Rozwiązywanie konfliktów

Problemy, jakich doświadczamy w pracy czy w domu, są odbiciem naszych wewnętrznych sporów. Skłócone kawałki indywidualnej psychiki odbijają się w lustrze świata. Jak się w nim przejrzeć, mówi psychoterapeuta Michał Duda.
Pod koniec kwietnia odbyło się w Warszawie seminarium „Worldwork 2014”, poświęcone międzynarodowym konfliktom. W jakim stopniu globalne problemy mogą mieć przełożenie na te nasze, osobiste?

reklama

„Worldwork 2014” to rodzaj konferencji – spotkanie ludzi ze wszystkich kontynentów, podczas którego metodami Psychologii Procesu pracujemy nad gorącymi w tej chwili na świecie problemami społecznymi, politycznymi, ekonomicznymi. Jest to Praca ze Światem – możliwość wymiany, dialogu i pracy na głębszym poziomie niż tylko rozmowa na te tematy. Jest okazja wysłuchać relacji o problemach światowych z pierwszej ręki i dowiedzieć się, jak ludzie przeżywają je u siebie i jakie procesy przemian tam zachodzą. To trochę coś innego niż na przykład przeczytać w gazecie o tym, co się teraz dzieje na Ukrainie. Bezpośrednie relacje są dużo bardziej pełne emocji, są świadectwem jakichś ważnych doświadczeń.

Najważniejsze jest jednak to, że konflikty uruchamiają różne stanowiska i perspektywy. Są one wnoszone w postaci ról, które biorą udział w danym konflikcie. Ludzie reprezentują te role z miejsca osobistych doświadczeń, nawet gdy jedno mieszka w Ekwadorze, a drugie w Tajlandii. Odnajdują w sobie podobne uczucia. Ciekawie jest pomagać im pogłębiać swoje doświadczenia i docierać do znaczeń, które za nimi stoją. Praca ze Światem pomaga ludziom odnaleźć w sobie zrozumienie dla drugiej strony, dla jej wartości, otwiera na słuchanie, co ta druga strona wnosi. Bez tego rodzaju pracy trudno jest rozwiązać konflikt.

Przeżycia tych ludzi związane z Pracą ze Światem są wykorzystywane do pracy psychologicznej?

Tak. Zaznaczam, że to nie jest polityczna ocena tych zdarzeń. Społeczne wydarzenia polaryzują ludzi wokół pewnych stanowisk. Ludzie mocno stoją po jednej ze stron, co prowadzi do eskalacji konfliktu. Przeciwna strona zaczyna być postrzegana w coraz bardziej zdeformowany, karykaturalny sposób. Z czasem ci po drugiej stronie przestają mieć ludzkie cechy. Jeżeli to się rozwija dalej, prowadzi do wojny. Praca psychologiczna polega na przywróceniu dialogu.

W rozwiązaniu konfliktu pomaga dostrzeżenie siebie w tej drugiej stronie?

Kiedy potrafię odnaleźć w sobie to, co ktoś robi, jest mi dużo łatwiej nie odrzucać tego kogoś jako osoby. To jest praca nad szukaniem w sobie tych różnych stanowisk czy też siebie w różnych sytuacjach, różnych rolach. Kiedy są dwie strony, każdy może w sobie odnaleźć każdą z nich. Przeciwnicy obecności Polski w Unii Europejskiej mogą mieć rację, że doprowadziła ona do osłabienia regionalności, ale nie sądzę, żeby narzekali na jeżdżenie autostradami. Każdy z nas jest trochę za, a trochę przeciw. Nie chodzi o to, żeby stać po przeciwnych stronach barykady i rzucać w siebie kamieniami. Gdy przychodzi podjąć decyzję, najczęściej polaryzujemy się. Odcinamy argumenty, które nie pasują do naszego myślenia i odczuwania, zamykając się w swojej roli. Tymczasem mamy w sobie jakości, które znajdują się po obu stronach konfliktu. Mamy też w sobie wiele ról.

Czy psychologiczna praca z rolami może być wykorzystana w przestrzeni zawodowej, kiedy dochodzi do konfliktu?

Jak najbardziej. Dobrym przykładem na konflikt ról jest sytuacja, kiedy członek zespołu awansuje i zostaje kierownikiem. Przez jakiś czas ma problem z tożsamością i zamiast zarządzać, czuje się czymś w rodzaju związku zawodowego. Rozmawia z zarządem, negocjując lepsze warunki pracy dla swojego zespołu. Ma w sobie dostęp do dwóch ról, to faza przejściowa. Na ogół taka osoba przechodzi drogę od podwładnych do zarządzających. Dobrze byłoby, żeby pracownik mógł wyobrazić sobie, jak to jest być zarządzającym, a zarządzający, żeby czuł, jakie problemy może mieć pracownik. Ktoś, kto jest niżej w hierarchii, może doskonale rozumieć tego, który jest wyżej, i odwrotnie. Warto znaleźć to w sobie.

Artykuł pochodzi z archiwum magazynu SENS

ZOBACZ AKTUALNE WYDANIE »