Polka w Berlinie

OSTATNI BLOG

Bardzo mi się to ciężko pisze, a nawet ciężej niż bardzo. Polubiłam pisanie bloga/u w Zwierciadle, przyzwyczaiłam się, uzależniłam, zyskałam nowych przyjaciół, ale niestety muszę na moment zaprzestać…

Podpisałam umowę na kolejną książkę, przede mną wyjazdy, spotkania z czytelnikami i coraz mniej czasu. .. żegnam się banalnie, ale szczerze i prawdziwą łzą w oku.

Z podziwem czytam wszystkich znanych i mniej znanych zwierciadlanych blogerów i chylę czoła… Wychowują dzieci, pracują, książki piszą, artykuły piszą, blog piszą, jeżdżą – jak to robią – pozostanie dla mnie zagadką.

Nie znikam tak całkiem, przynajmniej dwa razy w miesiącu będę pisać artykuły do Zwierciadła o tym nieokiełznanym, magicznym Berlinie i nie tylko o nim.

Pozdrawiam WSZYSTKICH i dziękuję najserdeczniej za wspólnie spędzony czas i Waszą kochaną pocztę!

Poniżej „coś”, dla tych, których choć trochę udało mi się zachęcić do polubienia Berlina, tego europejskiego Nowego Jorku.

Do zobaczenia!

MUR BERLIŃSKI jak chiński

Pisałam swoją debiutancką książką przez trzy lata. Pod koniec była tak gruba i miała tyle wątków, ile może mieć tylko książka, która pisze się sama. Nie miałam koncepcji, rozpisanych postaci ani pomysłu, po prostu kiedyś podczas urlopu w górach usiadłam i napisałam coś. Początkowo zlepek wspomnień o kilku moich nauczycielach, którzy pomogli mi zaakceptować fakt, że nie mieszkam już w Polsce i nie mówię ojczystym językiem. I co ważniejsze, że to wcale nie oznacza końca świata. Potem pomyślałam, że ciekawie byłoby przedstawić ich punkt widzenia z perspektywy ich przyjaciół i znajomych. Książka się pisała i w którymś momencie pojawił się w niej Gdańsk, Berlin i MUR. Mur berliński, którego nienawidziłam nie mniej niż Niemcy ze Wschodu. Bo Niemcom z Zachodu, im więcej czasu upływało, mur stawał się coraz bardziej obojętny. Dla nich mur berliński był czymś irrealnym, czymś na podobieństwo Wielkiego Muru Chińskiego, gdzieś jest, gdzieś stoi, ich nie dotyczy i tyle, ale o tym innym razem – jutro, może pojutrze.

Większość swojego życia przemieszkałam po zachodniej stronie Berlina i chociaż na pozór wszystko było ok, chodziłam do szkoły, miałam przyjaciół i żyłam normalnie, to jednak mur był wciąż obecny we mnie. Jak bardzo wpisał się w moje życie, zrozumiałam dopiero, pisząc książkę „Tunel”, która bardziej była chyba o murze niż o tytułowym tunelu. Kiedy dzisiaj jeżdżę na spotkania autorskie, udzielam wywiadów, rozmawiam z czytelnikami, jestem zaskoczona, słysząc na spotkaniach czy w radiu mój głos. Mówi on, że wszędzie był mur: gdzie bym nie pojechała z przyjaciółmi, zawsze gdzieś trafiałam na mur, nawet kiedy byliśmy w lesie, a raczej w miniaturce lasu, za nim stał mur. Najwyraźniej świadomość, ze miasto nie ma przedmieścia, łąk i niczego, co przypomina normalność, zawsze była w mojej głowie i potęgowała poczucie uwięzienia. Może dlatego potajemnie przed mamą wyruszałam do Berlina Wschodniego. Przechodziłam na paszporcie konsularnym do tego miasta nawet po trzy razy w tygodniu. Niby tylko na lody, czy po buty do sklepu Salamander, ale tak naprawdę, żeby pooddychać tym wschodnim smrodem, który dla mnie, paradoksalnie w mieście tak mocno spenetrowanym przez Stasi, oznaczał wolność. Z tego miasta było niedaleko na łąki i do prawdziwego lasu. Szare kamienice, zaniedbane kąty, jak ja kochałam ten zapach spalin, wszystko jak w Polsce.

