Alina Gutek - „Dlaczego nie pyta się kobiet w związku, czy nie wolałyby być same?”. Ewa Skibińska o szczęściu w pojedynkę
00:00
18:56
Aktorka z wielkim potencjałem. Kobieta z charakterem. Ewa Skibińska wraz z wiekiem coraz bardziej staje za sobą, nie zamykając się jednocześnie na to, co przynosi jej zawód i życie. Właśnie ukazała się książka, w której odsłania swoją skomplikowaną historię rodzinną. – Mam nadzieję, że zainspiruję inne kobiety do odwagi – mówi.
- Ewa Skibińska wraca do trudnych wspomnień z dzieciństwa i rodzinnej historii, którą przez lata otaczało milczenie.
- „To, co teraz nazywamy przemocą, kiedyś nazywano miłością” – mówi aktorka, opowiadając o wychowaniu i relacji z rodzicami.
- Nie uważa, że związek jest warunkiem szczęścia. „Dla mnie szczęściem jest być singielką” – przyznaje.
- Aktorka opowiada również o dojrzewaniu do odwagi, przełamywaniu uprzedzeń i nowych zawodowych wyzwaniach.
Wywiad pochodzi z magazynu „Zwierciadło” 11/2026.
Alina Gutek: Jak to jest wracać do swojej przeszłości, a więc także do tego, o czym chciałoby się zapomnieć? Pojawia się ból?
Ewa Skibińska: Trafiłaś, było dużo bólu. Nie czułam się gotowa na takie wyznania, ale autorka [dziennikarka Zuzanna Bukłaha – przyp. red.] mnie na nie namówiła. Pomyślałam na początku, że dobrze byłoby sięgnąć do zdjęć, pamiętników, niestety, dawno temu je wyrzuciłam. To straszna głupota, bo fajnie byłoby zobaczyć w nich tamtą siebie. Podczas pracy nad tą książką oparłam się na własnej pamięci i na fotografiach, które zostały. Zobaczyłam, jak wiele informacji kryją takie świadectwa. Na początku myślałam, że to tylko wywiad, a teraz myślę, że to coś więcej.
Skąd ten ból?
Sięganie w przeszłość niekoniecznie jest przyjemne. Chciałoby się przeżyć swoje życie, jakie było, ale chciałoby się też przeżyć poprawioną wersję swojej przeszłości. Trzeba zanurzyć się w błędy, które się popełniło, choć nie uważam, żeby wszystkie były moją winą, bo decyduje nie tylko człowiek, jego charakter, ale też okoliczności i czasy, w których się żyło.
A tamte czasy bardzo się różniły od obecnych; to, co teraz nazywamy przemocą, kiedyś nazywano miłością.
Ta książka to podróż w coś, czego już nie zmienię. Bolesna przede wszystkim ze względu na to, co jest częścią mojej tożsamości, czyli historię pochodzenia mojej mamy, o czym w domu się nie rozmawiało. Jednak w książce nie mogła być ukryta, bo to jest też kawałek mnie.
Opowiesz ją?
To trudne, chciałabym strzec tajemnic mojej mamy, bo sama ich strzegła. Mama pracowała na kolei, urodziła się i wychowała w Warszawie, ale też w gospodarstwie w Trzcielu, w Lubuskiem. Po wojnie wyjechała do Wrocławia. Rodzice mamy zginęli, to znaczy zginęła mama, a tata wyjechał z Polski do Niemiec i tam został, mama nigdy go nie zobaczyła. Jej losy są więc skomplikowane, nic dziwnego, że nie chce o nich mówić. Wiele lat temu obwieściłam w „Gazecie Wrocławskiej” informacje o pochodzeniu mamy, nie była z tego zadowolona, w tamtych czasach ukrywało się pochodzenie niemieckie czy austriackie.
Mama mówiła dwoma językami, o ojcu nic nie wie poza tym, że był w niemieckim wojsku. Skomplikowane były losy Polaków z innymi niż polskie korzeniami.
Ciekawa jest historia pierwszej miłości mamy. Jej chłopak próbował się z nią kontaktować, ale babcia niszczyła jego listy. To ich rozdzieliło, bo on myślał, że mama nie jest zainteresowana.
