1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Moda i uroda
  4. >
  5. Co możesz zrobić dla skóry wokół oczu, aby poprawić jej wygląd?

Co możesz zrobić dla skóry wokół oczu, aby poprawić jej wygląd?

fot.123rf
fot.123rf
Zmarszczki wokół oczu pojawiają się jako jedne z pierwszych. Na co więc powinnyśmy zwrócić uwagę wybierając kosmetyki do pielęgnacji delikatnej skóry wokół oczu? Co powinny zawierać? Warto pomyśleć nie tylko o dobrych preparatach, czy zabiegach, ale też o codziennych, domowych sposobach pielęgnacji, a przede wszystkim o odpowiedniej ilości snu.

Jak dbać o skórę wokół oczu, aby opóźnić starzenie się skóry? – pytamy dr n. med. Joannę Kuschill-Dziurdę

Skóra wokół oczu jest bardzo cienka, delikatna i często też wrażliwa. Ponadto posiada mało podściółki tłuszczowej i jest mocno związana z mięśniem okrężnym oka, co powoduje, że zmarszczki w tej okolicy pojawiają się jako jedne z pierwszych. Ponieważ skóra wokół oczu jest tak delikatna, to powinniśmy dbać o nią w wyjątkowy sposób. Okolica oka wymaga intensywniejszej pielęgnacji polegającej nie tylko na stosowaniu specjalnych kremów, maseczek czy zabiegów, ale wymaga szczególnej troski i zazwyczaj częstszych aplikacji produktów pielęgnacyjnych.

Wrażenie smutku i zmęczenia na twarzy potęgują cienie i zapadnięcia pod oczami. Wynikają one z małej ilości tkanki tłuszczowej w okolicy oka, prześwitujących naczyń krwionośnych lub genetycznie uwarunkowanego ciemnego kolorytu.

Inną dolegliwością są worki pod oczami, które zazwyczaj dziedziczymy po naszych rodzicach, często z obecnością poduszeczek tłuszczowych. Ponadto górne powieki często mają tendencję do opadania, co nie tylko utrudnia nakładanie i utrzymywanie się makijażu na powiece, ale może prowadzić nawet do ograniczenia pola widzenia.

Ponieważ problemów ze skórą wokół oczu może być wiele, nie ma jednej, skutecznej na wszystko metody pielęgnacji, występują natomiast konkretne sposoby i składniki kosmetyków, które stanowią bazę pielęgnacji.

Podstawowym elementem pielęgnacji jest prawidłowy demakijaż oka. Nie ma bardziej istotnego czynnika (może poza niewystarczającą ilością snu), niż pozostawione na noc resztki tuszu czy cieni. Możemy być wtedy pewne, że obudzimy się rano z czerwonymi oczami, prawie jak u królika albinosa. Mleczko czy płyn do demakijażu powinien być dobrany do rodzaju naszej skóry i nie wymagać długiego tarcia wrażliwej okolicy oczu. Po demakijażu konieczne jest zastosowanie serum lub serum i kremu dobranego do potrzeb naszej skóry.

Istotne składniki kremów na okolice oczu, zwłaszcza gdy naszym problemem są cienie pod oczami, to witamina C, która działa na skórę rozjaśniająco i hamuje działanie wolnych rodników tlenowych powodujących proces starzenia się naszej skóry. Kwas hialuronowy to składnik, który nawilża skórę. Retinol to substancja, która przyczynia się do odnowy komórkowej skóry, powoduje rozjaśnienie, działa regeneracyjne i przeciwstarzeniowo. W przypadku retinolu należy jednak uważać na to, aby nie wprowadzić go do samego oka oraz nie stosować go zbyt często, zwłaszcza w przypadku skóry bardzo suchej, gdyż może spowodować przesuszenie, a nawet zaczerwienienie i złuszczanie się skóry. W przypadku wyższych stężeń retinolu odczuwalne pieczenie po nałożeniu kremu jest jak najbardziej naturalne i zazwyczaj nie jest wynikiem alergii na ten składnik.

W pielęgnacji na dzień, drugą istotną sprawą jest nieopalanie okolicy oczu i szczególna ochrona poprzez noszenie okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV, nakrycia głowy oraz aplikacja blokera słonecznego najlepiej SPF 50+.

Jakie są naturalne sposoby dbania o skórę wokół oczu?

W domu mamy do dyspozycji wiele możliwości pielęgnacji skóry w sposób naturalny i nie wymagający dużych nakładów finansowych. Jednym ze sposobów jest wykonywanie zimnych okładów przy użyciu gotowych masek na okolice oczu, które zazwyczaj zawierają duże stężenie składników aktywnych. Umieszcza się je na noc w lodówce bądź zamrażalniku, a rano przykłada na opuchniętą skórę. Alternatywne rozwiązanie to wykorzystanie do tego celu łyżki schłodzonej w lodówce lub zamrażalniku. Zabiegiem, który można wykonywać nawet w domu jest okrężny masaż okolicy oka wykonywany zazwyczaj przy pomocy tłustego kremu lub olejku np. Arganowego lub jojoba. Masaż należy wykonywać okrężnie od wewnętrznego do zewnętrznego kącika oka na górnej powiece i w odwrotnym kierunku na dolnej. Ostatnio zapanowała moda na jogę twarzy. Nie jest to rozwiązanie, które można polecić każdemu, ponieważ zwłaszcza w przypadku kurzych łapek nie jest wskazane wzmacnianie siły mięśnia okrężnego oka, którego ruchy te zmarszczki wywołują.

Które zabiegi należą do najbezpieczniejszych i najmniej inwazyjnych?

Endermolift LPG – zmniejszenie obrzęków i odmłodzenie skóry

Jednym z delikatniejszych zabiegów jest Endermolift LPG. Zasadniczą część zabiegu mającego na celu odmłodzenie skóry stanowi masaż. Wykorzystuje się do tego specjalistyczną głowicę, której formuła została zaprojektowana tak, aby pobudzała ona skórę do naturalnych procesów regeneracyjnych, czyli produkcji kolagenu i włókien elastycznych. Zabieg najlepiej wykonywać w serii, a pacjent po zabiegu nie wymaga rekonwalescencji.

Plazma IQ - na opadające powieki i zmarszczki pod oczami

Zabieg niechirurgicznej korekty powiek przy zastosowaniu technologii Plasma IQ powoduje bezpieczne i kontrolowane odparowanie naskórka, czego konsekwencją jest uzyskanie widocznego efektu wygładzenia, zwiększenia napięcia i liftingu skóry. Niewątpliwą zaletą jest także brak długotrwałego wyłączenia pacjenta z codziennej aktywności. W trakcie zabiegu powstają tylko punktowe, malutkie strupki, a po zabiegu może przez 2 dni występować obrzęk. Całe gojenie obejmujące odpadnięcie strupków trwa do tygodnia. Zabieg nie jest bardzo bolesny, ale dla komfortu pacjenta skóra jest zazwyczaj znieczulana kremem z lidokainą.

