Witaminy a rozwój dziecka: Od niemowlęcia do okresu młodzieży

Dzieci od pierwszych miesięcy życia intensywnie rosną i potrzebują witamin i minerałów, które są istotnym budulcem organizmu, zapewniają stabilny rozwój, a także zwiększają odporność dziecka. Zdrowe dziecko to takie, które ma zapewnioną odpowiednią dawkę witamin i mikroelementów. Dowiedz się, czego potrzebuje Twoje dziecko w określonych etapach życia.
Na rynku odnajdziemy wiele preparatów z witaminami i minerałami dla dzieci, jednak w rozwoju dziecka kluczowe jest odpowiednie żywienie. To właśnie wraz z pożywieniem powinny być dostarczane niezbędne składniki, które wesprą rozwój dziecka od pierwszego okresu życia. Brak witamin może prowadzić do poważnych zaburzeń i chorób dziecka, ale również ich nadmiar może być dla nich szkodliwy. Nieodpowiednia suplementacja może doprowadzić do hiperwitaminozy powodującej bóle głowy, mdłości, biegunkę (nadmiar witaminy A i E), a nawet kłopoty z nerkami i zaburzenia rytmu serca (nadmiar witaminy D).

Zanim więc podasz witaminy dla dzieci, skonsultuj się z lekarzem, który zarekomenduje odpowiedni lek i określi bezpieczną dawkę. Pamiętaj, że to właśnie lek będzie najlepszy, bowiem przechodzi odpowiedni proces wytwarzania i przed wypuszczeniem na rynek jest testowany. W przypadku suplementów nie ma kontroli jakości i nie wiesz dokładnie, co właściwie podajesz dziecko (lub sobie).

Witaminy dla niemowląt

Pierwszy rok życia dziecka jest okresem intensywnych zmian, które można zaobserwować z tygodnia na tydzień. W tym okresie maleńki noworodek, który przesypia większą część dnia, zamienia się w niemowlę, które potrafi już wypowiadać proste słowa, siadać i raczkować, a nawet rozumieć proste polecenia rodziców. Przy tym zwiększa swoją masę nawet trzykrotnie, a wzrost o połowę. Oczywiście, wszystko zależy od predyspozycji dziecka, kluczowa jest jednak obserwacja, aby rodzic zareagował w odpowiednim momencie i wykrył ewentualne zaburzenia rozwojowe.

W tym okresie dziecko rośnie najszybciej, dlatego potrzebuje sporej dawki witamin i minerałów. Niestety tak potrzebne witaminy dla niemowląt nie są wytwarzane w organizmie, dlatego należy niemowlę wspierać w jego intensywnym rozwoju. Światowa Organizacja Zdrowia rekomenduje, aby niemowlęta do 6. miesiąca życia były karmione wyłącznie mlekiem matki, które zawiera mnóstwo niezbędnych składników odżywczych, w tym witaminy z grupy B oraz witaminy A, D, E, K. Witaminy D i K niestety jest zbyt mało w kobiecym mleku w stosunku do zapotrzebowania, dlatego zaleca się dostarczać je dziecku w innej formie.

Z pomocą przychodzą leki uzupełniające z witaminami dla niemowląt podawane doustnie, które uzupełnią niedobory i zapobiegną objawom hipowitaminozy. Ważnym przy tym jest, aby nie podejmować decyzji o suplementacji bez konsultacji z lekarzem, ponieważ tutaj dawki muszą być odpowiednio odmierzone.

Witaminy dla niemowląt niezbędne w tym okresie:

  • witamina D utrzymuje prawidłowe stężenie proporcji wapnia i fosforu w organizmie, niedobór tej witaminy może prowadzić m.in. do krzywizny, zaburzeń mineralizacji tkanki kostnej, wapnienia spojówek, stanów zapalnych skóry; zwiększa również ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych
  • witamina K zapewnia prawidłowe krzepnięcie krwi i metabolizm wapnia, ma właściwości antybakteryjne i przeciwgrzybicze

Witaminy dla dwulatka

Dzieci w wieku 2-4 lat stają się coraz bardziej niezależnie, przez co rodzicom ciężej jest zadbać o zdrową i zbilansowaną dietę. Ich preferencje żywieniowe często wykluczają zdrowe warzywa i owoce, co skutkuje tym, że w diecie brak jest niezbędnych witamin dla dwulatka, które będą wspierać ich rozwój umysłowy i fizyczny. A potrzebują tego wsparcia, ponieważ w tym okresie właśnie stają się bardziej aktywne, nabywają nowych umiejętności, lepiej formułują myśli i więcej też rozumieją. Niestety rodzicom może być trudno przekonać takie dziecko do zjedzenia zdrowego posiłku, dlatego sięgają po preparaty uzupełniające z witaminami, które mają zadbać o zdrowie i odporność dziecka.

Analiza przeprowadzana przez Ogólnopolski System Ochrony Zdrowia wskazuje, że co trzecie dziecko poniżej 3. roku życia zażywa preparaty witaminowe. Instytut Matki i Dziecka jednocześnie alarmuje, że suplementacja może być w tym przypadku szkodliwa, ponieważ jedyny niedobór, na który cierpią dzieci w tym wieku, to niedobór witaminy D i wapnia. Wiele produktów dla dzieci, jak mleko modyfikowane, desery, jogurty, a nawet słodycze, są dodatkowo wzbogacane witaminami dla dzieci, które – jak wykazały badania IMiD – nie są dzieciom potrzebne.