Gdyby się nie rozdzielili, nie byłoby cię na świecie.
Byłabym córką pięknego mężczyzny, podobnego do Alaina Delona. Potem mama poznała ojca, po 11 latach się rozwiedli. W tym czasie odnaleźli się z pierwszym chłopakiem, ale im nie wyszło. A może wyszło?
Myślę, że moja mama, podobnie jak ja, wspaniale umiała korzystać ze statusu singielki, chyba długo jej to nie przeszkadzało. Jest moim wzorem i antywzorem jednocześnie.
Wielu rzeczy nie robiłam i nie robię tak jak mama, ale siła, którą pokazała 11-letniej córce – tyle lat ma teraz Lea, moja wnuczka – kiedy odeszła od ojca, była dla mnie drogowskazem. Przykładem na to, że nawet jeśli ludzie się rozstają, nie oznacza to końca świata, tylko trzeba iść dalej swoją drogą, odważnie podejmować decyzje, bo życie nie kończy się na mężczyźnie, nawet jeśli przysięga się mu przed ołtarzem.
Wychowałaś się bez ojca. Jak to wpłynęło na ciebie jako kobietę?
Z całą pewnością, co udowadnia wiedza psychologiczna, pierwszy mężczyzna, czyli ociec, jest ważny, ale każdy przykład jest inny. Czego dowodzi mój? Że bardzo mi ojca brakowało, przez te 11 lat nawet gdy był, to go nie było. Wieczory i noce spędzał w domu kultury, którego był szefem, miał swój kabaret, był stand-uperem, pisał i grał monologi. W domu było zawsze mnóstwo książek, gazet, ojciec dużo czytał, adaptował teksty literackie na monologi do swoich występów, zatracał się w tym.
Pamiętam, że kiedy nie szłam do przedszkola, bo byłam chora, tata odsypiał noce, wstawał o trzynastej, czternastej, mama była w pracy, a ja w tym czasie sama się bawiłam.
Mam taki obraz, który był jedynym obrazem naszego byciem razem: on śpi, a ja próbuję go zaczepić. Nie pamiętam żadnych rozmów, nie pamiętam, co lubił, co mówił. Albo to było tak nieprzyjemne, że wyparłam.
Podobno taka niepamięć świadczy o tym, że coś niemiłego się dziecku zdarzyło. Ale nie pamiętam też, żeby mnie skrzywdził. Myślę, że był średnio zainteresowany taką dziewczynką, jaką byłam. W tamtych czasach dziecko było przyporządkowane mamie, a ojciec pracował. Mój właściwie się bawił. Może jestem trochę niesprawiedliwa, bo przecież na tym polegała jego praca, że zabawiał ludzi, ale dziecko ma swoje potrzeby. Dużo zawdzięczam mamie. Odprowadzała mnie do przedszkola, szła do pracy, potem się mną zajmowała, żyłyśmy w takiej rutynie. Aż nagle uznała, że dosyć tego. Bo tata pił. Miała odwagę odejść.
Tata nie pojawił się w moim dorosłym życiu, ale miałam wspaniałego, kochającego partnera, który był starszy ode mnie, więc może nasz związek coś mi rekompensował. Patrzę teraz na ojca i w ogóle na swoje życie jak na dar. Bo nie byłabym tym, kim jestem, gdybym miała inną historię. Gdybym była córką ukochanego mamy – Zbyszka, który miał wykształcenie techniczne. Może zostałabym inżynierką? Ale jakbym się nudziła!
A jaką byłaś dziewczynką: zadziorną czy grzeczną?
Mama silnie mnie dyscyplinowała, nawet nie umiem powiedzieć, jaka byłam, tak mocno wpajała mi, co wypada, jak wolno się dziewczynce zachowywać, buntownicze odruchy natychmiast tłumiła. Musiałam zawsze perfekcyjnie wyglądać…
…i dobrze się uczyć?
