Przez twoją głowę nieustannie przepływają negatywne myśli? Nie potrafisz odpocząć psychicznie nawet w leśnej chacie, przy kominku, bez internetu? Guzika „stop” nie ma, ale jest pewien nawyk, który już po kilku dniach zacznie przynosić ci ulgę. Wiem z własnego doświadczenia.
Twoje dni wypełniają praca, obowiązki domowe, sprawy prywatne, wyzwania, radości i smutki. Przechodzisz od jednej czynności do następnej, od jednego problemu do następnego, a wolne chwile zajmujesz przeglądaniem mediów społecznościowych. Nic dziwnego, że w twoim umyślę pojawiają się codziennie tysiące myśli. Co z nimi robisz?
To pytanie zadaje Liz Nissim, doktorka psychologii klinicznej, która w swojej praktyce pomaga osobom zmagającym się m.in. z lękiem. Jeśli twoja odpowiedź brzmi „Nic”, istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że jesteś psychicznie przeciążona.
Chociaż twój mózg nie ma wbudowanego przycisku STOP, to potrzebuje regularnej przerwy. Zdaniem Nissim genialnym sposobem, aby mu ją zapewnić, jest prowadzenie dziennika.
„Prowadzenie dziennika to coś więcej niż zapisywanie tego, co wydarzyło się w ciągu dnia. To okazja, by na chwilę zwolnić i dać sobie czas na uporządkowanie tego, co dzieje się w twojej głowie” pisze Nissim.
Ekspertka podkreśla, że pisanie dziennika nie jest cudownym lekarstwem na lęk i zmartwienia. Takiego lekarstwa bowiem nie ma. Jest jednak najlepszym sposobem, aby nabrać dystansu do własnych myśli oraz „uwolnić” nagromadzone emocje.
Kiedy wszystko tylko „dusi” się w twojej głowie, nawet małe problemy zaczynają urastać do rangi katastrofy. Rozkładasz czyjeś wypowiedzi na pojedyncze litery, odtwarzasz bez końca własne potknięcia, tworzysz scenariusze zupełnie oderwane od rzeczywistości. Odpływasz, nakręcasz się, budujesz kolejne niezdrowe schematy.
Jeśli jeszcze nie czujesz się przekonana, mam dla ciebie listę konkretnych efektów, jakie daje prowadzenie dziennika.
Efekty neuropsychologiczne
Prowadzenie dziennika angażuje funkcje wykonawcze mózgu, m.in. pamięć roboczą, planowanie i monitorowanie swojego działania.
- porządkujesz myśli
- przywołujesz informacje z pamięci
- ubierasz uczucia i pomysły w słowa
Ćwiczysz utrzymywanie informacji w pamięci, łączenie ich ze sobą, ustalanie priorytetów i układanie kolejnych kroków działania. Zamiast próbować ogarnąć wszystko naraz, rozbijasz chaos w głowie na konkretne sprawy, którym możesz przyjrzeć się po kolei.
Efekty emocjonalne
Prowadzenie dziennika spowalnia pracę umysłu, dzięki czemu możesz przetworzyć zalewające cię emocje.
- rozpoznajesz i nazywasz uczucia, których mogłaś nawet nie być świadoma
- uczysz się rozpoznawać czynniki wyzwalające trudne emocje
- dostrzegasz drugie dno swoich emocji, czasem tak naprawdę przejmujesz się czymś innym, niż ci się wydaje
- dajesz sobie prawo do szczerości
„Czasem nie zdajemy sobie nawet sprawy z tego, co czujemy, dopóki nie zaczniemy pisać”.
„Nie chodzi o idealny charakter pisma, bezbłędną gramatykę ani głębokie przemyślenia” – zastrzega ekspertka. Chodzi tylko, aby zacząć, a ręka sama cię poprowadzi.
Zapewne już czujesz opór, niechęć i masz ochotę przełożyć to na „lepszy czas”. Pamiętaj to tylko gierki twojego prehistorycznego umysłu, który pragnie za wszelką cenę ograniczyć swój wysiłek – nawet jeśli sam sobie szkodzi. Jak z nim wygrać?
Ustal sama ze sobą, że przeznaczysz na to tylko dwie minuty. Możesz nawet ustawić stoper. A potem zacznij i zobacz, co się stanie.
„Nie musisz pisać powieści, brzmieć mądrze ani nawet zachowywać sensu. Po prostu zacznij pisać, bo czasem najlepszym sposobem na uciszenie zgiełku w głowie jest danie myślom innego miejsca, do którego mogą popłynąć”.
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje konsultacji z wykwalifikowanym specjalistą. W przypadku problemów emocjonalnych, psychicznych lub trudności w codziennym funkcjonowaniu zalecamy kontakt z psychologiem, terapeutą lub lekarzem.
Artykuł napisany z wykorzystaniem: Liz Nissim-Matheis, „Journaling Can Get Anxiety Out of Your Head”, psychologytoday.com [dostęp: 13.11.2026].