Tymczasem rodzice bardzo chętnie podają profilaktycznie dzieciom preparaty wielowitaminowe i wzmacniające odporność. Autorzy książki „Pierwsze dwa lata dziecka” (wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2012) wyraźnie podkreślają, że źródłem witamin powinno być przede wszystkim pożywienie dziecka (w tym warzywa, owoce, nabiał, mięso, ryby, zdrowe oleje, orzechy), a decyzja o podaniu dziecku preparatu uzupełniającego powinna być po stronie lekarza, a nie rodzica.

Witaminy i minerały dla dzieci niezbędne w tym okresie:

  • witamina D przyczynia się do utrzymania prawidłowej budowy zębów i kości
  • wapń odpowiada za prawidłową mineralizację zębów i kości

Czytaj też >> uzupełnienie diety dzieci powyżej 3.roku życia o kwasy omega-3

Witaminy dla dzieci

Dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym potrzebują specjalnej dawki witamin. Dzieciom w wieku 4-12 lat można podawać preparaty multiwitaminowe, które zawierają podstawowe witaminy i mikroelementy niezbędne do funkcjonowania organizmu i wspierające jego rozwój, jak witaminy z grupy B, witaminę A, C, D oraz E. Takie suplementy mogą być przydatne szczególnie w okresie, kiedy odporność dziecka spada, tj. na okres wiosny oraz jesieni.

Witaminy dla dzieci mogą występować w różnych postaciach: proszków, żelków czy płynu doustnego. Większość z nich również różni się między sobą składem i można je dopasowywać do potrzeb, między innymi wspierania odporności, koncentracji czy ogólnego rozwoju dziecka. Doskonałym zobrazowaniem jest marka Vibovit, która w swojej ofercie posiada produkty dostosowane do poszczególnych etapów rozwoju dziecka.

Niezbędne witaminy dla dzieci:

  • witamina C wzmacnia odporność dziecka, ma kluczowe znaczenie dla pracy mózgu, wpływa na poprawę apetytu
  • witamina A jest jedną z najważniejszych witamin dla dzieci, ponieważ odpowiada za prawidłowy wzrok, stan skóry i błon śluzowych, zapewnia prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego
  • witamina B1 (tiamina) wpływa pozytywnie na układ nerwowy i dba o prawidłową pracę mięśni i serca
  • witamina B2 (ryboflawina) wspiera rozwój umysłowy dziecka oraz bierze udział w procesach przemiany materii i tworzenia czerwonych płytek krwi
  • witamina B5 (kwas pantotenowy) jest niezbędna do produkcji przeciwciał, bierze udział w procesie regeneracji skóry oraz błon śluzowych
  • witamina B12 (kobalamina) jest niezbędna w procesie powstawania krwinek czerwonych i prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego
  • witamina PP (niacyna) poprawia pracę przewody pokarmowego i sen dziecka
  • witamina D utrzymuję prawidłową budowę kości i zębów

Witaminy dla młodzieży

Kolejnym etapem w rozwoju dziecka jest okres młodzieży przypadający na 12-19. rok życia. W tym okresie ponownie kluczowa jest odpowiednio zbilansowana dieta, jednak aktywność fizyczna i umysłowa młodzieży często wymaga wsparcia ze strony odpowiednich suplementów. Ponadto jest to okres dojrzewania, które nie odbywa się tylko na płaszczyźnie fizycznej, ale również emocjonalnej.

Niezbędnymi witaminami dla młodzieży są witaminy A, C, D, E oraz z grupy B. Szczególnie ważna jest właśnie witamina D3 oraz wapń, ponieważ wiek rozwojowy związany jest z intensywnym wzrostem szkieletu i masy kostnej. Zwiększa się gęstość i stopień uwapnienia kości, ponadto rozwijają się zęby stałe. Niedobór tych składników może doprowadzić do wad postawy, nieprawidłowości w uzębieniu, a także osteopenii i osteoporozy.

Deficyt witaminowy może być szkodliwy dla organizmu dziecka. Już od pierwszych dni życia należy zadbać o jego dietę, by uniknąć zaburzeń rozwoju i ciężkich chorób. Zwracaj uwagę na to, aby Twoje dziecko otrzymywało posiłki bogate w witaminy i składniki odżywcze, a w przypadku widocznych niedoborów zastosuj suplementację, jednak koniecznie pod okiem lekarza.

Materiał opracowano na podstawie:

  1. https://portal.abczdrowie.pl/witaminy-dla-niemowlat
  2. http://www.poradnikmamy.pl/Noworodki-i-Niemowlaki/Zywienie-niemowlat/Karmienie-naturalne-a-witaminy-D-i-K.html
  3. http://www.mjakmama24.pl/niemowle/choroby-i-dolegliwosci-niemowlat/witaminy-dla-niemowlat-jakie-witaminy-podawac-dziecku-kiedy-i-w-jakich-ilosciach,557_549.html
  4. http://www.edziecko.pl/zdrowie_dziecka/1,79373,13256573,Rodzice_wydaja_fortune_na_witaminy_dla_dzieci___niepotrzebnie_.html
  5. http://www.wspieranierozwoju.pl/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=45&Itemid=97
  6. http://mamdziecko.interia.pl/zdrowie/news-odpornosc-a-witaminy,nId,2407841
  7. http://parenting.pl/najwazniejsze-witaminy-w-rozwoju-nastolatka
  8. http://babyonline.pl/7-pytan-o-podawanie-dziecku-witamin,choroby-malego-dziecka-artykul,10711,r1p1.html