1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Zdrowie

Jak pić kawę i czego nie łączyć z kawą, by czuć się dobrze?

Na pierwszym planie automatyczny ekspres do kawy Eletta Explore De’Longhi, a w tle dwie młode kobiety pijące kawę. (Fot. materiały partnera)
Nie wyobrażasz sobie dnia bez kawy, choć zdarza się, że czujesz się po niej niedobrze? U wielu osób taka reakcja budzi obawy czy kawa jest zdrowa. Naukowcy uspokajają jednak, że napój bogów dostarcza organizmowi wielu korzyści. Jego negatywne oddziaływanie może natomiast wynikać ze zbyt dużej dawki kofeiny, sposobu parzenia czy picia kawy na czczo lub o niewłaściwej porze. Dowiedz się zatem, jak pić kawę, aby zachować zdrowie i dobre samopoczucie.

Czy kawa jest zdrowa?

Według naukowców kawa zawdzięcza swoje zdrowotne właściwości głównie przeciwutleniaczom, które zmniejszają stany zapalne w organizmie, stabilizują wolne rodniki i ograniczają ryzyko chorób cywilizacyjnych. Dowiedziono, że jej regularne picie może zapobiec nowotworom, cukrzycy typu 2, chorobom serca czy udarowi mózgu1.

Napój bogów okazuje się również skuteczną bronią w walce z nadmiarowymi kilogramami. Kofeina wspiera bowiem metabolizm i przyspiesza spalanie tkanki tłuszczowej. Wreszcie pozytywnie wpływa na samopoczucie, łagodząc objawy depresji, dodając energii i zwiększając uważność2.

Dlaczego więc niektóre osoby po wypiciu kawy odczuwają bóle głowy, drżenie rąk, nerwowość, ospałość, uczucie niepokoju albo przyspieszenie akcji serca? Winne temu są przede wszystkim zbyt duże ilości kofeiny. Uznaje się, że pozytywny efekt zdrowotny można osiągnąć przy dawce 50–400 mg, co przekłada się na maksymalną liczbę 3–5 filiżanek dziennie3. O tym, która kawa jest najzdrowsza, decyduje też jednak wiele innych czynników.

Jaka kawa jest najzdrowsza?

Według dietetyków najzdrowsza kawa pochodzi z ekologicznych upraw, bo nie zawiera szkodliwych dla zdrowia pestycydów. Najlepiej jeśli jest świeżo mielona i parzona na gorąco w ekspresie ciśnieniowym. Zyskuje dzięki temu maksymalnie dużo przeciwutleniaczy oraz zachowuje cenne dla zdrowia mikroelementy (magnez, potas, niacynę)4.

Dodatkowo ciśnieniowa metoda parzenia sprawia, że kawa ma mniej kofeiny, nie podnosi znacznie cholesterolu i jest łagodniejsza dla żołądka5. Najlepiej przygotować ją w domu, aby samodzielnie decydować o jej składzie i procesie parzenia. Korzystając z ekspresu ciśnieniowego PrimaDonna Soul De'Longhi, kawę zaparzasz zawsze ze świeżych, na bieżąco mielonych ziaren o jakości i mocy, jakie ci odpowiadają. Innowacyjna technologia Bean Adept, dopasowująca ustawienia ekspresu do konkretnego rodzaju ziarna, zapewnia idealną ekstrakcję i wydobycie pełni smaku i zapachu ulubionej kawy.

FAKTY (kawa jest bogata w składniki odżywcze, kawa chroni przed chorobami Alzheimera i Parkinsona, kawa chroni wątrobę, kawa z ekspresu ciśnieniowego jest najzdrowsza) I MITY (kawa odwadnia, kawa negatywnie wpływa na płodność, kawa uzależnia, kawa wypłukuje magnez) O KAWIE (Infografika: materiały partnera)

Z czym pić kawę?

Dietetycy zalecają picie czarnej kawy jako najzdrowszej. Trendy zawojowały dziś jednak przede wszystkim kawy z dodatkami, którym przypisuje się zbawienne działanie dla organizmu. Badania nie potwierdzają co prawda, że szalenie modna obecnie kawa z kurkumą6 czy olejem kokosowym (tzw. kuloodporna)7 ma zauważalny wpływ na zdrowie. Niektóre składniki mogą jednak wywołać efekt zdrowotny. Z czym pić kawę, aby zadbać o siebie?

  • Cynamon – zaleca się go przede wszystkim osobom z cukrzycą, gdyż – zdaniem naukowców – może obniżać poziom glukozy, cholesterolu i trójglicerydów we krwi8.
  • Grzyby reishi – kawa z ekstraktem z grzybów jest uboższa w kofeinę i dwukrotnie bogatsza w przeciwutleniacze.
  • Kakao – poprawia smak kawy i zwiększa dawkę przeciwutleniaczy w jednej filiżance9.

