1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Kultura
  4. >
  5. Polacy podbijają najważniejszą scenę świata

Polacy podbijają najważniejszą scenę świata

Piotr Beczała i Anna Netrebko będą gwiazdami „Adriany Lecouvreur” transmitowanej z The Metropolitan Opera do polskich kin w dniu 12.01.2019 | Fot.: V. Peters
Piotr Beczała i Anna Netrebko będą gwiazdami „Adriany Lecouvreur” transmitowanej z The Metropolitan Opera do polskich kin w dniu 12.01.2019 | Fot.: V. Peters
Zobacz galerię 13 Zdjęć
Dzięki transmisjom HD LIVE zobaczysz ich w swoim kinie. Zasiądź na widowni najlepszych teatrów. Wybierz: The Metropolitan Opera w Nowym Jorku czy Teatr Bolszoj w Moskwie?

Nie musisz wsiadać w samolot i rezerwować hotelu. Najlepsze przedstawienia operowe i baletowe z prestiżowych scen – dzięki przekazom satelitarnym na żywo – czekają na Ciebie w Twoim kinie.

TEKST: Katarzyna Gardzina-Kubała

 

Transmisje wydarzeń kulturalnych do kin to nowy sposób obcowania z operą i baletem. Znakomita jakość obrazu i dźwięku oraz dodatkowe reportaże zza kulis i rozmowy z gwiazdami na żywo tuż przed wejściem na scenę stwarzają niepowtarzalną okazję do delektowania się przedstawieniami muzycznymi we własnym kinie. Takie właśnie pokazy w kinach i ośrodkach kultury w całej Polsce organizuje .

Deborah Voigt przeprowadza wywiad z polskim barytonem Mariuszem Kwietniem w przerwie transmisji „Eugeniusza Oniegina” z Nowego Jorku | Fot.: M. Sohl Deborah Voigt przeprowadza wywiad z polskim barytonem Mariuszem Kwietniem w przerwie transmisji „Eugeniusza Oniegina” z Nowego Jorku | Fot.: M. Sohl

Już 2 grudnia na blisko 40 ekranach będzie można obejrzeć barwny balet komiczny „Don Kichot” Minkusa w wykonaniu solistów i zespołu baletowego Teatru Bolszoj. Rosyjscy tancerze zadziwiają swoimi umiejętnościami i zachwycają sceniczną swobodą. Spektakl skrzy się barwami kostiumów i dekoracji, przenosząc widza do słonecznej Hiszpanii, gdzie biedny cyrulik Basilio, z pomocą rycerza Don Kichota, stara się zdobyć rękę pięknej córki oberżysty. „Don Kichota” można oglądać do połowy stycznia.

Mistrzowski balet „Don Kichot” z Teatru Bolszoj w Moskwie w blisko 40 polskich kinach już w grudniu | Fot.: D. Jusupow Mistrzowski balet „Don Kichot” z Teatru Bolszoj w Moskwie w blisko 40 polskich kinach już w grudniu | Fot.: D. Jusupow

W grudniu tradycją gwiazdkową Teatru Bolszoj jest prezentowanie „Dziadka do orzechów”, słynnego baletu z muzyką Piotra Czajkowskiego. To przedstawienie familijne dla małych i dużych, które co roku gości na ekranach kin i przyciąga przed Bożym Narodzeniem całe rodziny. Każdego grudnia miłośnicy baletu chętnie wracają do baśni o małej Klarze, która w prezencie gwiazdkowym otrzymuje dziadka do orzechów. Zabawka okazuje się zaczarowanym księciem. Musi on stoczyć walkę z Królem Myszy i jego armią. Po zwycięstwie Klara i Książę odbywają baletową podróż do zaczarowanej krainy. Retransmisję tego baletu można oglądać już od 9 grudnia, a dzień przed Wigilią, 23 grudnia, dodatkowo odbędzie się bezpośrednia transmisja satelitarna z Moskwy tego spektaklu w nowej obsadzie solistów.

Gwiazdkowy balet „Dziadek do orzechów” w wykonaniu tancerzy z moskiewskiego Teatru Bolszoj cały grudzień w polskich kinach | Fot.: D. Jusupow Gwiazdkowy balet „Dziadek do orzechów” w wykonaniu tancerzy z moskiewskiego Teatru Bolszoj cały grudzień w polskich kinach | Fot.: D. Jusupow

Dla wielbicieli opery ten sezon transmisji kinowych z The Metropolitan Opera obfituje w wyjątkowe i wyczekiwane spektakle. Już 15 grudnia odbędzie się transmisja jednej z najbardziej lubianych i popularnych oper Giuseppe Verdiego – „La traviaty”. Widzowie w kinach obejrzą nową inscenizację tego dzieła ze sceny nowojorskiej Met zaledwie dziesięć dni po jej premierze. W rolach kurtyzany Violetty i zakochanego w niej młodego Alfreda wystąpią: wybitna niemiecka sopranistka Diana Damrau i ulubieniec światowej widowni –peruwiański tenor Juan Diego Flórez.

Polscy widzowie transmisji z Nowego Jorku czekają jednak najbardziej na dwa tytuły, które pojawią się w kinach po Nowym Roku. W obu wystąpią polscy artyści, od lat będący ozdobami The Metropolitan Opera. W „Adrianie Lecouvreur” Francesca Cilèi zaśpiewa pochodzący z Czechowic-Dziedzic (tam też są transmisje!) Piotr Beczała, zaliczany obecnie do absolutnej światowej czołówki tenorów. Tego artystę już wielokrotnie można było podziwiać w transmitowanych spektaklach. 12 stycznia wykona partię Maurycego, księcia zakochanego w aktorce, tytułowej Adrianie. W tej roli zabłyśnie inna gwiazda światowych scen – rosyjska sopranistka Anna Netrebko.

