1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Styl Życia
  4. >
  5. BIG JUMP – ekologiczna akcja na rzecz czystej wody

BIG JUMP – ekologiczna akcja na rzecz czystej wody

14 lipca o godz. 15.00 w całej Europie odbędzie się BIG JUMP. Jest to akcja ekologiczna na rzecz czystych i żyjących rzek. W Polsce wydarzenie koordynowane jest przez Klub Gaja przy współpracy z pomysłodawcą akcji - European Rivers Network.

-  Klub Gaja zaprasza wszystkich Polaków do udziału w akcji BIG JUMP i wejścia do wody w swojej najbliższej okolicy. Wystarczy wypełnić kartę zgłoszenia, która znajduje się na stronie internetowej www.zaadoptujrzeke.pl, a 14 lipca ok. godz. 15.00 znaleźć się nad rzeką lub innym akwenem i zanurzyć w wodzie choćby tylko dłonie lub stopy – wyjaśnia Paweł Grzybowski z Klubu Gaja, koordynator programu Zaadoptuj rzekę.

BIG JUMP mogą organizować osoby prywatne, kolonie, półkolonie, szkoły, przedszkola i świetlice, które organizują zajęcia w wakacje, samorządy miast i gmin oraz wszystkie organizacje społeczne, kluby sportowe, domy kultury, ośrodki wypoczynkowe i opiekuńcze. Warto, podczas BIG JUMP w swojej miejscowości, zrobić kilka zdjęć i wysłać je, wraz z krótkim opisem, na: klubgaja@klubgaja.pl lub przyłączyć się do BIG JUMP na

mat.pras. Klub Gaja

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze
  1. Styl Życia

Zagrożenia raf koralowych - co im zagraża i dlaczego tak ważna jest ich ochrona?

Marta Pietrzak: Woda uświadamia ci, że jesteś tylko częścią większej całości. (Fot. Philippe Lahousse/archiwum domowe Marty Pietrzak)
Marta Pietrzak: Woda uświadamia ci, że jesteś tylko częścią większej całości. (Fot. Philippe Lahousse/archiwum domowe Marty Pietrzak)
Zobacz galerię 4 Zdjęcia
Pandemia to wyjątkowy czas dla rafy koralowej. Marta Pietrzak, instruktorka przewodząca grupie nurków w egipskiej Hurghadzie, obserwuje to każdego dnia, z bliska. Mówi, że schodząc pod wodę, czuje się, jakby wchodziła do własnego ogródka. O który trzeba się troszczyć, do czego przekonuje i miejscowych, i turystów.

Dlaczego ochrona raf koralowych jest w naszym interesie, a nie tylko takich krajów jak Egipt?
Bo rafy odpowiadają za oczyszczanie powietrza całej planety. Dużo mówi się o lasach tropikalnych, ale zapominamy, że nie tylko one są płucami Ziemi. Są nimi też morza i oceany, które pochłaniają dwutlenek węgla z atmosfery. Mówię tu między innymi o procesie wbudowywania tego gazu w strukturę pancerzyków zooplanktonu. Ten po śmierci opada na dno i z biegiem lat tworzy grube warstwy wapieni. A wapienie porastają rafy koralowe, które magazynują węgiel w bezpiecznej dla atmosfery postaci. Kolejna sprawa to łańcuch pokarmowy zaczynający się właśnie w rafach. Żyją tam małe rybki, czyli pokarm dla dużych ryb, które z kolei stają się pożywieniem dla ptaków i ssaków, w tym także dla człowieka. I jeśli pada rafa koralowa, automatycznie zaburza się ekosystem.

Rybek nie można dokarmiać?
Nie, bo przestaną czyścić rafę. Zabrudzona obumiera, a one nie mają gdzie płynąć na tarło, bo właśnie wśród korali mają swój dom. Tam znajdują pokarm i mogą się swobodnie rozmnażać.

Podobno podczas pandemii oceany i morza odżyły.
Jeśli mówimy konkretnie o Hurghadzie, tu co innego wpłynęło na polepszenie kondycji rafy: ocieplenie klimatu. Woda w ciągu ostatniej dekady ociepliła się z 29 do 32 stopni. W rezultacie pojawiło się u nas mnóstwo miękkich korali. Takich, które nie mają szkieletu wapiennego, widać, jak się ruszają, one bardzo lubią ciepłą wodę. Natomiast twarde, czyli LPS – wielkopolipowe – i SPS – małopolipowe – to takie, które przypominają kamień. Aż trudno uwierzyć, że są klasyfikowane jako zwierzęta. Zresztą wśród wielu osób nadal pokutuje przekonanie, że to po prostu kolorowe rośliny, które rosną sobie na dnie. Trzeba pamiętać, że korale, które nie przeprowadzają fotosyntezy, nie wyrosną na piasku. Porastają swoich poprzedników, po których został wapienny szkielet. To dlatego mówi się, że rafy „rosną”, bo faktycznie przez miliony lat młode wyrastały na szkieletach starych. A wracając do twojego pytania – w pandemii obserwuję, że dzikie delfiny, jak tylko wyruszamy na morze, natychmiast zaczynają przypływać do naszych łodzi. Najwyraźniej zaakceptowały nas jako część ekosystemu. Problem w tym, że kryzys wywołany koronawirusem spowodował, że młodzi bezrobotni Egipcjanie wypływają w morze wpław, z harpunem w ręku. Płyną kilka kilometrów, co zajmuje im parę godzin, polują na ryby i po zmroku próbują je dostarczyć na ląd, płynąc wpław. Wiele razy zdarzyło mi się wyławiać takiego 20-letniego kłusownika, który resztką sił wdrapywał się na pokład.

