1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Wywiady
  4. >
  5. Filip Cembala: „Osoba w depresji jest codziennie różna, chwilami nie do zniesienia”. Mówi, co najbardziej pomogło mu w najtrudniejszym czasie

Filip Cembala: „Osoba w depresji jest codziennie różna, chwilami nie do zniesienia”. Mówi, co najbardziej pomogło mu w najtrudniejszym czasie

Dodaj w Google
Dodaj w Google
(Fot. Dawid Grzelak)
(Fot. Dawid Grzelak)

Odsłuchaj artykuł

Zofia Fabjanowska - Filip Cembala: „Osoba w depresji jest codziennie różna, chwilami nie do zniesienia”. Mówi, co najbardziej pomogło mu w najtrudniejszym czasie

00:00 21:54
15s
0,5 x
15s
Kiedy ukazywała się jego pierwsza książka, Filip Cembala nie wiedział, z jakim spotka się odbiorem. Dziś wiadomo, że to bestseller, podobnie może być z najnowszymi „Troszkami”. Tyle że z wielkim sukcesem przyszedł też trudny czas. Jak wychodzi się z mroku? I jak odnaleźć przepis na swoje „troszkę lepiej” niż poprzedniego dnia?

Spis treści:

  1. Filip Cembala o sukcesie „Lowizmu” i swojej drodze do czytelników
  2. Filip Cembala wspomina Joannę Kołaczkowską: „Aśka była cudowną przyjaciółką”
  3. Filip Cembala o depresji i wsparciu bliskich: „Nie miałem siły na radość”
  4. „Troszki” Filipa Cembali – jak odnaleźć przepis na „troszkę lepiej”?
  5. Samozwój zamiast samorozwoju. Filip Cembala o akceptacji siebie i sile milczenia

  • Filip Cembala opowiada o ogromnym sukcesie „Lowizmu”, który zbiegł się z jednym z najtrudniejszych okresów w jego życiu. „Paradoksalnie im więcej przychodziło do mnie zewnętrznych sukcesów, tym ciemniej [...] było we mnie samym”.
  • Wspomina przyjaźń z Joanną Kołaczkowską, ich wspólne przygody i niezwykłą umiejętność aktorki do dodawania innym odwagi. „Aśka była cudowną przyjaciółką. W ogóle cudownym człowiekiem”.
  • „Nie miałem siły na radość. Nie miałem do niej dostępu” – przyznaje, opowiadając o depresji. Wyjaśnia też, jak ważna okazała się obecność bliskich, którzy potrafili po prostu przy nim być.
  • W najnowszej książce „Troszki” proponuje inne spojrzenie na samorozwój. Zamiast wielkich zmian i spektakularnych osiągnięć wybiera małe kroki, dzięki którym każdego dnia może być choć odrobinę lepiej.

Wywiad pochodzi z magazynu „Zwierciadło” 11/2026.

Zofia Fabjanowska: Przede wszystkim, Filipie, dzięki za zaproszenie. Cieszę się, że rozmawiamy w twoim domu. Chociaż chyba trochę inaczej go sobie wyobrażałam. Tu jest tyle spokoju, przestrzeni, las za oknem. W sumie nie wiem, czego się spodziewałam. Może cekinów, dyskotekowych kul, piór, bibelotów…

Filip Cembala: Już to widzę – kula dyskotekowa w łazience. No to byłoby genialne! I tak jest tu dość kolorowo i eklektycznie – a będzie jeszcze bardziej – ale mam w głowie tyle szumu, że gdybym dorzucił brokatu na ściany czy jakichś agresywniejszych kolorów, nie byłbym w stanie tutaj mieszkać.

Brokaty, pióra, szalone wzory widać za to w strojach, w których pozowałeś do sesji robionej z myślą o twojej najnowszej książce „Troszki”. Moje serce skradł choćby cekinowy komplet: marynarka ze spódnicą i ukrytymi pod nią spodniami.

