fbpx

Wycieczki po Czarnogórze: Kotor

fotochannels.com

W miejscu gdzie Zatoka Kotorska wcina się głęboko w ląd na południowym wschodzie, u podnóża majestatycznej góry Lovćen, leży Kotor.

Za potężnym, 20-metrowym wałem obronnym, który chroni Kotor od strony morza, tętni życiem port oraz targ, na którym sprzedaje się ryby i warzywa. Średniowieczne miasto jest istnym labiryntem uliczek, lecz na tyle małym, że nie da się w nim zgubić. Większość uliczek nie ma nazw, choć kilka określa się nieoficjalnymi przydomkami, np. ulica „Pozwól mi przejechać”, której nazwa mówi sama za siebie. Nazwy miejskich placów związane są z ich pierwotnym przeznaczeniem – mamy więc Plac Mąki, Plac Drewna, Plac Mleka itd. Koty są wszędzie, ale władcą absolutnym jest Mićiun (Wielkolud). Można go zobaczyć, jak dumnie kroczy przed Katedrą św. Tryfona, lecz nie da się z nim porozmawiać, gdyż, jak każdy strażnik, będzie nas ignorować. Kotor został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO.

Historia

Wyjątkowy charakter Kotoru jest dziełem historii. Było to zawsze miejsce ścierających się wpływów i mariażu stylu zachodnioeuropejskiego i bizantyjskiego, co odzwierciedlają nawet kamienne bloki, z których wzniesiono budynki, ich różniące się od siebie faktury i wiele odcieni marmuru(…)

Istnieje mnóstwo opowieści o początkach Kotoru. Jedną z nich jest romantyczna historia o nimfie Alkimede, matce Jazona, zdobywcy Złotego Runa, która wskazała bezimiennemu założycielowi miasta drogę na wzniesienie blisko morza, gdzie znajdowało się obfite źródło świeżej wody. Podanie to przypomina się każdego miesiąca, gdy tylko poniżej naturalnego mostu skalnego, zawieszonego niczym hamak, pokaże się księżyc w nowiu. Spójrz – mówią wtedy – to Alkimede w swej złotej łodzi! Nadal spogląda na swoje piękne miasto Kotor.

Dojazd i transport lokalny

Codziennie do Kotoru kursuje kilka autobusów z Podgoricy, Budvy, Herceg Novi i Tivatu. Podróż z Podgoricy zajmuje około dwóch godzin (6 €), z Budvy – godzinę, a z Tivatu – 45 minut. Czas przejazdu zależy od natężenia ruchu, które w szczycie sezonu bywa na wybrzeżu bardzo wysokie. Nie ma obecnie żadnego bezpośredniego połączenia z Cetynią przez Drabinę Kotorską i Njeguši. Aby dostać się do Kotoru z Cetynii, należy jechać przez Budvę. Dworzec autobusowy (082 325809) znajduje się we wschodniej części miasta (po tej samej stronie, co góra), gdzie rozdzielają się drogi na Tivat i Budvę, pięć minut piechotą od głównej bramy starego miasta.

W obrębie murów miejskich obowiązuje zakaz ruchu kołowego – miej to na uwadze, planując zakwaterowanie, transport i bagaż. Niezbyt drogie, strzeżone parkingi znajdują się nad zatoką, naprzeciwko głównej, zachodniej bramy oraz w pobliżu północnego wejścia, po drugiej stronie rzeczki Škurda. Po deszczu uważaj na śliskich, marmurowych płytach chodnikowych.

Co warto zobaczyć

Stare Miasto ma kształt trójkąta z trzema bramami. Główna, prowadząca z przystani, reprezentuje styl renesansowy i pochodzi z połowy XVI wieku. Północna, ze zwodzonym mostem, spinającym szemrzące wody rzeczki Škurdy, została zbudowana w 1540 r. i upamiętnia odniesione rok wcześniej zwycięstwo nad osmańskim admirałem Barbarossą, którego gigantyczna flota w sile 200 okrętów i 60 tys. ludzi bez powodzenia oblegała miasto. Trzecia brama, południowa, została bardzo przemyślnie zaprojektowana. Jedną z jej części jest zwodzony most, skonstruowany w miejscu, w którym przy wezbranych wodach źródła Grudić tworzy się akwen. Chyba pomyślała o tym sama Alkimede! Brama ta była szczególnie ważna, gdyż broniła wjazdu do miasta, a dalej drogi prowadzącej znad morza w głąb lądu. Stare miasto w dalszym ciągu otoczone jest murami. Długie na 4,5 km umocnienia są dwa razy dłuższe od murów Dubrownika i widowiskowo opasują szczyt skalistego wzgórza ze ścisłą zabudową miasta i portem.