Nie wiem, czy mam teczkę w Instytucie Gaucka (dzisiaj już się go tak oficjalnie nie nazywa, ale przyjęła sią ta nazwa w Niemczech), nie wiem czy takie teczki zakładano już piętnastolatkom, bo tyle lat miałam, kiedy wreszcie po latach, otrzymałam paszport konsularny i mogłam swobodnie przekraczać granicę. Nie chcę wiedzieć. Myślę jednak, że mała Polka przekraczająca non stop granicę musiała w końcu zainteresować celników. Zdarzało się, że argument, iż odbieram babcię z pociągu na stacji Lichtenberg, nie zawsze przekonywał i miałam kłopoty. A po co? O której ten pociąg? Wczoraj też babcia przyjechała? … ale pomimo srogich min zawsze mnie przepuszczali. Z czasem te wypady stały się zabawą, zastrzykiem adrenaliny, czy się uda, czy przepuszczą, czy wykryją pieniądze schowane w rękawiczce, w opasce na głowie(!), czasem szliśmy tylko po to, żeby przejechać się windą na Wieżę telewizyjną.

Zdarzało się, że z kolegą, tak samo szalonym jak ja, wysyłaliśmy paczki z Berlina Wschodniego na nasz domowy adres. Oszczędzaliśmy w ten sposób kieszonkowe. Andrzej mówił, choć kupimy, ołówki, pisaki i zeszyty, tutaj wyjdzie nam taniej! Po wschodniej stronie przybory szkolne kosztowały grosze.Andrzej w ogóle miał pomysły, jak przystało na kogoś, kto do Berlina przyleciał porwanym samolotem pasażerskim.

Przeżyłam z nim najróżniejsze przygody, jeździliśmy na przykład na rowerach wzdłuż muru w dzielnicy Rudow i kierowaliśmy kijki przypominające pistolety w stronę wschodnich strażników i udawaliśmy że strzelamy. Widzieli nas doskonale, ponieważ stali w wysokich strażnicach. Byli tak blisko… Widziłam, jaki mają kolor włosów, wyraz ich twarzy, jacy są młodzi.

Zabawa się skończyła, kiedy jeden z nich wycelował w nas karabin maszynowy. Był młody, też dla zabawy…

Nigdy wcześniej ani później nie jechałam na rowerze tak szybko jak wtedy…

Żelazne postanowienie żelaznego kanclerza

Będąc parę dni temu na ulicy Kurfürstendamm, przez berlińczyków zwanej po prostu Kudammem, pomyślałam, patrząc na mijających mnie turystów, że Berlin wciąż kojarzy się przyjezdnym z tym właśnie miejscem. Z wielkopańskim długim bulwarem, jedynym chyba takim miejscem w Berlinie, gdzie torebki Fendi i Louis Vuitton nie rażą a tureccy właściciele czarnych BMW, z powiewającymi firankami w oknach, nie denerwują, wpisując się po prostu w koloryt miasta. Kosmopolityzm miesza się tu z prowincjonalnością, ekstrawagancja z ubóstwem, elegancki markowy sklep z tanim sklepikiem. Ta szokująca mieszanka potrząsa przybyszem i natychmiast nadaje właściwy kierunek jego myślom: taki jest Berlin.

Sto razy przepowiadano Kudammowi koniec. Tymczasem przetrwał wszystko, podział Berlina, upadek muru, rozkwit wschodnich dzielnic, w tym przede wszystkim ulic Friedrichstrasse i wspaniałego Hackescher Markt, wybudowanie szklanego miasta w mieście – Potsdamer Platz.
Może nie stanowi już centrum rozrywki, na próżno szukać tu „złotych lat dwudziestych” z „Romanische Cafe”, ale na pewno wciąż jest rajem sklepowym i kawiarnianym. Na dobry film berlińczyk też idzie do małych kin na Kudammie, a i oprowadzanie po mieście zacznie zawsze od dobrej, starej Kurfürstenstrasse (Kudammu).

Kudamm ma zatem swoją magię i niekwestionowaną klasę, nade wszystko zaś jednak ciekawą historię, powstał bowiem z … zazdrości. W 1871 roku Otto von Bismarck, żelazny kanclerz Cesarstwa Niemieckiego wrócił z Paryża z mocnym postanowieniem, że chce mieć ulicę w Berlinie równie wspaniałą i okazałą jak Champs Elysees. Jak postanowił, tak też zrobił, w następnych latach wybudowano trakt o długości 3,8 km biegnący od Grunewaldu do Zoo, o szerokości 56 metrów z wypośrodkowaną ścieżką do konnej jazdy i wspaniałymi domami mieszkalnymi po obu stronach. Jak grzyby po deszczu wyrastały wzdłuż traktu siedziby zamożnych berlińczyków – eleganckie kamienice, bogato zdobione balkonami, wymyślnymi gzymsami, sztukateriami. Dziś w tych pięknych kamienicach przeważają praktyki lekarskie i kancelarie adwokackie. Za bogato zdobionymi frontami kryją się marmurowe klatki schodowe, kolumnady w przedsionkach pełnych luster i rzeźb. Warto zajrzeć do niektórych z nich, przechadzając się po Kudammie. Podobno niektóre klamki są ze szczerego złota …

Tak więc żelazne postanowienie żelaznego kanclerza zrealizowano – poza jednym. Głównym marzeniem Bismarcka – niespełnionym do dziś – pozostał bowiem jego pomnik na koniu w centralnym miejscu Kudammu. W centrum tego miejsca historia wybudowała inny pomnik, Kościół Pamięci Cesarza Wilhelma (Gedächtniskirche). Wybudowano go w latach 1891-95 ku czci Wilhelma I. Kościół został podczas II wojny światowej niemal całkowicie zniszczony. Badania opinii publicznej przeprowadzone pod koniec lat 50. wykazały, że mieszkańcy miasta opowiadają się za zachowaniem jego ruin. Postanowiono, że to co po nim zostało, stanie się pamiątką i przestrogą dla kolejnych pokoleń przed okropnościami wojny.

Szczęśliwe wiewiórki

Dzisiaj podczas żmudnego wyprzedzania starszych panów, uprawiających nordic walking w Britzer Garten, przeleciały mi przez drogę dwie wiewiórki. Nie szukały orzeszków, goniły się , bawiły. Nic w tym dziwnego, wiewiórki biegają sobie po całym Berlinie, ukochały sobie to miasto.

A w ogóle to wiewiórki przynoszą szczęście … Tak sobie wymyśliłam jako młoda dziewczyna -kiedyś bardzo dawno temu – po przeczytaniu wiersza Marii Pawlikowskiej Jasnorzewskiej.

WIEWIÓRKA

Drzewny pajacyk. Florek, wiewiórka
O oczach Włocha, a brzuchu Turka,
O uszach diabła, ruchach wariata,
Komik, filozof i akrobata
Zasiadał biorąc w szybkie obroty
Orzech buczyny – trójkącik złoty,
Ząb słonecznika, orzech laskowy
Lub włoski – większy od jego głowy –
I jadł, nadęty, pełen przesady,
Wyglądem swoim dając mi radę,
By w każdą czynność – choćby w jedzenie,
Kłaść przekonanie, zapał, natchnienie.
Krząkając, trenem szastając rudym,
Chodził w trop za mną. Nie znał obłudy.
Gryzł, lecz żartami. Wciąż pełen pieczy
I obliczenia, by nie skaleczyć.
Bo nie powinien drasnąć przyjaciel.
O, przyjaciele! Czy uważacie?
Serduszko jego wesołe, skore,
Dla wszystkich innych serc było wzorem,
Jakby mówiło: i cóż za sztuka
Tak równo stukać, tak pięknie pukać?
Florek był światły. Czy zjadł chininę,
Czy pił atrament – wiedział, co czyni,
Bo biały proszek z kory pochodzi,
A galas z dębem atrament zrodził.
Co do orzechów – chytry jak kupiec!
Puste poznawał już po skorupie.
To mi na głowie z uporem siedział,
Loki rozrzucał i burzył przedział,
To mnie obiegał, prędko, radośnie,
Jak zwykł przebiegać po dębie, sośnie,
Dając mi znowu lekcję zabawy:
Jak serce leczyć, od smutku zbawić
I całym sobą szaleć w rozpędzie,
Bez troski o to, co dalej będzie.
Skakał – (patrzyłam, co znowu rozbije?)
Po czym mnie długo całował w szyję,
Przejmując wzajem moje pieszczoty:
Usta na oczach wypukłych, złotych…
A pyszczka jego dar przyjacielski
Był upojeniem rajskim, anielskim,
Szczęściem wzbronionym, o świecie! wiedz to,
Za mięsożerstwo i za łowiectwo.
Aż raz – w godzinie złej, urzeczonej –
Drzwi zgniotły kłębek rudoczerwony.
Już się wiewiórka po ziemi wlecze,
Zmoczona z krzyża wytrysłym mleczem,
A piękny ogon, płomyk borowy,
Uwiądł, tragicznej pełen wymowy.
Z oczami w moich – drżąca ze zgrozy,
Bez księdza, modlitw i bez narkozy
Daje mi lekcję dumy milczenia,
Gdy przyjdzie płacić długi istnienia.
I bierze – obca wszelkiej pociesze –
Z zimnych rąk śmierci – twardy orzeszek…

*

Niech żyją wiewiórki !

JURANDOT U LEKARZA

Moja córka miała dzisiaj pierwszy ważny termin w swoim życiu. Otóż o godzinie 8.40 pan doktor miał zadecydować, czy Helena nadaje się do szkoły, czy nie. To normalna procedura i dotyczy wszystkich sześciolatków w Niemczech, czyli nic takiego. Helena przeżywała jednak bardzo tę wizytę i na wszelki wypadek już od dwóch dni powtarzała „cały materiał”.

W całym domu słychać było A B C … Potem następowało liczenie i pisanie literek. Także pisanie swojego imienia i imion braci, troszkę czytanie.

- Mama! Zobacz, ładnie napisałam MAMA?

-Ładnie!

-Nie patrzysz!

-Już widziałam!

- Ale tego jeszcze nie widziałaś!

Okazało się, że ze zdenerwowania przy „vierzehn” trochę się zacina i słabo jej to liczenie idzie, za to polskie „czternaście” i „piętnaście itp. szło bezproblemowo. Także podczas spaceru w Britzer Garten następowało liczenie, również po angielsku.

-Helena, daj spokój, proszę, idź zobacz, jest trampolina, tak się cieszyłaś na trampolinę.

Uff, chwila wytchnienia.

Pod koniec dnia była bardzo zamyślona i wyciszona, zapytała mnie jedynie co to właściwie znaczy: kociak. Nic sobie nie pomyślałam, bo co miałam pomyśleć. Wytłumaczyłam. Moje dziecko stwierdziło, że to dziwne. Też pomyślałam, że to dziwne, dlaczego moje dziecko pyta, co to znaczy kociak po polsku. Ubranie wisiało już od dwóch dni na wieszaku. Helena nie mogła jednak nijak zasnąć.

- Nie denerwuj się, kochanie . Lekarz nie będzie sprawdzał, czy umiesz liczyć do dwudziestu- starałam się ją uspokoić.

- Jestem przygotowana! – obruszyła się – to nie to! Ja nie wiem, jakie buty włożyć.

Nastawiłam dwa budziki i z tego wszystkiego sama nie mogłam zasnąć. Następnego dnia sprawa butów rozwiązała się sama. W marcu jak w garncu. Wczoraj było słońce, dzisiaj deszcz. O różowych balerinkach nie było mowy.

Moje dziecko zachwyciło lekarza, a mnie napełniło dumą. I naprawdę cała ta sprawa nie byłaby warta jednego słowa, gdyby nie sama końcówka wizyty. Helena postanowiła się wykazać. Na pierwszy ogień poszedł wierszyk o Mikołajku i jeden bliżej mi nieznany, chyba szybko przez nią stworzony, coś tam było o przebiśniegu , ale nie zrozumiałam. Natomiast na deser lekarz i ja usłyszeliśmy:

- Pan chyba nie zrozumie, bo to będzie po polsku.

„Traktorzystka”

A więc … A więc przemyślałam sobie wszystko.

I zostaję absolutnie TLAKTO… TLAKTO… TRAKTORZYSTKĄ!

Włodek mówi: chcesz pracować, idź do biura!

Biuro dobre dla KOCIAKÓW! Z biurem bzdura…

Ja bym mogła być LITERA… LITRAT… LITELATKĄ… E… LITELTKĄ być na przykład …

Tu nastąpiła przerwa, Helena krótko się zastanowiła i powiedziała, że to już koniec. Lekarz odparł z uśmiechem, że zrozumiał jedynie „absolut” i „literatura”, ale poza tym ładnie wyszło.

Ja natomiast ledwo dotarłam do drzwi.

A to było tak: Od kilku dni mówimy w domu z moją mamą o Jerzym Jurandocie, którego przez lata uwielbiałyśmy, recytowałyśmy i o którym z czasem niestety zapomniałyśmy. Odkryłyśmy go na nowo przez Youtube i często w ostatnich dniach w domu pokazywałyśmy starszym dzieciom to oto nagranie.

DROBNOSTKA

Historia I. Człowiek z historią.

Poznałam go jakiś rok temu. Umówiliśmy się na zdjęcia. Potrzebne było mi chociaż jedno, jakiekolwiek. Wsiadł do mojego samochodu i od razu pomyślałam, że go lubię.

Ja gadałam. On milczał. Potem powiedział parę zdań. Zamilkłam, aż do końca naszej wspólnej drogi. Po tych paru zdaniach nie widziałam w nim fotografa, zdjęcie też już nie było ważne. Ciekawy był jedynie ON. Człowiek z historią.

W Polsce pracował dla różnych wydawnictw prasowych. Był fotoreporterem na etacie starszego fotoreportera. Przyjechał do Berlina Zachodniego wiele lat temu na jeden dzień, aby zakupić lampę błyskową do aparatu fotograficznego. Kilka dni później umówiony był na reportaż z młodymi gwiazdami jazdy figurowej na lodzie i mistrzyniami kraju w gimnastyce artystycznej. Bez lampy ani rusz.

W Berlinie zatrzymał się u znajomych dosłownie na jedną noc. W sobotę zakupił lampę METZ 45CT i chciał wracać do domu. Ale znajomi mówią, co będziesz tak zaraz wracał, chodź z nami do znajomych! Poszedł do tych znajomych. Zima stulecia, zimno jak diabli. Przespali się u nich, z nimi razem w dużym małżeńskim łóżku, młodzi studenci, mieszkanie na Kreuzbergu, samo życie. Następnego dnia czas wyjeżdżać. Poszedł jeszcze na pchli targ, kupił parę płyt i szykuje się z powrotem do Polski. A tu znajomi mówią, że w Polsce wojna.

- Jaka wojna, czyja? – pyta.

- Wojna! Dzwoni do Polski. Telefon głuchy. Na polskich falach radiowych – Chopin. Ktoś coś wie? Nikt nic nie wie. Może żart? Chyba żart. Trzeba przeczekać.

- I tak czekałem, męcząc siebie i innych. Wyszedłem z domu 11 grudnia 1981 roku w Zimę stulecia i do dziś nie wróciłem. Jak ten facet z tego żartu, co wyszedł po papierosy.

Nie zaśmiał się, ja też nie.

Poszliśmy robić zdjęcia.

Historia II. Człowiek ze zdjęciem.

Nie umiem pozować do zdjęć. Poza tym nie mogłam się skoncentrować, ponieważ myślałam przez cały czas o historii byłego fotoreportera na stażu starszego fotoreportera. Marian nie tracił cierpliwości. Szukał odpowiedniego światła. Tyle zdjęć już zrobił, ja tysiąc póz, ale widzę, nic mu się nie podoba. Mijają godziny, ja już nie mogę, za chwilę ma przyjechać po niego znajomy i zawieść ze sprzętem do domu, bo wiadomo, zdjęcia, to nie tylko aparat, to statywy, lampy i jakieś sztuczne światła w postaci wielkiego czegoś srebrnego i metrem się tego nie przewiezie.

Przyjechał znajomy i czeka. Marian dalej robi zdjęcia. Znajomy wzdycha, zjada ciasto, wypija kawę i macha ręką.

- On tak zawsze!

I teraz znajmy opowiada mi ciąg dalszy historii. Mariana.

Marian znalazł się w Berlinie Zachodnim bez szczoteczki do zębów za to z lampą błyskową. Obce miasto, obcy język. Rok 1981 i nie ma dokąd iść, co ze sobą zrobić. Odpowiadam temu znajomemu, że pewnie gdzieś tam w końcu zamieszkał, coś ze sobą robił. Jestem spocona, głodna i chyba naprawdę niefotogieniczna. Marian dalej szuka światła. Jaki miły – światła szuka.

- No zamieszkał. Przychodzę do niego, wieszam przy ścianie na haku kożuch, a kożuch przymarzł do ściany, wyobrażasz sobie?

Nie za bardzo.

- Jest! Mam to zdjęcie! To jest TO zdjęcie – przywołuje nas do siebie Marian. Wygląda naprawdę na szczęśliwego.

Potwierdzają się moje obawy. Trzeba blisko tysiąc zdjęć, żeby machnąć mi jedno dobre. Pakują, jadą.

Marian wysyła mi następnego dnia zdjęcia. Nie jedno. Kilkadziesiąt. Wszystkie są… niesamowite. To ja? Nie wiem, które wybrać na okładkę książki.

Po jakimś czasie spotykam Mariana . Chcę, żeby mi opowiedział, jak dalej się jego sprawy w Berlinie potoczyły. Mówi, że różnie bywało i pyta, kiedy zrobimy zdjęcia u niego w studio, bo przydałyby się inne. Pewnie, że zrobimy i pytam znów o to samo, więc mówi, że w 1982 roku pracował dla różnych wydawnictw emigracyjnych, a pięć lat później otrzymał propozycją z FDK Arsenal. Chodziło o reperacje i przygotowywanie do pokazu filmów archiwalnych. Po roku zapytano go, czy nie zechciałby poprowadzić całego archiwum. Dowiaduję się, że rozpoczął od 750 filmów, dzisiaj archiwum posiada ich ponad 14 tysięcy . Większość to unikaty, jedyne takie kopie na świecie, w latach 60 i 70 kręciło się na tak zwanej odwrotkach , czyli na filmie pozytywowym. Film kręcony bez negatywu.

Pyta czy rozumiem. Nie rozumiem.

Rozumiem tylko, kiedy mówi, że to po USA drugie co do wielkości archiwum filmu eksperymentalnego na świecie. I to jeszcze, że dla niego najważniejszą sprawą jest doprowadzenie kopii do stanu projekcji. Pytam o ręce. Chowa je za siebie. Ręce zniszczone, bo wciąż kontakt z chemią. Alergie się porobiły. Zmienia temat. Jest najszczęśliwszy na świecie, kiedy może doprowadzić taki stary film do używalności. Pytam o zdjęcia. Odpowiada, że takie tam drobnostki jeszcze robi, wystawy na przykład.