Prowadziłem w nim w zeszłym roku finał piosenki aktorskiej. Otworzyłem wieczór w spódnicy, po czym ją zerwałem, przeistaczając się w rasowego konferansjera. Zeszłoroczna edycja PPA odbywała się pod hasłem „inność” i ja sobie wymyśliłem, żeby z tyłu, na plecach marynarki, było wycięcie i napisy. Najpierw u góry wyszyte cekinami „nie”, potem pośrodku ażurowe, odsłaniające plecy połyskujące „w”, a najniżej „inny”. Cały komplet uszyty został, jak różne inne kostiumy mojego pomysłu, w warszawskiej pracowni Jacoba Buczyńskiego, specjalisty od upcyklingu i patchworku, który cierpliwie słucha tego, co mu opowiadam, a potem realizuje moje pomysły ze świetnymi paniami szwaczkami.

No a skoro już mówimy o szacie graficznej książki, chciałbym też koniecznie pochwalić się świetnymi kolażami, których autorką jest Mila Fringee. Bardzo się ucieszyłem, że wydawnictwo zgodziło się na takie zilustrowanie „Troszków”.

(Fot. Dawid Grzelak) (Fot. Dawid Grzelak)

Filip Cembala o sukcesie „Lowizmu” i swojej drodze do czytelników

Siedzimy tu, kiedy książki fizycznie jeszcze nie ma, właśnie się drukuje. Podobnie było podczas naszego pierwszego spotkania, wtedy rozmawialiśmy chwilę przed premierą twojego debiutanckiego „Lowizmu”. Czyli przed całym zamieszaniem, który ten – jak się szybko okazało – bestseller wywołał w twoim życiu. Co się wydarzyło przez te ostatnie dwa lata?

Wiele wspaniałych rzeczy. Choć „Lowizm” okazał się jednocześnie osłodą na ciemny, mroczny czas. Paradoksalnie im więcej przychodziło do mnie zewnętrznych sukcesów, tym ciemniej, z powodów prywatnych, było we mnie samym. Natomiast niezależnie od tego, co się w środku mnie działo, absolutnie niesamowite było już samo to, że książka przez wiele miesięcy była, w swojej kategorii, na pierwszym miejscu najpopularniejszych tytułów.

W pewnym momencie znalazła się na drugim miejscu wszystkich najlepiej sprzedających się w Polsce tytułów…

I to w ogóle było już dla mnie nie do uwierzenia, szczególnie że jako aktor, artysta występujący na scenie byłem przyzwyczajony raczej do tego, że trzeba się nakopać, nadrapać, nawspinać, by robić kolejne kroki. Tymczasem mam wrażenie, że świat drukowanych słów nie tylko się o mnie upomniał, ale też był dla mnie niezwykle łaskawy. Zostałem przyjęty z otwartymi ramionami.

Czasami nadal łapię się na czymś takim… Jest na przykład spotkanie autorskie, podpisuję książki. Siedzę sobie przy stoliku, widzę, że kolejka się nie kończy, a ja z każdym choć chwilkę rozmawiam – chcę, żeby to było osobiste, a nie, że tylko podpisuję i „następny proszę”. Tak więc siedzę, podpisuję i nagle dociera do mnie, co tu się właściwie dzieje.

Czy to naprawdę ja? Naprawdę chodzi o moją książkę? Kiedy to się stało? Jak? Ciągle robi to na mnie wrażenie, mimo że ja zawsze byłem człowiekiem w drodze, w trasie, przyzwyczajonym do spotkań z publicznością. Tylko że wcześniej jeździłem po całej Polsce grać spektakle albo koncertować. Albo robić swój event „Lowizm”.

Próbuję po prostu powiedzieć, że to było dla mnie piękne spotkać swoich czytelników. Kurczę, chyba w ogóle po raz pierwszy wypowiedziałem te słowa razem. „Swoich czytelników”.

Twój krytyk wewnętrzny dał ci wreszcie spokój? Już nie słyszałeś w głowie „co z ciebie za literat”? Tak jak wcześniej przez lata słyszałeś podcinające ci skrzydła „co z ciebie za artysta” albo „nie będą chcieli cię oglądać ani słuchać”.

To jest ciekawe, bo z jednej strony wiedziałem, że mój książkowy przekaz prawdopodobnie znajdzie swoje grono odbiorców. Wiedziałem, że mój styl wyrażania siebie jest dość unikatowy – a przecież go nie zmieniłem, komunikuję się w ten sposób z ludźmi od lat. Jednocześnie moją największą obawą było, czy „Lowizm” nie zostanie odebrany jako książka Filipa Cembali o Filipie Cembali. Pamiętasz? Mówiłem ci o swoim wielkim marzeniu.