(…)W najwyżej położonym punkcie (260 m n.p.m.) znajduje się Twierdza św. Iwana. W połowie drogi na wierzchołek mijamy maleńką, XVI-wieczną kaplicę Matki Boskiej Uzdrowicielki (Gospe Od Zdravlja), zbudowaną przez ocalonych z epidemii dżumy. Zwykle jest zamknięta na klucz, lecz można spróbować zajrzeć przez bramę do mrocznego wnętrza. Z ruin twierdzy na szczycie roztacza się bardzo urozmaicona panorama. Na zachodzie i daleko w dole widać plątaninę uliczek i dachów – można niemalże wyczuć puls życia miasta wokół niewielkiego portu i gwarnego targu. Po stronie wschodniej otwiera się przepaść(…)

 

Dolne miasto

Plac Broni, blisko głównej bramy, jest największym placem w Kotorze. Znajdują się przy nim liczne kawiarnie, po lewej stronie mieści się nigdy nie ukończony, renesansowy pałac książęcy, a w północnym rogu znajduje się zbudowany w 1810 r. przez Francuzów teatr, jeden z najstarszych w Jugosławii. (…)Naprzeciwko bramy można zobaczyć średniowieczny pręgierz, a za nim wieżę zbudowaną na początku XVII w., z dodanym w 1810 r. zegarem. (…)Wąska ulica prowadząca z południowej pierzei głównego placu, wiedzie obok dwóch dworów – XVII-wiecznego dworu Bisanti po lewej i XVIII-wiecznego dworu Besuća po przeciwnej stronie i doprowadza na niewielki skwer, nad którym góruje renesansowy Pałac Pima z długą barokową balustradą. Stąd następna wąska uliczka prowadzi do placu Katedry św. Tryfona, najsłynniejszego elementu panoramy Kotoru. Została ona konsekrowana w 1166 r., pięć i pół wieku przed katedrą św. Pawła w Londynie, ponad trzysta lat przed odkryciem Ameryki i 254 lata przed osiedleniem się Wenecjan w Kotorze. Czarnogóra słusznie jest z niej dumna(…)

Katedra św. Tryfona

Choć wielokrotnie przebudowywana, katedra św. Tryfona nadal stanowi wyjątkowy przykład architektury romańskiej. Wskutek katastrofalnego trzęsienia ziemi w 1667 r. zniszczeniu uległ zachodni portal, trzeba było też przebudować dzwonnice. Nowe, wykonane z ciepłego kamienia z Korčuli, nadały budowli barokowy charakter. Są one połączone szerokim łukiem z balustradą, spinającym ganek zwieńczony rozetowym oknem. (…)centralnym elementem podniosłego wnętrza jest cyborium nad wyższym ołtarzem, arcydzieło rzemiosła romańsko-gotyckiego. Cztery kolumny z marmuru Kamenari wspierają trójwarstwową, ośmiokątną konstrukcję zwieńczoną postacią anioła. Na każdej z warstw znajdują się płaskorzeźby przedstawiające sceny z życia św. Tryfona(…) Uwagę przykuwają wspaniałe i kunsztownie wykonane detale, widoczne są nawet gwoździe w końskich podkowach(…) Najbardziej poruszający jest jednak wielki, drewniany krucyfiks, który niełatwo zapomnieć, podobnie jak tajemniczą historię jego pochodzenia. Według przekazów, św. Tryfon był pasterzem gęsi we Frygii, który jako młodzieniec poniósł męczeńską śmierć po tym, jak odmówił złożenia ofiary przed posągiem rzymskiego cesarza.

Inne zabytki w dolnym mieście

Niedaleko łatwo można rozpoznać sylwetkę XVI-wiecznego Pałacu Drago wraz z jego charakterystycznymi, gotyckimi oknami. Wcześniej wznosił się tu XII-wieczny dwór, lecz zburzyły go kamienie spadające z walącej się podczas trzęsienia ziemi w 1667 r. katedry. Dalej, w barokowym Pałacu Grgurina, mieści się Pomorski Muzej (Muzeum Morskie). Posiada ono bogatsze zbiory, niż podobna placówka w Peraście. Cały czas przypomina zwiedzającym, jak ścisłe związki łączą mieszkańców okolic Zatoki Kotorskiej i morze oraz ilustruje dzieje bractwa ludzi morza, które przetrwało od początków IX wieku(…)

Co ciekawe, jest tu także zbiór angielskiej porcelany, bardzo modnej w XIX-wiecznym Kotorze. Można dowiedzieć się również wielu lokalnych ciekawostek, dotyczących narodowego stroju ( jest tu m.in. przedstawienie narzeczonej w czarnym welonie). Zgromadzono także wiele kolorowych, zdobionych butelek z napisami „pamiętaj o mnie” czy „dla mojej prawdziwej miłości”(…)Po wyjściu z muzeum czeka na nas jeszcze sporo do zwiedzania(…) Nie wolno przegapić uroczego kościoła św. Łukasza, wznoszącego się naprzeciw ratusza. Został on zbudowany w 1195 r. jako kościół katolicki, w 1657 r. zmieniono go w cerkiew prawosławną, a obecnie służy wiernym obu wyznań jednocześnie. W pobliżu północnej bramy, restauracji Bastion i drogi prowadzącej na wzgórza za miastem, znajduje się Sv. Marija. Kościół z białego i różowego kamienia pochodzi z XIV w., lecz jest to kolejna świątynia przebudowywana przez pokolenia w kolejnych stuleciach. Był on pierwszym kościołem diecezji w Kotorze. W ostatniej dekadzie odnaleziono pozostałości VI-wiecznego baptysterium z epoki bizantyjskiego cesarza Justyniana. (Od najdawniejszych czasów Sv. Marija zawsze uważana była za potężną opiekunkę, a jej kościoły znajdziemy w większości średniowiecznych miast). Odkryto tu także pochodzące z XVII w. freski, zdradzające wpływy bizantyjsko-serbskie.

Informacja przygotowana wg przewodnika Bradt „Czarnogóra” www.global.pwn.pl