W Hurghadzie woda w oceanie w ciągu ostatniej dekady ociepliła się z 29 do 32 stopni. W rezultacie pojawiło się tu mnóstwo miękkich korali. (Fot. Getty Images) W Hurghadzie woda w oceanie w ciągu ostatniej dekady ociepliła się z 29 do 32 stopni. W rezultacie pojawiło się tu mnóstwo miękkich korali. (Fot. Getty Images)

W Egipcie program ochrony rafy działa skutecznie?
W Hurghadzie działa HEPCA, organizacja, która zajmuje się ochroną Morza Czerwonego mającego status parku narodowego. Wydają pozwolenia dla załóg: każda osoba musi przejść testy, żeby pracować jako przewodnik nurków i organizator snurkowania [tj. pływania pod wodą na niewielkiej głębokości lub tuż pod taflą wody, bez butli – przyp. red.]. To oni decydują, gdzie i kiedy można wypływać tak, żeby nie zaburzać życia rafy. Nie ma mowy, że jakaś łódź popłynie sobie w miejsce, gdzie na przykład śpią delfiny. HEPCA organizuje też regularne sprzątania plaż. To krok we właściwym kierunku, ale wiedza na temat ekologii wśród Egipcjan jest nadal niewielka. Oni nie doceniają tego, co mają.

Jak myślisz, dlaczego tak jest?
Egipska rafa jest wyjątkowa, podobna jedynie do tej w Australii. Egipcjanie mają cud natury, ale że mało podróżują, są przekonani, że wszystkie morza na świecie wyglądają tak samo. Jak im pokazałam podwodne zdjęcia z Bałtyku, gdzie dno wygląda, jak wygląda, byli przekonani, że robię sobie z nich żarty.

Co poczułaś, kiedy pierwszy raz zeszłaś tutaj pod wodę?
Wszystkie problemy – opłaty, rachunki, katar dziecka – znikają pod wodą. Jakbym była w stanie nieważkości. Z kolejnymi nurkowaniami miałam coraz więcej przemyśleń. Zastanawiałam się, dlaczego dziki delfin chce do mnie podpłynąć. A może to ten sam, z którym już kiedyś pływałam? Widziałam kiedyś na YouTubie filmik, na którym facet miał swojego błazenka, czyli amphipriona. Pomyślałam sobie: „Kurde, też chcę takiego mieć!”.

I masz?
Mam! Na jednej rafie spędziłam mnóstwo czasu, aż w końcu mieszkający tam błazenek zaczął wychodzić do mnie z korala. Przyzwyczaiłam go do gestu rozkładania rąk. Kiedy podpływałam, on się o mnie ocierał. Mam zdjęcia, na których siedzi mi na palcu jak motyl. Poczułam niesamowite zespolenie ze światem przyrody. Woda uświadamia ci, że jesteś tylko częścią większej całości.

Po tylu latach nie znudziło ci się schodzenie do tego świata?
Nie ma dwóch takich samych nurkowań. Zdarza mi się krzyczeć pod wodą jak dziecko i płakać ze szczęścia. Jak wtedy, kiedy odprowadziłam grupę na łódź i zgłosiłam załodze, że chcę zostać solo pod wodą. Podpłynął do mnie delfin. Był tuż obok mnie, jak nurek koło nurka. Pływaliśmy tak z 15 minut, sięgał tylko po powietrze. Mogłam spojrzeć temu zwierzakowi w oczy, mówiłam: „Jezu, jak fajnie, że jesteś! Ciekawe, o czym myślisz? Aaaa, ty jesteś dziewczynką!”. Wiedziałam, że delfin ma przyjemność z płynięcia obok mnie i wie, że ja mam przyjemność z płynięcia obok niego. Nie dotknęłam go, chociaż mogłam, był tak blisko.

Wiele osób pewnie by dotknęło. Dlatego nurkowanie budzi tak duże kontrowersje. Przeciwnicy uważają, że nurkowie niszczą rafy i zaburzają świat natury.
Rafy zmieniają się w szybkim tempie. Marzę o tym, żeby zobaczyć, jak wyglądały 20 lat temu. A te, które ja oglądam teraz, chcę pokazać moim dzieciom, jak będą większe. Nurkowie mają świadomość postępującej degradacji, dlatego chcemy swoją wiedzę zdobytą pod wodą wykorzystać do ocalenia tego świata. Stąd mój pomysł na szkółkę, w której hodujemy korale. Angażujemy w nią dzieci, którym przekazuję wiedzę na temat tego, jak można korale łączyć, które wymagają opieki, a które należy zostawić samopas. Dziecko hoduje swój koral, a potem co roku dostaje zdjęcie, na którym może zobaczyć, jak on się rozwija. Wierzę, że w ten sposób ocalimy rafy, ale przede wszystkim zwiększymy świadomość ekologiczną.

A twoi pracownicy i klienci, z którymi nurkujesz? Oni też schodzą pod wodę z taką świadomością?
Oczywiście wypadki są nieuniknione, czasem zdarza mi się w coś uderzyć, ale jeżeli nurek płynąłby przy rafie i jej dotykał, natychmiast zostałby odsunięty. Ja czuję się pod wodą tak, jakbym wchodziła do własnego ogródka. Wiem, gdzie mieszka ośmiornica, która nie ma trzech nóg, a gdzie ślepa murena. Pomyśl, co twoja mama zrobiłaby ci, gdybyś wszedł jej do ogródka i nie umiał się w nim zachować.

Twoja załoga składa się wyłącznie z Egipcjan, mężczyzn. Trudno jest być ich szefową?
Na szacunek pracowników musiałam zapracować. Teraz wiedzą, że ze mną nie ma dyskusji. Ale tylko raz zdarzyło mi się nakrzyczeć na pracownika. Był wkurzony, że nie może nic zrobić z tym, że kobieta na niego krzyczy. Kobiecie tutaj nie wypada podnosić głosu na mężczyznę w miejscu publicznym. W domu może. Ba! W domu to norma, ale na ulicy czy w pracy – już nie.

Kiedy zaczęli się z tobą liczyć?
Zaakceptowali moją obecność szybko, ale musiałam sobie wyrobić taką renomę, żeby szanowali też to, co mówię. Nawet kiedy zdałam egzamin na instruktorkę nurkowania i wszyscy na łodzi byli niżsi stopniem ode mnie, nadal pozostawałam kobietą, postrzeganą jako turystka: biała, blondynka. Musiałam pokazać, że faktycznie mam coś w głowie. Pomógł mi Ahmed, szef zespołu, który dzielił się ze mną wiedzą, zabierał na nurkowania. Pokazywał, na co zwracać uwagę, jak i gdzie szukać, żeby były one bardziej interesujące, bezpieczniejsze. Przy nim poczułam komfort bycia w wodzie bez strachu. Teraz czuję się w niej tak, jakbym otwierała drzwi i wchodziła do kolejnego pokoju. Kiedy załoga zobaczyła, że pod wodą jesteśmy na równych prawach, zaczęła szanować moje zdanie.