Bardzo chciałem, żeby ludzie odczytali moją intencję – czyli że wystarczy sobie podstawić inne iksy i igreki w nazwisku Cembala, a okaże się, że to, o czym piszę, to nie tylko moja, ale także twoja historia. I jej, i jego. Na szczęście tak się właśnie stało.

Dostawałem całą masę wiadomości, właściwie na dobrą sprawę listów, tyle że pisanych cyfrowo, że ludzie z różnymi opisanymi wątkami się rymują. Pisali mi: ty dzielisz się swoją historią, a ja widzę w niej swoją. Dla mnie to było kluczowe, właśnie po to to pisałem.

Śmieszne, bo jak teraz siedziałem nad „Troszkami”, moja mama w pewnym momencie zapytała, czy aby na pewno napisałem w nich o Balbince. Bo my przecież żyjemy sobie teraz razem z Balbinką, moim ukochanym ogonkiem z przyczepioną psinką. Powiedziałem mamie, zgodnie z prawdą, że „nie, nie napisałem, ale o was też nic nie napisałem”. „Troszki” są pod tym względem różne od „Lowizmu”. Właściwie jedyną bliską osobą, o której w nich piszę, jest Asia…

Filip Cembala wspomina Joannę Kołaczkowską: „Aśka była cudowną przyjaciółką”

Joanna Kołaczkowska?

Tak. Brałem się do pisania drugiej książki, kiedy Asia zmarła.

Wasz improwizowany duet „Ciocia i Filipek” był bardzo popularny. Brano was nawet za prawdziwą rodzinę, Joanna w jednym z wywiadów to sprostowała, że to nie więzy krwi, ale przyjaźń. Jakie flashbacki najbardziej zapisały ci się w pamięci, co do ciebie wraca, kiedy myślisz o waszej relacji?

Aśka była cudowną przyjaciółką. W ogóle cudownym człowiekiem. Mam dużo jasnych wspomnień z naszych rozmów. Wiele jej zawdzięczam. Nie zapomnę, jak zorganizowała mi z Tomkiem Sobierajskim imprezę urodzinową.

Piszę zresztą o tym w książce: depresja dawała o sobie znać, już wtedy było mi ciemno w człowieku mimo letniej aury. Myślałem, że spędzę urodziny sam, a oni po prostu zadzwonili domofonem i zarządzili imprezę, zaprosili innych gości.

Albo jak jechaliśmy z Asią autem, żeby poprowadzić razem Dni Pabianic. Tak nie mogliśmy się nagadać, że się zagapiliśmy i przejechaliśmy ważny zjazd, przez co musieliśmy nadrabiać drogi i ledwo zdążyliśmy. Organizatorka eventu co chwila dzwoniła, gdzie jesteśmy, ja spocony, że jest aż tak późno, a Aśka – kwiat lotosu. Była akurat świeżo po odosobnieniu. Po medytacjach, jogach, wyciszeniach, naćpana spokojem. Naprawdę nic jej nie ruszało. Wtedy, zestresowany, że nie damy rady wystąpić, nie śmiałem się. Dopiero potem doceniłem komizm całej sytuacji.

Asia zdołała mnie też przekonać, żebym zrobił prawo jazdy. 20 lat temu próbowałem, nie udało się, nie chciałem do tego wracać. Zapytała mnie wprost: „Dlaczego nie?”. Powiedziałem, że boję się, żeby przez roztargnienie komuś czegoś złego nie zrobić. Popatrzyła na mnie: „Boisz się? To świetnie. To znaczy, że masz wyobraźnię i będziesz dobrym kierowcą”. Dmuchnęła mi w żagle. Musiałem to od niej usłyszeć, żeby się przełamać.

A pierwsze wasze spotkanie?

W Teatrze Polskim w Szczecinie, gdzie wtedy pracowałem na etacie i gdzie przygotowaliśmy kilkugodzinny koncert, urodziny sceny kabaretowej, którego gościnią specjalną była Asia. Zapukałem do niej do garderoby, chciałem jej powiedzieć, że to dla mnie zaszczyt ją spotkać. Powiedziała cichutko „dziękuję” i od razu się schowała. Było mi głupio, pomyślałem, że może nie powinienem był tego mówić, przychodzić. Nie wiedziałem jeszcze, że Asię takie sytuacje zawstydzały, nie bardzo się w nich odnajdywała, nie lubiła dużych słów na swój temat. Jakiś czas potem w czasie pewnej drogi powrotnej samochodem do Warszawy napisała się nam przyjaźń. A przynajmniej ja tak to zapamiętałem, bo Aśka powiedziała kiedyś, że jej zdaniem to było wcześniej.

Długo się jeszcze będę układał z tą utratą. Bardzo długo. W dodatku rozpoczęła całą mroczną serię. Zeszły rok to był rok złodziej. Nakradł mi dużo ważnych ludzi. Jedni zniknęli z planszy ostatecznie, inni – bo tak zdecydowali. Wszystko to okraszone moją depresją.

Filip Cembala o depresji i wsparciu bliskich: „Nie miałem siły na radość”

Kiedy się zorientowałeś, że jest z tobą źle?

Chichot losu polegał na tym, że dokładnie wtedy, gdy zawodowo wszystko się rozpędzało, we mnie było coraz ciemniej, miałem więc wyrzuty sumienia, że jestem niewdzięczny, skoro nie potrafię się z tego ucieszyć. Tylko że ja wtedy nie miałem siły na radość. Nie miałem do niej dostępu.

Zorientowałem się, że uciekam od ludzi. Ja – osoba, która, jak to mówi moja przyjaciółka, mogłaby całe życie spędzić na łażeniu z kawki na kawkę, wszędzie mnie było pełno – nagle zacząłem żyć pod kamieniem.

A że mieszkasz przy lesie, naprawdę mogłeś się schować.

Mówię czasem, że to jest mój domek na drzewie. Albo moja skrytka. Bardzo mi tu dobrze, ale to było coś więcej niż potrzeba wyciszenia. Przestawałem się poznawać. Nie odbierałem telefonów od ludzi, których kocham. Mówiłem do dzwoniącego telefonu: „Poczekaj na mnie, bo dzisiaj nie mam siły. Przepraszam”.

Żadna z tych osób nie miała szansy tego usłyszeć.

I wiesz, że mimo to duża część tej mojej, jak ją nazywam, rodziny z wyboru pięknie się mną zaopiekowała? Wcześniej to zwykle ja byłem ratownikiem – inna sprawa, że często takim patologicznym, czyli jeszcze ktoś nie zdążył otworzyć ust i poprosić mnie o cokolwiek, a ja już nadgorliwie leciałem z różnymi scenariuszami pomocy, co niekoniecznie jest super.

A teraz okazało się, że lwia część bliskich mi ludzi zjawiła się z gotowością wsparcia. A naprawdę nie jest łatwo pomóc osobie w depresji, bo ta osoba jest codziennie różna, chwilami nie do zniesienia.

Nigdy na przykład nie zapomnę mojej przyjaciółce Mai, mojej Majuszce, tego, że w ciągu ostatnich kilku miesięcy zostawała ze mną zawsze, kiedy była potrzeba i że po prostu ze mną była. Bez słów, bez żadnej presji.

Gdybyś miał poradzić, jak mądrze pomóc osobie w depresji, na co przede wszystkim zwróciłbyś uwagę?

Mam taką ogólną radę dla osób towarzyszących człowiekowi pogrążonemu niekoniecznie tylko w depresji, ale po prostu w cierpieniu.

To jest tak proste, że aż trudne – towarzyszyć, czyli niczego nie zakładać, nie planować, zamiast tego dopasowywać się do sytuacji, która, jak już wspominałem, codziennie może być inna.

Dlatego napisałem w „Troszkach” rozdział właśnie o osobach towarzyszących. Czyli cichych bohaterach i bohaterkach drugiego planu, wykonujących niezwykłą robotę. Wiem, że czasem postrzega się ich udział jako coś oczywistego. Bo przecież to naturalne, że jesteś, że pomagasz, skoro cierpi bliska ci osoba, jak inaczej masz się zachować? Tymczasem sam doświadczyłem sytuacji, w której ktoś, w kim pokładałem największe nadzieje – czy nawet nie nadzieje, po prostu byłem przekonany, że właśnie ta osoba się mną zaopiekuje – zniknął z planszy. Tak więc biję pokłony i dziękuję ludziom, którzy jednak towarzyszą, są. Wspierają w cierpieniu.

„Troszki” Filipa Cembali – jak odnaleźć przepis na „troszkę lepiej”?

Czym są tytułowe troszki?

To się wzięło z jednej konkretnej sytuacji. Parę miesięcy temu, idąc tradycyjnie na spacer do lasu – bo oprócz tego, że biorę leki i chodzę na terapię, to las także jest moim niezastąpionym terapeutą – chciałem coś nagrać. Nie wiedziałem nawet do końca co, trzymałem w ręce telefon, w drugiej miałem kanapkę.

Szliśmy po lesie razem z Mają i nagle przypomniałem sobie, że jestem z domu, gdzie mama robiła kanapki z wszystkim po trochu. Troszkę masła, troszkę sera żółtego, troszkę szynki, pomidora, szczypiorku i jeszcze innych rzeczy. Słowem, wszystkiego w oszczędnych ilościach, bez szaleństw, a wychodziła kanapka na bogato.

Opowiedziałem to Mai i pomyślałem sobie: zaraz, a może to jest to? Przepis na „troszkę lepiej”. Skoro dzisiaj dzień był troszkę dłuższy, było akurat trochę więcej słońca, a ja miałem trochę więcej siły, żeby wyjść na trochę dłuższy spacer. I trochę mniej się do siebie przypierdalałem. Może na ten moment, na ten dzień to już wystarczająco dobrze? Nie miałem wtedy w ogóle mocy na więcej, na spektakularia. Wiedziałem, że niczego nie będę teraz osiągał, nie będę podejmował spektakularnych decyzji, jedyne, na co mam siłę, to właśnie na troszki. I jak im zaufałem, to się okazało, że tych troszków jest z dnia na dzień coraz więcej.

Choć oczywiście miałem też wątpliwości, czy w tym dziwnym, trudnym dla mnie czasie w ogóle brać się za pisanie. Zadałem nawet takie pytanie słuchaczooglądaczom. Spytałem, czy gdybym miał pisać książkę z perspektywy ławki rezerwowych – czyli siedzę na takiej ławce, odbudowuję dopiero własne rezerwy i piszę – to czy chcieliby coś takiego przeczytać czy raczej woleliby, żebym poczekał, aż będzie u mnie jaśniej.

Jaki dostałeś feedback?

99 procent odpowiedzi brzmiało: pisz, bo my też na tej ławce rezerwowych siedzimy. Pozostały jeden procent to były rady w duchu: posłuchaj siebie, zaopiekuj się sobą. Ani razu nie pojawiła się rada: poczekaj, aż zrobi się w twoim życiu fajnie, wesoło i spektakularnie. Zresztą przecież życie nigdy nie jest tylko fajne, tylko wesołe i tylko spektakularne.

Samozwój zamiast samorozwoju. Filip Cembala o akceptacji siebie i sile milczenia

„Jeżeli szukasz poradnika, jak w trzech krokach być szczęśliwym, to pewnie leży gdzieś obok. Bo to na pewno nie jest ta książka” – cytuję twoje własne słowa. A jednak „Troszki”, tak jak „Lowizm”, będą pewnie dostępne w księgarniach właśnie w dziale poradników poświęconych samorozwojowi i temu, jak żyć.

To kwestia decyzji wydawniczych. Byłem nią na początku zaskoczony, ale wiem, że trwały dyskusje, gdzie książka ma finalnie wylądować. Wybierano pomiędzy działem poradniczym a literaturą piękną. Wygrał argument, że powinna się znaleźć tam, gdzie intuicyjnie będą jej szukać czytelnicy. Sam nie wiem, gdzie powinna być, ale mam wrażenie, że piszę do grupy ludzi, którzy nie lubią być pouczani. Chyba po prostu nazywam prozę życia. Niczego przy tym nie obiecując.

Jestem raczej za samozwojem niż samorozwojem. Z jednoczesnym założeniem, że lubię poszerzać wiedzę.

Uwielbiam podcasty poświęcone nauce o mózgu, na temat naszych lęków, nawyków i przekonań. Swoją drogą, chciałbym zauważyć, że w słowie „przekonanie” mieszka też „konanie”, dlatego osobiście od przekonań wolę „przeżycia”.

