Czy trzeba cierpieć na atopowe zapalenie skóry, by korzystać z emolientów?

Emolienty to preparaty pielęgnacyjne, które możemy spotkać praktycznie na wszystkich aptecznych i drogeryjnych półkach. Na ich opakowaniach najczęściej możemy znaleźć informację, że są przeznaczone dla osób cierpiących na atopowe zapalenie skóry. Czy na pewno tylko dla nich?

Pielęgnacja skóry (szczególnie tej problematycznej) to twardy orzech do zgryzienia. Zadania nie ułatwiają także uginające się od kolejnych produktów sklepowe półki. Wybór kosmetyków i preparatów leczniczych jest ogromny, jednak co wybrać, by pomóc skórze, a nie jej zaszkodzić lub ją podrażnić? To pytanie zadają sobie przede wszystkim osoby, które borykają się ze zmianami i chorobami skórnymi. Atopowe zapalenie skóry, trądzik, przesuszona skóra, egzema, wykwity to tylko niektóre z nich. Jednymi z najczęściej polecanych przez lekarzy preparatów wspomagających leczenie dermatologiczne są emolienty.

Co to są emolienty?

Emolienty są preparatami wykazującymi właściwości nawilżające, natłuszczające i uelastyczniające skórę. Ich podstawowym zadaniem jest odbudowa uszkodzonego naskórka i przywrócenie jego funkcji. Naskórek stanowi bowiem naturalną barierę organizmu i chroni ciało przed licznymi drobnoustrojami. Skuteczność emolientów jest związana z ich strukturą, która pozwala na osiągnięcie efektu okluzji (powstawanie filmu ochronnego) oraz wiązanie i utrzymywanie wody w warstwie rogowej naskórka. Umożliwiają to składniki lipidowe lubi białkowe, z jakich składają się tego typu preparatów. Lipidy i białka to bowiem substancje, których najbardziej brakuje w zmienionej chorobowo warstwie rogowej naskórka. Stosowanie emolientów prowadzi więc do redukcji stanu zapalnego, zmniejszenia świądu oraz poprawy wizualnego wyglądu skóry.

Emolienty są stosowane w leczeniu stanów zapalnych skóry, w których pojawia się uszkodzenie bariery naskórkowej. Są więc zalecane osobom cierpiącym, m.in. na atopowe zapalenie skóry, łuszczycę, zaburzenia rogowacenia czy wyprysk przewlekły. Emolienty są zazwyczaj uzupełnieniem terapii, w której nierzadko wykorzystuje się kortykosteroidy albo inhibitory kalcyneuryny. Trzeba pamiętać, że zadaniem tego typu produktów jest przede wszystkim łagodzenie zmian skórnych, dlatego w przypadku pojawienia się problemów, zawsze konieczna jest konsultacja lekarza. Próby samodzielnego leczenia mogą okazać się bezskuteczne lub mogą jedynie przyczynić się do zaognienia choroby.

Emolienty w atopowym zapaleniu skóry

Pielęgnacja skóry atopowej wymaga szczególnej uwagi i ostrożności. Zmiany skórne łatwo ulegają bowiem zaognieniu przyczyniając się do silnego dyskomfortu pacjenta. Właśnie dlatego lekarze zalecają codzienne stosowanie emolientów, które nawilżają skórę oraz przywracają prawidłową funkcję bariery ochronnej. Według naleceń specjalistów konieczne jest smarowanie całej powierzchni ciała przynajmniej dwa albo trzy razy dziennie. Łatwo sprawdzić, czy stosujemy emolienty prawidłowo i we właściwej ilości. Dermatolodzy obliczyli bowiem, że właściwe smarowanie przyczynia się do zużywania minimum 250 g kremów albo maści emolientowych w ciągu tygodnia.

Wybierając emolient do pielęgnacji skóry wymagającej musimy zwrócić uwagę na jego skład. Najlepsze będą preparaty zawierające ceramidy, cholesterol, wolne kwasy tłuszczowe oraz humekanty (mocznik, glicer, aminokwasy zmniejszające przeznaskórkową utratę wody). Trzeba jednak pamiętać, że nie wszystkie preparaty powinny być stosowane u dzieci. Specjaliści uważają, że emolienty zawierające glikol propylenowy, alergeny białkowe lub hapteny nie są wskazane dla maluchów poniżej drugiego roku życia. Ważne jest zatem, by skonsultować z lekarzem wybór emolientu i uważnie zapoznać się z jego składem.

