fbpx

Jak bronić się przed manipulacją?

Jak bronić się przed manipulacją?
fot.123rf

Jedno to ulec czyjejś błagalnej prośbie, drugie mieć poczucie, że ktoś użył cię do własnych interesów. Jak rozpoznać, że ktoś wciąga nas w swoją grę? Oto sposoby, by obronić się przed złym wpływem.

1. Rozpoznanie, czyli kiedy możesz być pewna, że rozmówca próbuje tobą manipulować

Zauważasz rozbieżność między tym, co mówi, a tym, jaka jest jego mowa ciała (np. słyszysz komplement, ale widzisz postawę zamkniętą).

Nie patrzy ci w oczy, jego wzrok jest rozbiegany.

Ma nieszczery uśmiech – brak widocznych zmarszczek wokół oczu, same oczy pozostają bez wyrazu.

Jest miły tylko wtedy, gdy ma do ciebie jakąś sprawę.

ZAMÓW

E-WYDANIE

Kiedy mówisz, że nie zrobisz tego, o co cię prosi, staje się niemiły, agresywny, krytykujący, niezadowolony, może cię prowokować, a nawet wyśmiewać, może również zarzucać cię psychologiczną terminologią, aby wytłumaczyć naukowo, że to z tobą nie wszystko jest w porządku, że masz jeszcze dużo do przepracowania, że oczekiwał twojej dojrzałości.

Jesteś spięta, czujesz ucisk w żołądku, możesz mieć trudność z wysłowieniem się, np. nagle przestajesz myśleć i mówić logicznie, tracisz wątek, język ci się plącze, masz odczucie, jakby rozmówca cię osaczył, napierał psychicznie i fizycznie, przekraczał twoje granice, czujesz się zmęczona, chciałabyś jak najszybciej zakończyć rozmowę.

2. Natychmiastowa reakcja – bądź zdecydowana

Zaznacz swoje granice. Jeśli rozmówca za bardzo się przybliża do ciebie podczas rozmowy, odsuń się. Jeśli ponownie zacznie się zbliżać, a nawet dotykać twojego łokcia czy pleców, zakomunikuj wprost, że ci to nie odpowiada, np.: „Potrzebuję mieć więcej przestrzeni podczas rozmowy”, „Nie lubię być dotykana podczas rozmowy”.

Nie wahaj się powiedzieć: NIE. Nawet jeśli będziesz musiała komuś przerwać w pół słowa. Jeśli ktoś narzuca ci swoje zdanie, próbuje na różne sposoby cię przekonać do czegoś, czego nie chcesz – zakomunikuj wyraźnie i jak najszybciej swoje stanowisko. Im dłużej będziesz zwlekać, tym więcej swojej energii wyślesz nieświadomie tej osobie, a komunikacja z nią stanie się coraz bardziej męcząca.

Nazwij rzecz po imieniu. „Mam wrażenie, że próbujesz mną manipulować”, „Czuję, że stosujesz teraz manipulację i nie podoba mi się to”.

UWAGA: To ważne, abyś nie myślała źle o osobie, która stosuje manipulacje, nawet te najbardziej raniące i pełne kłamstw. Warto zastosować podejście zaczerpnięte z Porozumienia bez Przemocy (Nonviolent Communication): „Ja jestem OK i on też jest OK, tylko nie stosuje jasnej komunikacji, opartej na prawdzie i przejrzystości”. Zamiast kogoś oceniać, lepiej skupić uwagę na sobie i wzmacniać konstruktywną reakcję na taki rodzaj manipulacji.

3. Celna riposta, czyli jak odpowiadać na manipulacyjne komunikaty

Komunikat:

„Musisz to dla mnie zrobić”.

Możesz odpowiedzieć:

„Przykro mi, ale nie mogę tego zrobić”, „Nie, nie zrobię tego”, „Czuję, że wywierasz na mnie nacisk”.

Komunikat:

„To przez ciebie tak się czuję, to twoja wina”.

Możesz odpowiedzieć:

„Nie mam wpływu na to, jakich emocji doświadczasz”, „Może oboje weźmy odpowiedzialność za to, jak się czujemy”, „Każdy z nas może odczuwać pewne rzeczy inaczej”.

Komunikat:

„Jeśli tego nie zrobisz, załamię się”.

Możesz odpowiedzieć:

„Czuję, że chcesz wzbudzić we mnie poczucie winy”.

4. Przepracuj rany – jak być mądrzejszą po szkodzie

Prześledź swoje relacje z ludźmi. W jakich doświadczałaś najczęściej manipulacji? Jakie chwyty stosował twój rozmówca? Jaka była najtrudniejsza sytuacja związana z manipulacją względem ciebie? Jaki mogła wywrzeć wpływ na inne relacje? Jakie nowe przekonania mogły powstać w twojej podświadomości?

  • Jeśli całkiem niedawno stałaś się ofiarą manipulacji, możesz zrobić następujące ćwiczenie z wizualizacją: Na chwilę przywołaj jeszcze raz tę sytuację. Oddychaj świadomie, jednocześnie obserwując rozwój sytuacji. Wyobraź sobie, jak mogłabyś inaczej zareagować. Oczami wyobraźni ujrzyj siebie w sytuacji, w której reagujesz asertywnie. Powiedz do siebie: „Następnym razem zachowam się asertywnie w komunikacji z tą osobą”.
  • Możesz też wykonać ćwiczenie polegające na pracy z centrum energii życiowej: Usiądź wygodnie z wyprostowanym kręgosłupem. Zamknij oczy i oddychaj swobodnie. Skieruj uwagę do dolnej części brzucha. Zacznij oddychać brzusznie: wdech – rozciągasz brzuch, wydech – wciągasz. Teraz wyobraź sobie małą kulkę ognia w środku brzucha.

To ośrodek hara, zwany na Dalekim Wschodzie centrum mocy i równowagi. Z każdym oddechem czujesz wyraźne ciepło w brzuchu, kolor ognia staje się intensywniejszy. Możesz powiedzieć sobie w myślach: „Teraz budzę swoją wewnętrzną moc. Ogień, który pomaga mi być uważną w komunikacji z ludźmi”.

Dagmara Gmitrzak trenerka rozwoju osobistego, socjolog, terapeutka technik holistycznych, autorka książek, www.rozwojosobisty.waw.pl

ZAMÓW

E-WYDANIE
?>