Laser frakcyjny IPIXEL - na powieki

Głównym celem zabiegu  resurfacingu iPixel™ jest poprawa ogólnej kondycji skóry. Terapia pozwala zniwelować drobne zmarszczki czy nawet blizny. Jest to doskonały sposób na walkę z problemem nieregularnej struktury skóry. Terapia opiera się na w pełni kontrolowanym uszkadzaniu i przebudowie komórek skóry. W ten sposób dochodzi do regeneracji struktury skóry. Nowopowstałe komórki wspomagają proces odbudowy tkanek, jak również przyspieszają produkcję włókien kolagenowych i elastynowych. Skóra tuż po zabiegu jest zaczerwieniona i może sprawiać wrażenie opalonej. Czas rekonwalescencji pozabiegowej nie przekracza 7 dni i jest zależny od stopnia w jakim skóra została uszkodzona.

Mezoterapia Light Eyes Ultra – rozjaśnienie cieni pod oczami

Mezoterapia Light Eyes Ultra to innowacyjny koktajl rewitalizujący, w którego skład wchodzi kwas hialuronowy, ruszczyk, jagoda, rozmaryn, witamina C i heksapeptydy. Kombinacja tak dobranych składników redukuje zarówno cienie pod oczami jak i opuchliznę i zmarszczki. Poprawia mikrokrążenie oraz elastyczność skóry, zmniejszając tendencję do gromadzenia się płynów wokół oczu.

Ultraskin – ujędrnienie skóry

Zabieg HIFU Ultraskin II modeluje i liftinguje skórę za pomocą ultradźwięków wysokiej częstotliwości. Zapewnia bezoperacyjny lifting bez bólu oraz ryzyka. Urządzenie skupia falę ultradźwiękową o podwyższonej energii na niewielkim obszarze skóry. Precyzyjna i skoncentrowana wiązka pozwala przeniknąć aż 3 warstwy skóry, co daje głębokie i trwałe ujędrnienie oraz wygładzenie. W tkankach poddanych zabiegowi następuje intensywna odbudowa kolagenu i zagęszczenie skóry. Ultradźwięki stymulują i regenerują zwiotczałe włókna kolagenowe zapewniając długotrwałe efekty. Zabieg można wykonywać niezależnie od pory roku. Po zabiegu nie jest konieczny okres rekonwalescencji. Efekty przynosi już jeden zabieg, a następny ,można wykonać najwcześniej po 3 miesiącach.

Wbrew pozorom zabiegiem, który niesie niewielkie ryzyko powikłań jest ostrzyknięcie części mięśnia okrężnego oka botoksem, co pozwala zredukować kurze łapki oraz zmarszczki pod oczami, a także unieść górne powieki.  Zabiegiem, który daje spektakularne efekty w okolicy oka jest wypełnienie zapadnięć pod oczami kwasem hialuronowym. Najbezpieczniej tego rodzaju zabieg przeprowadzić mikrokaniulą, która jest szczególnie polecana w tej okolicy.

Dr n. med. Joanna Kuschill-Dziurda, specjalista alergolog, internista, lekarz medycyny estetycznej, dyrektor medyczny MEDESTETIS - Instytutu Medycyny Estetycznej działającego w Warszawie i Krakowie (Klinika jako pierwsza w Polsce oferuje autorskie programy anti-ageing oraz długofalowe plany terapeutyczne realizowane dzięki wykorzystaniu zaawansowanej diagnostyki, leczenia zabiegowego oraz programów żywieniowych). Lekarz Roku 2013. Absolwentka Collegium Medicum Uniwesytetu Jagiellońskiego. Jest autorką publikacji i doniesień naukowych oraz członkiem towarzystw naukowych m.in. Polskiego Towarzystwa Medycyny Estetycznej i Anti-Aging, Polskiego Towarzystwa Lekarskiego, World Society Interdisciplinary AntiAging Medicine (WOSIAM), European Society for Cosmetic and Aesthetic Dermatology (ESCAD) i Polskiego Towarzystwa Alergologicznego. Występuje jako ekspert w programie „Porozmawiajmy o Zdrowiu” i „ Pytanie na Śniadanie” w TVP 2.

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze
  1. Zdrowie

Detoks nie tylko odmładza! Dieta wspomagająca oczyszczanie organizmu

W dzisiejszych czasach nasze organizmy są za bardzo obciążone stresem i przetworzoną żywnością, żeby samodzielnie poradzić sobie z wydalaniem toksyn. Detoksykacja to jeden z głównych sposobów na poprawę zdrowia i samopoczucia. (Fot. iStock)
W dzisiejszych czasach nasze organizmy są za bardzo obciążone stresem i przetworzoną żywnością, żeby samodzielnie poradzić sobie z wydalaniem toksyn. Detoksykacja to jeden z głównych sposobów na poprawę zdrowia i samopoczucia. (Fot. iStock)
Nic nie jest w stanie powstrzymać procesów starzenia, ale regularne zabiegi wspomagające detoksykację mogą je opóźniać.

Detoks, czyli odtruwanie organizmu, to proces, którego celem jest wydalenie szkodliwych substancji utrudniających cykliczną regenerację organizmu. Wszystkie narządy zbudowane są z miliardów maleńkich komórek, które się odbudowują i dzielą, do czego potrzebują tlenu i substancji odżywczych. Jednak w tych procesach metabolicznych powstają też substancje odpadowe, które trzeba odprowadzić na zewnątrz komórki. Nasz organizm jest doskonale przygotowany do samoistnego odtruwania. Wątroba, nerki, skóra i płuca systematycznie usuwają z krwiobiegu substancje trujące, które spożywamy wraz z żywnością lub które wyprodukował sam organizm. Są one wydalane poprzez jelito grube, układ moczowy i oddechowy oraz przez skórę wraz z potem. Czy warto wspomagać ten proces? W ciągu ostatniego stulecia zasadniczo zmienił się sposób odżywiania. W codziennym jadłospisie pojawiły się wysoko przetworzone pokarmy, takie jak cukier czy biała mąka. Nagminnie spożywamy potrawy poddane przemysłowej obróbce z dodatkiem substancji konserwujących, spulchniających, barwiących, zawierające pestycydy, antybiotyki i sterydami. Styl życia, ciągły pośpiech, stres i brak ruchu sprzyjają przenoszeniu infekcji wirusowych oraz różnym dysfunkcjom pasażu jelitowego, rozwojowi grzybów i pleśni.

W dzisiejszych czasach sprawnie działający proces detoksykacji jest szczególnie ważny W wielu przypadkach może zapobiec przewlekłej chorobie oraz skutecznie wspomagać leczenie, jeżeli schorzenie już wystąpiło. Oczywiście, w przypadku osób poddanych leczeniu wszelkie działania wspomagające procesy detoksykacji powinny być realizowane pod opieką lekarza specjalisty.

Są takie sytuacje, kiedy odtruwanie i zmiana stylu życia przejawiająca się większą troską o to, co wkładamy do ust, mogą dosłownie przedłużyć życie – na przykład osoby chore na raka, które nie przywiązują wagi do trybu życia, mają mniejsze szanse na wyleczenie, a wręcz przeciwnie – zwiększają ryzyko rozwoju lub nawrotu choroby.

Detoksykacja stała się sposobem na zdrowe i długie życie dla wielu ludzi szukających recepty na przeciwdziałanie destrukcyjnym wpływom cywilizacji.

Detoksykacja wpływa na procesy starzenia

Im wcześniej zaczniemy przeciwdziałać starzeniu, tym większe odniesiemy sukcesy na tym polu. Gdy skończysz 50 lat, twój styl życia będzie miał wpływ już na 80 procent procesów starzenia zachodzących w twoim organizmie.

Na szczęście z punktu widzenia komórek nigdy nie jest za późno, by spowolnić bieg zegara biologicznego. Proces starzenia rozpoczyna się w dniu naszych narodzin i chociaż w okresie pierwszych 20 lat życia raczej tego nie dostrzegamy, to niemal wszyscy przed trzydziestką konstatujemy, że ten proces postępuje nieubłaganie. Z każdym kolejnym rokiem pojawiają się nowe objawy. A to nowa zmarszczka, a to zesztywnienie stawu czy wcześniejsza zadyszka przy większym wysiłku. Jeżeli stracisz zdrowie, wszystkie inne rzeczy, nawet młodzieńczy wygląd, przestają się liczyć. Wyniki badań pokazują, że poziom toksyn u osób starszych, zwłaszcza chorych, jest bardzo wysoki.

Koło ratunkowe dla organizmu

Programy oczyszczające są odpowiedzią na wyzwania cywilizacyjne, kołem ratunkowym dla naszego organizmu, a nie szaleństwem czy dziwactwem. To wymóg czasów, w jakich żyjemy.

Detoks daje szansę na pozbycie się zbędnych kilogramów i wielu problemów zdrowotnych, takich jak: alergia, zaburzenia trawienia, złe przyswajanie składników odżywczych, zaparcia, wzdęcia, bóle głowy, migreny, bóle stawów, nieświeży oddech, wypryski skórne czy przewlekłe zmęczenie. Co więcej, systematyczne oczyszczanie organizmu to sposób na niedopuszczenie do rozwoju chorób w przyszłości. Od wielu lat gwiazdy Hollywoodu poddają się właśnie oczyszczaniu organizmu – to ich sposób na świetny wygląd, wspaniałe samopoczucie i zdrowie.

Trzeba pamiętać, że oczyszczanie organizmu powinno być przeprowadzane po odpowiedniej konsultacji lekarskiej, która musi obejmować dokładny wywiad, badanie przedmiotowe, badania morfologii i biochemii krwi oraz badania dodatkowe, takie jak na przykład badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej. Jest to konieczne w celu wykrycia ewentualnych przeciwwskazań do zabiegów.

Gdy tylko oczyścisz organizm ze wszystkich toksyn, odżywisz i dotlenisz swoje komórki, ciało naturalnie powróci do stanu równowagi. Pamiętaj, że tylko organizm pozbawiony toksyn może funkcjonować bez zakłóceń przez wiele lat. Jednym słowem: szczypta profilaktyki jest lepsza niż garść lekarstw.

Naturalny detoks - produkty wspomagające oczyszczanie organizmu

Fot. iStock Fot. iStock

1. Czosnek wspiera produkcję enzymów trawiennych w wątrobie i bierze udział w syntezie glutationu, substancji oczyszczającej organizm ze szkodliwych produktów przemiany materii.

2. Buraki mają dużo witamin z grupy B i minerałów. Są pełne błonnika, który usprawnia pracę układu pokarmowego, zmniejsza absorpcję glukozy, wiąże cholesterol i kwasy żółciowe, zwiększając tym samym ich wydalanie. Ponadto odkwasza i wspomaga pracę takich narządów, jak nerki i wątroba.

3. Kurkumina- główny składnik aktywny kurkumy – wykazuje właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne, antybakteryjne oraz fungistatyczne, czyli hamujące wzrost grzybów. Co więcej, poprawia trawienie i oczyszcza organizm.

4. Imbir działa antyzapalnie i antyoksydacyjnie, zapobiega powstawaniu prozapalnych prostaglandyn. Pobudza także układ odpornościowy, niszczy wirusy i ma silne działanie odtruwające.

5. Kiszona kapusta i kiszone ogórki są źródłem probiotyków, czyli pożytecznych bakterii fermentacji mlekowej, które regulują skład mikroflory przewodu pokarmowego, utrzymują kwaśne PH w jelicie i hamują rozwój bakterii gnilnych.

  1. Styl Życia

Agnieszka Maciąg - wiecznie młoda

Zmiany w życiu i diecie najlepiej wprowadzić jak najwcześniej, ale zawsze, niezależnie od tego, w jakim wieku jesteśmy, ma to sens. (Fot. Robert Wolański)
Zmiany w życiu i diecie najlepiej wprowadzić jak najwcześniej, ale zawsze, niezależnie od tego, w jakim wieku jesteśmy, ma to sens. (Fot. Robert Wolański)
Geny to tylko 30 proc. tego, co nas czeka, 70 proc. to nasze wybory – mówi Agnieszka Maciąg. A te wybory to, między innymi, dieta. Jaka? Pisze o tym w swojej najnowszej książce „Smak wiecznej młodości”.   

Geny to tylko 30 proc. tego, co nas czeka, 70 proc. to nasze wybory – mówi Agnieszka Maciąg. A te wybory to, między innymi, dieta. Jaka? Pisze o tym w swojej najnowszej książce „Smak wiecznej młodości”.                 

Naprawdę nie chodzi o to, żeby za wszelką cenę wyglądać jak 20-latka. Ważna jest wewnętrzna młodość – mówi Agnieszka Maciąg. – Po urodzeniu Helenki zrobiłam badania – wtedy od sześciu lat praktykowałam jogę, zdrowo się odżywiałam, urodziłam dziecko, co powinno wyczerpać organizm – i okazało się, że choć miałam metrykalnie 43 lata, mój wiek biologiczny wynosił 28. Kiedy zaczęłam praktykować jogę, jeździć po świecie, spotykałam 80-latków, którzy – miałam wrażenie – byli młodsi ode mnie. Wszystko jest w głowie. Nie jesteśmy skazani na smutną starość, na choroby.

Co więc robić, żeby zapewnić sobie wieczną młodość? Co jest najważniejsze?

Agnieszka Maciąg uważa, że nie sposób określić tego jednym zdaniem. Bo to kombinacja różnych czynników. Rodzaj alchemii. Na pewno ważna jest dieta, ale to za mało. – Zdrowe odżywianie jest niezmiernie istotne, ale jeśli emocje są w chaosie, żalu czy smutku – to, co jemy, nie wystarczy. Musi być specjalna mikstura: zdrowe myślenie i zdrowe odżywianie. Tak jak należy robić co jakiś czas detoks ciała, tak trzeba też robić detoks duszy. Myślenie wpływa na ciało, nauka to udowodniła.

Detoks duszy powinny wesprzeć ruch i medytacja. – U mnie początkiem była joga, ale nie chodzi o robienie nie wiadomo jakich asan, żeby mieć supermięśnie i sześciopak na brzuchu. To stare podejście do ruchu, siłowe, na zasadzie: „Nie lubię siebie, ale jak będę wyglądać inaczej, to polubię”. Ruch ma być harmonijny, dostosowany do możliwości i potrzeb twojego ciała. Nie forsowny wysiłek za wszelką cenę.