Egipt poznałaś w dzieciństwie czy dopiero w dorosłości?
Ojca straciłam, kiedy miałam cztery miesiące, a mamę – jak miałam 16 lat. Już jako nastolatka zaczęłam mieszkać sama, z Polski wyleciałam w klasie maturalnej. Pracowałam najpierw między innymi na parkingu jako ticket lady, sprzątałam toalety w centrum handlowym, segregowałam ulotki. Aż w końcu trafiłam do firmy, w której dostrzeżono, że jestem pracowita. No i spędziłam w niej dziesięć lat. Do tego zapisałam się eksternistycznie na biomedycynę. Skończyłam studia, w międzyczasie urodził się mój syn. A potem miałam wypadek. Niefortunnie się przewróciłam na rolkach, naciągnęłam mięśnie od opuszków palców po piąty i szósty krąg szyjny. Nie nadawałam się do pracy. Zaczęłam fizykoterapię, dostawałam chorobowe, ale do firmy nie mogłam już wrócić, woleli wypłacać mi ubezpieczenie. Założyłam własną firmę budowlaną. Przynosiła dobre pieniądze, ale praktycznie nie było mnie w domu. W pewnym momencie zrozumiałam, że pieniądze nie dadzą mi szczęścia. Spakowałam, co miałam pod ręką, i poleciałam na Cypr. Sama. Musiałam odreagować trudny czas, rozchodziłam się wtedy z ojcem Tomka. I ten pobyt był czymś, co zmieniło całe moje życie. Wspaniałe plaże, woda, ciepło po angielskiej depresji. Postanowiłam zostać dłużej, a któregoś dnia zaczęłam nurkować. Poczułam, że to jest to, zrobiłam kurs. Zadzwoniłam do centrum, które akurat potrzebowało pracownika. Moje jedenaste nurkowanie było już nurkowaniem w pracy. A kiedy na Cyprze przyszła zima, poleciałam do Egiptu.

Dlaczego zdecydowałaś się tam zostać?
Pomyślałam sobie: „Boże, po co ja mam wracać na ten Cypr, przecież tam pod wodą nic nie ma!”. Załatwiłam paszport dla syna i przeprowadziłam się z jednym plecakiem.

Nie było problemu z tym, że jesteś singielką z dzieckiem?
Przy najmie mieszkania powiedzieli mi, że żaden mężczyzna nie może mnie odwiedzać. Tu jest tak, że jeżeli przychodzi do mnie pan, żeby naprawić Internet, muszę mieć otwarte drzwi, żeby wszyscy wiedzieli, co się dzieje.

Nie czułaś się z tym źle?
Szczerze mówiąc, to czułam się bezpieczna. A to było dla mnie w nowym kraju bardzo ważne. Jedyny problem, jaki napotkałam, to rasizm w przedszkolu mojego dziecka. Jedno z arabskich dzieci wybrało sobie mojego synka na ofiarę, mówiło, że ma „brudną skórę”.

Musieliśmy zmienić przedszkole.
Po kilku miesiącach zrobiłam kurs na instruktora nurkowania. Poszłam na egzamin, w sali siedziało trzech Egipcjan: dwóch z nich było właścicielami centrów nurkowych, jeden instruktorem, który po wieloletniej przerwie musiał odnowić licencję. No i ja. „Dzień dobry, nazywam się Marta, mam za sobą 200 nurkowań”. Spojrzeli po sobie. Wtedy nie wiedziałam, co mówili, uśmiechałam się ładnie. Teraz wiem, że pytali dyrektora: „Ona naprawdę będzie tu z nami?!” [śmiech]. Jednym z tych mężczyzn, których spotkałam na egzaminie, był Ahmed. Z tych czterech osób tylko ja i on zdaliśmy kurs. Wtedy każde z nas poszło w swoją stronę, ale po jakimś czasie zadzwoniłam do niego, zaczęliśmy współpracę. Weszłam na jego łódź i tak już zostałam. Przeżyliśmy pod wodą kilka takich sytuacji, w których faktycznie musieliśmy sobie bardzo zaufać. Prowadziliśmy na przykład grupę, byliśmy na 30 metrach i nagle odcięło się powietrze. Musieliśmy wyciągać całą ekipę, podawać sobie sprzęt, ja sama go z tych 30 metrów wyciągałam. Zdarzyło się też, że musieliśmy ściągać cały sprzęt pod wodą, bo komputery zostały źle skorygowane. Pokazywał mi wyjście, mówił, że zostanie sam, ale nie zgodziłam się. Kiedy wyszliśmy z wody – ja trzęsąca się, cała sina – ktoś powiedział: „Musicie się bardzo kochać”. Odpowiedzieliśmy zgodnie z prawdą: „Ale my nie jesteśmy razem”.

Pod wodą płeć, pochodzenie, seksualność, kolor skóry ani religia nie mają najmniejszego znaczenia. (Fot. Philippe Lahousse/archiwum domowe Marty Pietrzak) Pod wodą płeć, pochodzenie, seksualność, kolor skóry ani religia nie mają najmniejszego znaczenia. (Fot. Philippe Lahousse/archiwum domowe Marty Pietrzak)

Kiedy to się zmieniło?
Kiedy Ahmed zachorował na wirusa dengi, którego roznoszą komary. Pojechałam do niego, na miejscu był jego brat, więc nie byłam sama. Niedługo potem zarządziłam: „Przywieźcie mi mojego syna i poinformujcie doormana na dole (tu w każdej klatce jest taki pilnujący, który ma między innymi zapobiegać nieobyczajnym zachowaniom mieszkańców), że ja z nim zostaję”. Żeby było śmieszniej, kiedy Ahmed wyzdrowiał, ja się rozchorowałam. Zajął się mną tak samo, jak ja nim. Już wtedy wiedzieliśmy, że łączy nas coś więcej. Natomiast ze ślubem było tak, że zdecydowaliśmy, iż nie chcemy się już z naszym związkiem chować, bo ile można, przecież jesteśmy dorośli, stwierdziliśmy więc, że podpiszemy papiery. Nie było białych sukienek ani kwiatków.

Czujesz się zasymilowana? Przywykłaś do różnic kulturowych?
Kobieta może się w Egipcie realizować i prywatnie, i zawodowo. Oczywiście niektóre z nas mogą nie akceptować ceny, jaką się za to płaci. Dla mnie ona jest akceptowalna, bo mój świat i tak jest pod wodą. A tam płeć, pochodzenie, seksualność, kolor skóry ani religia nie mają najmniejszego znaczenia. 

  1. Styl Życia

Ekologiczne ciekawostki miesiąca

Co roku do oceanu wlatuje 8 milionów ton plastikowych odpadów. (Fot. iStock)
Co roku do oceanu wlatuje 8 milionów ton plastikowych odpadów. (Fot. iStock)
Zobacz galerię 7 Zdjęć
Coraz częściej na co dzień dokonujemy wyborów z myślą o środowisku, coraz bardziej zdecydowanie wypowiadamy wojnę plastikowi. Nawet sztuka powoli staje się eko. 

Calineczka w wersji eko

Ekologiczny teatr? Owszem, jest taki. Pierwszy w Polsce i zarazem pierwszy w świecie. Nazywa się Bohema House, założył go prezes firmy Eko Cykl Organizacja Odzysku Opakowań. Ekoteatr będzie wystawiać, rzecz jasna, ekosztuki. Debiutował w sylwestra przedstawieniem „Calineczka. Magia tkwi w naturze”. Bohaterka zmaga się nie tylko z kolejnymi niedopasowanymi pretendentami do jej ręki, lecz także ze zmianami klimatu i zanieczyszczeniem odpadami. „Pandemia z jednej strony pozwoliła zgromadzić wokół ekospektaklu najznamienitszych polskich artystów i akrobatów, którzy wrócili z miejsc, takich jak Las Vegas czy słynne statki wycieczkowe, gdzie występowali dla największych tego świata, z drugiej – zmusiła nas do występów online” – mówi reżyser Michał Derlicki. Jako narrator wystąpił Maciej Orłoś, któremu bliskie są idee ekologii. I edukacji. Bo to główny cel działalności teatru. „Calineczkę” zobaczymy na YouTubie – kanały Eko Cykl Organizacja Odzysku Opakowań S.A. oraz Maciej Orłoś przedstawia... – a także na Facebooku.

materiały prasowe materiały prasowe

Na ratunek

O tym, że Marcin Dorociński to świetny aktor, nikogo przekonywać nie trzeba. Znana jest też jego prozwierzęca pasja. Słyszymy go w spotach kampanii WWF. Mówi o tygrysach z Syberii i o rysiach z Polski. Angażuje się w pomoc schroniskowym psom i kotom. A teraz napisał książkę. To seria rozmów z ludźmi, którzy zwierzętom i przyrodzie poświęcili życie. Jest o ratowaniu małych i większych jeży. O wilku Romeo, który przeszedł przez Alpy, by znaleźć Julię. O tym, co w Ptasim Azylu robią pluszowe misie. O żubrze, królu puszczy. O tym, czym jest rozmiazg kolweński albo ponurek Schneidera. O znikających z mórz i oceanów rybach. O schroniskowych psach i kotach. O nietoperzach. Dla miłośników zwierząt to pozycja obowiązkowa. Rozmowy są prowadzone wnikliwie, bez czułostkowości, i z humorem, i na serio. Ale przede wszystkim dają ogromną pigułę wiedzy. I o zwierzętach samych, i o naszych z nimi relacjach, i o zależnościach w przyrodzie. Warto mieć tę książkę na półce.

Marcin Dorociński „Na ratunek. Rozmowy o zwierzętach, naturze i przyszłościnaszej planety”, Wyd. Społeczny Instytut Wydawniczy Znak 31,49 zł. Marcin Dorociński „Na ratunek. Rozmowy o zwierzętach, naturze i przyszłości
naszej planety”, Wyd. Społeczny Instytut Wydawniczy Znak 31,49 zł.

Pożegnanie z plastikiem

To już koniec. Unia Europejska zakazuje użycia plastikowych sztućców, słomek, mieszadełek, styropianowych kubków i opakowań na żywność. Do 3 lipca te produkty mają zniknąć z magazynów. To pierwszy etap tak zwanej dyrektywy plastikowej (The Single-Use Plastics Directive). Kolejny to rezygnacja – do 2025 roku – z plastikowych zakrętek butelek z napojami, same zaś butelki będą musiały być w 25 proc. wykonane z materiału z recyklingu. Pora na takie kroki, bo pomału świat staje się plastikowy. Co roku do oceanu wlatuje 8 milionów ton takich śmieci. Tak, jakbyśmy co minutę wyrzucali w fale wyładowaną plastikiem śmieciarkę…

Ogrzewanie i schładzanie

Pora roku taka, że człowiek myśli tylko o tym, jak by tu się ogrzać. Sposoby są różne: koc, herbata, może też być termofor. A najlepiej ekologiczny. Bez gumy, bez gorącej wody. Właściwie w ogóle bez wody. Za to z… pestkami wiśni, opakowanymi w płócienny woreczek. Wystarczy podgrzać go w piekarniku albo położyć na kaloryferze. Do tego miękki pokrowiec z bawełny. Termofor nie tylko ogrzeje, ale w razie potrzeby (na przykład przy stłuczeniach) zamieni się w okład chłodzący. Dodatkowy ekoplusik: firma gwarantuje, że w paczce, która do ciebie przyjdzie, nie znajdziesz plastiku. Wypełnienie stanowi ekologiczny skropak, który możesz wyrzucić do bioodpadów lub rozpuścić w wodzie.

materiały prasowe materiały prasowe

Greta na znaczku

W styczniu skończyła 18 lat,z tej okazji szwedzka poczta wypuściła serię znaczków z jej podobizną. Greta Thunberg w sierpniu 2018 roku, zamiast pójść do szkoły, stanęła przed gmachem parlamentu w Sztokholmie z transparentem „Szkolny strajk dla klimatu”, protestując przeciw działaniom człowieka niszczącym środowisko naturalne. W ciągu kilku miesięcy do protestu dołączyły 2 miliony ludzi na świecie. Chciano z niej zrobić „klimatyczną celebrytkę”, nagradzano, ale ona tłumaczy, że ruch klimatyczny nie nagród potrzebuje, ale tego, żeby politycy słuchali naukowców mówiących o konieczności zmian.

materiały prasowe materiały prasowe

Kwitnący karmnik dla pszczół

„Be(e) your friend” to akcja rodzinnej manufaktury Wooden Story - do zabawek oraz mebli dokładane będą nasionka miododajnych roślin: lawendy, chabrów, czarnuszki, orlika, kąkola, dzwonka ogrodowego i onętki. Kupujący będą mogli je zasiać przy domu czy w parku i w ten sposób podarować pszczołom kwitnące łąki, które zapewnią im miododajny nektar.

materiały prasowe materiały prasowe

 

  1. Styl Życia

"From Zero to Planet Hero" - wyzwanie WWF dla wspólnego ratowania planety

fot. iStock
fot. iStock
Zobacz galerię 3 Zdjęcia
Zmiany klimatyczne, degradacja gleby, duże zanieczyszczenie powietrza, marnotrawstwo żywności, zanik bioróżnorodności - to tylko kilka najważniejszych zagrożeń wymienionych w jednym z ostatnich raportów ONZ na temat stanu naszej planety. Wyzwaniem dla nas wszystkich jest żyć tak, by przyczynić się do zmiany sytuacji na Ziemi.

Większość z nas, zdając sobie sprawę z ogromu zniszczeń, jakich dokonuje każdego dnia ludzkość w stosunku do środowiska zadaje sobie pytanie "czy jeden człowiek może coś zmienić?". A nawet jeśli może, to w jaki sposób może to zrobić dysponując niewielkimi środkami i możliwościami?

Z pomocą przychodzi nam organizacja WWF, która od lat walczy o środowisko naturalne, zagrożone gatunki i przeciwdziała zmianom klimatu. Najnowszy challenge, do którego zachęca nas organizacja to akcja "From Zero to Planet Hero". WWF zachęca do tego, aby wziąć udział w trwającym 5 tygodni wyzwaniu polegającym na robieniu rzeczy dobrych dla planety.

fot. iStock fot. iStock

Aby wziąć udział w akcji należy wybrać obszar, który najbardziej nas interesuje tj. klimat, oceany, żywność, lasy, dziką przyrodę i świeżą wodę, podać swojego maila i... czekać na wskazówki. W ciągu 5 tygodni na twój adres mailowy będą przychodzić proste wskazówki, które dotyczą bardziej zrównoważonego życia.

W zależności od tego, jaką dziedzinę ochrony wybraliśmy, otrzymamy odpowiednie wskazówki do tego, jak dalej postępować. Przykładowo, jeśli wybraliśmy "ochronę klimatu" w pierwszej wiadomości otrzymamy informację z zadaniami na pierwszy tydzień:

  • Zamiast kupować nowe rzeczy, zastanów się, czy nie możesz użyć ponownie i wykorzystać starych.
  • Prawdopodobnie znasz już koncepcję recyklingu, ale warto poznać też tzw. upcykling. Jest to proces ponownego wykorzystania bądź przetworzenia starych produktów w taki sposób, aby stworzyć produkt o wyższej jakości lub wartości niż oryginał.
  • Dlaczego recykling i upcykling pomagają przeciwdziałać zmianom klimatycznym? Tekstylia i tkaniny wymagają dużo zasobów i energii, aby je stworzyć, nie wspominając o emisji dwutlenku węgla jako produktu ubocznego w procesie produkcji i dystrybucji. Dzięki recyklingowi i upcyklingowi pomagasz oszczędzać cenne zasoby naturalne i redukować emisję dwutlenku węgla!
  • Możesz też pójść o krok dalej i zrobić zakupy w sklepach z artykułami oszczędnościowymi/z drugiej ręki. Będziesz zaskoczony, ile perfekcyjnie użytecznych przedmiotów znajdziesz za ułamek ceny. Oszczędzaj pieniądze, ratuj naszą planetę
fot. iStock fot. iStock

Jeśli natomiast zdecydujesz się na ochronę lasów otrzymasz m.in. informacje o tym, aby przerzucić się na e-rachunki, korzystać z on-line wersji dokumentów oraz zacząć czytać ebooki zamiast zwykłych książek.

"Każde działanie się sumuje, niezależnie od tego, gdzie jesteś - i Ty możesz przejść od zera do planetarnego bohatera już dziś!" - nawołuje hasło WWF.

  1. Styl Życia

Eko ciekawostki na 2021

Jak podaje serwis F5: Badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Augsburgu w Niemczech i opublikowane w czasopiśmie naukowym „Nature Communications” wykazało, że gdyby obliczyć wpływ hodowli zwierząt na środowisko, ceny mięsa wzrosłyby aż o 146 proc., a produktów mlecznych o 91 proc. (fot. iStock)
Jak podaje serwis F5: Badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Augsburgu w Niemczech i opublikowane w czasopiśmie naukowym „Nature Communications” wykazało, że gdyby obliczyć wpływ hodowli zwierząt na środowisko, ceny mięsa wzrosłyby aż o 146 proc., a produktów mlecznych o 91 proc. (fot. iStock)
Kierunek, jaki należy przyjąć, jest dość jasny: mniej plastiku, więcej produktów biodegradowalnych. A ponadto? Mniej emisji gazów cieplarnianych - a tym samym mniej mięsa z hodowli przemysłowej, która znacznie przyczynia się do negatywnych zmian klimatu. Jakie inicjatywy wpisują się w ekologiczne trendy?

Fabryka „mięsa” roślinnego w Wielkiej Brytanii

W Lincolnshire ma zostać otwarta w nowym roku wegańska fabryka „mięsa” Plant & Bean. Szefowie fabryki zapowiedzieli, że będzie to największy „mięsny” zakład produkcyjny w Europie. Twierdzą, że 65-hektarowy zakład w Bostonie pomoże zaspokoić rosnący popyt na produkty roślinne. Jak podkreślił Edwin Bark, dyrektor generalny Plant & Bean: „Czy nam się to podoba, czy nie, zmiana związana z jedzeniem mniejszej ilości mięsa [zwierzęcego] jest zmianą, o której każdy musi pomyśleć, aby pomóc ocalić planetę (…) Nie możemy dalej stosować tej samej diety, którą stosujemy obecnie, za 20 czy 30 lat od teraz” (źródło: BBC News).

Dodatkowym atutem fabryki będzie to, że jej otwarcie stworzy do 500 miejsc pracy.

Aby obniżyć koszty składników, zwiększyć jakość produktów i poprawić smak, wygląd oraz teksturę, firma ściśle współpracuje z technologami żywności.

Podstawowym surowcem do produkcji roślinnego mięsa ma być soja niemodyfikowana genetycznie, groch i fasola. (fot. screen ze strony plantandbean.com) Podstawowym surowcem do produkcji roślinnego mięsa ma być soja niemodyfikowana genetycznie, groch i fasola. (fot. screen ze strony plantandbean.com)

 

O tym, jak bardzo mięso roślinne zyskuje na popularności, świadczy chociażby fakt, że w tegorocznej akcji Veganaury udział zadeklarowało aż 500 tys. osób (to rekordowa liczba; 50% więcej niż dwa lata temu). Kampania Veganuary, promująca roślinne jedzenie, zapoczątkowana została w 2014 roku przez brytyjską organizację pozarządową o tej samej nazwie. Obecnie akcja objęła swoim zasięgiem cały świat. Osoby, które biorą udział w Veganaury i decyduję się jeść przez miesiąc tylko produkty roślinne, podają najczęściej takie powody jak chęć zmniejszenia cierpienia zwierząt, zmniejszenia szkód dla środowiska spowodowanych produkcją żywności, czy chęć poprawy zdrowia. Akcję, szczególnie w Wielkiej Brytanii, promują reklamy telewizyjne i radiowe, a także liczne supermarkety.

Mięso hodowane w laboratorium do kupienia w Singapurze

Dla tych, którzy nie mogą lub nie potrafią zrezygnować z jedzenia mięsa, powoli staje się dostępne inne rozwiązanie: mięso z hodowli komórkowej. Singapur to pierwszy kraj, w którym będzie można kupić mięso hodowane in-vitro. Chociaż na świecie działa już wiele startup’ów związanych z wytwarzaniem tzw. „lab grown meat”, a nawet pojawiają się już restauracje serwujące „czyste mięso”, Singapur jako pierwszy kraj na świecie wydał zgodę na jego sprzedaż. Amerykański Eat Just z San Francisco wprowadzi na singapurski rynek nuggetsy wyhodowane w laboratorium z komórek żywego kurczaka. Mają one kosztować tyle, co wysokiej mięso drobiowe. Szef Eat Just nazwał to „jednym z najważniejszych kamieni milowych w przemyśle spożywczym” i ma nadzieję, że teraz pójdą w ich ślady inne kraje. Jednak stoi przed nimi jeszcze wiele wyzwań. Produkcja mięsa laboratoryjnego jest znacznie droższa niż roślinnego. Trzeba też przekonać do tego produktu wielu konsumentów.

Unia Europejska z ograniczoną ilością tworzyw sztucznych

Z początkiem 2021 r. weszły w życie nowe przepisy unijne. Zakazano wprowadzania do obrotu 10 plastikowych produktów jednorazowego użytku: patyczków higienicznych, sztućców (widelce, noże, łyżki, pałeczki), talerzy, słomek, mieszadełek do napojów, patyczków do balonów, pojemników do żywności i styropianowych kubeczków. Jak podaje WWF: „Produkty te są na tyle problematyczne, że nawet ich selektywna zbiórka nie pomaga w ograniczeniu ich ilości. Wiele z nich w ogóle nie trafia na składowiska, zanieczyszczają ekosystem i są prawdziwym zabójcą oceanicznej faunyWedług Komisji Europejskiej ponad 80% odpadów w morzach stanowią tworzywa sztuczne. Produkty objęte nowymi przepisami stanowią 70% wszystkich odpadów morskich… Najlepsze dostępne dane mówią że dziś w oceanie mamy ponad 150 milionów ton plastiku, a rocznie przez plastikowe odpady traci życie sto milionów ssaków morskich”.

Czas na opróżnianie magazynów z plastikowych pozostałości skończy się 3 lipca 2021 r. Do tego czasu, niestety, jeszcze możemy otrzymać jedzenie na plastikowym talerzu.

Od 1 stycznia obowiązuje też podatek od plastiku w wysokości 0.80 euro - od każdego kilograma tworzywa, którego nie poddano przetworzeniu, państwo członkowskie będzie musiało zapłacić 80 eurocentów podatku. Kolejne przepisy, wymuszające m.in. 77% zbiórki i recyklingu plastikowych butelek, mają wejść w życie w 2025 roku.

Firmy same dążą do zmiany

Wiele koncernów szuka obecnie proekologicznych rozwiązań, aby uzyskać opakowania, które będą w pełni nadawały do recyklingu lub staną się biodegradowalne. Dobrym przykładem może być tutaj Kraft Heinz Co, która chce prowadzić gospodarkę o obiegu zamkniętym. Zamierza w związku z tym „przejść” na jednomateriałowe PET. W Europie butelki Heinz Tomato Ketchup będą wkrótce wytwarzane z jednego rodzaju plastiku (możliwe, że już w 2021), aby można je było poddać recyklingowi w celu uzyskania PET o jakości spożywczej. Będą więc nadawały się do tego, żeby służyć po procesie recyklingu, jako nowe opakowania do żywności.