Natomiast 2 lutego do kin pośpieszą kolejne tłumy, aby w absolutnym operowym hicie, popularnej „Carmen” Georges’a Bizeta, oglądać dobrze nam znane operowe małżeństwo: polską sopranistkę Aleksandrę Kurzak i francuskiego tenora Roberta Alagnę. Roberto wcieli się w żołnierza Don Joségo, który odrzuci czyste uczucie zakochanej w nim Micaëli, aby podążyć za uwodzicielską Cyganką Carmen. Aleksandra zagra właśnie ową odrzuconą dziewczynę. Dla polskiej śpiewaczki będzie to pierwszy występ w transmitowanym do kin spektaklu z Nowego Jorku, choć na scenie The Metropolitan Opera gości regularnie już od 14 lat. Wszyscy melomani czekają z niecierpliwością na ten transmisyjny debiut naszej gwiazdy. W postać tytułowej Carmen wcieli się francuska mezzosopranistka Clémentine Margaine.

To tylko najbliższe wybrane transmisje kinowe ze światowych scen. Obecny sezon pokazów trwa do maja 2019 roku. Nigdy jeszcze sztuka przez duże „SZ” nie była tak dostępna widzom na całym świecie, również w miastach i miasteczkach, w których nie ma i niestety nigdy nie będzie teatru operowego czy baletowego. Listę miejsc w Polsce, w których można oglądać transmisje i retransmisje z The Metropolitan Opera, Teatru Bolszoj w Moskwie, a także z National Theatre w Londynie czy Comédie-Française w Paryżu, można znaleźć na stronie . Zapowiedzi transmisji i ciekawostek na temat artystów i spektakli dostarcza profil , a kanał pozwala obejrzeć fragmenty przedstawień, reportaże zza kulis oraz wywiady z gwiazdami i twórcami przedstawień. Warto zapisać się również na newsletter, by być na bieżąco z hitami. Można to zrobić przez stronę

 

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze
  1. Kultura

Laurie Anderson – niekończąca się opowieść

Laurie Anderson nigdy nie powtórzyła komercyjnego sukcesu singla „O Superman”, centralnej kompozycji z debiutanckiego albumu. Dokonała jednak czegoś innego. Jej twórczość stała się przestrzenią, w której przecinają się ścieżki różnych dyscyplin. (Fot. materiały prasowe)
Laurie Anderson nigdy nie powtórzyła komercyjnego sukcesu singla „O Superman”, centralnej kompozycji z debiutanckiego albumu. Dokonała jednak czegoś innego. Jej twórczość stała się przestrzenią, w której przecinają się ścieżki różnych dyscyplin. (Fot. materiały prasowe)
Właśnie ukazała się reedycja na czerwonym winylu legendarnego albumu Laurie Anderson „Big Science”. Piękny prezent dla jej fanów. Czyli dla kogo? Znawców muzyki awangardowej? Słuchaczy popu? Publiczności galerii sztuki współczesnej? Entuzjastów nowych technologii? Miłośników poezji czy filmu?

Dobry wieczór. Tu wasz kapitan. Za chwilę podejdziemy do próby awaryjnego lądowania”. Tak zaczyna się utwór „From the Air” otwierający „Big Science”. Utwór, który zabiera słuchacza w podróż bez powrotu – w rejs spadającym samolotem. Na tle zapętlonej jak spirala muzyki unosi się elektronicznie przetworzony głos Laurie Anderson, narratorki snującej katastroficzną opowieść. Ten głos, pozornie beznamiętny, obiektywny, zdający się należeć raczej do jakiejś zaawansowanej sztucznej inteligencji niż do żywej kobiety, potrafi hipnotyzować, rozbudzać wyobraźnię, grać na emocjach. W przyszłości opowie jeszcze wiele historii, które układają się w wielką sagę o współczesności, lataniu, polityce i świecie, w którym jutro nadeszło już dziś.

Rzucam to

Kiedy Laurie Anderson tworzyła „From the Air” i inne utwory z płyty „Big Science”, była postacią znaną, ale wyłącznie w wąskim kręgu nowojorskiej awangardy. Był przełom lat 70. i 80.; Anderson przybyła do miasta dziesięć lat wcześniej, szukając odpowiedzi na pytanie, kim tak naprawdę chce być w życiu. Urodziła się w 1947 roku na przedmieściach Chicago, jako jedno z ośmiorga dzieci pary, która postanowiła stworzyć rodzinną orkiestrę. Wszyscy bracia i siostry Laurie uczyli się zatem grać na instrumentach. Jej przypadły w udziale skrzypce. Jako nastolatka ćwiczyła po sześć godzin dziennie, szykując się do kariery zawodowej wirtuozki. W wywiadach wspomina spotkanie z pewną wybitną skrzypaczką, które sprawiło, że ten plan się nie ziścił.

„Zaczęłyśmy rozmowę i ze zdumieniem odkryłam, że ona błędnie wymawia co drugie słowo, nie potrafi się wyrazić – opowiada artystka. – Zrozumiałam, że nie chcę być taka jak ona. Chcę nauczyć się mówić! Pojęłam nagle, jak wiele jest rzeczy, których się nie nauczę, jeżeli dalej będę grała na skrzypcach. Decyzja o tym, żeby przestać grać, należy do kilku rzeczy, z których w swoim życiu jestem naprawdę dumna”.

Laurie miała w przyszłości znów wziąć skrzypce do ręki, ale był to już zupełnie inny instrument – urządzenie, które sama wynalazła i zbudowała, z elektroniczną głowicą zamiast progu i smyczkiem, na którym zamiast końskiego włosia rozpięta była taśma magnetofonowa. Na razie decyduje się na studiowanie biologii. Odkrywa jednak, że bardziej od nauki zajmuje ją ekstrahowanie chlorofilu z roślin i tworzenie tym naturalnym pigmentem rysunków. Przypomina sobie wówczas, jaką przyjemność sprawiało jej zawsze malarstwo. Rzuca więc i biologię, po czym przenosi się do Nowego Jorku, na historię sztuki. Studia kontynuuje na wydziale rzeźby, ucząc się u takich ówczesnych gigantów w tej dziedzinie jak Carl Andre i Sol LeWitt. To artyści, którzy zarażają ją zamiłowaniem do estetyki minimal – upodobaniem, któremu wierna pozostaje do dziś.

Dopóki nie roztopi się lód

W Nowym Jorku dołączyła do legionu aspirujących artystek i artystów, którzy tworzyli największą cyganerię świata sztuki lat 70. Pracowała jako instruktorka rysunku, ilustrowała książki dla dzieci, pisała krytyki do magazynów artystycznych. Wszystkie te dorywcze prace miały wspierać jej eksperymenty twórcze pokazywane w niszowych galeriach. Widywano ją na ulicy podczas publicznych performance’ów. Występowała obuta w łyżwy, które były przymarznięte do bryły lodu, artystka stała na niej niczym na postumencie. W rękach miała wspomniane elektroniczne skrzypce własnej konstrukcji. Specjalny tryb opóźniania dźwięku sprawiał, że mogła na nich grać duety z samą sobą. Koncert trwał, dopóki lód, w którym zatopione były łyżwy, nie roztopił się. Wtedy uwolniona performerka mogła zakończyć występ.

Ta i podobne akcje oraz instalacje pod koniec lat 70. zapewniły Laurie uznanie w świecie eksperymentalnej sztuki. Dla szerokiej publiczności pozostawała reprezentantką egzotycznego plemienia awangardzistów robiących rzeczy, których nie pojmie nikt, kto na co dzień nie żyje w świecie alternatywnych galerii i klubów na Manhattanie. Wkrótce jednak ten stan miał się radykalnie zmienić.

Fot. Zwierciadlo.plFot. Zwierciadlo.pl

Cud

W 1981 roku w domowym studiu, w na wpół partyzanckich warunkach, Laurie nagrała utwór „O Superman”. Szykowała go jako ścieżkę dźwiękową do nowego, operowego performance’u „United States”. Znajomi namówili ją jednak, by wydać piosenkę jako singiel w limitowanej edycji. Był to raczej konceptualny gest niż próba podbijania rynku muzycznego. Monotonna, hipnotyczna, minimalistyczna ośmiominutowa kompozycja, w której Anderson przetworzonym elektronicznie głosem robota bardziej recytuje, niż śpiewa rodzaj katastroficznej litanii o samotności, lękach i obsesjach Ameryki, wydawała się ostatnią rzeczą, która nadaje się na hit. Artystka nie była więc zaskoczona, kiedy w Stanach jedna rozgłośnia po drugiej odmawiały grania utworu jako zbyt trudnego dla masowej publiczności. Tym większe było więc jej zdumienie, kiedy dowiedziała się, że w Wielkiej Brytanii „O Superman” dociera do drugiego miejsca na liście przebojów, deklasując po drodze klasyczne rockowe i popowe kawałki.

Cud dokonał się za sprawą Johna Peela, brytyjskiego prezentera radiowego, który od lat 60. był wyrocznią w kwestii nowej muzyki. Peel, słynący z tego, że za nic ma konwencje i potrafi słuchać muzyki w sposób równie wizjonerski, w jaki nowatorscy artyści ją tworzą, puścił „O Supermana” w swojej audycji i za chwilę zastęp didżejów na Wyspach także chciał ten utwór grać. W tym czasie Anderson dystrybuowała swój wydany w nakładzie tysiąca egzemplarzy singiel metodą sprzedaży wysyłkowej. Osobiście pakowała i zanosiła na pocztę każdą zamówioną płytę. Pewnego dnia odebrała telefon z Wielkiej Brytanii, dzwonił facet z zamówieniem. „Odpowiedziałam mu: »Jasne, ile kopii wysłać?« – wspomina artystka. – A Brytyjczyk odparł: »No, na wtorek potrzebowałbym 40 tysięcy, a do następnego poniedziałku drugie tyle«”. Chwilę później artystka była już w biurze Warner Bros z prośbą o pomoc w wyprodukowaniu 80 tysięcy „O Supermanów”. Koncern odpowiedział propozycją kontraktu na siedem następnych albumów. Pierwszym z nich była płyta „Big Science”.

