fbpx

Wisława Szymborska – humor i mądrość

Wisława Szymborska - humor i mądrość
2 lipca 2020 roku Wisława Szymborska skończyłaby 97 lat. (Fot. Andrzej Rubis/Forum)

Tworzyła wiersze skłaniające do głębokich refleksji, filozoficzne felietony i błyskotliwe eseje, a także żartobliwe limeryki, lepieje, altruitki. „Żart jest najlepszą dla mnie rekomendacją powagi” – mawiała. Mistrzyni pisania o najmądrzejszych życiowych prawdach, przemycanych mimochodem, gdzieś pomiędzy wierszami, często frywolnie i humorystycznie. Na 97. urodziny Wisławy Szymborskiej przypominamy jej 5 limeryków. 

Limeryki to krótkie, groteskowe wiersze o tematyce humorystycznej, często wręcz absurdalnej. Jest to najczęściej pięć wersów o ustalonej liczbie sylab akcentowanych. Charakteryzuje je także określony schemat – zwyczajowo pierwszy wers to prezentacja głównego bohatera i miejsca akcji, w drugim rozwija się akcja, trzeci i czwarty zawiązują nowy rym, a piąty przynosi zabawne rozwiązanie opisywanej sytuacji. Limeryk to niesforne ziółko z ogrodu literatury angielskiej. Jakoś dziwnie przyjęło się też w Polsce, grunt okazał się podatny – pisała o nich Wisława Szymborska.

Literackie zabawy Szymborskiej to jednak nie tylko tradycyjne limeryki, a także zapoczątkowane przez nią lepieje (w których porównuje się coś złego do jeszcze gorszego), odwódki (ostrzegające o skutkach picia alkoholu) i altruitki (które nawołują do określonego działania).

 

„Raz Mozarta bawiącego w Pradze
obsypały z kominka sadze.
Fakt, że potem, w ciągu pół godziny,
wymorusał aż cztery hrabiny,
jakoś uszedł biografów uwadze”

 

„Na przedmieściach żył Singapuru
pewien słynny z przemówień guru.
Lecz raz wyznał mi z płaczem:
„Mam kłopoty z wołaczem
i do szczura wciąż mówię: szczuru!”

 

„Twierdzą mieszkańcy wioski Jurgów,
że się wywodzą od Habsburgów,
a ściślej mówiąc od Rudolfa,
który z ludnością grał tu w golfa.
Cóż to za żer dla dramaturgów!”

 

„Od sherry nogi czterry.
Od brandy swędzenie wszędy.
Od martini potencja mini”

 

„Nie męcz aptek i lekarza,
sam znajdź drogę do cmentarza”

(wszystkie wiersze pochodzą z tomiku „Rymowanki dla dużych dzieci” Wisławy Szymborskiej, Wydawnictwo a5, Kraków 2003)
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze