szczególnie intensywne do 2. roku życia i mają podstawowe znaczenie dla wykształcenia się prawidłowego widzenia. LCPUFA wpływają też korzystnie na serce i odporność. Z długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, w tym DHA i  alfa-linolenowego, w organizmie powstają tłuszcze dobre dla zdrowia.

Źródła wielonienasyconych kwasów tłuszczowych w diecie

Zawartość LCPUFA w mleku zależy od diety karmiącej mamy. Muszą być one dostarczane wraz z dietą, bo organizm nie jest w stanie sam ich wytworzyć. Nagromadzenie kwasu DHA odbywa się w czasie ciąży i okresie niemowlęcym do 2. roku życia – później wysoki poziom kwasu DHA utrzymuje się przez całe życie. Poza mlekiem mamy źródłami kwasów omega-3 w diecie mogą być niektóre rodzaje mleka modyfikowanego dla niemowląt (nie wszystkie mleka są w nie wzbogacane) oraz ryby, przede wszystkim morskie (np. łosoś, śledź, szprotka, makrela, węgorz, sardynka). Ponadto w aptekach dostępne są suplementy diety zawierające kwasy omega-3. Kobieta karmiąca piersią powinna przyjmować w suplemetacji kwas DHA w dawce minimum 200 mg dziennie, jednak w przypadku niewielkiego spożycia ryb (czyli mniej niż 1-2 porcje ryb tygodniowo), należy uwzględnić suplementację wyższą, np. 400-600 mg DHA dziennie.

Składniki mleka mamy dla odporności

Pokarm mamy posiada właściwości antybakteryjne, w bierny sposób zabezpiecza przed zakażeniem, a także promuje rozwój specyficznych mechanizmów odporności. Zawarte w nim niepowtarzalne związki immunologiczne i przeciwciała są idealnie dopasowane indywidualnie do każdego dziecka. Mleko mamy zawiera liczne immunoaktywne składniki wpływające korzystnie na układ odpornościowy, takie jak: wydzielniczą immunoglobulinę IgA, stanowiącą istotną barierę ochronną w przewodzie pokarmowym i układzie oddechowym noworodka przed drobnoustrojami, laktoferynę, która między innymi stymuluje układ odpornościowy, cytokiny i czynniki wzrostu warunkujące dojrzewanie komórek odpornościowych. Mleko kobiece zawiera także: laktoperoksydazę, czyli enzym, który chroni m.in. przed zakażeniem paciorkowcem i lizozym, który niszczy bakterie. Dzięki oligosacharydom możliwe jest selektywne odżywianie i stymulacja wzrostu aktywności pożytecznych bakterii w przewodzie pokarmowym, co wspiera rozwój układu odpornościowego dziecka. Odporność wspierają także wielonienasycone długołańcuchowe kwasy tłuszczowe omega-3.

Autor: lek. med. Agnieszka Rudzka-Kocjan, specjalista pediatra, ekspert BebiProgram.pl

Ważne informacje: Karmienie piersią jest najwłaściwszym i najtańszym sposobem żywienia niemowląt. Mleko matki zawiera wszystkie składniki odżywcze niezbędne do prawidłowego rozwoju dziecka oraz chroni je przed chorobami i infekcjami. Karmienie piersią daje najlepsze efekty, gdy matka prawidłowo odżywia się w ciąży i w czasie laktacji oraz gdy nie ma miejsca nieuzasadnione dokarmianie dziecka. Przed podjęciem decyzji o zmianie sposobu karmienia matka powinna zasięgnąć porady lekarza.


Jak utrzymać wakacyjny nastrój przez całe lato?

Okres urlopowy zaczął się na dobre, choć niestety, rzadko spędzamy całe wakacje na wyjeździe. Przez większą część lata chodzimy do pracy próbując poczuć wakacyjny klimat ...

Recepta na lęk? „Pokochaj swoje serce”

„Życie jest zaskakująco proste, gdy przestajemy je komplikować.” mówi Dagmara Skalska w swojej najnowszej książce „Pokochaj swoje serce” i przedstawia sposób na pokonanie lęku.
zamknij [x]

POLECANE KSIĄŻKI