Zaangażowanie w to, żeby wyprodukować w pełni „obiegową” butelkę keczupu jest jednym z ostatnich celów firmy w obszarze zrównoważonego rozwoju opakowań.

Ekologiczne wybory w sferze seksualnej?

Nawet tutaj zawitała moda na ekologiczne rozwiązania. Dlatego warto wspomnieć na koniec o łódzkiej inicjatywie. W końcu sex-shop z ekologicznymi produktami to w Polsce zupełna nowość. Jak zaznacza na swoim fanpage’u Elwira Ruta, pomysłodawczyni: „Sex Shop Tango w Łodzi to pierwsza w Polsce ekologiczna drogeria erotyczna. Zaś proces sprzedaży popierany jest tu wiedzą psychologiczną”. W sex-shopie Tango można zaopatrzyć się w biodegradowalne akcesoria (wibratory, które nadają się do recyklingu, bieliznę z ekologicznej skóry, drewniane dildo, czy naturalne olejki do masażu) i, wbrew pozorom, jest w czym wybierać.

  1. Moda i uroda

Moda zrównoważona kontra kryzys klimatyczny. Jak kupować mądrze?

Najnowsza kolekcja marki Levi's® składa się z materiałów wyprodukowanych z włókien konopi, a także pochodzących z recyklingu i wyprodukowanych w sposób zrównoważony. (Fot. materiały partnera)
Najnowsza kolekcja marki Levi's® składa się z materiałów wyprodukowanych z włókien konopi, a także pochodzących z recyklingu i wyprodukowanych w sposób zrównoważony. (Fot. materiały partnera)
Zobacz galerię 10 Zdjęć
Śmiało możemy stwierdzić, że wkraczamy w erę świadomości ekologicznej. By nadeszła ona w pełni, potrzebujemy zmiany podejścia w wielu istotnych kwestiach, zarówno ze strony jednostek, jak i największych przedsiębiorstw. Moda to dla nas codzienność, dlatego bardzo ważne jest, by kupować świadomie, troszcząc się o naszą planetę. Co więc tak naprawdę znaczy sustainable fashion?

Sustainable fashion, czyli moda zrównoważona lub moda ekologiczna, to zjawisko, które można nazwać trendem współczesnego świata. I choć już samo słowo "trend" kojarzy się z czymś przemijalnym i modnym tylko chwilowo, w tym przypadku wydaje się być zupełnie inaczej. Z roku na rok bowiem moda ekologiczna rośnie w siłę. Urosła wręcz do rangi pewnego silnego nurtu, a nawet współczesnej filozofii desigu.

Na czym więc w praktyce polega moda zrównoważona? Najprościej mówiąc, na świadomym podejściu do tego, co nosimy. Należy jednak pamiętać, że przybiera ona wiele form, a do jej osiągnięcia potrzebne są działania dwóch stron - firm odzieżowych i nas, klientów. Chodzi o produkcję odzieży, obuwia i akcesoriów w sposób zrównoważony pod względem ekologicznym i społeczno-gospodarczym, ale także na bardziej zrównoważonych wzorcach konsumpcji i użytkowania, które wymagają zmian indywidualnych postaw i zachowań. Oznacza to więc ciągłą pracę nad poprawą wszystkich etapów cyklu życia produktu, począwszy od projektowania, produkcji surowców, transportu, przechowywania, marketingu i sprzedaży końcowej, a skończywszy na użytkowaniu, ponownym użyciu, naprawie, przetwarzaniu i recyklingu produktu oraz jego komponentów. I choć brzmi to skomplikowanie, w rzeczywistości nie do końca takie jest. Wiele bowiem zależy od naszych najprostszych, codziennych wyborów, które mają ogromną wartość - polepszają żywot naszej planety.

Moda na ekologię i zrównoważony rozwój

Dbałość o środowisko i zrównoważona moda mają swój początek tam, gdzie zaczyna się prawdziwa świadomość tego, co kupujemy. Owa świadomość jest kluczowa. Bo jeśli podchodzimy do zakupu ubrań rozsądnie i uważnie oraz zdajemy sobie sprawę z tego, że nasze zakupowe wybory pomagają planecie, na której żyjemy - kupujemy zupełnie inaczej. Co to oznacza w praktyce? Między innymi ograniczenie ilości kupowanych ubrań, wybieranie naturalnych lub pochodzących z recyklingu tkanin, decydowanie się na materiały, przy produkcji których ogranicza się zużywanie wody, kupowanie ubrań "z drugiej ręki", a także edukowanie się w zakresie ekologii, nie tylko w kontekście mody. Takie działania nie wymagają wielkiego wysiłku, a dzięki ich wdrożeniu w nasze życie z dumą możemy nazywać siebie świadomymi konsumentami. Planeta z czasem nam za to podziękuje.

Jednak odpowiedzialność za nasze środowisko nie leży tylko po naszej stronie. Działania jednostek sią bardzo ważne, ale największy krok w kierunku zrównoważonej mody należy do wszelkich firm z branży odzieżowej. To one w ogromnym stopniu wpływają na swoich konsumentów i, by odpowiednio zadbać o naszą planetę, muszą zaszczepić w swoich klientach właśnie trend sustainable fashion, według którego jedyną słuszną modą w dzisiejszych czasach jest ta, na którą składa się ekologia i zrównoważony rozwój. Z roku na rok coraz więcej marek pokazuje, że w temacie ochrony środowiska moda może zdziałać dużo więcej, niż moglibyśmy się spodziewać.

Przede wszystkim marki zmieniają swoje praktyki i strategie produkcyjne, dystrybucyjne i marketingowe tak, by były jak najbardziej zrównoważone. Wprowadzają rozwiązania, które są zgodne z normami ochrony środowiska, a jednocześnie przyczyniają się do zwiększenia świadomości ekologicznej klientów. Takie działania to na przykład tworzenie kolekcji ubrań pochodzących z recyklingu, ograniczanie ilości ubrań w danej kolekcji, zmniejszanie użycia chemikaliów, ograniczanie zużycia wody przy produkcji oraz kampanie promujące ekologiczną modę.