Nie miałam szans dobrze się uczyć, byłam dyslektyczką, czego wtedy nie diagnozowano. Czasem dostawałam lanie za matematykę, mama próbowała zmusić mnie do nauki, co było niewykonalne. Wtedy styl uczenia i wychowania był mocno opresyjny.
Jak sobie z tym radziłaś?
Pisałam pamiętniki. Od zerówki miałam też koleżankę, z którą siedziałam w jednej ławce aż do matury, też jest aktorką. Bawiłyśmy się, że ona jest mamą, ponieważ bardziej pasowała do niej ta rola, a ja byłam niegrzecznym Dyziem. Pierwowzorem Dyzia był chłopiec o takim imieniu, którego cała szkoła podstawowa numer 71 we Wrocławiu nie mogła okiełznać. Myślę, że Dyzio cierpiał na ciężkie ADHD, ale tego też wtedy nie diagnozowano. I ja po godzinach byłam Dyziem, który robił wszystko, czego Ewa nie mogła. Na przykład wyrywałam tabliczki z napisem „szanuj zieleń” i przenosiłam w inne miejsca, gdzie zieleni nie było, udawałam psa, który obsikuje murki, zdejmowałam buty i „mama” musiała je nieść. Byłam ekstrawagancka, przechodnie się za mną oglądali, że dziewczynka idzie bez butów. A ja mogłam, bo byłam Dyziem.
Robiłaś sobie nieświadomie terapię.
Moja mama jest do dziś bardzo panującą nad emocjami osobą, nadal uważa, że dziewczynka nie może marudzić, rozwalać się na krześle, że powinna pilnować, żeby spod spódniczki nie błysnęło udo. Generalnie mama wpoiła mi jak najlepsze maniery.
Jakim kosztem?
Do dziś cierpię, jak ktoś mówi „smacznego”, czuję dyskomfort, gdy na pierwszej randce facet nie zapłaci za kawę. Na pewno więc mam po mamie savoir-vivre, poczucie obowiązku. Ale okazało się, że w roli Dyzia byłam naprawdę sobą.
To twoja pierwsza poważna aktorska rola! Zainspirowała cię do wyboru tego zawodu?
Chyba tak, bo wcześniej byłam zawstydzona, strachliwa, nieśmiała, miałam nałożony gorset, myślałam, że jak coś zrobię, to prawdopodobnie nie za dobrze. Nigdy więc nie powiedziałam wiersza na apelu, w ogóle nie występowałam.
W liceum trafiłaś do teatru.
I zostałam tam bardzo doceniona przez Irenę Rzeszowską, wspaniałą animatorkę kultury. Ach, co bym dała, żebym mogła z nią porozmawiać…! Namawiała mnie do grania, dawała mi dobre role, zresztą nasz teatr, międzypokoleniowy, był namiastką prawdziwego teatru, złożonego z aktorów starych i młodych. Postanowiłam wtedy, że zostanę aktorką. Długo ukrywałam te plany przed mamą i sobą. Dostałam się na wydział lalkarski, zrezygnowałam, zdawałam na wydział aktorski, ryzykując, że zostanę na lodzie. Czyli krok po kroku przełamywałam nieśmiałość, lęk przed konkurowaniem, nadwrażliwość, różne odziedziczone cechy.
Interesuje mnie to, jak traumy wojenne działają na kolejne pokolenia. Moja mama, po śmierci swojej mamy, która zginęła w niewyjaśnionych okolicznościach w czasie wojny, została z babcią, milczącą panią. Miała wtedy osiem lat. Wiele niewiadomego, może też ukrytego, jest w losach mojej rodziny. Jej babcia wiedziała najwięcej, ale milczała, jestem w stanie zrozumieć to milczenie, bo jakże bolesne musiało być mówienie o śmierci córki. Ale odeszła, nie zostawiając wiedzy o niej, o tym, jak się ubierała, co lubiła, jaka była.
Brakuje ci puzzli do ułożenia siebie w całość układanki?