I, oczywiście, dieta. To, co Agnieszka proponuje w swoich książkach, m.in. w najnowszej, „Smak wiecznej młodości”, wydaje się trudne – bo różne od tego, co znamy. Choć ona twierdzi, że to nieprawda. – Ta „inność” jest pozorna. Ja w pewnym sensie wracam do korzeni. Do tego, jak kiedyś jedzono w Polsce. Odkryciem były dla mnie rozmowy z ludźmi urodzonymi na wsi. Mówili o tym, co jedli „od zawsze”. Podstawą były kasze: gryczana, jaglana, jęczmienna. Mięso było dla bogatych, dla biednych – tylko od święta. Jedzono kiszonki – ogórki, kapustę, pito zakwas z buraków. Pieczono pełnoziarnisty chleb na zakwasie. Używano olejów, popularne były oleje konopny czy lniany. W diecie była czarnuszka, która wcale nie jest egzotyczna, jest nasza, to prawdziwy skarb. I siemię lniane – kobiety nie potrzebują sztucznych hormonów, jeśli jadają siemię. Kiedyś dodawano je do chleba, robiono też z niego napój o konsystencji kisielu. Dalej: pestki – dyni, słonecznika. Łuska gryki. Żurawina – kiedyś w każdym ogródku.

Wydaje nam się, że podstawą polskiej kuchni zawsze były ziemniaki. A przecież one przyszły do nas z Ameryki, relatywnie nie tak dawno temu. Podobnie jak warzywa psiankowate: pomidory, bakłażany. I, co ciekawe, dziś w testach nietolerancji pokarmowych często stwierdzana jest właśnie nietolerancja psiankowatych…

– Wróćmy do tego, co było tradycyjnym polskim pożywieniem – mówi Agnieszka. – Do roślin strączkowych. Soczewica, fasola, bób, groch, fasolka szparagowa stanowią doskonałe źródło fitoestrogenów i białka. Powinny się znaleźć na naszych talerzach co najmniej trzy razy w tygodniu. Tymczasem jemy je znacznie rzadziej. W której restauracji zamówimy dziś zupę grochową? Ja wracam do tych przepisów. Groch to nie tylko zupa, to też choćby pyszne piure.

Zawsze myśleliście, że wapń jest w mleku i jego przetworach? Agnieszka Maciąg twierdzi, że królową wapnia jest… natka pietruszki. I inne zielone liście. Rukola, roszponka, jarmuż.

A co z mlekiem? – Tego krowiego unikajmy – radzi Agnieszka Maciąg. Alternatywą może być nabiał kozi lub owczy, ale przede wszystkim roślinny. Bo to rośliny powinny być podstawą naszej diety.

Niesłychanie ważne są też tłuszcze. Agnieszka Maciąg utrzymuje, że nie wolno ich unikać. To częsty błąd, kobiety panicznie boją się tłuszczów. – Ja też się bałam, myślałam: zjem tłuste, będę tłusta. Jest całkiem inaczej. Dobre tłuszcze nam służą. Olej lniany, z pestek dyni, z czarnuszki, ostropestu, konopny. A to, co sprawia, że tyjemy, to cukier. Odkryciem dla mnie było, że nie tylko ten z ciast czy cukierków, lecz także ten z owoców. Odczułam to wyraźnie podczas menopauzy. Absolutnie nie namawiam, żeby z owoców rezygnować, jedzmy je, ale w odpowiednich godzinach, od 11 do 14. Wtedy cukier będzie dobrze metabolizowany – radzi.

Kobiety często zajadają emocje słodyczami: nikt mnie nie kocha, to osłodzę sobie życie. – Tymczasem – uważa Agnieszka – musimy najpierw pokochać siebie. Jeśli nie kocham siebie, to choćby kochał mnie cały świat, ja tego nie usłyszę, nie nakarmię się tą miłością. Kochanie siebie to uszanowanie swojego wewnętrznego głosu, dostrzeżenie tego, co dzieje się w moim ciele, co ono mi mówi. Przyjrzyjmy się temu, co nas buduje, co nam służy, po czym mamy energię, dobrze śpimy. Do tego trzeba nawiązać dobrą relację ze swoim ciałem. Często słyszę od kobiet: moje ciało stało się moim wrogiem. Nie. Ciało nigdy nie jest naszym wrogiem. Ono zawsze jest naszym przyjacielem. Chce się z nami komunikować, my musimy się tylko nauczyć, jak nawiązać z nim kontakt. Ciało daje nam znaki przez ból, przez dyskomfort. Jeśli coś boli, to sygnał, że mamy na coś zwrócić uwagę, zatrzymać się w biegu. Często wtedy, zamiast wsłuchać się w siebie, idziemy do lekarza. Szukamy na zewnątrz zamiast w środku. A odpowiedź często jest w nas, w naszych emocjach. Kiedy je przepracujemy, problem znika, wiele razy tego doświadczyłam.

Zmiany w życiu i diecie najlepiej wprowadzić jak najwcześniej, ale zawsze, niezależnie od tego, w jakim wieku jesteśmy, ma to sens. – Potrzebne są wysiłek i zaangażowanie, żadna wartościowa zmiana nie może się dokonać bez wysiłku. Warto go podjąć – zapewnia Agnieszka.

 

 

  1. Styl Życia

Nasz wygląd i to jak się czujemy zależy tylko od nas samych

Dobrze dobrana dieta, mądre zarządzanie stresem i  umiarkowany wysiłek fizyczny mogą zapewnić nam długowieczność. (Fot. iStock)
Dobrze dobrana dieta, mądre zarządzanie stresem i  umiarkowany wysiłek fizyczny mogą zapewnić nam długowieczność. (Fot. iStock)
Natury nie da się oszukać, ale można z  nią skutecznie współpracować. Choć wiele mówi się o predyspozycjach genetycznych, badania udowadniają, że my sami jesteśmy odpowiedzialni za to, jak wyglądamy, jak się czujemy i  jak się zestarzejemy.

Styl życia, a zwłaszcza odpowiednia dieta, może spowolnić tempo biologicznego starzenia się o kilka do kilkunastu lat, a nawet cofnąć zaistniałe zmiany degeneracyjne. Dobrze dobrana dieta, mądre zarządzanie stresem i  umiarkowany wysiłek fizyczny mogą zapewnić nam długowieczność. Cała tajemnica tkwi w  komórkach naszego ciała. Jeżeli wszystkie będą odpowiednio odżywione, dotlenione i  oczyszczone, będziemy nie tylko wyglądać młodziej, ale przede wszystkim będziemy zdrowsi i  zaczniemy czuć się lepiej. Młodość to nie tylko dobry wygląd – napięta skóra twarzy i zgrabna sylwetka. To przede wszystkim możliwość czerpania radości z życia, optymizm i energia.

Naukowcy z Instytutu Badawczego Medycyny Prewencyjnej Uniwersytetu Kalifornijskiego w  San Francisco pod kierunkiem dr. Deana Ornisha udowodnili, że zmiana stylu życia  może zwiększyć długość telomerów, a  co za tym idzie – wpłynąć spowalniająco na proces starzenia się. Telomer to element strukturalny chromosomu zapewniający mu stabilność. To właśnie długość telomerów uznaje się za wskaźnik określający wiek biologiczny. Długość telomerów w  komórkach skraca się z wiekiem – w  miarę kolejnych podziałów komórkowych. Potwierdzono, że ich długość wyraźnie koreluje ze stylem życia. Ludzie wysportowani mają dłuższe telomery niż ich rówieśnicy nieaktywni fizycznie. Z kolei telomery osób narażonych na stres są krótsze niż u osób prowadzących mniej stresujący tryb życia. Warto zatem pamiętać, że proces starzenia zachodzi w  każdej komórce naszego ciała.