Czy kawa z mlekiem jest szkodliwa?

Szerszego wyjaśnienia domaga się natomiast kwestia zdrowotnych właściwości kawy z mlekiem. Na jej temat powstało wiele nieprawdziwych przekonań, jak choćby to, że mleko w kawie neutralizuje działanie kofeiny. Naukowcy nie znaleźli żadnych dowodów na potwierdzenie tej tezy. Wskazują natomiast na pozytywne skutki picia kawy z mlekiem.

  1. Po pierwsze zawarte w mleku węglowodany, białka i tłuszcze mogą wydłużać metabolizm kofeiny, przez co efekt pobudzający jest mniej intensywny, ale dłużej się utrzymuje10.
  2. Po drugie wapń z mleka do pewnego stopnia rekompensuje straty tego pierwiastka spowodowane wypiciem kawy.
  3. Po trzecie mleko neutralizuje kwasotwórcze działanie kawy, przez co napój łagodniej działa na żołądek11.

Nie sposób jednak z pełnym przekonaniem rozstrzygnąć, jaka kawa jest zdrowsza: czarna czy z mlekiem. Na pewno kawa z mlekiem będzie niezdrowa, gdy zabielisz ją słodzonym mlekiem skondensowanym lub wysokoprocentowym, które zawiera dużo tłuszczu i kalorii. Z tego powodu dietetycy zalecają raczej stosowanie mleka bez tłuszczu lub z jego niską zawartością12.

Jednocześnie naukowcy doszli do wniosku, że mleko zwierzęce zmniejsza stężenie kwasu chlorogenowego i innych polifenoli obecnych w kawie13. Jeśli chcesz uniknąć tego efektu, możesz wybrać mleko roślinne (najlepiej wzbogacane wapniem). Za pomocą automatycznego ekspresu do kawy Eletta Explore De'Longhi spienisz je tak samo łatwo jak mleko krowie i przygotujesz na jego bazie aż 14 rodzajów białych kaw.

Jak przygotować kawę z mlekiem za pomocą ekspresu automatycznego De'Longhi? Kawa z mlekiem za pomocą ekspresu automatycznego do kawy Eletta Explore De'Longhi. (Infografika: materiały partnera)

Z czym nie łączyć kawy?

Nie wszystkie dodatki muszą jednak zadziałać korzystnie lub neutralnie na twoje zdrowie. Okazuje się bowiem, że niektóre składniki potrafią wywołać spore zamieszanie w organizmie. Jak pić kawę i na co uważać?

Kawa a alkohol

W wielu krajach napój bogów wzbogaca się różnego rodzaju trunkami. To, jaki alkohol do kawy się stosuje, zależy od jej typu. Popularnością cieszy się na przykład kawa z whiskey po irlandzku (tzw. irish coffee) czy włoska kawa z alkoholem w postaci likieru grappa – caffe corretto.

Powołując się na amerykańską Agencję Żywności i Leków FDA, trzeba jednak podkreślić, że kawa i alkohol pite w tym samym czasie nie są uznawane za bezpieczne14. Badania pokazują co prawda, że taki duet niweluje niepokój powodowany przez kofeinę. Kawa nie neutralizuje jednak negatywnego wpływu alkoholu na zdolności poznawcze. Wypicie kofeiny i alkoholu nie sprawi więc, że wytrzeźwiejesz lub dłużej utrzymasz trzeźwość, choć bardzo możliwe, że będziesz mieć takie wrażenie15.

Kawa a leki

Niebezpiecznym pomysłem jest również łączenie kawy z lekarstwami. Badania pokazują, że napój ten wchodzi w interakcję z aż 85 lekami, co może powodować negatywne skutki zdrowotne. Zdarza się, że działa przeciwnie do lekarstw i obniża ich skuteczność16. Tak jest na przykład w przypadku tarczycy, gdzie kawa pita razem z lekami zmniejsza ich wchłanialność nawet o połowę17.

Pod żadnym pozorem nie powinno się więc popijać leków kawą. Dietetycy radzą, by po ich zażyciu najlepiej wstrzymać się z wypiciem naparu przez 2–3 godziny18.

Kawa z cukrem

Jeśli zastanawiasz się, jaką pić kawę, aby nie szkodziła, to musisz wiedzieć, że również dodatek cukru nie zapewni ci dobrego zdrowia. Ma on sporo tłuszczu i kalorii, przez co zwiększa ryzyko chorób serca, cukrzycy i otyłości. Nie wyobrażasz sobie jednak kawy bez odrobiny słodyczy? Sięgnij po wspomnianą już kawę z kakao, dodatkiem wanilii czy ekstraktu z migdałów19.

Kiedy pić kawę?

Czy wiesz, że nie tylko to, jaką kawę pić, ale i kiedy ma znaczenie dla zachowania dobrego zdrowia? Uznaje się, że najlepszą porą na pierwszą filiżankę kawy są godziny między 9:30 a 11:30. Wynika to z tego, że kofeina może podnosić stężenie kortyzolu (hormonu stresu), który do tego momentu i bez jej wsparcia osiąga najwyższy poziom w ciągu dnia.

Specjaliści odradzają też picie kawy późnym popołudniem i wieczorem. U niektórych osób metabolizm kofeiny trwa bowiem nawet do 6 godzin. W efekcie krótko przed położeniem się do łóżka wciąż możesz odczuwać pobudzenie i trudniej będzie ci zasnąć.

Z tego powodu z kawy najlepiej zrezygnować już po 15 (lub nieco później, jeśli działa na ciebie mniej intensywnie albo późno kładziesz się spać). Po tym czasie warto zastąpić ją kawą bezkofeinową lub herbatą20, które zawierają znacznie mniejsze dawki kofeiny.

Kawa na czczo

Czy możesz jednak zacząć dzień od filiżanki kawy? Według obiegowej opinii kawa na pusty żołądek powoduje problemy trawienne z powodu zwiększonej produkcji kwasu żołądkowego. Rzeczywiście wywołuje ten efekt, nie ma jednak dowodów, aby u zdrowych osób zaburzało to trawienie. Jedynie osoby z wrażliwym układem pokarmowym mogą odczuć negatywne skutki picia kawy na czczo21.

Pomimo to dietetycy zalecają, aby zamiast kawą zaczynać dzień pełnowartościowym śniadaniem. Zapewni to dobre samopoczucie, zwiększy zdolność do pracy i wesprze naturalny proces trawienia22.

Kawa przed czy po posiłku?

A może zastanawiasz się, kiedy pić kawę: przed czy po posiłku? Pewnie ucieszy cię, że pod tym względem nie musisz się szczególnie ograniczać. Dobrze jednak, jeśli przynajmniej jeden posiłek masz już za sobą, a od jego zjedzenia minęła przynajmniej godzina lub maksymalnie tyle zostało ci do jego spożycia. Dzięki temu nie przeszkodzisz organizmowi we wchłonięciu cennych pierwiastków i witamin23. Kawy nie powinno się natomiast pić w trakcie spożywania pokarmów, gdyż osłabia ona wchłanianie żelaza i cynku.

Wokół kawy narosło wiele mitów, które rodzą wątpliwości czy kawa jest zdrowa. Jeśli jednak bardzo lubisz ten napój – nie musisz się przejmować. Liczne badania pokazują, że wiele z powszechnych przekonań mija się z prawdą. Dlatego wiedząc, jaka kawa najzdrowsza jest dla organizmu oraz kiedy najlepiej pić kawę, masz szansę odczuć zarówno doraźne, jak i długofalowe skutki zdrowotne. Chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat? Zapoznaj się z artykułem: „Czy kawa jest zdrowa? Jak przyrządzić kawę, która nie szkodzi?”.

1 https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/food-features/coffee/

2 Tamże.

3 Tamże.

4 https://www.webmd.com/diet/ss/slideshow-healthiest-coffees

5 https://zwierciadlo.pl/zdrowie/525442,1,kawa--co-na-jej-temat-mowia-dietetycy.read

6 https://www.healthline.com/nutrition/turmeric-coffee#absorption

7 https://dietetycy.org.pl/bulletproof-coffee-czy-naprawde-dziala/

8 https://www.healthline.com/nutrition/8-ways-to-make-your-coffee-super-healthy#TOC_TITLE_HDR_6

9 https://www.healthline.com/nutrition/best-time-to-drink-coffee#cortisol-coffee

10 https://dietetycy.org.pl/kawa-z-mlekiem/

11 https://www.wspolczesnadietetyka.pl/z-gabinetu-dietetyka/nie-zdrowe-polaczenia-produktow

12 https://www.webmd.com/diet/ss/slideshow-healthiest-coffees

13 https://dietetycy.org.pl/kawa-z-mlekiem/

14 https://health.gov/our-work/nutrition-physical-activity/dietary-guidelines/previous-dietary-guidelines/2015

15 https://www.apa.org/news/press/releases/2009/12/caffeine-alcohol

16 https://dietetycy.org.pl/kofeina/

17 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18341376/

18 https://dietetycy.org.pl/kawa-czy-moze-pomagac/

19 https://www.webmd.com/diet/ss/slideshow-healthiest-coffees

20 https://www.healthline.com/nutrition/8-ways-to-make-your-coffee-super-healthy#TOC_TITLE_HDR_7

21 https://www.healthline.com/nutrition/coffee-on-empty-stomach#stress-hormones

22 https://dietetycy.org.pl/kawa-na-czczo-szkodzi-czy-pomaga/

23 https://dietetycy.org.pl/kawa-czy-moze-pomagac/

Share on Facebook Send on Messenger Share by email
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze