fbpx

Leczenie bólu w chorobach reumatycznych

Leczenie bólu w chorobach reumatycznych

Według Amerykańskiego Towarzystwa ds. Bólu ból jest piątym objawem życia. Dolegliwość ta towarzyszy wszystkim chorobom reumatycznym, będąc ich objawem, ale również wymagając leczenia równolegle z chorobą podstawową. Ból reumatyczny jest leczony głównie farmakologicznie, ale również za pomocą fizjoterapii, ćwiczeń usprawniających i zabiegów fizykoterapii. W chorobach reumatycznych głównym celem jest ustąpienie bólu albo chociaż jego zmniejszenie do takiego poziomu, aby chory mógł normalnie funkcjonować w społeczeństwie.

NLPZ, czyli niesteroidowe leki przeciwzapalne

Zastosowanie leków z grupy NLPZ jest zasadne w chorobach reumatycznych, ponieważ mają zdolność do hamowania enzymów cyklooksygenazy-1 (COX-1) i cyklooksygenazy-2 (COX-2), które uczestniczą w procesie zapalnym. Z tego powodu leki te służą głównie do opanowania objawów bolesności i sztywności stawów, nie wpływając na przebieg i postęp choroby podstawowej. NLPZ są zwykle lekami pierwszego rzutu w leczeniu bólu mięśniowo-kostnego, ze względu na dużą skuteczność i możliwość łączenia z innymi grupami leków przeciwbólowych. Niektóre z nich można stosować w postaci tabletek oraz w formie maści bezpośrednio na źródło bólu np. żel chłodzący DIP RILIF.[1]

Leki nieopioidowe

Paracetamol ma odmienny mechanizm działania niż leki z grupy NLPZ. Panuje przekonanie, że paracetamol przenika do ośrodkowego układu nerwowego i hamuje aktywność występującej tam cyklooksygenazy-3 (COX-3). Ze względu na swój mechanizm działania jest rekomendowany do leczenia bólu niewielkiego i umiarkowanego w chorobach reumatycznych. Ponadto jest bezpieczniejszy od NLPZ i nie wywołuje powikłań na tle gastrycznym oraz nerkowym. Zalecany jest u osób w starszym wieku i u wszystkich, u których NLPZ nie mogą być stosowane. Bardzo dobrze działa w terapii skojarzonej z lekami z innej grupy np. NLPZ lub opioidami.[2]

Opioidy

W przypadku przewlekłego bólu towarzyszącego chorobom reumatycznym opioidy znajdują zastosowanie dopiero w przypadku, gdy inne metody leczenia nie przyniosły efektu. Leki te sprawdzą się w leczeniu silnego bólu, dzięki czemu możliwy jest powrót do wykonywania codziennych czynności i przystąpienie do rehabilitacji ruchowej. Początkowy okres próbny wprowadzania leczenia opioidami trwa od 4 tygodni do 4 miesięcy, co umożliwia ustalenie optymalnej dawki i zmniejszenie ryzyka działań niepożądanych. Niestety oprócz wielu zalet opioidy mają też kilka wad. Przede wszystkim bardzo istotny jest czynnik uzależniający oraz rozwijająca się z czasem tolerancja, czyli konieczność podawania z czasem coraz większych dawek preparatu w celu wywołania efektu przeciwbólowego.[3]

Rehabilitacja

Choroby reumatyczne przebiegają ze zmianami w stawach, które wyzwalają ból i powodują unikanie aktywności fizycznej. Jest to duży błąd, ponieważ przez to wtórnie dochodzi do zaników mięśni, spadku koordynacji ruchowej i gęstości kości oraz zmniejszenia wydolności organizmu. W skład rehabilitacji reumatologicznej wchodzą:

  • kinezyterapia (ćwiczenia bierne, czynno-bierne, izometryczne),
  • fizykoterapia (prądy TENS, krioterapia, zmienne pole magnetyczne, fale ultradźwiękowe, naświetlanie),
  • terapie zajęciowe służące integracji i polepszeniu sprawności psychicznej.

Rehabilitacja powinna być wdrożona na wczesnym etapie, kiedy nie występuje jeszcze silna deformacja układu ruchu, dzięki czemu nie dojdzie do utraty wydolności ruchowej.[4]

Bibliografia:

[1] Anna Zubrzycka-Sienkiewicz, Zasady leczenia bólu w chorobach reumatycznych, Przewodnik Lekarza 2004; 5: 14-25

[2] Fitzcharles MA, Almahrezi A, Ware MA. Clinical profile of rheumatic disease patients referred to a multidiscliplinary pain center. J Rheumatol 2004; 31 (2): 359-63.

[3] Barbara Lisowska, Maria Rell-Bakalarska, Lidia Rutkowska-Sak, Opioids for the treatment of pain caused by rheumatic diseases, Reumatologia 2007; 45, 1: 46–49

[4] Marek Krasuski, Rehabilitacja reumatologiczna, Medycyna Praktyczna 2015

  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze