1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Styl Życia
  4. >
  5. Marsylia

Marsylia

Odcinek rejonu Morza Śródziemnego między rozległą, uroczo obskurną Marsylią a funkcjonalną bazą marynarki wojennej w Tulonie nie jest dokładnie tym, co określamy jako Lazurowe Wybrzeże. Wyjątkiem jest Cassis, lecz największą atrakcję stanowi właśnie Marsylia, miasto niepodobne do żadnego innego.

Marsylia (Marseille)

Najbardziej znane i najgęściej zaludnione miasto we Francji po Paryżu to Marsylia, która przez wieki na zmianę prosperowała i była plądrowana. Traciła przywileje na rzecz różnych królów Francji i wrogich wojsk, odzyskiwała swój majątek, była nękana przez zarazy, religijną bigoterię, terror republikański i rojalistyczny, ale także miała własną Komunę Paryską i doświadczyła zdobycia własnej Bastylii. Dzięki marsylskim rewolucjonistom maszerującym znad Renu do Paryża w 1792 r. Hymn armii Renu stał się Marsylianką, która później została ogłoszona hymnem państwowym.

Miasto

Marsylia jest podzielona na 15 arrondissements (dzielnic), które układają się spiralnie od centralnego punktu miasta – Vieux Port. Dokładnie na północ leży Stare Miasto, Le Panier, dawne miejsce starożytnej greckiej osady Massalia, a za nim odradzająca się dzielnica Les Docks. Szeroki bulwar wiodący od początku Vieux Port – La Canebičre – jest centralną osią miasta prowadzącą ze wschodu na zachód. Centre Bourse i uliczki quartier Belsunce stanowią granicę Vieux Port od północy, a najważniejsze ulice handlowe leżą na południu. Główna oś wiodąca z północy na południe to rue d’Aix, przechodząca w cours Belsunce, następnie w rue de Rome, avenue du Prado i w końcu w boulevard Michelet. Tętniąca życiem dzielnica wokół place Jean-Jaurčs i modna cours Julien leżą na wschód od rue de Rome. Od cypla na zachód od Vieux Port droga nad urwiskiem kieruje się na południe, mijając najlepsze dzielnice mieszkalne Marsylii w stronę plaż i promenady Plage du Prado, ożywającej w nocy.

Vieux Port

Kawiarnie wokół wschodniego krańca Vieux Port zaspokajają przyjemną potrzebę obserwowania życia ulicznego pomimo spalin i odoru ryb sprzedawanych bezpośrednio z łodzi na quai des Belges. Doskonałym miejscem na popołudniową sjestę jest północna strona portu (Le Panier), gdzie tarasy są bardziej nasłonecznione, a ulice czystsze. Restauracje serwujące owoce morza znajdują się na deptakach pomiędzy południowym nabrzeżem a cours d’Estienne-d’Orves. Dzięki nim Vieux Port tętni życiem także wieczorami.

Najwspanialszy widok na Vieux Port roztacza się z Palais du Pharo, znajdującego się na cyplu za Fort St-Nicolas, a także z Notre-Dame-de-la-Garde (…) budowli z czasów Drugiego Cesarstwa wznoszącej się na szczycie wzgórza na południe od portu. Zwieńczona monumentalną złotą figurą Matki Boskiej, której blask widoczny jest na statkach daleko na morzu, budowla jest najbardziej charakterystycznym obiektem Marsylii. W środku zobaczycie zwisające z krokwi modele statków, obrazy i rysunki, na przemian kiczowate, nieumyślnie komiczne lub głęboko poruszające (…)

Niedaleko od Fort St-Nicolas, powyżej Bassin de Carénage, znajduje się najstarszy kościół w Marsylii, Basilique St-Victor (…) Pierwotnie stanowiący część klasztoru założonego w V w. kościół został wzniesiony na miejscu pochówku różnych męczenników (…) Niektóre ściany mają grubość prawie 3 m, więc budynek wygląda jak twierdza. Jego piękno jest niepowtarzalne, choć wnętrze okazuje się ascetyczne, a krypta to fascynujący, niszczejący labirynt z kilkoma sarkofagami, z których jeden zawiera szczątki św. Maurycego.

Le Panier i les Docks

Na północ od Vieux Port znajduje się najstarsza dzielnica Marsylii, Le Panier, gdzie aż do ostatniej wojny uliczki, strome schody i domy z każdego wieku tworzyły vieille ville typową dla Lazurowego Wybrzeża.

U zbiegu rue de la Prison i rue Caisserie stopnie montée des Accoules wiodą do place de Lenche, miejsca greckiej agora, dzisiaj pełnego kawiarni. Przy montée des Accoules 29 w Préau des Accoules, dawnej szkole jezuitów, organizowane są wspaniałe wystawy dla dzieci (…) Na końcu rue du Réfuge stoi odnowione Hospice de la Vieille Charité, XVII‑wieczny przytułek z urokliwą barokową kaplicą otoczoną arkadami z kolumnami z różowego kamienia. Jedynie małe zewnętrzne okna przywołują na myśl pierwotne przeznaczenie budynku. Znajduje się tu obecnie centrum kultury, alarmująco opustoszałe poza czasowymi, zwykle znakomitymi wystawami i wieczornymi koncertami.

Wszyscy zafascynowani architekturą industrialną powinni zwiedzić gigantyczny stary budynek składu, Les Docks (koniec rue République), który został odnowiony i przemieniony w kompleks handlowo-biurowy oraz główną atrakcję ambitnego projektu odbudowy - Euroméditerranée. Przy porcie wyłania się potężna sylwetka Cathédrale de la Nouvelle Major z końca XIX w., architektoniczna mieszanka stylu neoromańskiego i neobizantyjskiego, z charakterystycznym wzorem naprzemiennych pasm kamienia.

 
La Canebičre

La Canebičre, okazały, lecz zaniedbany bulwar prowadzący przez 1 km do portu stanowi niezaprzeczalnie centrum miasta. Nazwa pochodzi od konopi (canabč), które niegdyś tutaj rosły i stanowiły surowiec do produkcji lin (…)

Bulwar  wyraźnie oddziela bogate południowe quartiers od zaniedbanej quartier Belsunce na północy – niezwykłej, tętniącej życiem, głównie arabskiej dzielnicy, w której codziennie toczy się handel uliczny. Na kartonach tuż obok przypraw, tkanin i wyrobów metalowych z całego rejonu Morza Śródziemnego wystawione są na sprzedaż wieże stereo, garnitury i dżinsy z Francji i Niemiec. Nowa lśniąca biblioteka główna na cours Belsunce jest jednym z elementów projektu odbudowy zaniedbanych kamienic. Nowoczesność budynku została złagodzona przez piękny portal, który przywołuje na myśl dawny teatr rewiowy Alcazar, gdzie występowały takie gwiazdy, jak Tino Rossi czy Yves Montand.