Tak. Jednocześnie odczuwam, jako osobowość lękowa, że odziedziczyłam kod lękowy obciążony stratą, nieprzerobionymi przeżyciami wojennymi. Tę lekcję mam wciąż do odrobienia. Niby jestem silna, odważna, tak jak mama, ale czasami zajmuje mi głowę rozmyślanie, co jest przyczyną tego, że się boję, że w siebie nie wierzę. Oczywiście moja uzależnieniowa osobowość ma źródło w niskim poczuciu wartości, ale na szczęście to już przeszłość. Od lat nie piję.
Alkoholem próbowałaś zagłuszyć lęki?
Na pewno. Nie chcę do tego tematu wracać.
Nieczęsto się zdarza, żeby ktoś dobrze mówił o byłym partnerze. Ty mówisz tylko dobrze. Naprawdę nie masz mu nic za złe?
Pamiętam to, co dobre. Wybrałam sobie wspaniałego mężczyznę. Nie mieliśmy ślubu. Czasami słyszę, że ślub jest potrzebny chociażby po to, żeby przy rozstaniu można podzielić sprawiedliwie wspólny majątek. Myśmy w ogóle nie mieli tego problemu. Dogadaliśmy się, każdy miał, co miał, a kto chciał więcej, to sobie wziął, nikt nie miał o to pretensji. Po prostu byłam z dżentelmenem.
Utrzymujemy kontakt, łączy nas córka i wnuczka. Uważam, że jeżeli była wielka miłość – a była – to trudno mieć potem serdeczne relacje, bo to zbyt bolesne, za wielkie dobro zostało wyjęte z serca, żeby teraz obcować na innych zasadach.
Myślę, że to psychologicznie uzasadnione, że po wielkich miłościach przyjaźni nie ma. Ale spotykamy się przy okazji świąt, urodzin, poza tym łączy nas to samo środowisko.
Nie czujesz się samotna?
Jestem singielką, kobietą osobną. Mogę się zakochiwać, randkować, przeżywać uniesienia serca, romanse. Mam ogromny przywilej bycia ze sobą, robię, co chcę i kiedy chcę. Jestem zakochana w miejscu, w którym mieszkam, w starej kamienicy, podobnej do tej, w jakiej mieszkałam kiedyś w Paryżu, ze starymi drzewami, które zaglądają mi do okien. Mam zieleń i zarazem centrum, więc w każdej chwili mogę wyskoczyć do kina, restauracji, spotkać się ze znajomymi.
Czy gdybym była w związku, to uchroniłabym się przez poczuciem samotności? Przecież w gruncie rzeczy wszyscy jesteśmy samotni, odczuwamy to na różnych poziomach: coś nas gryzie, o coś walczymy, boimy się śmierci. I to by mnie nie ominęło, a tyle przyjemności płynie z bycia samą. Pielęgnuję relacje z przyjaciółkami, koleżankami, imponują mi, wymieniamy się energią, poglądami, to jest coś bezcennego.
Dlaczego nie pyta się kobiet w związku, czy nie wolałyby być same? Tak jakby bycie w związku było szczytem szczęścia. Dla mnie szczęściem jest być singielką. Otwieram książkę, kiedy chcę, pytam tylko siebie, co chcę dzisiaj robić. W związku ze sobą niczego się nie udaje, można chodzić nago cały dzień. Ale też można, tak jak ja dzisiaj, włożyć ulubioną sukienkę, użyć najlepszych perfum i przyjść na spotkanie z tobą z radością i ciekawością jako ta najlepsza wersja siebie. Lepiej pozostawać w swoim towarzystwie i wychodzić do świata z pozytywnym przekazem. Potrzeba kontaktu z ludźmi wynika z mojego temperamentu. Ale umiem powiedzieć „nie”.
Niedawno byłam na przykład umówiona z przyjaciółką, ale ciężko pracowałam, więc moje ciało powiedziało mi: pomyśl o sobie. Poszłam więc do parku, położyłam się na trawie i spałam do zachodu słońca, aż dziwne, że nie czułam na sobie mrówek. Obudziłam się i co zobaczyłam? Moje ulubione połączenie kolorów: zielone drzewa z błękitem nieba. Pomyślałam: jest dobrze.
Jesteś certyfikowaną coachinią. Zdobyta wiedza pomaga ci w życiu?