Samozwój? Cudowne słowo!

Chodzi o taki powrót do bazy, do ustawień startowych. Odkąd pamiętam, próbowałem się ulepszyć, usprawnić, cały czas się doskonalić, aż dostałem od tych starań zakwasów. Dlatego od pewnego czasu mam poczucie, że być może nie trzeba tak radykalnie wszystkiego naprawiać. Ekstremum nikomu nie służy. Wypad z zero-jedynkowa!

Drugą książkę pisało się trudniej?

Tak. Niby wewnętrzny krytyk tak bardzo nie mącił, za to jak ze dwa razy się odezwał, było naprawdę grubo! Prawie mnie znokautował. Zresztą nawet w tych chwilach, kiedy mnie nie dopadał, martwiłem się, że chociaż są w książce rozdziały lżejsze i jaśniejsze, nie ma w tym takiej swady. Wystraszyłem się, zamknąłem komputer, zajrzałem znowu po kilku dniach. I uznałem, że przynajmniej to, co piszę, jest szczere i uczciwe. I że tu nie chodzi o to, że mam nagle bardziej kwadratowy styl, tylko że mam teraz trochę kwadratowo w życiu.

Jest w „Troszkach” fragment, który wyjątkowo mnie poruszył. Zacytuję go w całości: „Moje potrzeby życiowe prezentują się tak: oddychać; jeść; kochać i kochać się, i kochać się z kimś, kto mnie kocha; przyjaźnić się (bez rodziny z wyboru marny mój los); tworzyć; śpiewać; mówić, rozmawiać i, o dziwo, coraz częściej milczeć”. O jaki rodzaj milczenia ci, Filipie, chodzi?

Na pewno nie o ten, co coś przykrywa. I nie o ten, który rani. Chodzi o milczenie wypełnione akceptacją, Maja jest jego mistrzynią, a ja… No wiesz, na razie bez fanatyzmu [śmiech]. Natomiast widzę, że to fajny kierunek.

To taki gorzki, ale w sumie pożyteczny prezent od depresji. Odkryłem mianowicie, że jak na chwilę zamykam ten tutaj narząd z przodu, to się okazuje, że pewne rzeczy same się fajnie układają.

Bo ja ich nie rozwadniam mówieniem. Oczywiście nigdy nie będę typem pustelnika i ascety, nie złożę ślubów milczenia, raczej to się nie wydarzy, ale wcześniej cisza była dla mnie torturą. Kojarzysz ten rodzaj niezręczności, kiedy rozmawiasz z kimś, z kim jesteś naprawdę blisko, i kiedy gadacie, wszystko jest super, a jak temat zaczyna się wyczerpywać, z przerażeniem myślisz, że nastanie między wami cisza?

Pewnie, że kojarzę.

No właśnie. A teraz wiem, że bliskość polega też na tym, żeby móc powiedzieć tej drugiej osobie: „Nie chcę mi się mówić. Możemy już nie gadać?”. I nie ma problemu, nadal jest dobrze. I tak sobie milczymy, siedząc razem. Albo nie siedzimy, tylko kończymy rozmowę przez telefon, ja się rozłączam, odkładam komórkę i idę do lasu.

W ogóle coraz częściej odkładam, idę bez, pozwalam sobie na taki moment, sam na sam ze sobą. Coraz częściej nie boję się zajrzeć, co tam jest w Filipie, przez całe miesiące się tego bałem.

Czyli jest z tobą lepiej?

Czuję jaśniej. Byłem dzisiaj na spacerze i nagrałem rolkę. Rolkę głupotkę. Nagrałem, spojrzałem i wiesz? Przez ułamek sekundy pomyślałem, że to jestem dawny ja.

Filip Cembala rocznik 1986. Absolwent Akademii Muzycznej w Katowicach na Wydziale Jazzu i Muzyki Estradowej oraz Policealnego Studium Wokalno-Aktorskiego im. Danuty Baduszkowej w Gdyni. Aktor, wokalista, trener wokalny, tekściarz, internetowy aktywista. Jego debiutancka książka „Lowizm, czyli na szlaku po ulgę” stała się bestsellerem, a na rynku właśnie ukazały się „Troszki, czyli kroplówki z nadziei”.

Share on Facebook Send on Messenger Share by email

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE