Co znaczy być świadomym?

fot.123rf

Świadomość – pod tym słowem kryje się wiele znaczeń, koncepcji, idei. Nie ma żadnego naukowego dowodu na jej istnienie. Nie przeprowadzono eksperymentu potwierdzającego jej wpływ na życie człowieka i na procesy myślowe. W sanskrycie można znaleźć przynajmniej tuzin objaśnień, czym jest. A Stanisław Lem mówi o niej, że „jest jak wiatr, który wieje, ale nie ma sensu pytać, gdzie jest wiatr, kiedy nie wieje.”. Czym jest i co powoduje, że jest tak pociągająca?
Zapanowała moda na świadomość. Im bardziej ludzkość jest w procesie przebudzenia, tym bardziej pociąga ją fenomen świadomości. Pociąga, lecz czy pozwala zrozumieć, objąć i wytłumaczyć? Im głębszy rozwój duchowy, tym większa gotowość do bycia świadomym. Tylko… co to znaczy być świadomym? I czy tak naprawdę wiadomo, czym jest świadomość?

reklama

Conscientia

Etymologicznie świadomość pochodzi od łacińskiego „con” – „z” i „scientia” – wiedza. Oznacza zatem wiedzę, która jest wspólna, dzielona. Oznacza wiedzę, która pochodzi z nieograniczonego pola informacji i do której dostęp mamy poprzez doświadczanie życia. Świadomość jest więc dostępem do wiedzy, czucia i w dużej mierze jest zależna od samego obserwatora oraz sumy jego doświadczeń. Nie zdarzy się bowiem, żeby dwie osoby deklarujące, że są czegoś świadome, odczuwały i wiedziały dokładnie to samo.

Świadomość jest zdawaniem sobie sprawy z tego, że istniejemy, jest doświadczaniem siebie, życia. A także możliwością doświadczania iluzji, fantazji, myśli duchowych, intelektualnych.

W buddyzmie świadomość określa się jako przestrzeń, w której powstają wszelkie doświadczenia. Świadomość jest we wszystkim i wszystko jest w świadomości. W świadomości „są równoczesne jest, będzie i było” (Czesław Miłosz).

Według Edwarda Nęcka z Instytutu Psychologii UJ: „świadomość jest powszechnie uważana za najbardziej złożony i tajemniczy przejaw działania mózgu. Wprawdzie wiele czynności mózgowych (np. kontrola funkcji wegetatywnych) nie ma związku ze świadomością. A więc nie cały mózg jest świadomy. Nie jest też do końca pewne, czy świadomość jest całkowicie pochodna w stosunku do mózgu, stanowiąc jedną z jego funkcji. A więc być może nie cała świadomość jest „w mózgu”.”. Mózg produkuje kształty, formy, kolory, emocje, punkty widzenia, myśli, jednak nie tworzy świadomości. Po prostu wiemy, że jesteśmy świadomi i nie mamy sposobu, jak to wytłumaczyć.

Trochę fizyki

Pewną przestrzeń dla zrozumienia świadomości daje teoria kwantowa. Fizycy już dawno odkryli, że pogląd o mózgu będącym komputerem i zerojedynkowych bitach niczego nie wyjaśnia. Nie odkryli jednak jeszcze, czym tak naprawdę jest świadomość, jak ona powstaje, jak rozwija się i kształtuje. Wiemy natomiast, że pojęcie świadomości jest związane z kwantową teorią budowy świata, według której każdy jest częścią świata, a cały świat to niepodzielna całość, pole energetyczne informacji, pole świadomości. „Cała materia powstała i istnieje jedynie dzięki doskonałości siły… Musimy przyjąć, że za tą siłą kryje się istnienie świadomego i inteligentnego Umysłu. Umysł ten jest Macierzą całej materii.”, Max Planck.