Fot. materiały prasoweFot. materiały prasowe

Wehikuły

Laurie Anderson nigdy nie powtórzyła komercyjnego sukcesu singla „O Superman”, centralnej kompozycji z debiutanckiego albumu. Dokonała jednak czegoś innego. Jej twórczość stała się przestrzenią, w której przecinają się ścieżki różnych dyscyplin. Jej koncerty to hybryda muzyki, performance’u, wideo artu i multimedialnej instalacji. Co ważniejsze, w sztuce, którą tworzy, znika granica dzieląca eksperymentalną awangardę i kulturę popularną. Ceniona w świecie sztuki wysokiej za innowacyjną formę, Anderson przemawia jednocześnie do publiczności, która z większości koncertów muzyki współczesnej wymknęłaby się przy pierwszej dogodnej okazji. Zawsze fascynowały ją nowe technologie, w latach 80. jej nagrania brzmiały, jakby pochodziły z przyszłości, ale nigdy nie robiły wrażenia obcych współczesnej wrażliwości. Jako muzyk Anderson wróciła do gry na skrzypcach, ale spełniła też swoje młodzieńcze marzenie o nauczeniu się mówienia: realizuje multimedialne performance’y, od lat 90. reżyseruje w teatrze i operze. Uniwersytet Harvarda powierzył jej wykładanie poezji. Na tym nie koniec, w 2015 roku festiwale filmowe triumfalnie objechał jej film „Heart of a Dog”. Artystka swobodnie przemieszcza się między różnymi środkami wyrazu, podporządkowując je zawsze swojemu najważniejszemu medium – opowieści.
Piosenka, film, instalacja – to tylko wehikuły, którymi opowiadane przez Anderson historie mają dotrzeć do odbiorcy. I to właśnie na gruncie opowieści, tej najważniejszej ze sztuk, w twórczości Anderson odnajdują się tak różne grupy fanów.

„Chalkroom”, czyli pokój-instalacja i praca VR Laurie Anderson we współpracy z Hsin-Chien Huangiem, pokazywana w Muzeum Sztuki Współczesnej Stanu Massachusetts MASS MoCA (2017). (Fot. materiały prasowe)„Chalkroom”, czyli pokój-instalacja i praca VR Laurie Anderson we współpracy z Hsin-Chien Huangiem, pokazywana w Muzeum Sztuki Współczesnej Stanu Massachusetts MASS MoCA (2017). (Fot. materiały prasowe)

Zaproszenie do lewitacji

Jeszcze w 2003 roku została pierwszą oficjalną artystką rezydentką przy NASA. Bezpośrednim owocem tej współpracy był performance „The End of Moon” z 2004 roku. W kolejnej dekadzie wyposażona w nowe cyfrowe narzędzia artystka powróciła na Księżyc w VR-owej instalacji „To the Moon”. To jedna z dwóch pionierskich prac w tej technice, które Anderson zrealizowała we współpracy z tajwańskim artystą Hsin-Chien Huangim. Pierwszą był „Chalkroom” z 2017 roku, uważany za jedno z najciekawszych VR-owych dzieł, jakie do tej pory powstały w sztuce. Odbiorca zostaje zaproszony do lewitacji w przestrzeni utkanej z rysunków i tekstów Anderson. Przemierzamy uniwersum wypełnione dźwiękiem i przestrzennym głosem artystki – świat, który jest jedną wielką szkatułkową opowieścią. To historia, która dla większości z nas zaczęła się wraz z pierwszym odtworzeniem płyty „Big Science”, albumu, który wtedy brzmiał, jakby nagrano go jutro, a dziś wydaje się idealnie pasować do dnia dzisiejszego. To opowieść o człowieczeństwie w futurystycznym świecie. I choć ów świat wydaje się coraz bardziej szalony, a nawet nieludzki, ta historia – podobnie jak opowieść Laurie Anderson – pozostaje wciąż aktualna i na szczęście jeszcze się nie kończy.

  1. Kultura

Kino noir – zestawienie najlepszych filmów

„Asfaltowa dżungla” w reżyserii Johna Hustona to jeden z najważniejszych filmów noir. W roli Angeli Phinlay wystąpiła znakomita Marilyn Monroe. (Fot. Image Capital Pictures/Film Stills/Forum)
„Asfaltowa dżungla” w reżyserii Johna Hustona to jeden z najważniejszych filmów noir. W roli Angeli Phinlay wystąpiła znakomita Marilyn Monroe. (Fot. Image Capital Pictures/Film Stills/Forum)
"Wielki sen" z Humphreyem Bogartem, "Gilda" z Ritą Hayworth, "As w potrzasku" z Kirkiem Douglasem, czy "Proszę nie pukać" z Marilyn Monroe to kultowe filmy, które zna prawie każdy. Reprezentują one tzw. kino noir - gatunek, w którym królują czarno-białe kadry, najczęstszym tematem jest zbrodnia, a głównym bohaterem prywatny detektyw z piękną kobietą u swego boku. Zapraszamy na nasz przegląd najlepszych filmów noir.

Kino noir to popularny w latach 40. i 50. XX wieku gatunek w kinie amerykańskim, którego powstanie ściśle wiązało się z atmosferą pesymizmu i niepokoju, jaka zapanowała w Stanach Zjednoczonych wraz z wybuchem II wojny światowej. Sam termin wywodzi się natomiast z francuskiego filmoznawstwa, a po raz pierwszy użyty został w 1946 roku przez krytyka Nino Franka. Historie tzw. „czarnej serii” opierano głównie na klasycznych amerykańskich powieściach kryminalnych. Najczęściej pokazywały one niewyjaśnione zbrodnie, jednak bez moralizowania, happy endów i jasnego podziału na dobro i zło. Głównymi bohaterami zwykle byli prywatni detektywi, przeciętniacy przypadkowo wplątani w świat przestępczy oraz tzw. kobiety fatalne, czyli femme fatale. Najczęściej wybieraną lokacją było natomiast miasto, którego mroczny klimat uzyskiwano za sprawą charakterystycznych środków wizualnych: wyrazistych cieni, mocnych kontrastów i agresywnego montażu.