W Vieux Port na końcu La Canebičre znajduje się Musée de la Marine (…) ulokowane na parterze okazałej, neoklasycystycznej giełdy papierów wartościowych. Muzeum zawiera znakomity zbiór modeli statków, w tym legendarny liniowiec Normandie z lat 30. XX w. oraz przedwojenną królową mórz z Marsylii: Providence. Nieco dalej pod nr. 11 znajdziecie Musée de la Mode (…) z kolekcją mody i kostiumów kąpielowych od 1945 r. do dnia dzisiejszego.

Palais Longchamp

Palais Longchamp, 2 km na wschód od portu na końcu boulevard Longchamp(…) stanowi okazałe zakończenie akweduktu, który doprowadzał do miasta wodę z Durance. Akweduktu już od dawna się nie używa, jednakże woda jest wciąż pompowana do centrum kolumnady łączącej dwa wspaniałe skrzydła.

W północnym skrzydle pałacu znajduje się Musée des Beaux-Arts (długo zamknięte z powodu renowacji), gorące i nieco duszne miejsce, pełne zachwycających dzieł, w tym Rubensa, Jordaensa, Corota i Signaca. Karykaturom dziewiętnastowiecznego satyryka z Marsylii Honoré’a Daumiera poświęcono całą jedną salę. (…)Kolejne skrzydło zajęte jest przez Musée d’Histoire Naturelle(…)  przedstawiające kolekcję wypchanych zwierząt i skamieniałości.

Na południe od La Canebičre

Doskonała dzielnica handlowa Marsylii obejmuje trzy ulice biegnące na południe od La Canebičre: rue Paradis, rue St-Ferréol oraz rue de Rome. (…)Pomiędzy rue St-Ferréol a rue de Rome, na rue Grignan znajduje się najważniejsze muzeum sztuki w Marsylii – Musée Cantini (…) z potężną kolekcją dzieł fowistów i surrealistów oraz Matisse’a, Légera, Picassa, Ernsta, Le Corbusiera, Miró i Giacomettiego.

Kilka budynków na wschód od rue de Rome znajdziecie najprzyjemniejsze miejsce do przechadzek w Marsylii – cours Julien (Notre-Dame-du-Mont-Cours- ‑Julien), z sadzawkami, fontannami, ogródkami restauracyjnymi i kuszącymi butikami, zamieszkane przez tłum marsylskiej cyganerii artystycznej i wieloetnicznej społeczności imigrantów. Całość przykryta jest grubą warstwą graffiti. Ulice pełne barów i sklepów muzycznych wiodą na wschód do place Jean-Jaurčs, zwany tutaj „la Pleine”, gdzie warto wybrać się na targ, zwłaszcza w sobotę.

Droga nad urwiskiem, plaże i Parc Borély

Najbardziej popularną plażą blisko centrum miasta jest plage des Catalans, kilka budynków na południe od Palais du Pharo. Tutaj znajduje swój początek droga nad urwiskiem, avenue J.-F.-Kennedy, która prowadzi klifami, mijając spektakularny posąg i łuk stanowiący doskonałą oprawę zachodzącego słońca – Monument aux Morts des Orients. Na południe od pomnika schody wiodą do malowniczej zatoczki Anse des Auffes. Na skalistym brzegu stoją niewielkie łodzie rybackie, wokół rozlega się szum morza, a wąskie schodki i ścieżki biegną donikąd. Droga nad urwiskiem kieruje się następnie w głąb lądu, omijając półwysep Malmousque, pełnym zatoczek i niewielkich plaż, stanowiących idealne miejsce na kąpiel, kiedy mistral nie wzburza fal. Stąd wzrok sięga aż do Cap Croisette, a w kierunku morza do opuszczonego klasztoru na Îles d’Endoume i Château d’If. Droga kończy się na Plage du Prado, głównej piaszczystej plaży Marsylii, gdzie morze jest niewiarygodnie czyste. Niedaleko stąd, w górę avenue du Prado, avenue du Park-Borély wiedzie do najpiękniejszego terenu zieleni w mieście – Parc Borély, z jeziorem przeznaczonym dla żaglówek, ogrodami różanymi, palmami i ogrodem botanicznym (…)

Informacja przygotowana wg przewodnika "Podróże z pasją. Francja".

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze
  1. Kultura

"Lupin" wciąż na szczycie. Francuski serial Netflixa bije rekordy popularności

Nowy francuski serial Netflixa inspirowany przygodami Arsene'a Lupina bije rekordy popularności na całym świecie. (Fot. materiały prasowe Netflix)
Nowy francuski serial Netflixa inspirowany przygodami Arsene'a Lupina bije rekordy popularności na całym świecie. (Fot. materiały prasowe Netflix)
Zobacz galerię 3 Zdjęcia
Inspirowany przygodami legendarnego dżentelmena-włamywacza serial "Lupin" bije rekordy popularności na całym świecie. Francuską produkcję Netflixa obejrzało już kilkadziesiąt milionów osób, co jest najlepszym wynikiem platformy od początku 2021 roku. 

Na początku "Lupin" miał być jedynie współczesną wersją klasycznej opowieści o znanym dżentelmenie-włamywaczu. Tymczasem w mgnieniu oka stał się przebojem i trafił na szczyt listy najchętniej oglądanych produkcji na Netflixie, pozostawiając daleko w tyle megapopularnych "Bridgertonów" oraz niekwestionowany hit ostatnich miesięcy, czyli "Gambit królowej". Tym samym przeszedł do historii jako pierwszy francuski serial, któremu udało się dotrzeć do zestawienia TOP 10. Oprócz tego, w niecały miesiąc od premiery obejrzało go przeszło 70 milionów subskrybentów na całym świecie, co jest najlepszym wynikiem platformy od początku roku.

Wyreżyserowany przez Louisa Leterriera ("Iluzja") i Marceli Said ("Narcos: Meksyk") "Lupin" to składająca się z pięciu odcinków historia zainspirowana powieściami Maurice’a Leblanca o przygodach Arsene'a Lupina, złodzieja ukrywającego swoje prawdziwe "ja" pod maską dżentelmena. Główny bohater serialu, posiadający podwójną tożsamość Assane Diop, w akcie zemsty na zamożnej rodzinie, która skrzywdziła bliską mu osobę, postanawia przeprowadzić serię spektakularnych skoków inspirowanych dokonaniami swojego ulubionego bohatera literackiego. Mężczyzna chce pomścić bowiem swojego ojca, który 25 lat wcześniej popełnił samobójstwo, będąc niesłusznie skazanym za kradzież naszyjnika swoich bogatych szefów. Tym samym Diop chce dać nauczkę francuskim burżujom i przekonać wszystkich do niewinności swojego rodzica.