W  pierwszej kolejności w  naczyniach krwionośnych, później w  tkankach miękkich, takich jak narządy wydzielania wewnętrznego (na przykład gruczoły tarczycy, jajniki, jądra). Następnie proces starzenia zachodzi w  błonach śluzowych, nerkach, wątrobie, płucach, skórze oraz w  układzie nerwowym. O  tym, ile naprawdę mamy lat, decyduje tkanka łączna. Pełni funkcje podtrzymujące i ochronne, pośredniczy w  odżywianiu komórek, ma właściwości regenerowania i odnawiania całego ciała. Pojawiające się zmiany skórne to już poważny sygnał niewydolności organizmu, którego nie wolno lekceważyć. Nie łudźmy się, że pomogą tu jakieś maści czy kremy.

Skóra zwierciadłem zdrowia

Zmarszczki, cienie pod oczami, pękające naczynka czy trądzik w wieku dojrzałym – to sygnały alarmowe organizmu. Badania opublikowane w  „Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics”, analizujące szereg doświadczeń klinicznych z ostatnich 50 lat, wykazały związek między dietą a trądzikiem. Co więcej, wynika z nich, że nieprawidłowy sposób odżywania może znacząco przyczynić się do rozwoju schorzenia. Szczególnie niekorzystny wpływ na wygląd skóry naukowcy przypisali żywności o  wysokim indeksie glikemicznym (IG) oraz mleku i  jego przetworom. Korzystnym pokarmem dla nieustannie odnawiającej się skóry są białka właściwe, wielonienasycone kwasy tłuszczowe z  rodziny omega-3 i -6, wiele składników mineralnych oraz witaminy – zwłaszcza antyoksydacyjne: E, A oraz C.

Wszystkie te dobroczynne witaminy znajdziemy przede wszystkim w warzywach, owocach, zbożach, kaszach, kiełkach i  orzechach. Polecany jest też olej lniany tłoczony na zimno. Witaminy wchodzą w  skład błon komórkowych, a  nasz organizm sam nie potrafi ich wytwarzać,  muszą więc być dostarczane z  pożywieniem. Pomagają utrzymać skórę gładką, jędrną i  nawilżoną. Jeżeli masz problem z  suchym naskórkiem, to zamiast drogiego balsamu spróbuj oleju kokosowego. Jest on jednym z  najbogatszych źródeł tłuszczów nasyconych. Olej ten zawiera kwas laurynowy, potężny środek antybakteryjny i  przeciwwirusowy, który uchroni cię przed stanami zapalnymi.

Recepta na młodość

Pojawianie się zmarszczek jest nieuniknionym wynikiem zmian w  strukturze skóry związanych z  upływem czasu. Mamy jednak wiele możliwości, by ten proces istotnie spowolnić. Zabiegi kosmetyczne oraz różnego rodzaju kremy to za mało, ponieważ z reguły działają tylko w obrębie naskórka i  nie przenikają do głębszych warstw skóry, gdzie odbywają się właściwe procesy regeneracyjne. Tylko kompleksowe, głębokie działanie, czyli utrzymanie właściwej kondycji tkanki łącznej i  narządów wewnętrznych oraz prawidłowe odżywianie i oczyszczanie komórek skóry, pozwala znacząco opóźnić procesy starzenia się, w tym także skóry.

Podstawą jest likwidacja źródeł przewlekłego stanu zapalnego, powstałego na skutek szkodliwego działania pokarmów. Dzięki temu poprawisz transport tlenu i  składników pokarmowych do komórek i  sprawisz, że toksyczne produkty przemiany materii będą z nich efektywnie usuwane. Dbając o aktywność fizyczną, wysypiając się, unikając stresu, jedząc bogatą w  składniki odżywcze żywność oraz wspomagając naturalne procesy oczyszczania organizmu, naturalnie spowolnisz procesy starzenia.

Co jeść, by zneutralizować szkodliwe działanie wolnych rodników?  

  • Warzywa zielonolistne i  warzywa krzyżowe (brokuły, kalafior, kapustne, rzodkiewki) – chronią przed demencją starczą, utratą masy kostnej i  związanymi z  wiekiem problemami ze wzrokiem.
  • Morele – przyczyniają się do  zachowania zdrowia oczu, skóry, włosów, dziąseł i  gruczołów.
  • Owoce jagodowe – zmniejszają ryzyko rozwoju nowotworów, chorób układu moczowego, a  także poprawiają pamięć.
  • Ogórki – zapewniają dobry stan tkanki łącznej, mięśni, kości, skóry, chrząstek i więzadeł. Mają także dużo wody, która nawilża i  oczyszcza skórę, stawy oraz tkanki.
  • Pomidory – chronią przed szkodliwym działaniem promieni UV, zapobiegając tym samym m.in. tworzeniu się zmarszczek i  nowotworów skóry.
  • Awokado – jest bogatym źródłem składników wpływających na blask skóry, połysk włosów i  zapobiegających zmarszczkom.

  1. Moda i uroda

Jak styl życia wpływa na kondycję naszej skóry?

Pozytywne nastawienie do życia przekłada się na kondycję skóry. (Fot. Getty Images)
Pozytywne nastawienie do życia przekłada się na kondycję skóry. (Fot. Getty Images)
Dlaczego jedne z nas wyglądają zachwycająco młodo, a inne nie mogą oszukać czasu mimo stosowania drogich kremów? Wiemy już, że nie jest to zapisane w genach. Czy młodość można afirmować?

Kilka lat temu marka kosmetyczna Olay przebadała w USA 2,5 tys. kobiet i odkryła, że dziesięć procent z nich starzeje się zaskakująco wolno (badacze nazwali je exceptional agers). Kobiety te wyglądały o dziesięć lat młodziej, niż wskazywała ich metryka. Naukowcy porównali ich geny odpowiedzialne za kondycję skóry i stwierdzili, że część z nich ma wyższy poziom aktywności niż u pozostałych 90 procent kobiet. Dlaczego? Dr Frauke Neuser kierująca badaniami wyjaśnia: „Odpowiedzią jest styl życia. Badania pokazują, że za starzenie się skóry w 20 procentach odpowiadają czynniki wewnętrzne, nad którymi nie mamy kontroli, ale pozostałe 80 procent to rzeczy zewnętrzne, które w dużej mierze możemy kontrolować”.

Trzy najważniejsze to: jak często się opalasz, czy używasz kremu z SPF-em i czy masz pozytywny stosunek do świata (i do siebie). Dwa pierwsze czynniki są oczywiste, ale trzeci – optymizm – jest dość intrygujący.

Niezbadana siła uśmiechu

Po przeczytaniu informacji o wynikach badań marki Olay zaczęłam przeszukiwać Internet i specjalistyczne publikacje, żeby znaleźć jeszcze jakieś naukowe dowody na to, że uśmiech jest ważnym zabiegiem odmładzającym. Znalazłam jeszcze tylko jedno ciekawe badanie. Dr Howard Murad, założyciel pielęgnacyjnej marki Murad, zalecił 40 swoim pacjentkom, żeby codziennie czytały sobie afirmacje i prowadziły pamiętnik. Odkrył, że po zaledwie czterech tygodniach kobiety odczuwały mniejszy stres, miały niższe ciśnienie oraz lepiej nawilżoną skórę (a to klucz do zachowania jej młodości).

„Informacji na temat wpływu pozytywnych emocji na nasz organizm jest niewiele, ponieważ trudno je zbadać. Emocje negatywne łatwiej jest wywołać i dłużej się utrzymują. Wyniki badań są bardziej rzetelne” – wyjaśnia prof. dr hab. n. med. Anna Zalewska-Janowska, specjalistka dermatolog-wenerolog, alergolog, immunolog kliniczny, kierownik Zakładu Psychodermatologii na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi.

„Z pięciu podstawowych emocji – szczęścia, smutku, gniewu, lęku, wstrętu – tylko jedna jest pozytywna. Dlaczego? Bo to te negatywne pozwalały nam przetrwać, gdy jeszcze mieszkaliśmy w jaskiniach. Człowiek nie zmienia się tak szybko jak otaczająca nas rzeczywistość. W codziennych sytuacjach nadal uruchamia się odruch uciekaj – walcz, chociaż nasze życie nie jest bezpośrednio zagrożone” – mówi prof. Zalewska-Janowska.

Złość piękności szkodzi

Skoro negatywne emocje są tak dobrze przebadane, warto wiedzieć, co robią z naszą urodą. Zawsze powtarzam pacjentkom: Życie jest w twojej głowie, twój nastrój ma największy wpływ na to, jak wyglądasz i jak inni cię postrzegają – mówi dr Bartosz Pawlikowski, dermatolog z kliniki Medevac. Złość i smutek uwidaczniają się głównie na twarzy i mogą powodować zmarszczki od częstszego w tym stanie marszczenia brwi i mrużenia oczu. Gniew sprawia, że mięśnie twarzy są bardziej spięte, co potęguje zmarszczki.

Uczucie gniewu może również wpłynąć na regenerację komórek skóry. W badaniu opublikowanym w czasopiśmie „Brain, Behavior, and Immunity” naukowcy podzielili uczestników na dwie grupy: łatwo ulegających gniewowi i spokojnych. Po niewielkim zranieniu skóry uczestników doświadczenia obydwu grup zaobserwowano czterokrotnie wydłużone gojenie u osób nerwowych w porównaniu do osób spokojnych. Naukowcy tłumaczą to zjawisko wysokim poziomem kortyzolu u ludzi, którzy są skłonni do gniewu. Kortyzol hamuje produkcję kolagenu, najważniejszego elementu odbudowy struktury skóry. „W trosce o urodę lepiej jest także porzucić wstyd. To uczucie powstające w mózgu, rodzaj stanu emocjonalnego przewodzonego drogą nerwową do skóry, która w odpowiedzi się czerwieni. Częste i napadowe rumienie mogą w dłuższej perspektywie czasu doprowadzić do powstania trądziku różowatego, który musi być leczony farmakologicznie” – wyjaśnia dr Pawlikowski.

Kobiety mają gorzej

Spośród wszystkich emocji największym wrogiem młodego wyglądu jest stres. „Przewlekły stres powoduje zmniejszenie produkcji lipidów, a bez nich skóra staje się bezbronna. Detergenty łatwiej wnikają w naskórek, powodując uszkodzenia. Pod wpływem stresu dochodzi też do zapalenia neurogennego. Odczyn zapalny w skórze powstaje w wyniku udziału nerwów oraz ich mediatorów – neuropeptydów – ale jest on taki sam jak stan zapalny wywołany przez bakterie” – tłumaczy prof. Zalewska-Janowska. Stres powoduje także wydzielanie wspomnianego wcześniej kortyzolu, hormonu stanowczo niekorzystnego dla zachowania urody. Kortyzol dociera do każdego narządu, powoduje, że naczynia krwionośne stają się bardziej kruche, nowe komórki skóry nie regenerują się tak szybko, a wymiana komórek na młode spada o około połowę. To starzenie się skóry w pigułce. „U mężczyzn poziom hormonów stresu spada, gdy tylko wracają do domu i zamykają za sobą drzwi, ponieważ tym dominującym jest testosteron – hormon walki. Kobiety mają gorzej. Przynoszą stres do domu. Dopiero koło północy poziom hormonów wraca do normy” – mówi prof. Zalewska-Janowska. „Z rozmów z pacjentkami wiem, że w trudnych chwilach łatwiej ulegają pokusie i sięgają po słodycze lub czipsy. Jedzą niezdrowe rzeczy w większych ilościach niż zazwyczaj i piją mniej wody, a więcej alkoholu, co może prowadzić do odwodnienia. Stres zwykle powoduje również zwracanie mniejszej uwagi na rutynową pielęgnację skóry” – uważa dr Pawlikowski.

Wejść w stan ZEN

Najlepiej byłoby porzucić pracę, do dzieci mieć nianię i zmieniać partnera na nowszy model, gdy tylko minie stan zauroczenia. Nie możesz tego zrobić? Porzuć przynajmniej telewizor. „Słuchanie przez pięć minut negatywnych wiadomości uruchamia oś stresu (podwzgórze –przysadka – nadnercza) na ponad sześć godzin! Przez tyle czasu kortyzol jest wyrzucany do organizmu” – mówi prof. Zalewska-Janowska. Znajdź też czas na rozładowanie emocji, najlepiej w ruchu. Idź na fitness, jogę, zumbę, biegaj. Wybierz taką formę aktywności, która będzie ci sprawiała przyjemność, wtedy łatwiej ci będzie iść na zajęcia mimo zmęczenia. Postaw na konstruktywne strategie radzenia sobie ze stresem. Poza postawą uciekaj – walcz masz trzecią opcję – otwartość. To od ciebie zależy, czy będziesz postrzegała daną sytuację jako problem zatruwający życie, czy wyzwanie, jedną z wielu spraw do załatwienia.

Ratunek dla pesymistek

„W badaniu opublikowanym w »Journal of Psychiatric Research« pacjenci bezskutecznie leczeni lekami przeciwdepresyjnymi otrzymali zastrzyki toksyny botulinowej w mięśnie okolicy czoła, które uniemożliwiały marszczenie brwi. Sześć tygodni później depresja obniżyła się średnio o 47 proc. w grupie kontrolnej, a o dziewięć procent w grupie placebo, co sugeruje, że nasze mięśnie twarzy nie tylko wyrażają emocje, ale również regulują nastrój” – twierdzi dr Pawlikowski. To nie znaczy, że namawiamy do leczenia depresji botoksem czy chodzenia do lekarza medycyny estetycznej zamiast do terapeuty (swoją drogą to dość popularny trend, powiększanie ust w ramach poprawy nastroju). To badanie pokazuje, że mózg i mięśnie tworzą pętlę. „Gdy się uśmiechasz, nawet na siłę, do mózgu biegną te same impulsy, jak przy szczerym uśmiechu”, mówi prof. Zalewska-Janowska. Mózg odbiera to jako sygnał do produkcji hormonów szczęścia, co przekłada się na kondycję skóry. Dlatego nawet jeśli widzisz świat w czarnych barwach, wklepując krem, uśmiechaj się do siebie.

3 sposoby na zmniejszenie stresu i zachowanie młodości

  • Gdy zalewają cię emocje, rozum jest odcinany. Racjonalne argumenty są wtedy na nic, ale możesz działać z poziomu fizjologii. Po prostu głęboko oddychaj, to obniża tętno i ciśnienie, a poziom hormonów stresu spada.
  • Mózg potrzebuje 30 minut, żeby się zrelaksować. Najlepiej znaleźć ten czas rano, gdy rusza produkcja kortyzolu. Jeśli nie praktykujesz medytacji, wypróbuj trening relaksacji mięśni wg Jacobsona.
  • Zielona herbata jest bogata w L-teaninę. Aminokwas ten działa uspokajająco, zmniejsza stres i stabilizuje nastrój. Poza tym sama przerwa na herbatę zmniejsza uczucie niepokoju.

  1. Psychologia

Lęk przed przemijaniem

(Ilustracja: Magdalena Pankiewicz)
(Ilustracja: Magdalena Pankiewicz)
Zobacz galerię 3 Zdjęcia
Są w wieku, w którym można zdobywać góry. Zdrowe, wykształcone, atrakcyjne. A one się zamartwiają. Robią wszystko, żeby zatrzymać czas. Mówią, że chcą się nażyć, napodróżować, nacieszyć, zanim przyjdzie to coś strasznego, najgorszego, co, jak myślą, może człowieka spotkać, czyli starość. – Im częściej mówi się o tym, że przemijanie to naturalny proces, tym bardziej redukuje się lęk z nim związany – uważa psycholożka Ewa Jarczewska-Gerc.

Są w wieku, w którym można zdobywać góry. Zdrowe, wykształcone, atrakcyjne. A one się zamartwiają. Robią wszystko, żeby zatrzymać czas. Mówią, że chcą się nażyć, napodróżować, nacieszyć, zanim przyjdzie to coś strasznego, najgorszego, co, jak myślą, może człowieka spotkać, czyli starość. – Im częściej mówi się o tym, że przemijanie to naturalny proces, tym bardziej redukuje się lęk z nim związany – uważa psycholożka Ewa Jarczewska-Gerc. Czy na starość czeka nas coś dobrego? – Tak. Szczęście  – mówi pisarz i dziennikarz Carl Honoré.

Beata, lat 34, socjolożka, żyje na pełnych obrotach. Samodzielnie wychowuje pięcioletnią córkę, pracuje na uczelni, uczestniczy w projektach badawczych, pisze.

– Już teraz jest ciężko, a co będzie w przyszłości? Boję się o zdrowie córki, czy uda mi się zrobić doktorat, spłacić kredyt, ułożyć sobie życie. Frustruje mnie, że nie mieszczę się w spodnie, że słyszę w sklepie: „Ta kolekcja jest dla młodych dziewczyn, nie dla pani”. Starzeję się! Dożyć stu lat? Nigdy w życiu! Pamiętam, jak śmieszyły mnie starsze panie z krzywo umalowanymi ustami, rozmazanym makijażem. Boję się, że za parę lat będę wyglądać tak samo. Ale najbardziej na świecie boję się samotności, zdania na łaskę innych. Wolę umrzeć niż tego dożyć.

Ewa Jarczewska-Gerc z Uniwersytetu SWPS: – Lęk młodych kobiet przed upływem czasu bierze się z antycypacji, czyli przewidywania tego, co jeszcze nie nastąpiło, ale co za ileś lat nastąpi. I na ogół mija wtedy, gdy kobieta wkracza w wiek, którego się bała. Okazuje się, że kiedy się z nim skonfrontujemy, wtedy tak naprawdę zaczynamy lubić siebie i godzimy się z upływem czasu. Skończę w tym roku 40 lat i powiem szczerze, że czuję się bardziej atrakcyjna niż kiedyś, mimo że bez wątpienia świeżość mojej urody nieco wygasła. I nie jestem w tym odosobniona.

Psycholożka wyjaśnia, że dzieje się tak dlatego, że dojrzałość osobowości stabilizuje się pomiędzy 35. a 40. rokiem życia, niezależnie od płci. 20-latkom wszystko nie pasuje: albo są za grube, albo za chude. A kobiety około czterdziestki zaczynają siebie akceptować, rozkwitają seksualnie. Zatem lęk przed przemijaniem, mówiąc językiem naukowym, koreluje z wiekiem.

Psycholożka zauważa, że kiedyś ludzie nie bali się starzenia, bo walczyli o przetrwanie. Zresztą i dzisiaj, w czasach pandemii, lęk przed starzeniem się może zejść na dalszy plan, bo mamy na głowie realne problemy zdrowotne, finansowe, logistyczne. Paradoksalnie, kiedy żyjemy bardziej komfortowo, lęki związane z przemijaniem mogą się nasilać, natomiast gdy przychodzą ciężkie czasy – ustępować… innym lękom.

Ewa Jarczewska-Gerc podkreśla różnicę między lękiem a strachem. Strach to emocja adekwatna do sytuacji, której powinniśmy się bać. Jej celem jest przewidzenie i zaradzenie niebezpiecznym zdarzeniom. To mądry mechanizm ewolucyjny. Natomiast lęki nie są do końca adaptacyjne. Wyolbrzymiają niebezpieczeństwo, są nieadekwatne do sytuacji, paraliżują, powodują, że nie zachowujemy się tak, jak byśmy chcieli.

Mam ograniczony czas

Józefina, lat 39, copywriterka w agencji reklamowej, modelka, wrzuca codziennie na Facebooka fotki ze stylizacjami ubiorów na różne okazje: do pracy, na imprezę w klubie, do teatru, na fitness, jogging. Wszystkie starannie przygotowane, dobrze oświetlone i profesjonalnie sfotografowane przez jej chłopaka.

– Zabawa modą to moja pasja. Wyżywam się w tym, bo zdaję sobie sprawę, że mam ograniczony czas. Już teraz muszę korzystać z Photoshopa, a co będzie później? Strach się bać.

Ilustracja Magdalena Pankiewicz Ilustracja Magdalena Pankiewicz

Ewa Jarczewska-Gerc nie lubi narracji, że kiedyś ludzie nie zwracali uwagi na wygląd, a teraz, za sprawą Instagrama i Facebooka, myślą tylko o tym. – Zwracanie uwagi na wygląd nie jest niczym nowym, to naturalne. Nawet noworodki mają wdrukowane pewne standardy piękna, uśmiechają się do ludzi ładnych, o symetrycznych twarzach i bez wyraźnych oznak zniekształcenia, a brzydkich się boją. Natomiast bez wątpienia to, że dzisiaj każdy z nas może być VIP-em, publikować swoje zdjęcia w Internecie, mieć miliony followersów, wystawia nas, na własne życzenie zresztą, na ocenę. Tak więc możliwość upowszechnienia własnego wizerunku powoduje, że staje się on jeszcze ważniejszy. A lęk przed jego nadwątleniem większy.