Rozmawiam o tych „drobiazgach” ze znajomymi. Okazuje się, że Marian współpracuje na stałe z Niemieckim Muzeum Kinematografii Filmowej i Telewizyjnej w Berlinie. Wykonuje najróżniejsze prace do katalogów, wystaw, publikacji. W tym MUZEUM na Potsdamer Platz? W tym. Acha. To zapewne jedna z tych „drobnostek”, jak i ta, że pierwszą wystawę miał w Berlinie już w 1985 roku, a 1988 zaczął wystawić prace z tak zwanej „GUMY”.

Teraz ciekawi mnie Marian jako fotograf. Piszę do niego maila i pytam o te wystawy, odpowiada, że nic wielkiego, nic takiego i że kiedyś lubił kręcić, kiedyś dawno temu reportaże kamerą 35 mm, ale to było tak dawno, że nie wie, czy to prawdziwe było, pamięta tylko kamerę. Prawdopodobnie powróci do tego, zbliża się bowiem nieuchronnie czas dojrzewania do niedosłyszenia, niedowidzenia, wypadania włosów i … to będą wspaniałe filmy, lekko nieostre, ale za to … O wystawach, zdjęciach i ciekawych ludziach, których spotyka ani słowa. Znów naciskam, ale widzę, że nie chce już o tym mówić, twierdzi że jest tylko dobrym fachowcem, tak jak inni w swoim zawodzie. W odpowiedzi pytam o zdjęcia z „gumy”. Specjalnie o tę technikę pytam, bo wiem, że to jego ulubiona. W ten sposób wywoływano zdjęcia 150 lat temu. Przesyła wreszcie… Zobaczcie sami….  

BIERPINSEL

„Bierpinsel”, czyli tak zwany„Pędzel piwny”.

Futurystyka w wydaniu pop architektury lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Zaprojektowana przez Ralfa Schülera i Ursuline Schüler-Witte, architektów, którzy stworzyli również słynne ICC BERLIN.

Pędzel – wieża, licząca 48 metrów, z założenia miała przypominać drzewo. Berlińczykom kojarzyła się jednak z piwnym pędzlem… Głównie z powodu ich ulubionego napoju, którego, rzecz jasna, w trzypiętrowych kondygnacjach nie brakowało. Znajdowały się tam bowiem piwiarnia, restauracja i dyskoteka.

Kiedyś, przed upadkiem Muru, główna atrakcja zachodniej dzielnicy Steglitz – dziś w Berlinie tyle atrakcji, że niewielu Berlińczyków o wieży pamięta.

Wieża przypomniała o sobie dopiero niedawno, kiedy otwarto w niej artystyczną kawiarnię i zaproszono do wymalowania jej na zewnątrz streetartów z całego świata.

Kolorowa droga od metra ku wieży oraz efekt „przed” z roku 2009 i „po” czyli dzisiaj -poniżej, wszystko utrwalone kamerą berlińskiego fotografika, Wojtka Drozdka.

Wiosna ...

chyba  wreszcie przyszła, przynajmniej w Berlinie

JUBILEUSZE, PREZENTY I CHINY W BERLINIE

Park Wypoczynkowy Marzahn (Erholungspark Marzahn) powstał w 1987 roku z okazji 750 rocznicy powstania Berlina i miał być prezentem socjalistycznych ogrodników dla socjalistycznej stolicy NRD. W rzeczywistości jednak, jak to już nieraz w podzielonym murem mieście bywało, powstawał z przekory i w duchu rywalizacji do zachodniego parku Britzer Garten.

Ponieważ parę dni temu pisałam o parku „Britzer Garten”, znajdującym się w zachodniej części Berlina, dziś postanowiłam napisać krótko o parku, znajdującym się we wschodniej jego części. A mianowicie o Parku Wypoczynkowym Marzahn. Park ma ciekawą historią i kryje parę skarbów, o których warto wspomnieć.

Park Wypoczynkowy Marzahn (Erholungspark Marzahn) powstał w 1987 roku z okazji 750 rocznicy powstania Berlina i miał być prezentem socjalistycznych ogrodników dla socjalistycznej stolicy NRD. W rzeczywistości jednak, jak to już nieraz w podzielonym murem mieście bywało, powstawał z przekory i w duchu rywalizacji do zachodniego parku Britzer Garten. Ten powstał za murem dwa lata wcześniej po zachodniej stronie Berlina. Wieść zza muru niosła, że liczący prawie sto hektarów park Britzer Garten jest piękny i cieszy się olbrzymią frekwencją. Mówiąc krótko w 1985 o zachodnim parku, Britzer Garten, w mediach było bardzo głośno, a że mieszkańcy Wschodniego Berlina bez problemu odbierali zachodnie programy telewizyjne i radiowe… trzeba było coś z tym fantem zrobić. Najlepiej stworzyć park jeszcze piękniejszy… u siebie.

Wieczna rywalizacja między Wschodem a Zachodem wychodziła czasem Berlinowi na dobre. I tak oto w brzydkiej, szarej, socjalistycznej scenerii marzahńskiej, zdominowanej blokowiskami, wyrósł nowy, piękny park. Tyle pokrótce co do genezy powstawania parków wypoczynkowych w Berlinie w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Nie chcemy się jednak w tych mrocznych czasach zbyt długo zatrzymywać, przynajmniej ja nie mam na to ochoty. Przejdźmy do lat dziewięćdziesiątych, najlepiej zaraz do przełomu wieku, bowiem ten dla parków berlińskich okazał się wyjątkowo korzystny. W tym czasie Park Wypoczynkowy Marzahn bogacił się o coraz to nowe ogrody, ogrody szczególne, wyjątkowe, wiernie oddające swoim wyglądem najróżniejsze ogrody świata: ogród bizantyjski, chrześcijański, japoński, orientalny, najpopularniejszym jednak wśród nich był i jest po dziś dzień Ogród Chiński. Największy ogród chiński poza granicami Chin w Europie, niektórzy twierdzą nawet, że największy na świecie. Inicjatorem jego założenia był znawca Chin, berliński producent filmowy, Manfred Durniok. Idea stworzenia ogrodu nawiązywała głównie do współpracy miast partnerskich Pekinu i Berlina. Początkowo planowano założyć ogród w zachodniej części miasta w dzielnicy Tiergarten, w końcu wybór padł jednak na park marzahński.

Przedsięwzięcie było ogromne, kosztowne i skupiało na sobie niemalejącą uwagę mediów, powodów nie brakowało. Większość surowców potrzebnych do budowy, jak umeblowanie, wazy ozdobne, części architektoniczne, marmur czy kamienie skalne importowano z samych Chin. Wszystkie przywędrowały szlakiem wodnym w dwudziestu kontenerach. Żeby było oryginalnie, niemal wszystkie kwiaty, krzewy i drzewa pochodziły z Niemiec, ale nie było i nie ma do dziś wśród nich takich, które nie rosłyby w Chinach. Trzy lata trwały prace chińskich architektów i ogrodników nad projektem Chińskiego Ogrodu i jego budową, co kosztowało w sumie 4,5 milionów Euro. Nazwę ogrodu „Na nowo zdobytego Księżyca” wymyślili sami Chińczycy, miało nawiązywać do zjednoczenia Niemiec w 1990 roku.

Po niedzielnym spacerze, czyli przemaszerowaniu w strasznym wietrze przez wszystkie światowe ogrody, w tym oczywiście głównie przez Ogród Chiński, zakupie około 20 chińskich „ciasteczek szczęścia” – moje dzieci stwierdziły, że nie wiadomo, kiedy jeszcze nadarzy się okazja bycia w Chinach – pomyślałam, że może też i Niemcom będzie kiedyś dane odwdzięczyć się Chińczykom pięknym za nadobne. W nawiązaniu do takiego na przykład „Na nowo oswobodzonego Tybetu” lub ku czci „Na nowo oswobodzonych więźniów politycznych” albo… lista jest długa, jest w czym wybierać …