W tytułową postać w serialu wciela się Omar Sy, którego większość widzów pamięta zapewne z roli w znakomitym komediodramacie "Nietykalni" z 2011 roku. Aktor brawurowo zagrał w nim młodego chłopaka z przedmieścia, który zatrudnia się do pracy jako opiekun przykutego do wózka milionera. Występ otworzył mu drzwi do międzynarodowej kariery oraz zapewnił sympatię widzów na całym świecie. Rok później kreację nagrodzono Cezarem, a sam Sy zaczął dostawać coraz poważniejsze propozycje filmowe. Zagrał m.in. w takich produkcjach, jak: "X-Men: Przeszłość, która nadejdzie" (2014), "Jurassic World" (2015), "Jutro będziemy szczęśliwi" (2016) czy "Inferno" (2016). Jednak jak sam powiedział w rozmowie z "New York Times", "Lupin" to jego wymarzona rola.

Fot. materiały prasowe Netflixa Fot. materiały prasowe Netflixa

Serial z pewnością spodoba się widzom, którzy podczas seansu lubią wyłapywać różnego rodzaju smaczki. W "Lupinie" nie brakuje bowiem licznych odniesień do innych klasyków popkultury, w tym lubianych przez widzów heist movies, czyli kryminałów z motywem napadu. Wśród nich można wyróżnić chociażby całą serię filmów "Ocean's" oraz hiszpański serial "Dom z papieru". Twórcy garściami czerpali również ze wszystkich produkcji z Sherlockiem Holmesem, który (podobnie jak Assane Diop) w niebywały sposób łączy maniery dżentelmena z bezwzględnymi metodami pracy. Francuska produkcja nawiązuje także do kultowych komiksów, w których występuje motyw podwójnej tożsamości ("Batman", "Superman').

Fot. materiały prasowe Netflix Fot. materiały prasowe Netflix

"Lupin" daje nam również niepowtarzalną możliwość, aby dokładnie przyjrzeć się urokom francuskiej stolicy. Serial dostarcza pozytywnych wrażeń estetycznych, ale też świetnie ilustruje obecną tam sytuację społeczną, która niestety nie napawa optymizmem. Gdy w latach 80. główny bohater opuścił Senegal i przybył z ojcem do Paryża, jego pozycja w społecznej hierarchii nie była zbyt wysoka. Kilkadziesiąt lat później, realia wyglądają niewiele lepiej, i choć Francja jest dziś miejscem wielu kultur, wciąż brakuje tu równości i jedności. Uchodźcy nadal spychani są na margines, a różnice między bogatymi kamienicami w centrum miasta, a mrocznymi blokowiskami dzielnic imigranckich pozostawiają wiele miejsca do refleksji. Być może "Lupin" odmieni tę smutną rzeczywistość?

Dla wszystkich widzów czekających na nowe odcinki, mamy dobre wieści. Według nieoficjalnych doniesień serwisu Bustle, drugi sezon przygód Assane'a Diopa może pojawić się już w kwietniu 2021 roku. Z niecierpliwością czekamy na potwierdzenie tej informacji przez platformę Netflix.

  1. Styl Życia

Champs-Élysées jako miejski ogród? Oto jak zmieni się najpopularniejsza ulica Paryża

fot. PCA Stream
fot. PCA Stream
Zobacz galerię 4 Zdjęcia
Jedna z najbardziej rozpoznawalnych ulic Paryża, Champs-Élysées zostanie niebawem zamieniona... w miejski ogród. Burmistrz Paryża zapowiedziała, że gruntowna metamorfoza Pól Elizejskich zostanie przeprowadzona i zakończy się wraz z rozpoczęciem Igrzysk Olimpijskich mających odbyć się w 2024 roku.

Champs-Élysées od zawsze budzi podziw nie tylko odwiedzających Francję turystów, ale również malarzy czy piosenkarzy (przypomnieć warto chociażby kultową piosenkę Joe Dassin). Do 2024 roku zmieni się w jeszcze piękniejsze miejsce, bowiem rządząca od kilku lat burmistrz Paryża, Anne Hidalgo zapowiedziała, że słynne Pola Elizejskie staną się piękną, zieloną strefą.

fot. PCA Stream fot. PCA Stream

W planach miasta na zagospodarowanie słynną paryską ulicą znalazły się m.in. postanowienia o ograniczeniu miejsca na ruch drogowy, przekształceniu drogi w chodnik oraz znacznym zazielenieniu. Na Champs-Élysées pojawi się nowa roślinność, w tym wiele drzew, które stworzą tunel wpływający na poprawę jakości powietrza w mieście.

fot. PCA Stream fot. PCA Stream

"Zmodyfikowany żywy ekosystem Champs-Élysées zadziała jako oczyszczacz powietrza, pochłaniając CO2, minimalizując pylenie, zwiększając ilość wody deszczowej. Chłodzenie powietrza, zwiększenie ilości cienia i przywrócenie przyrody jako siedliska różnych gatunków w celu zwiększenia różnorodności biologicznej w miastach to nasze podstawowe założenia" - mówią projektodawcy.

fot. PCA Stream fot. PCA Stream

Symbol Paryża jakim są Pola Elizejskie ma stać się miejscem jeszcze bardziej zachęcającym do odwiedzenia i spacerów. Za zalesienie i zazielenienie paryskiej ulicy odpowiedzialny będzie architekt Philippe Chiambaretta i jego studio PCA-STREAM, który podkreślił, że Champs-Élysées tracą swój dotychczasowy blask i potrzebują nowego, świeżego spojrzenia.

Burmistrz Paryża przyznała również, że w planach jest zazielenienie nie tylko okolic Pól Elizejskich, ale również rewitalizacja okolic Wieży Eiffla, które w przyszłości także mają zmienić się w zielony, miejski ogród.

[embed]https://vimeo.com/497935184[/embed]

 

 

  1. Styl Życia

Jabra Elite 85t – słuchawki, po które sięgasz z przyjemnością

Słuchawki douszne Elite 85t opracowano z wykorzystaniem najnowszej dostępnej na rynku technologii redukcji hałasu, by zapewnić całkowitą kontrolę nad sposobem słyszenia dźwięków z otoczenia. (Fot. materiały partnera)
Słuchawki douszne Elite 85t opracowano z wykorzystaniem najnowszej dostępnej na rynku technologii redukcji hałasu, by zapewnić całkowitą kontrolę nad sposobem słyszenia dźwięków z otoczenia. (Fot. materiały partnera)
Genialne brzmienie, perfekcyjna funkcjonalność i minimalistyczny wygląd – takie są bezprzewodowe słuchawki Jabra Elite 85t. Odkąd miałam okazje je przetestować, najchętniej bym się z nimi nie rozstawała.

Materiał partnera.

Muszę przyznać, że nie wiedziałam, jak bardzo potrzebuję słuchawek bezprzewodowych, dopóki pierwszy raz nie użyłam Jabra Elite 85t. I nie ma w tym ani grama kokieterii – z pełną odpowiedzialnością mogę stwierdzić, że to sprzęt, który zadowoli każdego, kto przez większość dnia korzysta z kilku urządzeń elektronicznych, pracując potrzebuje ciszy i skupienia, w wolnych chwilach jest aktywny i lubi posłuchać muzyki w dobrej jakości, a od akcesoriów elektronicznych oczekuje perfekcyjnego działania.

Zanim jednak o moich wrażeniach z użytkowania, kilka słów o samych słuchawkach. Jabra Elite 85t to słuchawki douszne, bezprzewodowe. Wyróżnia je przede wszystkim zaawansowana technologia aktywnej redukcji szumów Jabra Advanced Active Noise Cancellation (ANC)TM (o tym w dalszej części artykułu). To sprzęt najwyższej jakości marki, która jest liderem na rynku osobistych i biurowych rozwiązań audio.

(Fot. materiały partnera)(Fot. materiały partnera)

Minimalizm i elegancja

Design słuchawek robi wrażenie od samego początku, już za sprawą opakowania. Dostajemy bowiem malutkie pudełko w stonowanych barwach, które powstało z dbałością o środowisko (za to duży plus!), a na nim podstawowe instrukcje użytkowania słuchawek. W środku znajduje się minimalistyczne etui ze słuchawkami, kabel do ładowania, zapasowe nakładki i… tyle. Zamiast długich, papierowych instrukcji, wypunktowane kolejne kroki do uruchomienia sprzętu.

Same słuchawki Jabra Elite 85t dostępne są w czterech kolorach: złoto-beżowym, miedziano-czarnym oraz czarnym i szarym. Mnie przypadł do gustu pierwszy z nich. Matowe wykończenie i ciekawy odcień gold-beige sprawia, że słuchawki prezentują się elegancko i oryginalnie, a przy tym nie rzucają się nadmiernie w oczy. Po założeniu prezentują się równie dobrze – genialnie wpasowują się w kształt ucha, minimalnie wystają ponad nie, a kolor pięknie stapia się ze skórą. Ponadto mają na wpół otwartą konstrukcję z otworami wentylacyjnymi pozwalającymi obniżyć ciśnienie, co pozwala uniknąć wrażenia „zakorkowanych” uszu.

(Fot. materiały partnera)(Fot. materiały partnera)

Jak korzystać z Jabra Elite 85t?

Najlepiej zacząć od ściągnięcia na swój telefon aplikacji Jabra Sound+, która przede wszystkim ma pomóc w personalizacji funkcji słuchawek tak, by były jak najlepiej do nas dopasowane. Znajdziemy w niej całą masę przydatnych funkcji: od możliwości zmiany tonów i barwy dźwięku, poprzez regulowanie poziomu redukcji szumów i sprawdzenie naładowania słuchawek oraz futerału, aż po Find My Jabra, czyli niezastąpioną pomoc w przypadku zgubienia sprzętu. Wszystko w prostej, przejrzystej formie, która nikomu nie powinna sprawić trudności.

Po sparowaniu z wybranym przez nas urządzeniem, słuchawki łączą się z nim wręcz błyskawicznie. Bez problemu można z nich również korzystać na kilku urządzeniach jednocześnie, co było dla mnie szczególnie dużą zaletą w pracy, gdzie korzystam zarówno z komputera, jak i telefonu. Słuchawkami steruje się również bardzo łatwo – przy pomocy dyskretnych przycisków, znajdujących się na górnej części urządzenia.

Funkcjonalność Jabra Elite 85t, czyli wszystko, czego potrzebujesz

Funkcje, które kryją w sobie słuchawki Jabra Elite 85t najtrafniej można opisać dwoma słowami – najwyższa jakość. Odtwarzany poprzez tak małe urządzenie dźwięk jest nadzwyczaj szczegółowy, a w samym brzmieniu bardzo mocno podkreślane są niskie tony. Słuchawki wzorowo spisują się również podczas połączeń głosowych.

(Fot. materiały partnera)(Fot. materiały partnera)

Jednak zdecydowanie największą zaletą Jabra Elite 85t, a jednocześnie ogromnym zaskoczeniem, jest funkcja Advanced Active Noise Cancellation (ANC), czyli aktywna redukcja szumów i hałasu, która spełnia swoje zadanie znakomicie. Po jej włączeniu nie dochodzą do nas absolutnie żadne dźwięki z otoczenia – ani pogawędki koleżanek i kolegów, siedzących obok nas w biurze, ani odgłosy remontu u sąsiadów zza ściany, gdy pracujemy zdalnie. Dla kogoś, kto pracując potrzebuje maksymalnego skupienia, ta funkcja to wybawienie. A gdy nie czujemy już potrzeby całkowitego odizolowania się od otaczającej nas rzeczywistości, wystarczy jednym kliknięciem uruchomić kolejną przydatną funkcję – HearThrough, czyli możliwość podsłuchiwania dźwięków z otoczenia. Obie te funkcje można w pełni regulować i dostosowywać do swoich preferencji. Co więcej, nawet gdy mamy je nieustannie włączone, bateria słuchawek wytrzymuje 5,5 godziny, a za pomocą stacji ładującej można wydłużyć ten czas do 25 godzin. Słuchawki obsługują też funkcję bezprzewodowego ładowania.

Elite 85t to sprzęt dobry na co dzień i okazjonalnie, do pracy i do odpoczynku w każdych warunkach (dosłownie, bo słuchawki są wodoodporne!). Docenią go zarówno prawdziwi pasjonaci sprzętów elektronicznych, jak i przeciętni użytkownicy, którzy, tak jak ja, dzięki nim odkryją szereg najnowocześniejszych funkcji, uprzyjemniających życie.

  1. Styl Życia

Jak być finansowo odpowiedzialnym?

Nie myślmy o tym, co tracimy, oszczędzając (te wszystkie okazje i przyjemności), ale co zyskujemy (stabilność finansową). (Fot. iStock)
Nie myślmy o tym, co tracimy, oszczędzając (te wszystkie okazje i przyjemności), ale co zyskujemy (stabilność finansową). (Fot. iStock)
Nigdy nie będę bogata! Dlaczego? Bo co miesiąc powtarza się ta sama historia. Podobna do poniższych? Jeśli tak – mamy na to radę. Zapytaliśmy ekspertki, jak zaradzić codziennym trudnościom finansowym.

Wśród kobiet, które znam, tylko jedna zasługuje na miano Perfekcyjnej Finansistki. To Ania, moja nauczycielka angielskiego. Nie narzeka na brak pieniędzy, nie zaciska pasa na tydzień przed wypłatą, duże wydatki planuje z wyprzedzeniem, sukcesywnie realizuje swoje marzenia o zagranicznych podróżach, kolejnym kierunku studiów, kupnie nowego samochodu, mieszkania czy nowej sukienki. Do sklepu nie wychodzi bez spisanej listy, wie, co ile kosztuje i nigdy nie przepłaca. Ale Ania to chlubny wyjątek. Reszta moich koleżanek, mnie nie wyłączając, ma większe i mniejsze problemy ze swoim portfelem. I wszystkie chętnie byśmy się ich pozbyły.

Kłopot nr 1: „Jakoś się rozchodzą”

Znasz to? Pod koniec miesiąca zaglądasz na konto i z przerażeniem stwierdzasz, że zostało ci nie tysiąc – jak święcie wierzyłaś – ale sto złotych do pierwszego. Jak?! Skąd?! Przecież byłaś taka oszczędna. Nie jadałaś poza domem i nie miałaś żadnych poważnych wydatków, a tu katastrofa. Otóż, jak w wielu innych, tak i w kwestii pieniędzy, diabeł tkwi w szczegółach.

– Sytuację, w której kobieta mówi: „nie wiem, gdzie mi się rozchodzą pieniądze”, można porównać do takiej, w której kobieta mówi: „znowu mi przybyło dwa kilo, a tak się pilnowałam” – mówi psycholog ekonomiczny Agata Gąsiorowska. – Owszem, nie zjadła dziś obiadu, ale tego, że „w międzyczasie” skubnęła bułkę i poprawiła batonikiem, już nie pamięta. Wprawdzie kupuje w najtańszym sklepie, i to większe opakowania, żeby nie przepłacać, ale nie odnotowuje już takich wydatków jak kolorowe pismo czy kolejna kawa w kawiarni. Dlatego, tak jak chcącym schudnąć zaleca się zapisywanie wszystkiego, co zjedli, tak też dobrym sposobem na niekontrolowane wydatki jest zapisywanie każdego zakupu, albo – jeszcze lepiej – zbieranie każdego paragonu, nawet tego z kawiarni czy kiosku.

Wtedy łatwo wytropić dziedziny, na które wydajemy najwięcej i poczynić stosowne cięcia. Ku naszemu zdziwieniu może się bowiem okazać, że znaczne kwoty co miesiąc przepuszczamy na tak niewinne hobby jak zdrapki, że bardziej będzie się nam opłacało, jak kilka razy wrócimy tramwajem zamiast taksówką, a domowy budżet – i zdrowie – uratuje zerwanie z nałogiem palenia papierosów.

Zdaniem Izabeli Kielczyk, coach i psycholog biznesu, nierozsądnym wydatkom sprzyja używanie... kart płatniczych i kredytowych. Tracimy wtedy namacalny kontakt z pieniędzmi. Posługując się kawałkiem plastiku, stopniowo przestajemy pamiętać, czy chodziło o 50 czy 100 złotych… – Dlatego doradzałabym jak najczęściej płacić gotówką – mówi. – Wtedy naprawdę widzimy pieniądze, które mamy zamiar wydać, znacznie częściej przychodzi refleksja: „300 złotych za takie coś, to chyba jakiś żart!”.

Poleca też pewien eksperyment: – Weź do ręki całą wypłatę, odlicz pieniądze na rachunki i ponownie weź do ręki to, co ci zostało. Zmierz, zważ, możesz nawet policzyć banknoty. Zobaczysz, że trzy razy się zastanowisz, zanim je wydasz. Potem oddziel, ile chcesz przeznaczyć na jedzenie, ubrania i inne wydatki. I też fizycznie to poczuj.

A słynne listy na zakupy? Pomagają w organizowaniu domowego budżetu? – Zależy od intencji, w jakiej je robimy – mówi Agata Gąsiorowska. – Jeżeli po to, by utrwalić w pamięci rzeczy, które musimy kupić, ale poza tym jesteśmy otwarte na zakupy spoza listy – to w niczym to nie pomoże. Jeżeli natomiast robimy listę po to, by się jej trzymać, to taka praktyka ma większy sens. Można sobie też wgrać na komórkę program, który pomaga podliczać zakupy, albo wręcz porównuje ceny w różnych sklepach, ale jedno to wgrać, a drugie to z niego korzystać.

Kłopot nr 2: „Gdzie ja miałam głowę?”

Mechanizm za każdym razem jest podobny. Widzisz w sklepie cudowne buty (kurtkę, torbę, spodnie), takie, o jakich zawsze marzyłaś. W wyobraźni zakładasz je na rodzinne spotkanie, zauważasz, jak idealnie pasują do sukienki, którą ostatnio kupiłaś. Do tego są przecenione! Decyzja zapada w pięć sekund. A potem… W domu okazuje się, że nogi ci puchną po pół godzinie chodzenia w nowym zakupie, a kolor nie jest tak intensywny jak wydawał ci się w sklepie. I buty „jak marzenie” lądują na samym dnie szafy.

– Kobiety zbyt emocjonalnie podchodzą do zakupów – wyrokuje Agata Gąsiorowska. – Oczywiście to podejście nie ujawnia się podczas codziennych zakupów, jak masło i chleb, ale zawsze gdy idziemy kupić sobie „coś ładnego”. Wówczas częściej dokonujemy nieprzemyślanych zakupów, ponieważ wyobrażamy sobie, jak będziemy szczęśliwe, gdy dana rzecz wejdzie w nasze posiadanie. To zupełnie przesłania nam racjonalne myślenie. Odczucia, które pojawiają się, gdy rozpakowujemy zakupy w domu i myślimy: „Gdzie ja miałam głowę?”, porównałabym do kaca.

Jak zatem powstrzymać się przed nierozsądnym wydatkiem? – Zastanowić się, ile musiałabym pracować, żeby kupić daną rzecz – radzi Gąsiorowska. – Jeżeli odpowiedź brzmi: „dwie godziny”, to może rzeczywiście warto, ale jeśli odpowiedź będzie brzmiała: „tydzień” – nasze podejście może się już zmienić.

Izabela Kielczyk radzi, by – zanim podejdziemy do kasy – zadać sobie kilka pytań. „Po co jest ci to potrzebne?”, „Co ci to da?”. – Zapewne padnie odpowiedź: „Będę szczęśliwsza”. Wtedy warto ze sobą ponegocjować. Powiedzieć: „Dobrze, ale ile już razy w tym miesiącu dałaś sobie przyzwolenie na takie przyjemności?”. To dobry pomysł, by określić miesięczną liczbę zachciankowych zakupów lub sumę, jaką na nie możemy przeznaczyć – mówi. I dodaje: – Jeżeli zauważysz, że zbyt często jakiś zakup ma ci sprawiać przyjemność i dawać szczęście, zastanów się, czy nie możesz uzyskać tego w inny, „tańszy” sposób: iść na spacer, przeczytać książkę. A jeśli zdarza ci się to patologicznie – może powinnaś odwiedzić psychologa.

Kłopot nr 3: „Nie umiem odmawiać”

Psychologowie podkreślają, że kobiety mają duży kłopot z tym, by odmówić pożyczki pieniędzy, bo boją się, że przestaną być lubiane. Więc pożyczają wbrew sobie lub stosują milion uników, wijąc się w tłumaczeniach jak piskorz, co powoduje, że rzeczywiście można stracić do nich zaufanie.

– Wystarczy powiedzieć „nie” i nie podawać uzasadnienia – mówi Izabela Kielczyk. – Owszem, jest ryzyko, że ktoś się obrazi, ale może nie warto żałować tej znajomości. Kobiety boją się stracić relację, ale czy o każdą warto w taki sposób walczyć?

– To pokłosie wychowywania dziewczynek na „miłe” kobiety – twierdzi Agata Gąsiorowska. – Mężczyźni mniej się przejmują tym, co inni będą o nich myśleć. Potrafią oddzielić sprawy merytoryczne od spraw interpersonalnych. Powinnyśmy się tego od nich uczyć.

Dlatego, gdy przychodzi do nas ktoś i prosi o pożyczkę, oszacujmy koszty takiej inwestycji i ewentualne ryzyko, na bok odkładając emocje.

– Jeżeli nie masz pieniędzy na to, by je komuś pożyczyć, sytuacja jest prosta – mówisz: „Nie mam”. Dużo trudniej się robi, gdy pieniądze masz, ale nie chcesz ich pożyczyć, bo jest to za duża suma albo nie masz zaufania do drugiej osoby – przyznaje Agata Gąsiorowska. – Ja jestem zwolenniczką mówienia prawdy, nawet jeżeli miałoby to naruszyć relacje. Jeśli ktoś zawiódł twoje zaufanie, dlaczego masz mu znowu pożyczać? Jeśli jednak masz problem z powiedzeniem mu tego prosto w oczy, dobrym sposobem jest „odwrócenie kota ogonem”. Możesz więc powiedzieć, że aby pożyczyć taką sumę, musisz zerwać lokatę i ponieść koszty. Jeśli je pokryje – proszę bardzo. Założę się, że w takiej sytuacji przynajmniej część osób wycofa się z pożyczki.

Często boimy się pożyczać, bo mamy problemy z późniejszym egzekwowaniem długu, zwłaszcza jeśli pożyczka została udzielona bliskiej osobie. Jak asertywnie upominać się o zwrot?

– Niestety takie rzeczy trzeba uzgadniać na samym początku, wyznaczając konkretny termin zwrotu – mówi Agata Gąsiorowska. – My natomiast robimy tak, że pożyczamy i liczymy, że ktoś nam odda w najbliższym czasie, albo rzucamy: „oddasz, kiedy będziesz miała”. To nie daje nam żadnej podstawy do ubiegania się o pieniądze. Dlatego wyznaczajmy terminy, nawet jeśli pożyczamy pieniądze bliskim osobom. A im dalsza relacja, tym częściej powinniśmy zastanowić się, czy nie podpisać obustronnego porozumienia.

Kłopot nr 4: „Nie umiem oszczędzać”

Dlaczego akurat wtedy, gdy człowiek postanowi co miesiąc odkładać określoną kwotę, świat się sprzysięga, by się to nie udało? Nieoczekiwane wydatki, cudowna podróż, którą grzech sobie darować, albo urodzaj urodzin bliskich. I plany oszczędnościowe biorą w łeb.

– My, Polacy, jesteśmy przekonani, że nie stać nas na oszczędzanie w sensie finansowym, natomiast prawda jest taka, że nie stać nas na oszczędzanie w sensie umysłowym – mówi Agata Gąsiorowska. – Oszczędzanie wymaga podejmowania codziennie decyzji: „Nie kupię tego”, a to obciążające. To tak, jakbyśmy siedzieli przed pysznym ciastkiem i non stop sobie mówili, że nie możemy go zjeść. Ale skoro jestem na diecie, to w ogóle nie powinnam myśleć o ciastkach ani ich oglądać. Podobnie jest z pieniędzmi.

Nie myślmy o tym, co tracimy, oszczędzając (te wszystkie okazje i przyjemności), ale co zyskujemy (stabilność finansową).

Izabela Kielczyk, choć przyznaje, że przed niepohamowanymi wydatkami może nas uchronić fizyczny kontakt z pieniędzmi, w kwestii oszczędzania doradza dokładnie odwrotną praktykę.

– Najlepiej ustalić sobie stały przelew na konto oszczędnościowe. I nie obracać realnymi pieniędzmi – radzi. – Bo gdy wypłacimy konkretną sumę z konta, weźmiemy ją do ręki i będziemy chcieli wpłacić na rachunek, to może się zdarzyć, że po drodze będziemy „zmuszeni” jednak uszczknąć parę banknotów. Pieniędzy, które oszczędzamy, lepiej nie dotykać, utrudnić sobie do nich dostęp. Czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal.

Opowiada też o ciekawym trendzie. Ostatnio coraz więcej osób organizuje sobie coś w rodzaju alarmów przed zbyt dużymi wydatkami. Funkcję przypominaczy pełnią bransoletki czy zawieszki z napisem „Oszczędzam”. Są też specjalne programy na komórkę, które sygnałem kilka razy dziennie przypominają o tym, że jesteś na finansowej diecie. – To przyjmuje swoistą formę samokontroli: „Pamiętaj, zobowiązałaś się. Nie wydawaj za dużo” – mówi.

Agata Gąsiorowska potwierdza, że kontrola przy oszczędzaniu jest konieczna i że czasem może dziać się ona bez naszej woli albo nawet jej wbrew. – Doskonałym tego przykładem jest tzw. oszczędzanie kontraktowe. Bardzo popularne jest w Wielkiej Brytanii, choć to wcale nie nowa rzecz – mówi.

– Kiedyś biedne rodziny zakładały (zwykle przed świętami) coś w rodzaju kas oszczędnościowych. Każdy się zobowiązywał, że będzie co tydzień wpłacał tam określoną sumę, za którą po jakimś czasie będzie mógł kupić na przykład gęś. Co ważne, były też przewidziane kary za niewpłacenie określonej sumy. Zwykle poległo to na tym, że jeśli zabrakło jednej czy dwóch rat, przepadały całe do tej pory wpłacone pieniądze. I na tym właśnie polega oszczędzanie kontraktowe. Zawieram umowę z jakąś instytucją, na podstawie umowy odkładam pieniądze, ale jeśli nie przestrzegam jej założeń, to jakiś procent tej sumy zostaje mi zabrany. Na tej zasadzie skonstruowane są chociażby indywidualne konta emerytalne. To bardzo skuteczne oszczędzanie, człowiek cztery razy się zastanowi, zanim nie odłoży odpowiedniej sumy.

Wspomina też o drugim sposobie, jakim jest założenie subkonta z utrudnionym dostępem, na przykład rachunku oszczędnościowego i stałego zlecenia przelewu zasilającego takie konto. Tuż po otrzymaniu pensji z konta głównego jest przelewana na rachunek określona suma pieniędzy. Tylko raz w miesiącu można wypłacić dowolną kwotę bez ponoszenia kosztów, a każdy następny jest objęty dużą prowizją. Psycholog doradza, by oszczędzać nawet małe sumy, ale konsekwentnie. – Ich braku nie odczujemy, ale docenimy wysiłek, kiedy po pół roku uzbieramy fajną sumę na wakacyjny wyjazd – przekonuje.

  1. Styl Życia

Kreatywne pisanie – co to jest i na czym polega? Wyjaśnia pisarka Andrea Goldsmith

Andrea Goldsmith urodziła się w 1950 roku w Melbourne w rodzinie australijskich Żydów. Pracowała jako logopedka i przez wiele lat uczyła kreatywnego pisarstwa na Uniwersytecie Deakin. Od lat 90. XX wieku koncentruje się w pełni na karierze pisarskiej. (Fot. archiwum prywatne)
Andrea Goldsmith urodziła się w 1950 roku w Melbourne w rodzinie australijskich Żydów. Pracowała jako logopedka i przez wiele lat uczyła kreatywnego pisarstwa na Uniwersytecie Deakin. Od lat 90. XX wieku koncentruje się w pełni na karierze pisarskiej. (Fot. archiwum prywatne)
Mój sposób na zrozumienie tego, co się dzieje, to odsunięcie tego ode mnie jak najdalej, zbudowanie dystansu – mówi Andrea Goldsmith, australijska pisarka, która debiutuje na polskim rynku. Jakie ma rady dla początkujących pisarzy?

Jak pandemia wpływa na panią jako pisarkę? Dla niektórych to bardzo produktywny czas.
Wiele zależy od tego, gdzie się mieszka. W Melbourne mieliśmy w zeszłym roku najdłuższy, najbardziej surowy lockdown. To były cztery długie, trudne miesiące zamknięcia. Za to dziś praktycznie nie mamy żadnych nowych przypadków zachorowań, żyjemy normalnie, tyle że na dwór wciąż wychodzimy z maską. Ale jest to rzeczywiście dziwny czas.

Niektórzy ze znanych mi autorów spędzają ten czas bardzo produktywnie, nieustannie piszą i wydają, a inni, w tym ja, niekoniecznie. Mam problemy z koncentracją, rozprasza mnie ten wszechobecny niepokój i nadchodzące ze świata ponure wiadomości związane z koronawirusem.

Niektórzy przyznają, że piszą dzienniki pandemiczne, bo to im pozwala zmniejszyć napięcie i dać ujście emocjom.
Odpowiem jako autorka pisząca fikcję. Mój sposób na zrozumienie tego, co się dzieje, to odsunięcie tego ode mnie jak najdalej, zbudowanie dystansu. Dla mnie siła fikcji polega właśnie na tym, że mogę dawać ujście moim emocjom, niepokojom i refleksjom poprzez ludzi, którzy nie są mną, czyli moich bohaterów. Zwłaszcza teraz szczególnie mocno zatopiłam się w fikcji, by odsunąć od siebie lęki i niepokoje. To wygodne: wziąć kilku bohaterów, obdarzyć ich różnymi cechami, doświadczeniami i zawodami, a potem patrzeć, jak sobie radzą na przykład z tematem wygnania i ucieczki. W „Mozaice życia”, która właśnie ukazuje się w Polsce, jest ich kilkoro. Galina, która po śmierci matki decyduje się na zawsze wyjechać z reżimowej Rosji i wybiera Australię, albo Andrew, mozaikarz, który towarzysko odcina się od innych, skoncentrowany na pracy. No i Sylvie, matka Andrew, która odrzuca swój potencjał i możliwości, jakie daje jej życie.

Bohaterowie „Mozaiki życia” wybierają ucieczkę z kraju, od ludzi...
…albo od siebie samych. Tak naprawdę to temat przymusowej migracji wywołał tę książkę. W latach 2012– 2013 Australia wprowadziła surowe i okrutne zasady postępowania z migrantami i uchodźcami. Ludzie przybywający z Afganistanu, Tajlandii i Iraku, wśród nich także przedstawiciele ludu Rohinga, byli demonizowani przez polityków, choć tak naprawdę potrzebowali naszej pomocy. Przecież nikt nie chce uciekać ze swojego kraju, ucieczka jest ostatnią opcją, która ci zostaje. Chciałam zwrócić na to uwagę. Specjalnie usytuowałam fabułę „Mozaiki życia” w latach 80. zeszłego wieku, bo wobec przykładów z przeszłości nabiera się innej perspektywy. Jest tu więc Rosja przed pierestrojką, bo właśnie wtedy Australia otworzyła granice dla uciekinierów ze Związku Radzieckiego. Wtedy przyjęliśmy zupełnie inną postawę.

Ale niewątpliwie jest to także książka o miłości.
Myślę, że nikt nie wie, co właściwie dzieje się za zamkniętymi drzwiami sypialni. Zależało mi, żeby to pokazać. Nie możemy z góry zakładać uczucia, jego braku czy jego końca. Widzę wśród czytelników tendencję, by myśleć, że jeśli ludzie są małżeństwem od wielu lat, to na pewno są najszczęśliwsi na świecie. Albo że jeśli młodzi, jak Galina czy Andrew, nie uprawiają gorącego seksu, to nic z tego nie będzie. Ale prawda jest taka, że ludzi przyciągają do siebie i trzymają razem bardzo różne motywy i potrzeby. Sylvie i Leonard, rodzice Andrew, urodzili się w latach 30., w czasach, gdy wielu gejów wybierało bezpieczne małżeństwo. Ale Sylvie kocha swojego męża, niezależnie od jego orientacji, i chce z nim być. Życie ludzkie nie jest jednowymiarowe, a nasze decyzje oraz intencje często są nieoczywiste i zaskakujące nawet dla nas samych.