Najbardziej znanym aktorem kina noir był Humphrey Bogart. Wykształcił on charakterystyczny typ męskiego bohatera – prywatnego detektywa lub przestępcy, cynicznego ironisty i zatroskanego twardziela w prochowcu i z papierosem. Wraz ze swoją żoną Lauren Bacall, która partnerowała mu m.in. w „Wielkim śnie” oraz „Mrocznym przejściu” tworzyli najpopularniejszą parę kina noir, podobnie jak Adrian Ladd oraz Veronica Lake („Pistolet do wynajęcia”, „Błękitna dalia”). Ikoną gatunku stała się również Rita Hayworth („Gilda”, „Dama z Szanghaju”) oraz Jane Greer, kultowa odtwórczyni ról kobiet fatalnych. Innymi znaczącymi aktorami kina noir byli też m.in. James Cagney, Richard Conte, Richard Widmark oraz Robert Mitchum. Do najpopularniejszych filmów noir możemy zaliczyć:

„Sokół maltański” (1941)

Pierwszym w historii filmem noir był „Sokół maltański” w reżyserii debiutującego wówczas Johna Hustona. Grupa podejrzanych osobników nie cofnie się przed niczym, aby zdobyć drogocenny skarb - wysadzoną klejnotami statuetkę sokoła. Detektyw Sam Spade (w tej roli znakomity Humphrey Bogart) za wszelka cenę pragnie dowiedzieć się, dlaczego tak bardzo zależy im na jej zdobyciu - i kto stoi za zamordowaniem jego partnera. W pozostałych rolach wystąpili m.in. Jerome Cowan, Mary Astor oraz nominowany do Oscara Sydney Greenstreet.

Kadr z filmu „Sokół maltański”. (Fot.  Film Stills/Forum)Kadr z filmu „Sokół maltański”. (Fot. Film Stills/Forum)

„Gilda” (1946)

„Gilda” Charlesa Vidora to jeden z najsłynniejszych filmów w dorobku aktorskim Rity Hayworth. Jego akcja toczy się w Buenos Aires, a głównym bohaterem jest nałogowy hazardzista Johnny Farrell (Glenn Ford), który zatrudnia się w jednym z tamtejszych kasyn. Wszystko komplikuje się, gdy żona przełożonego, piękna Gilda, okazuje się być dawną kochanką Johnny'ego. Produkcję krytykowano za prowincjonalność, utrwalanie szkodliwych stereotypów, a nawet przesadne epatowanie seksualnością Hayworth. Mimo to, film odniósł wielki sukces, a dziś zaliczany jest do klasyki amerykańskiego kina.

Kadr z filmu „Gilda”. (Fot. Columbia Pictures/Entertainment Pictures/Forum)Kadr z filmu „Gilda”. (Fot. Columbia Pictures/Entertainment Pictures/Forum)

„Wielki sen” (1946)

Filmowa ekranizacja powieści Raymonda Chandlera „Wielki sen” to klasyk nie tylko kina noir, ale również kina detektywistycznego. Tytuł został dodany do National Film Registry, a także znajduje się na liście arcydzieł magazynu „Empire”. Prywatny detektyw Philip Marlowe zostaje wynajęty przez generała Sternwooda, aby rozwikłać sprawę szantażowania jego córki Carmen, która popadła w długi u księgarza Arthura Geigera. Na pozór rutynowa sprawa prowadzi bohatera do mrocznego półświatka Los Angeles pełnego gangsterów, morderców i zepsutych bogaczy. W rolach głównych wystąpili wspomniani wcześniej Humphrey Bogart i Lauren Bacall.

Kadr z filmu „Wielki sen”. (Fot. Mary Evans Picture Librar/Forum)Kadr z filmu „Wielki sen”. (Fot. Mary Evans Picture Librar/Forum)

„Pocałunek śmierci” (1947)

„Pocałunek śmierci” Henry’ego Hathawaya to kolejny klasyczny obraz kina noir. Po nieudanym napadzie na jubilera złodziej zostaje schwytany i odmawia wydania swoich wspólników. Bohater zmienia jednak zdanie, gdy dowiaduje się, że jego żona popełniła samobójstwo. Film był również bardzo udanym debiutem aktorskim Richarda Widmarka, który za drugoplanową rolę psychopatycznego zabójcy otrzymał Złoty Glob oraz nominację do Oscara. Krytycy byli zgodni: aktor stworzył „błyskotliwą kreację, która utrwaliła jego image na wiele lat”.

Kadr z filmu „Pocałunek śmierci”. (Fot. BEW Photo)Kadr z filmu „Pocałunek śmierci”. (Fot. BEW Photo)

„Dama z Szanghaju” (1947)

Kultowa „Dama z Szanghaju” z Orsonem Wellesem po obu stronach kamery opowiada historię marynarza Mike'a O'Hary, który dołącza do rejsu z państwem Bannister, a tym samym zostaje wplątany w morderczą intrygę. Film zaczyna się, gdy Elsa Bannister (Rita Hayworth) zostaje napadnięta przez młodych złodziejaszków podczas spaceru w parku. Gdy pomocy udziela jej Mike, ta proponuje mu, aby zaciągnął się na jacht jej męża. Problem w tym, że na pokładzie przebywa także detektyw Sidney Broome i Grisby, który proponuje O'Harze 5000 dolców za sfingowanie własnej śmierci...

Kadr z filmu „Dama z Szanghaju”. (Fot. Columbia Pictures/Entertainment Pictures/Forum)Kadr z filmu „Dama z Szanghaju”. (Fot. Columbia Pictures/Entertainment Pictures/Forum)

„Asfaltowa dżungla” (1950)

Gangsterski klasyk kina noir „Asfaltowa dżungla” polecali niegdyś w kultowym cyklu „Perły z lamusa” Tomasz Raczek i Zygmunt Kałużyński - to chyba najlepsza rekomendacja. Pewien złodziej po wyjściu z więzienia decyduje się na ostatni skok w swej karierze, chcąc ukraść dużą ilość drogocennej biżuterii. W tym celu opracowuje perfekcyjny plan i kompletuje ekipę mającą dokonać rabunku. Jego wspólnicy to kierowca, włamywacz i zabójca, a całe „przedsięwzięcie” ma sfinansować pewien adwokat-bankrut. Wkrótce gangsterzy wpadają jednak w poważne tarapaty. Film wyróżniono m.in. nagrodą na Festiwalu w Wenecji i 4 nominacjami do Oscara.

Kadr z filmu „Asfaltowa dżungla”. (Fot. Mondadori Collection/Universal Images Group/Forum)Kadr z filmu „Asfaltowa dżungla”. (Fot. Mondadori Collection/Universal Images Group/Forum)

”Bulwar zachodzącego słońca” (1950)

Zawierający elementy dramatu, horroru i komedii „Bulwar zachodzącego słońca” Billy'ego Wildera to prawdziwa klasyka gatunku. Film przedstawia historię wygasłej gwiazdy kina niemego, która próbując wrócić na ekran, wiąże się z młodym scenarzystą. Gdy mężczyzna postanawia zakończyć związek, kobieta popada w szaleństwo. Strzela do ukochanego, a moment przybycia policji wykorzystuje jako okazję do swego ostatniego aktorskiego występu. Dogłębnie penetrujący świat show biznesu obraz spodobał się nie tylko widzom, ale również krytyce, o czym najlepiej świadczy 11 nominacji do Oscara oraz 3 statuetki.

Kadr z filmu „Bulwar zachodzącego słońca”. (Fot. Mary Evans Picture Librar/Forum)Kadr z filmu „Bulwar zachodzącego słońca”. (Fot. Mary Evans Picture Librar/Forum)

„Nieznajomi z pociągu” (1951)

Oparty na powieści Patricii Highsmith film „Nieznajomi z pociągu” to wciągająca historia, która wgniecie was w fotel. Podczas podróży pociągiem główni bohaterowie, Guy Haines (Farley Granger) i Bruno Anthony (Robert Walker), rozmawiają o pomyśle na zbrodnię doskonałą: jeden zabija wskazaną przez swego wspólnika ofiarę, po czym drugi rewanżuje się podobnie, dzięki czemu nie sposób powiązać zamordowanych ze sprawcami. Po chwili zawierają umowę: żona Guya „w zamian” za ojca Brunona. Film wyreżyserował i wyprodukował mistrz suspensu Alfred Hitchcock.

Kadr z filmu „Nieznajomi z pociągu”. (Fot. Mary Evans Picture Librar/Forum)Kadr z filmu „Nieznajomi z pociągu”. (Fot. Mary Evans Picture Librar/Forum)

„As w potrzasku” (1951)

Fabuła filmu „As w potrzasku” z legendą kina Kirkiem Douglasem w roli głównej powstała na podstawie dwóch autentycznych wydarzeń. Głównym bohaterem jest tu arogancki reporter, który zostaje zatrudniony w niewielkiej redakcji. Kiedy dowiaduje się o wypadku wewnątrz pobliskiej kopalni, postanawia wykorzystać go do własnych celów. Wyreżyserowany, wyprodukowany i napisany przez Billy'ego Wildera obraz zapewnia widzom całą gamę emocji, trzymając w napięciu od pierwszej do ostatniej minuty. W pozostałych rolach wystąpili m.in. Jan Sterling, Robert Arthur, Porter Hall i Frank Cady.

Kadr z filmu „As w potrzasku”. (Fot. Collection CSFF/Rue des Archives/Forum)Kadr z filmu „As w potrzasku”. (Fot. Collection CSFF/Rue des Archives/Forum)

„Proszę nie pukać” (1952)

Dramat „Proszę nie pukać” oparty na powieści Charlotte Armstrong przedstawia historię Nell Forbes, która po nieudanej próbie samobójczej trafia do szpitala psychiatrycznego. Niedługo po jego opuszczeniu zostaje zatrudniona jako opiekunka do dziecka przez bogate małżeństwo. Rodzina nie zna jednak przeszłości kobiety, która początkowo nie wzbudza niepokoju swoim zachowaniem, lecz w pewnym momencie zaczyna zagrażać nie tylko sobie, ale też swojej podopiecznej. W rolę Nell wcieliła się Marilyn Monroe - była to pierwsza dramatyczna, i zarazem pierwszoplanowa kreacja aktorki.

Kadr z filmu „Proszę nie pukać”. (Fot. BEW Photo)Kadr z filmu „Proszę nie pukać”. (Fot. BEW Photo)

  1. Kultura

Hipnotyzujący, magiczny, iskrzący dowcipem – „Śniegu już nigdy nie będzie” w kinach od 4 czerwca

Kadr z filmu
Kadr z filmu "Śniegu już nigdy nie będzie". Na zdjęciu Alec Utgoff. (Fot. materiały prasowe)
„Śniegu już nigdy nie będzie” Małgorzaty Szumowskiej i Michała Englerta to jeden z najbardziej wyczekiwanych tytułów roku. Prezentowany na międzynarodowych festiwalach film zdążył zachwycić już polskie i międzynarodowe media. Satyryczna opowieść na pograniczu magii i realizmu zabiera widza w wyjątkową podróż w głąb samego siebie.

„Tytułowy śnieg może się wieloznacznie kojarzyć – chociażby ze śmiertelnym żywiołem albo poczuciem bezpieczeństwa, baśniowym powrotem do krainy dzieciństwa. Choć dziś zapewne najbardziej kojarzy się ze zniszczeniem, jakie człowiek wywołał w eko klimacie ziemi, doprowadzając do zmian, przez które śnieg widuje się coraz rzadziej. Bohaterowie naszego filmu, w większości skupieni na własnym, małym, wygodnym świecie, zbyt dużo o tym nie rozmyślają, jednak nie wiedząc czemu zmagają się z poczuciem jakiejś wewnętrznej, duchowej pustki i niezrozumiała tęsknotą za czymś nieokreślonym. Są to różne tęsknoty, za bliskością, dotykiem, seksem, zrozumieniem, wolnością. Są bogaci, syci od strony materialnej, ale głodni duchowo, choć w sposób zupełnie nieuświadomiony. Ich fantazje ogniskują się w jednym – obcym przybyszu, w którym przeglądają się jak w lustrze. On przynosi im wytchnienie. Trudno powiedzieć czy to iluzoryczne, czy prawdziwe doświadczenie, tak jak trudno czasem odróżnić nam własną projekcję od rzeczywistości. Czy magiczny las, do którego przenosi ich przybysz, jest tylko wytworem ich lęków i pragnień, czy istnieje naprawdę. Film nasz, mamy nadzieję, skrywa jakąś tajemnicę, chcieliśmy pobudzić widzów do głębszej refleksji na temat kondycji współczesnego Europejczyka. Zagrać na indywidualnych skojarzeniach, nienachalnie zadać parę pytań, bez tezy i z humorem” – mówią twórcy filmu Małgorzata Szumowska i Michał Englert.

Pewnego mglistego poranka w mieście pojawia się ON – atrakcyjny mężczyzna z prawdziwego, egzotycznego wschodu. Żenia, bo tak brzmi jego imię, ma dar. Jego ręce leczą, a oczy zaglądają w dusze samotnych kobiet. Mężczyzna zatrudnia się jako masażysta na bogatym osiedlu pod miastem. Pracując dla ludzi odgrodzonych murem od „gorszego” świata, poznaje ich historie i osobiste dramaty. Wkrótce niezwykłe zdolności Żeni odmienią życie każdego z nich.

W obsadzie obok Aleca Utgoffa, ukraińsko-angielskiej gwiazdy netflixowego hitu „Stranger Things” i filmu „Mission: Impossible – Rogue Nation”, wystąpiło znakomite grono cenionych polskich aktorek i aktorów: Maja Ostaszewska, Agata Kulesza, Weronika Rosati, Katarzyna Figura, Andrzej Chyra, Łukasz Simlat i Krzysztof Czeczot.

  1. Kultura

Hey wraca na scenę po dłuższej przerwie

Zespół Hey zagra po 3,5 rocznej przerwie jedyny w tym roku koncert. (Fot. materiały prasowe)
Zespół Hey zagra po 3,5 rocznej przerwie jedyny w tym roku koncert. (Fot. materiały prasowe)
Dobra wiadomość dla fanów Katarzyny Nosowskiej i grupy Hey. Po 3,5-letniej przerwie zespół zagra jedyny w tym roku koncert w ramach tegorocznej edycji Festiwalu Jarocin.

Jarocin Festiwal 2021 zamyka line-up. Poznaliśmy już wszystkich wykonawców, którzy pojawią się na tegorocznej imprezie. Wśród nich niespodziewanie pojawiła się grupa Hey, która w 2017 roku ogłosiła koniec działalności i pożegnała się z fanami trasą koncertową Fayrant Tour. Zespół wystąpi na festiwalowej scenie już 17 lipca i będzie to jedyny występ zespołu w tym roku.

My tu gadu, gadu, a Hey zagra po 3,5 rocznej drzemce, jedyny w tym roku koncert. Zapraszamy Was z całego serca do Jarocina! Spotkajmy się! Hey nie wie, co się działo na świecie przez ten czas – nie mówcie nam o tym, nie jesteśmy ciekawi… Chcemy, żeby przez kilkadziesiąt minut było jak dawniej – razem! - poinformował zespół w mediach społecznościowych.

Festiwal Jarocin odbędzie się w dniach 16-18 lipca 2021 roku. Oprócz zespołu Hey, na scenie pojawią się również m.in. Strachy na Lachy, Muchy, Luxtorpeda, Edyta Bartosiewicz, Sorry Boys, Krzysztof Zalewski, Daria Zawiałow i Kwiat Jabłoni. W programie zaplanowano również wyjątkowe jubileusze, w tym 40-lecie zespołu Dezerter, 20-lecie grupy Happysad, 40-lecie debiutu na Jarocin Festiwal formacji TSA oraz 30-lecie wydania albumu „Legenda” zespołu Armia.

  1. Kultura

Rock'n'roll nigdy nie umiera – włoski zespół Måneskin zwycięzcą Eurowizji 2021

Zwycięstwem na tegorocznej Eurowizji zespół Måneskin z Włoch udowodnił, że rockowa energia ciągle potrafi porwać ludzi. (Fot. materiały prasowe Sony Music)
Zwycięstwem na tegorocznej Eurowizji zespół Måneskin z Włoch udowodnił, że rockowa energia ciągle potrafi porwać ludzi. (Fot. materiały prasowe Sony Music)
Zaczynali grając na ulicy. Potem zajęli drugie miejsce we włoskiej edycji programu X Factor, wygrali festiwal w San Remo, a w ubiegłą sobotę również tegoroczną Eurowizję. Swoim energetycznym występem nie tylko zdobyli miano najlepszego zespołu całego konkursu, ale udowodnili też, że rockowa energia ciągle potrafi porwać ludzi. Nazywają się Måneskin – zapamiętajcie, bo będzie o nich głośno.

Są młodzi, piękni i diabelsko zdolni. Ich wyrazisty wizerunek nie pozostawia nikogo obojętnym, a elektryzująca muzyka przyprawia o ciarki na plecach. Włoski zespół Måneskin to idealny przykład tego, jak talentem i charyzmą można podbić świat. Ich brzmienie jest świeże, pełne pasji i wolności, jednak ciężko ich zaszufladkować, przypisać do konkretnego gatunku. Grają alternatywnego rocka z domieszką popu i funku, ale w ich utworach można usłyszeć też elementy punku i rapu. Nie ukrywają, że największą inspiracją są dla nich Arctic Monkeys i Harry Styles. W ubiegłą sobotę utworem „Zitti E Buoni” nie tylko zwyciężyli 65. Konkurs Piosenki Eurowizji, ale też pozdrowili środkowym palcem wszystkich hejterów.

Fot. materiały prasowe Sony MusicFot. materiały prasowe Sony Music

Måneskin w języku duńskim oznacza „światło księżyca”. Zespół powstał w 2016 roku, a jego członkowie znają się jeszcze z czasów szkolnych. Charyzmatyczny wokalista Damiano David, basistka Victoria De Angelis, gitarzysta Thomas Raggi i perkusista Ethan Torchio zaczynali od grania na ulicach w Rzymie, najczęściej na Via del Corso, zbierając pieniądze do futerału gitary. Szybko zostali jednak docenieni przez widownię i jurorów włoskiej edycji programu X Factor, w którym zajęli drugie miejsce. Na kolejny sukces nie musieli długo czekać. Zwycięstwo na kultowym festiwalu w San Remo zapewniło im udział w tegorocznym Konkursie Piosenki Eurowizji. Swój kraj reprezentowali dynamicznym utworem „Zitti E Buoni”, który opowiada o odkupieniu i chęci odwrócenia losów świata przez muzykę. Jego surowość doskonale pasuje do muzycznej filozofii Måneskin. – To rockowa piosenka o mocno gitarowym brzmieniu. Całość jest bardzo energetyczna. Tekst ma takie przesłanie: mówimy "zamknij się" do otaczających nas hejterów i robimy swoje – wyjaśnia wokalista zespołu.

Faworytami byli praktycznie od początku. W notowaniach bukmacherów ich utwór od marca utrzymywał się w pierwszej piątce, a w ostatnich dniach powędrował nawet na miejsce pierwsze. Na duże prawdopodobieństwo sukcesu piosenki wskazywał także Artur Orzech, wieloletni komentator konkursu. Popularność numeru potwierdzają również dane Spotify za okres od marca do maja bieżącego roku. Wykazały one bowiem, że „Zitti E Buoni” było najczęściej odtwarzanym eurowizyjnym utworem w serwisie. I to nie tylko we Włoszech, ale też w innych europejskich krajach. Finalnie Måneskin zwyciężył w sobotnim finale zdobywając łącznie 524 punkty w głosowaniu jurorów i telewidzów, a widowisko, które zaprezentowali porwało widzów nietuzinkową energią. W ten sposób grupa zapewniła swojemu krajowi trzecie w historii zwycięstwo (wcześniej Włosi triumfowali na Eurowizji w 1964 i 1990 roku, natomiast w poprzedniej edycji zajęli wysokie drugie miejsce miejsce).

- Rock’n’roll nigdy nie umiera – wykrzyczał ze sceny wokalista odbierając statuetkę dla zwycięzcy. Trzeba przyznać, że nieposkromieni Włosi rozpoczęli swoją karierę z przytupem. Jak podkreśla dziennik „La Repubblica”, dzięki wygranej na Eurowizji Måneskin stoi teraz „na dachu Europy”. Jednak mimo międzynarodowego rozgłosu, jaki już zdobyli, nie zamierzają spoczywać na laurach. Ich drugi studyjny krążek zatytułowany "Teatro d’ira – Vol. I" w sieci przesłuchano już ponad 100 milionów razy. W wersji fizycznej ukaże się on w najbliższy piątek, czyli 28 maja. Utrzymany w retro klimacie lat 70. album będzie pierwszą częścią większego projektu szykowanego przez grupę. Zespół ma na koncie również EP-kę „Chosen” i album „Il ballo della vita”, który osiągnął status trzykrotnej platynowej płyty. Jeśli tak ma wyglądać przyszłość muzyki, to jesteśmy zdecydowanie na „tak”.

Drugi studyjny album zespołu Måneskin zatytułowany 'Teatro d’ira – Vol. I' trafi na sklepowe półki już 28 maja. (Fot. materiały prasowe)Drugi studyjny album zespołu Måneskin zatytułowany "Teatro d’ira – Vol. I" trafi na sklepowe półki już 28 maja. (Fot. materiały prasowe)