Jeszcze nie teraz

Gosia, 36 lat, italianistka, pracuje jako tłumaczka i pilotka wycieczek. Uwielbia podróże, ludzi i oczywiście Włochy. Ciągle na walizkach. A w nich oprócz niezbędnika turystki – witaminy, suplementy, słoiki pierzgi od zaprzyjaźnionego pszczelarza i kapsaicyna zrobiona przez mamę. Przyznaje, że jest przeczulona na punkcie zdrowia. Dlatego jak wraca (na krótko) do domu w Łodzi, chodzi po lekarzach, na zabiegi, robi badania. – Boję się, że się zestarzeję, więc dbam o siebie. Bardzo chciałabym mieć dziecko, ale jeszcze nie teraz. Dziecko to koniec wyjazdów i początek etapu, którego na razie nie chcę zaczynać. Jakiego etapu? Drugiej połowy życia, która wiadomo do czego zmierza. Jeszcze nie jestem na to gotowa.

Takie dylematy młodych kobiet to według Ewy Jarczewskiej-Gerc znak naszych czasów: – Nasze matki i babki nie zastanawiały się, jak się nie zestarzeć, tylko rodziły dzieci, pracowały. Po wojnie był nakaz pracy, a kobiety chciały być matkami, więc nie rozkminiały, jak to godzić, tylko godziły.

Lęki przed upływem czasu są podsycane przez różne narracje społeczne. Młoda kobieta czyta, że najlepiej urodzić dziecko po dwudziestce albo że spokojnie może czekać do czterdziestki. Kiedyś była presja, żeby rodzić wcześnie, teraz – późno.

– Optymalny wiek na urodzenie dziecka, choćbyśmy nie wiem jak zaklinały rzeczywistość, to okres między 25. a 35. rokiem życia – mówi psycholożka. – Możemy dziś rodzić dzieci w wieku 45 lat, ale wiele kobiet mówi, że nie mają wtedy takiej energii życiowej, jaką miały. Mam dwoje dzieci i cieszę się, że są w wieku szkolnym, bo teraz swoją energię mogę przeznaczyć na pracę. Dziecko nie musi ograniczać. Martyna Wojciechowska urodziła córkę i po kilku miesiącach pojechała w ukochane góry. Zrobiła to, co chciała, dziecko jej w tym nie przeszkodziło. Nie patrzyła na to, że jacyś ludzie powiedzą: „Wyrodna matka”. Nie roztrząsała: mieć dziecko czy nie, tylko je ma, kocha i realizuje swoje pasje. Ale, oczywiście, każda kobieta ma prawo do własnych decyzji. Tu nie powinno być reguł narzuconych społecznie. Chodzi tylko o to, żeby kobiety nie żyły w lęku, że życie ucieka. No bo ucieka, i co z tego.

Nic już mi nie pomoże

Iwona, 35 lat. Ma własną kawiarnię na obrzeżach Warszawy, wymuskane mieszkanie i obsesyjny lęk przed starzeniem. Codziennie ogląda się w lustrze od stóp do głów, waży, mierzy. Regularnie chodzi na zabiegi upiększające, manikiur, do fryzjera. I drży, że nadejdzie taki moment, kiedy nic już jej nie pomoże.

– Czy wyobrażam sobie siebie na starość? Nawet o tym nie myślę. Bo niby po co, żeby się dołować? Sorry, ale starość kojarzy mi się z czymś bardzo, ale to bardzo nieprzyjemnym. Brzydotą, zniedołężnieniem, poniżeniem. Jak będę miała dzieci, to im powiem, żeby oddały mnie do domu opieki, bo nie chcę, żeby mnie oglądały.

Może z lęku kobiet przed przemijaniem wynika jednak coś pozytywnego? Na przykład to, że bardziej dbają o siebie, nie tylko o wygląd, ale też o zdrowie, kondycję?

– Do tego samego celu prowadzi wiele dróg – odpowiada Ewa Jarczewska-Gerc. – Bo z jednej strony narracja społeczna jest taka, że trzeba dbać o siebie, a z drugiej – żeby to robić jak najmniejszym wysiłkiem. Coraz młodsze kobiety korzystają z medycyny estetycznej, decydują się na operacje bariatryczne zamiast po prostu upocić się, umęczyć i zrobić to swoim wysiłkiem. Oczywiście, dobrze, jeśli ten lęk przełoży się na konstruktywne formy dbania o siebie. Czyli na dobrą dietę, bo ludzie jedzą, ale się nie odżywiają. Na regularne ćwiczenia, fajne relacje z ludźmi, dbanie o sen, także o wysiłek intelektualny, ponieważ ćwiczenia umysłowe są równie ważne jak fizyczne. Natomiast obawy może budzić to, że coraz młodsze kobiety powiększają sobie usta, przyklejają sztuczne rzęsy, robią sobie liposukcje.

Ilustracja Magdalena Pankiewicz Ilustracja Magdalena Pankiewicz

– Co w tym złego? – pytam.

– No to, że te działania nie zmieniają myślenia ani stylu życia. Życie wymaga wysiłku, nic nie ma za darmo. Jeżeli kobiety sobie tego nie uświadomią, to zyska na tym tylko medycyna estetyczna, która jest dla ludzi, jak najbardziej, ale niekoniecznie dla 20-latki.

Uciekam, zaprzeczam

Psycholożka uspokaja: lęk przed przemijaniem i śmiercią jest naturalny. Problem w tym, że współczesna kultura robi wszystko, żeby nie mówić na ten temat. To ucieczkowy sposób radzenia sobie z tym lękiem.

– Są badania, które pokazują, że kobiety przed wizytą u fryzjera mają większy poziom lęku przed śmiercią niż po wyjściu. W ogóle istnieje hipoteza, że dbanie o siebie, te wszystkie zabiegi urodowe nie tylko mają nam poprawić wygląd, samopoczucie, ale buforują też lęk przed śmiercią. Bo jak wyglądamy ładnie, to mamy poczucie, że nie weźmie nas licho. A jak weźmie, to i tak nas lepiej zapamiętają, staniemy się nieśmiertelni w sensie kulturowym.

Ewa Jarczewska-Gerc na stażu naukowym w Stanach, w Indiana University of Pennsylvania, miała okazję uczestniczyć w kursach związanych z psychologią śmierci. Przytacza badania, które pokazują, że im częściej mówi się o tym, że przemijanie to naturalny proces, tym bardziej redukuje się lęk z nim związany. Tak więc nadanie przemijaniu racji bytu, zgoda na to, że wszystko ma swój początek i koniec, docenianie każdego przeżytego dnia, wdzięczność za to, co mamy, codzienna uważność – to wszystko powoduje, że możemy być szczęśliwsi. Natomiast uciekanie i zaprzeczanie są strategią na chwilę. Bo jak się przed lękami ucieka w dzień, to one będą nam się śnić w nocy.

– Żeby kobiety wyzwoliły się od tych lęków, trzeba już małe dziewczynki uczyć niezależności – uważa psycholożka. – Niezależności od opinii i oczekiwań innych, ale też wytrwałości, stawiania sobie celów, określania marzeń, a potem do nich dążenia. Dobrze byłoby sobie powtarzać: „Nie jestem nieśmiertelna, dlatego każdego dnia robię to, co mnie rozwija, co sprawia, że jestem człowiekiem”. Badania pokazują, co leczy z lęków przed przemijaniem: pasja, aktywność i pięć filarów zdrowego życia, czyli dieta, ruch, sen, dobre relacje z ludźmi, ćwiczenia intelektualne. Mamy wybór – możemy coś dobrego zrobić i dzięki temu dobrze się czuć albo narzekać, bać się starości i czuć się źle.