Pisanie to także przepisywanie naszego życia, niektórych jego wydarzeń, korzystanie z doświadczenia, zasłyszanych historii. Jak to jest u pani?
Wszyscy moi bohaterowie są wymyśleni, podobnie jak sytuacje, w których się znajdują. Zawsze powtarzam moim studentom: nie piszcie o swoich przyjaciołach i rodzinie, jeśli chcecie, żeby nadal was lubili (śmiech). Autobiograficzne w moich powieściach są pomysły i idee, które chcę rozwijać. Zależy mi, by akcja rozgrywała się w Melbourne, bo tu mieszkam, więc możemy uznać, że miejsce także ma związek ze mną. No i czasem umieszczam w książkach mojego psa, Lottę. Tyle… Choć gdyby się bardziej zastanowić, to jest tego więcej.

Co na przykład?
Moja mama urodziła się w 1928 roku, czyli była niewiele starsza od książkowej Sylvie, i podobnie jak ona była bardzo inteligentną dziewczyną. Na tyle, że gdyby urodziła się chłopcem, wysłano by ją na uniwersytet. Ale jej rodzice nie mieli zbyt wiele pieniędzy, więc uznali, że nie będą w nią inwestować. Chciałam sprawdzić, co to znaczyło być moją matką i innymi kobietami z pokolenia urodzonego na przełomie lat 20. i 30. XX wieku. Dałam też Sylvie moje zamiłowanie do czytania listów, zwłaszcza cudzych, bo to trochę jak podglądanie czyjegoś życia przez dziurkę od klucza. Ale poza tym uwielbiam wymyślać historie, to jest to, co czyni mnie powieściopisarką.

Chciała pani zostać nią już jako ośmiolatka.
Nauczyłam się czytać jako bardzo mała dziewczynka. Moja pozycja w rodzinie była taka, że musiałam się raczej sama sobą zajmować, więc skupiłam się na książkach. Przez pewien czas nawet marzyłam o tym, by żyć w książce, w historii, którą akurat czytam. W końcu zrozumiałam, że opowieść, którą się zachwycam, ma autora, napisał ją jakiś człowiek. Wtedy już wiedziałam, że chcę pisać, że chcę zostać pisarką. Zaczęłam prowadzić pamiętnik, ale przestałam, gdy weszłam w dorosłość.

Poszła pani na studia, wybrała nauki ścisłe i ostatecznie została logopedką. Praca z dziećmi z porażeniem mózgowym musiała być bardzo wymagająca...
I była, dla mnie i dla nich. Wiedziałam, że ich aparat mowy jest na tyle uszkodzony, że już nigdy nie będą mówić, więc moje zadanie polegało na wypracowaniu z nimi innych form komunikacji. To były bardzo inteligentne dzieciaki, ale z powodu trudności z mówieniem chodziły do specjalnych szkół. Tak się złożyło, że moja decyzja o rezygnacji z pracy na rzecz pisania – w tym czasie pisałam już po nocach i w weekendy – zbiegła się ze zmianami w szkolnictwie. Moi podopieczni wreszcie dostali szansę rozwoju i uczenia się w zwykłej szkole. Uznałam, że to znak i ostatni moment, żeby potraktować pisanie jako priorytet, bo jeśli nie zacznę teraz, to potem już tego nie zrobię.

Jedna rzecz chcieć pisać, a druga – umieć. Jaka była pani metoda?
Piszę od dziecka, dla mnie jest to więc po prostu częścią życia. Zaczęłam od opowiadań i choć były dobre, to wiedziałam, że chcę tworzyć powieści. Jeszcze podczas pracy logopedycznej napisałam dwie książki „na próbę”. A potem już jako pełnoetatowa pisarka – swój pełnoprawny debiut, czyli powieść „Gracious Living”.

Coś pani wyznam. Pracy nad pierwszą książką towarzyszy uczucie niesamowitej wolności. Nikt przecież nie wie, kim jesteś, nikt się po tobie niczego nie spodziewa. Można napisać, co się chce, w sposób, w jaki się chce. Ale już przy drugiej powieści było inaczej – czytelnicy mnie znali, pojawiły się oczekiwania, wręcz czułam, że ktoś mi zagląda przez ramię.

Dziś uczy też pani, jak pisać...
Warsztaty kreatywnego pisania przyciągają wielu chętnych, i dobrze. Chciałabym jednak zaznaczyć, że tego typu zajęcia czy programy nie pokazują, jak zostać pisarzem. Jeśli masz być pisarką, to po prostu nią będziesz. Ale za to dzięki takim warsztatom masz szansę, jako początkujący pisarz, poznać osoby, które piszą i utrzymują się z tego, a czasem mają już kilka książek na koncie. Dla mnie to też ciekawe, bo podczas trwania takiego programu lub po nim, mogę zdecydować, czy chcę kogoś prowadzić dłużej, być jego czy jej mentorem. I to jest fascynująca współpraca.

Niektórzy nauczyciele uważają, że każdy powinien pisać. Sądzi pani, że to dobre ćwiczenie, by radzić sobie z emocjami, ale też by lepiej rozumieć siebie?
Uważam, że wszelkie kreatywne ćwiczenia to wspaniały sposób, by spróbować zrozumieć siebie, ale także odkryć swoje miejsce na Ziemi. Takim ćwiczeniem jest pisanie na przykład dziennika.

Moim drugim obszarem zainteresowań i ogromną pasją jest muzyka. Głęboko wierzę, że ona też ma moc ratowania, zwłaszcza tych, którzy przechodzą ciężkie chwile. Główny bohater książki, nad którą teraz pracuję – choć nie jest muzykalny – gdy pewnego dnia słyszy muzykę w restauracji, jest zachwycony, daje się jej porwać. To moment zwrotny w jego życiu.

Co potem się dzieje?
Mogę zdradzić jedynie, że zakochuje się w kobiecie 15 lat od niego starszej. Zawsze chciałam coś takiego napisać! Ale wracając do twórczych ćwiczeń... Znam osoby, które od stresu i napięcia uciekają w czytanie, zwłaszcza w poezję. Czytam właśnie – na potrzeby tej nowej książki – wiersze polskich poetów. Mam tu tomiki Szymborskiej, Zagajewskiego, Miłosza, Herberta, to jest coś wspaniałego!

Oprócz czytania, sposobem na radzenie sobie ze światem są dla wielu osób ćwiczenia fizyczne, choć ja akurat średnio z tego dobrodziejstwa korzystam. Moja siostra na przykład szyje patchworki... Wiem jedno – bez pasji, bez czegoś, co nas napędza i pozwala odpocząć od innych rutynowych czynności, jest nam w życiu o wiele trudniej.

Andrea Goldsmith urodziła się w 1950 roku w Melbourne w rodzinie australijskich Żydów. Pracowała jako logopedka i przez wiele lat uczyła kreatywnego pisarstwa na Uniwersytecie Deakin. Od lat 90. XX wieku koncentruje się w pełni na karierze pisarskiej.

Polecamy książkę: „Mozaika życia”, Andrea Goldsmith, Wydawnictwo Harde