Ubrania z konopi

Coraz więcej przedsiębiorstw odzieżowych decyduje się na produkowanie ekologicznych zamienników najpopularniejszego materiału, z którego tworzone są ubrania - bawełny. Dlaczego bawełna, która przecież jest włóknem naturalnym, powinna mieć swoją ekologiczną alternatywę? Otóż proces wytwarzania przędzy bawełnianej jest wieloetapowy i jednocześnie bardzo szkodliwy dla środowiska. Bawełna musi być oczyszczana, wybielana, farbowana, a do tego zużywa się olbrzymie ilości wody, nawet do  30 tys. litrów wody na 1 kg bawełny. Co więcej, do uprawy bawełny używane są pestycydy (20 tys. ludzi rocznie umiera w wyniku zatrucia pestycydami), a przemysł tekstylny wypuszcza do wody tysiące ton farby.

Na ten problem firma Levi's® zwróciła uwagę już w 2011 roku. Wprowadziła wtedy innowacyjne technologie o nazwie Levi's® Water<Less, które polegają na tym, że zamiast prania jeansów z użyciem płynu do płukania tkanin, materiał poddawany jest działaniu nakrętek od butelek i piłeczek golfowych, całkowicie eliminując konieczność wykorzystania wody. Dzięki temu w procesie wykańczania ubrań Levi's® zaoszczędził już ponad 3,5 miliarda litrów wody (to tyle, ile wystarczyłoby do wypełnienia 12 basenów olimpijskich!), a kolejne 5 miliardów zostało poddane recyklingowi. Do 2021 roku firma planuje stosować techniki Water<Less w przypadku co najmniej 80 proc. dżinsów. Co więcej, technologia ta nie jest zastrzeżona, co oznacza, że Levi's® chętnie dzieli się nią ze swoimi konkurentami, by pokazać im odpowiedzialne i pomysłowe metody wykańczania dżinsów, które dają porównywalne wyniki.

Jednym z najbardziej innowacyjnych materiałów, który świetnie sprawdza się jako zamiennik bawełny, a jego produkcja odbywa się w sposób zrównoważony, jest materiał konopny. Dlaczego konopie? Bo w porównaniu z bawełną rosną znacznie szybciej, ich uprawa wymaga o wiele mniej wody i pestycydów oraz pozostawiają po sobie czystsze i zdrowsze gleby. Materiał konopny jako pierwsza do swojej kolekcji wprowadziła firma Levi's®, w której to praktyki zrównoważonego rozwoju i produkowanie zgodnie z potrzebami naszej planety stosowane są od lat.

(Fot. materiały partnera) (Fot. materiały partnera)

Ubrania z włókien konopi pod metką Levi's® pochodzą z upraw nawadnianych wodą deszczową, co jeszcze bardziej redukuje zużycie wody. Następnie konopie poddawane są procesom, które likwidują szorstkość i upodabniają je do bawełny w takim stopniu, że w dotyku i wyglądzie odróżnienie ich od bawełny jest praktycznie niemożliwe. Tak powstaje materiał Cottonized Hemp, który po raz pierwszy pojawił się w kolekcji Levi’s® Wellthread, promującej innowacyjne materiały. Teraz materiał Cottonized Hemp został wykorzystany w głównej kolekcji marki.

Najbardziej zrównoważona kolekcja w historii

Słowo "zrównoważony" w branży odzieżowej często oznacza po prostu lepszy wybór, czyli właśnie pozyskiwanie bardziej zrównoważonych materiałów, a co za tym idzie znajdowanie sposobów na mniejsze zużycie wody, tworzenie ubrań przyjaznych środowisku, wdrażanie praktyk związanych z recyklingiem, a także tworzenie ubrań dobrej jakości, które służą nam przez lata. Te przeróżne formy dbałości o środowisko w firmie Levi's® nie są obce, a ich doskonałym przykładem jest najnowsza kolekcja na sezon jesienno-zimowy 2020, która jest najbardziej zrównoważoną kolekcją w historii marki.

Co świadczy o jej zrównoważeniu? Przede wszystkim fakt, że prawie każdy element kolekcji tego sezonu to krok w kierunku zrównoważonego rozwoju. Oprócz tkaniny z włókien konopnych Cottonized Hemp, Levi's® postawił się na szereg nowych tkanin, które zostały nazwane Sustainably Soft. Tkaniny te zawierają miękkie włókna, które w sposób zrównoważony zostały pozyskane z drzew. Wykorzystanie włókien pozyskanych z hodowli regeneracyjnych wspiera ochronę starych lasów, które są istotne dla naszego ekosystemu. Powstałe w ten sposób Tencel, Lyocell i EcoVero będzie można znaleźć w wybranych kurtkach Trucker, plecionych koszulach i sukienkach.

(Fot. materiały partnera) (Fot. materiały partnera)

Levi's® do nowej kolekcji wprowadził także materiały pochodzące z recyklingu. W kurtkach i puchówkach zostały wykorzystane materiały Thermore, czyli w 50 proc. powtórnie przetworzony poliester wykorzystywany do termicznych podszewek oraz Thermore EcoDown - włókno, które w 100 proc pochodzi z recyklingu i jest wykonane z butelek PET. Z kolei materiał Repreve, który również jest formą poliestru wytworzonego z plastikowych butelek, będziemy mogli znaleźć w kurtkach Sherpa Trucker, polarach i szerokiej gamie plecaków.

(Fot. materiały partnera) (Fot. materiały partnera)

Zrównoważony rozwój zmierza ku temu, by stać się czymś znacznie większym, niż tylko chwytliwą frazą. Nasze jednostkowe podejście do ekologii się zmienia, a największe firmy prężnie działają w kierunku ochrony środowiska, bo dobro naszej planety nie jest już dla nas czymś obojętnym. Odpowiedzialność leży po obu stronach, a od nas zależy czy będziemy kupować produkowane masowo, tanie ubrania, czy zaczniemy zwracać uwagę na sposób, w jaki odzież została wytworzona. Nasze jednostkowe decyzje w ogromnym stopniu wpływają na postanowienia największych firm, które to mogą zdziałać wiele dobra dla naszej planety. Zacznijmy więc wybierać mądrze.