Warto również pamiętać, że stosowanie preparatów z grupy emolientów wymaga systematyczności. Regularne smarowanie skóry pozwala na wydłużenie okresów remisji choroby oraz wspomoże leczenie istniejących zaostrzeń. Ponadto trzeba wiedzieć, że częste nanoszenie emolientów ogranicza liczbę aplikacji miejscowych leków przeciwzapalnych, co sprawia, że leczenie jest bardziej naturalne.

Szczególna rola kąpieli leczniczych

Ważnym elementem codziennej pielęgnacji są kąpiele, w czasie których warto sięgnąć po substancje o działaniu natłuszczająco-nawilżającym. Preparaty stosowane do mycia powinny mieć także lekko kwaśne pH, a temperatura wody, w której się myjemy, nie powinna przekraczać 30°C. Warto zadbać również o jakość preparatów stosowanych podczas kąpieli. Nie powinny zawierać siarczanów i detergentów, które mogą podrażnić skórę. Jednym ze znanych i bezpiecznych produktów jest, np. Emolium płyn do kąpieli (dowiedz się więcej na stronie https://www.emolium.pl/produkty/emulsja-do-kapieli-200-ml-400-ml/). Mimo dobrego, bezpiecznego składu, zawsze warto zapytać lekarza, czy preparat może być stosowany w naszym przypadku. Kąpiele to ważny aspekt pielęgnacji skóry atopowej, ale trzeba pamiętać, że zbyt długie przebywanie w wodzie może zaszkodzić naskórkowi. Właśnie dlatego, w przypadku borykania się z problemami skórnymi, nie należy przebywać w wannie dłużej niż pięć minut. Dobrym pomysłem jest też dodanie do wody pod koniec kąpieli kilku kropel parafiny lub oliwy z oliwek, które pomogą zmiękczyć naskórek i wzmocnić barierę lipidową skóry. Równie dobrze sprawdzi się także sól z Morza Martwego. Jej właściwości antyseptyczne redukują stany zapalne oraz suchość skóry. Wpływają także na wzmocnienie i odbudowę bariery naskórkowej.

Emolienty a problemy skórne

Choć emolienty są zazwyczaj polecane osobom borykającym z atopowym zapaleniem skóry, warto pamiętać, że istnieje wiele innych schorzeń, w których warto sięgnąć po tego typu preparaty. Na liście chorób dających objawy skórne znajdują się, m.in. niedoczynność tarczycy, choroba Hashimoto, trądzik czy cukrzyca. Wszystkie schorzenia powodują nadmierne wysuszenie naskórka, dlatego warto zadbać o jego warstwę lipidową. Nie zapominajmy jednak, że cukrzycy muszą uważać na skład stosowanych preparatów. Przed użyciem emolientu konieczne będzie zatem skonsultowanie się z lekarzem celem doboru preparatu o odpowiednim składzie. W pozostałych przypadkach można sięgnąć po kremy (maści mogą czasem zatykać pory, co może spowodować zaognienie stanów zapalnych, np. w trądziku). Nie trzeba jednak aplikować ich tak często jak w przypadku AZS. Emolienty lub Emolium płyn do kąpieli mogą być także stosowane w zimowej, codziennej pielęgnacji skóry, kiedy to naskórek łatwo się przesusza oraz staje się napięty i podrażniony.

Emolienty to preparaty wykazujące silne właściwości nawilżające i natłuszczające, dlatego świetnie sprawdzają się w pielęgnacji skóry atopowej. Warto jednak pamiętać, że te produkty są przeznaczone nie tylko dla osób cierpiących na AZS. Mogą przydać się także w terapii innych schorzeń. Nie zapominajmy, że dobrym pomysłem jest sięgnięcie po nie w trakcie zimy i mroźnych dni, kiedy skóra jest szczególnie narażona na działanie niesprzyjających czynników zewnętrznych

Źródła:

l https://www.bestmedicalbrands.com/pl/n/Leczenie-miejscowe-i-ogolne-AZS-artykul-naukowy/15

l https://journals.viamedica.pl/forum_dermatologicum/article/view/50294/38338