Psychologia Styl Życia Seks Parenting Moda i uroda Zdrowie Przepisy Kultura Rozwój Księgarnia Sklep Cyfrowy

Jak podejmować decyzje?

123rf.com
12 maja 2017 in Psychologia by redakcja
Prawie każde nasze działanie wiąże się z podejmowaniem decyzji. Nawet teraz: czy czytać dalej i być może dowiedzieć się czegoś na temat dokonywania wyborów, czy nie? Skoro nadal tu jesteś to prawdopodobnie ten krok nie należał do kategorii ani trudnych, ani wymagających namysłu. Co jednak, gdy trzeba rozstrzygnąć teraz odnośnie czegoś, co dopiero wydarzy się za jakiś czas, a skutki tego wyboru będą długofalowe i ważne dla Ciebie? - odpowiada dr Wojciech Białaszek, psycholog z Uniwersytetu SWPS.

Badania nad dokonywaniem wyborów jasno pokazują, że nie zawsze nasze decyzje są trafne. Przykładowo, na początku roku może nam się wydawać, że spokojnie sprostamy czekającym przed nami zobowiązaniom. Osoba przygotowująca się do egzaminu, który odbędzie się dopiero za kilka miesięcy, zapytana o to, co będzie robić kilka dni przed nim, odpowie prawdopodobnie, że będzie się uczyć. W rzeczywistości priorytety się zmieniają i okazuje się, że odda się beztroskiemu leniuchowaniu czy innym aktywnościom, które akurat wtedy są ważniejsze. Tego typu sytuacje, po znacznym ich uproszczeniu, badamy w laboratorium.

Okazuje się, że jeżeli osoby badane mają do wyboru: 100 zł teraz lub 110 zł za tydzień, większość wybiera niższą kwotę dostępną od razu. Jednak jeżeli tę parę nagród odroczymy w czasie jeszcze bardziej i spytamy, co wybierasz: 100 zł za rok czy 110 zł za rok i jeden tydzień, to większość osób zmienia swoje preferencje, pomimo, że obie sytuacje są prawie identyczne. Choć w pierwszej wersji pokusa mniejszej nagrody jest natychmiastowa, a w drugiej odroczona o rok, to możliwość zyskania 10 proc. kwoty jest zawsze odległa od niej o tydzień. Wybór w jednej sytuacji nagrody mniejszej (poddanie się pokusie) a w drugiej większej (wykazanie samokontroli) to tzw. odwracanie się preferencji. Stoi to w sprzeczności z założeniami przewidywań klasycznej mikroekonomii, według których nasze preferencje powinny być stałe w czasie – w końcu gdy rok do pierwszej nagrody minie – będzie to ta sama sytuacja co tu i teraz.

Spojrzenie z innej perspektywy
Jak ustrzec się przed pułapkami związanymi z dokonywaniem wyboru? Podobnie jak Odyseusz, moglibyśmy przywiązać się do masztu, aby nie ulec syreniemu śpiewowi (analogicznie, moglibyśmy zamknąć drzwi do pokoju w którym przygotowujemy się do egzaminu i klucz wyrzucić przez okno). Choć prawdopodobnie i z tej sytuacji znaleźlibyśmy wyjście. Jedną z najprostszych strategii, którą można zastosować, jest spojrzenie na daną sytuację z innej perspektywy. Przeważnie stojąc przed trudnym wyborem zadajemy sobie pytanie „Co teraz?”, a gdy nie znajdujemy oczywistej odpowiedzi możemy się zastanowić, co w takiej sytuacji zrobiłby na przykład mój rówieśnik lub ekspert w danej dziedzinie.

Jednakże, strategia zmiany perspektywy wiąże też się z pułapkami. Po pierwsze, już samo myślenie o tym, co inni sądzą, lub co zrobiliby na naszym miejscu, może być złudne. Większość osób zaprzecza, że reklamy mają na nich wpływ, ale twierdzą, że działa na innych. Podobnie prof. Svenson na początku lat 80. pokazał, że większość badanych uważa, że są lepszymi i mniej skłonnymi do ryzyka kierowcami. Z tego może wynikać druga konkluzja, że myślenie o innych (jako o kimś reprezentującym daną grupę) może nie zawsze być dobrą strategią.

Strony: 1 2


Jak utrzymać wakacyjny nastrój przez całe lato?

Okres urlopowy zaczął się na dobre, choć niestety, rzadko spędzamy całe wakacje na wyjeździe. Przez większą część lata chodzimy do pracy próbując poczuć wakacyjny klimat ...

Recepta na lęk? „Pokochaj swoje serce”

„Życie jest zaskakująco proste, gdy przestajemy je komplikować.” mówi Dagmara Skalska w swojej najnowszej książce „Pokochaj swoje serce” i przedstawia sposób na pokonanie lęku.
zamknij [x]

POLECANE KSIĄŻKI