Gdy dziecko się jąka

Gdy dziecko sie jaka
123rf.com

Kiedy dziecko się jąka, pojawia się pytanie – czy i kiedy odpowiednio zareagować? Jąkanie się jest problemem, z którym trudno sobie poradzić, ale nie oznacza wcale, że życie osoby jąkającej się musi trudne i pełne problemów. Tego typu wada wymowy nie musi bowiem spychać osób na margines życia społecznego.
Jąkanie charakteryzuje się brakiem płynności w mówieniu. Źródła takiego stanu rzeczy upatruje się w nadmiernych skurczach mięśni oddechowych, artykulacyjnych lub też fonacyjnych.
Jakie są najczęstsze objawy jąkania się?

  • powtarzanie sylab lub wybranych słów,
  • powtarzanie tej części zdania lub tych słów, przed którymi miało miejsce zająknięcie się,
  • wydłużanie wymowy głosek, najczęściej samogłosek.

Ponadto można zauważyć u osoby jąkającej się szereg innych zachowań, jak np.

  • odwracanie wzroku od rozmówcy,
  • czerwienie się lub blednięcie,
  • wzmożoną potliwość,
  • zasłanianie twarzy rękoma,
  • przyspieszone bicie serca,
  • próby mówienia na bezdechu lub wdechu,
  • mrużenie, zaciskanie lub drganie powiek,
  • ściszanie głosu, jakby w chęci ukrycia przed otoczeniem zaburzeń płynności mowy,
  • zastępowanie pewnych słów innymi (jeśli osoba wie, że będzie mieć problem z ich wyartykułowaniem),

Często twarze osób jąkających się wyrażają strach, niepewność. Brak płynności wysławiania się sprawia, że osoby doświadczają poczucia dyskomfortu, szczególnie w sytuacjach publicznych wystąpień, wypowiedzi.

Jakie są źródła?

W wieku szkolnym obserwuje się u dzieci jąkających się nieśmiałość, podporządkowanie się innym lub przeciwnie – złość i agresywne zachowania. Szkoła często bywa dla młodych osób miejscem upokorzeń i ogromnego stresu. Jednocześnie dziecko częściej ucieka się do przyjaźni i zabaw z młodszymi od siebie. Jeżeli dziecko jest dość długo obciążone jąkaniem, wówczas w późniejszym okresie może ono znacznie obniżać swoje życiowe aspiracje, być bardziej uległe, podporządkowane.

Bardzo często zdarza się, że jąkający popadają w logofobię czyli paniczny strach przed mówieniem. Mogą być mniej aktywni na lekcjach – nie wypowiadać się z obawy przed ośmieszeniem kolegów i koleżanek, bardziej płaczliwi, agresywni lub po prostu unikać chodzenia do szkoły.

Czy wiesz, że: Światowy Dzień Osób Jąkających (się) z języka angielskiego International Stuttering Awareness Day (ISAD) obchodzony jest 22 października. Święto ustanowione zostało 14 lat temu, głównie z tej przyczyny, aby uwrażliwić ludzi na trudności i obawy jakie mają osoby jąkające się, a także po to, aby zwrócić uwagę na fakt, że jąkanie się jest ważnym społecznym problemem. Symbolem Światowego Dnia Osób Jąkających jest wstążka w kolorze morskim.