Zdecydowanie. 15 lat temu poczułam, że nie muszę być już w terapii, ale nie chciałam tracić kontaktu z wiedzą psychologiczną, więc zapisałam się na studia coachingu. Pomogło mi to w mocowaniu się z problemami, z samą sobą, ze swoją kobiecością, z relacjami. Miałam propozycję otworzenia gabinetu, odbyłam nawet praktyki, ale pracy nie zaczęłam. Myślę, że mogłabym być dobrą coachinią, bo wykonałam ogromną pracę nad sobą. Może przyjdzie na to czas.
Zatem masz w odwodzie inny zawód. Ale na razie jesteś aktorką, bardziej teatralną niż filmową. Film sobie jednak o tobie przypomniał.
Tak, liczba castingów rośnie. Zagram ciekawą rolę matki u Martyny Majewskiej w „Dziewczynie szatana”. Matkę zagrałam też w filmie „Good Death” w reżyserii Japończyka Atsushiego Funahashiego, który nakręciliśmy na Tajwanie, z Andrzejem Chyrą, Magdą Lamparską i Elizą Rycembel. Czuję, że kino się przede mną otwiera z innymi rolami niż dotychczas. Już się nagrałam dziewczyn, teraz gram matki, a w prawdziwym życiu jestem nawet babcią. Ostatnio gram sporo w krótkich metrażach u młodych reżyserek i reżyserów. Chodzi mi po głowie napisanie scenariusza na podstawie własnych przeżyć o relacjach męsko-damskich. Myślę, że wiele kobiet by się w tym odnalazło.
Zburzyłam wiele uprzedzeń na ten temat. Na przykład, dlaczego kobiecie dojrzałej wstyd się przyznać, że jest nią zafascynowany młodszy mężczyzna. Bo nie wypada? Bo zaraz ktoś pomyśli: „Co ona od niego chce?”. A może ona jest dla niego interesująca i pociągająca?
Masz takie doświadczenia za sobą?
Oczywiście! Od tego jestem singielką.
Czujesz się spełniona, pogodzona z wiekiem i sobą?
Jestem gotowa do nowego, do startu, do tygrysiego skoku. Świadoma, że nic nie przychodzi samo, odważna, ryzykująca, przede wszystkim umiejąca rozmawiać ze sobą. Dostrzegam w sobie dwie osoby, swoisty dualizm. Jeśli jedna myśli coś niedobrego, to ta druga zaraz z nią rozmawia i przeciąga ją na lepszą stronę mocy. Ale nie chcę się pozbyć tej pierwszej. Ta buszująca w złej stronie mocy też musi istnieć. Bo tylko w tym spieraniu się ze sobą wychodzi coś ciekawego. I też czuję, że nie jestem napięta na to, żeby za wszelką cenę coś osiągnąć, być kimś.
Pamiętam, że jak byłam młodsza, to zadawałam sobie pytanie, czy ludzie wiedzą, kim jestem, jaka powinnam być, że muszę być jakaś. A teraz eksperymentuję z myśleniem, że chciałabym się rozpłynąć w nicości, być nikim, a jeżeli będę nikim, to będę wszystkim. Dlatego teraz, bardziej niż kiedykolwiek, wyłączam głowę i kieruję się ku sercu. Odkrywam, że najlepsze wybory idą właśnie z serca.
Decyzja o zgodzie na wywiad rzekę też szła z serca?
Zrobiłam to intuicyjnie, chociaż głowa mówiła: za wcześnie, po co, zdradzisz rodzinne tajemnice, odsłonisz się. Wyrugowałam kalkulację, bo zabija odwagę. A ja chcę być odważna. Dlatego zdecydowałam się na tę książkę. Mam nadzieję, że zainspiruje inne kobiety do tego samego.
Ewa Skibińska, aktorka teatralna, aktualnie związana z Teatrem Powszechnym w Warszawie. Gra też w filmach, m.in. we „Wszystko, co najważniejsze”, który zdobył nagrodę główną na festiwalu filmowym w Gdyni. Mama i babcia. We wrześniu ukazała się książka „Portret kobiety niedojrzałej”, w której z Ewą Skibińską rozmawia Zuzanna Bukłaha.