Filmy, które zmieniają spojrzenie na Azję. Oto program 20. Pięciu Smaków!

20. Pięć Smaków to kino, które wyprzedza nasze spojrzenie na Azję. Wietnamska kinematografia wymykająca się stereotypom, retrospektywy mistrzów filmowej brawury, opowieści przekraczające granice tego, co duchowe, odważne głosy nowego pokolenia i dzieła uznanych autorek i autorów. Festiwal nie tylko pokazuje, co dzieje się dziś w azjatyckim kinie - pomaga dostrzec, co za chwilę będzie miało znaczenie. Jubileuszowa edycja to kolejny rozdział tej podróży. Nad duchową aurą w tym roku czuwa Ognisty Koń - symbol nieposkromionej energii, która pędzi przed siebie. Taka będzie też 20. edycja Pięciu Smaków: pełna odkryć i intensywności, a zarazem kina, które nie ogląda się za siebie - zapowiada Łukasz Mańkowski, dyrektor artystyczny.

Warszawska odsłona festiwalu odbędzie się w dniach 10-17 listopada, a pokazy online potrwają do 6 grudnia 2026 roku.

Filmy wybrane z publicznością

Przez dwie dekady Pięć Smaków budowało swoją pozycję jako kuratorski przewodnik po kinie Azji. To tutaj polska publiczność mogła poznawać twórców, którzy dopiero z czasem stawali się bohaterami międzynarodowych festiwali i kultowymi nazwiskami światowego kina. Pięć Smaków nie czeka, aż nowe zjawiska zostaną uznane za istotne - szuka ich, zanim staną się oczywiste. Jednocześnie, Pięć Smaków przez lata tworzy przestrzeń dla bezkompromisowych i radykalnych artystów, których filmowe historie trafiały na półkę lokalnej cenzury.

Jubileuszowa edycja jest okazją do spojrzenia na tę historię z perspektywy tych, którzy przez lata ją współtworzyli. Sekcja Jubileuszowa powstała z bezpośrednim udziałem publiczności - w plebiscycie wzięło udział ponad 650 osób, wybierających ulubione tytuły spośród filmów prezentowanych na festiwalu przez ostatnie dwie dekady. Ostateczna selekcja łączy głosy widzów z filmami ważnymi dla organizatorów, tworząc przekrojową panoramę kina, które ukształtowało tożsamość Pięciu Smaków.

Powrócą między innymi uwielbiane przez publiczność Kot do wynajęcia Naoko Ogigami i Mikrosiedlisko Jeon Go-woon, a także kultowe Miasto smutku Hou Hsiao-hsiena, bhutańskie Hema Hema Khyentsego Norbu, 13 zabójców Takashiego Miikego i Ploy Pen-eka Ratanaruanga. To filmy reprezentujące różne kraje, gatunki i wrażliwości - dowód na to, że historia festiwalu nie daje się zamknąć w jednej estetyce ani jednej opowieści o Azji.

Powrót do wietnamskich korzeni. Kino kraju, który nie przestaje zaskakiwać

Pierwsza edycja Pięciu Smaków w 2007 roku była w całości poświęcona kinu wietnamskiemu, a historię festiwalu otworzyła Jesienna podróż Ham Trầna. Niemal dwie dekady później wracamy do tego samego reżysera, domykając symboliczny krąg i ponownie kierując uwagę na Wietnam. Fokus: Wietnam to jednak znacznie więcej niż sentymentalny powrót do początków - to spotkanie z kinematografią, która dynamicznie się zmienia, przyciąga coraz większą publiczność i coraz śmielej poszukuje nowych form wyrazu. W jubileuszowym programie znalazł się Hijacked: Śmiertelny lot Ham Trầna, dzięki któremu twórca, od którego film zaczęła się historia Pięciu Smaków, ponownie staje się częścią festiwalowej opowieści.

Filmy z sekcji Fokus: Wietnam pozwalają wyjść poza stereotypowy obraz kraju kojarzonego z turystyką, egzotycznymi krajobrazami i ulicznym jedzeniem. Zaglądają głębiej - w pamięć historyczną, przemiany społeczne, rodzinne relacje, doświadczenie wojny i ambicje młodego pokolenia. Wietnamska kinematografia należy dziś do najciekawszych przykładów przemian rynku filmowego w Azji: obok kina popularnego, przyciągającego do sal coraz liczniejszą publiczność, rozwija się autorskie kino, które trafia na najważniejsze międzynarodowe festiwale. Fokus: Wietnam zestawia te różne perspektywy, pokazując energię i różnorodność kinematografii, która nie musi wybierać między artystyczną odwagą a bliskością z widzem.

W programie spotkają się twórcy dobrze znani pięciosmakowej publiczności i nowe głosy wietnamskiego kina. Szczególnym powrotem będzie Pod dachem Ky Nam Leona Lê - nostalgiczna opowieść osadzona w Sajgonie lat 80. Reżyser, którego Song Lang zapisał się w pamięci festiwalowej publiczności, ponownie kieruje uwagę ku relacjom, pamięci i emocjom kryjącym się w codzienności. Leon Lê będzie jednym z tegorocznych gości Pięciu Smaków.

Retrospektywy, które odkrywają historię kina na nowo

Retrospektywy reżyserskie to zawsze ważna część programu Pięciu Smaków. Nie są odpowiedzią na chwilowe mody czy próbą utrwalenia dobrze znanego kanonu. Wynikają z uważnego obserwowania współczesnego kina i przekonania, że jego historia wciąż czeka na ponowne odkrycie. Czasem oznacza to przyjrzenie się twórcy, którego nowe dzieło przyciąga uwagę całego świata. Innym razem - przypomnienie artysty, którego wpływ na kino Azji jest ogromny, a którego nazwisko nie przebiło się jeszcze wystarczająco mocno do polskiej czy zachodniej świadomości.

Jubileuszowa edycja łączy oba te spojrzenia. Retrospektywa: Tsui Hark (czytaj: Czoj Hok) to pierwszy w Polsce filmowy portret jednego z najważniejszych twórców hongkońskiego kina gatunkowego, absolutnego wizjonera, który działał zarówno jako reżyser, jak i producent oraz mentor dla wielu młodych twórców. W retrospektywie znalazły się najważniejsze dla jego kariery filmy: kunsztownie zrealizowana Kaczka po pekińsku (1986), monumentalne Dawno temu w Chinach (1991), zapomniane arcydzieło kina wuxia Ostrze (1995), czy uwodząca Opowieść o pięknej zjawie (1987), którą Tsui wyprodukował. Wielkim wydarzeniem będzie również europejska premiera odrestaurowanej kopii debiutu reżysera - Zabójczych motyli (1979) - filmu długo niedostępnego w szerszym obiegu.

Tsui Hark to filmowiec, który przez dekady przesuwał granice wyobraźni. W jego twórczości tradycja chińskojęzycznego kina spotyka się z nowoczesnym widowiskiem, a klasyczne gatunki stają się przestrzenią nieustannych eksperymentów. Wuxia, opowieści o duchach, kino akcji i komedia - każda z tych form w rękach Tsui Harka zyskuje nową energię, wizualny rozmach i nieprzewidywalność. Retrospektywa obejmie zarówno filmy, które wyreżyserował, jak i produkcje, przy których pracował jako producent.

Większość filmów zostanie pokazana z odrestaurowanych kopii 4K. To wyjątkowa okazja, by zobaczyć na dużym ekranie kino, które współtworzyło język nowoczesnego azjatyckiego oraz światowego kina gatunkowego i do dziś inspiruje kolejne pokolenia filmowców.
Z kolei retrospektywa Na Hong-jina, jednego z najbardziej radykalnych twórców Korei Południowej, pojawia się w szczególnym momencie - chwilę po premierze Witajcie w Hope, najdroższego filmu w historii koreańskiego kina. Ekstremalne i dociśnięte emocjonalnie kino Na Hong-jina nie daje widzom chwili wytchnienia. Od mrocznego kryminału W pogoni, przez hipnotyczny, szamanistyczny horror Lament, aż po monumentalne Morze Żółte - jego filmy prowadzą bohaterów w nieustannym pościgu za prawdą, sprawcą, własnym strachem lub przeznaczeniem.

Jubileuszowa edycja Pięciu Smaków pozwala spojrzeć na całą drogę twórczą Na Hong-jina i zobaczyć, jak rozwijał się jeden z najbardziej wyrazistych głosów koreańskiego kina.

Kino, które zagląda między światy

Co znajduje się na granicy tego, co widzialne, i tego, co wymyka się racjonalnemu poznaniu? Poetyki duchowości to sekcja, która zaprasza do kina przekraczającego granice codziennego doświadczenia. To opowieści, w których rzeczywistość okazuje się czymś więcej, niż jesteśmy w stanie dostrzec, a spotkanie z nieznanym pozwala na nowo spojrzeć na życie, śmierć i własne miejsce w świecie. Kino staje się tu przestrzenią doświadczenia tego, co niewidzialne - i zaproszeniem do konfrontacji z tym, co nieraz umyka w rozproszonym świecie.

Azjatyccy twórcy szukają duchowości w relacjach, pamięci, naturze i zwyczajnych gestach, a także w spotkaniach z duchami i rytualnością, doświadczeniu straty i pytaniach o życie po śmierci. Nie oddzielają sacrum od codzienności, religii od świeckości ani realizmu od metafizyki. Zamiast podsuwać gotowe odpowiedzi, otwierają przestrzeń dla tego, co nieuchwytne - i pokazują, że czasem to, co najbardziej tajemnicze, kryje się tuż obok nas.

W azjatyckim kinie duchy rzadko służą wyłącznie temu, by straszyć. Częściej przypominają o nierozliczonej przeszłości, kruchości istnienia i granicach ludzkiego poznania. W kambodżańskim W ludzkiej formie duch-opiekun dawnego kina rozważa przyjęcie ludzkiego ciała. W japońskim Po życiu zmarli trafiają do osobliwej poczekalni między światami, gdzie muszą wybrać wspomnienie, które zostanie z nimi na zawsze. Z kolei Eureka pokazuje ludzi, którzy po traumatycznym doświadczeniu sami zdają się zawieszeni między życiem a śmiercią. A gdy metafizyka zaczyna ciążyć, tajwański Wielki Budda+ rozbraja powagę duchowych poszukiwań czarnym humorem. Zaglądając do wnętrza monumentalnego posągu Buddy, film przewrotnie przypomina, że za imponującą formą może kryć się pustka - i każe się zastanowić, czy duchowości szukamy we właściwym miejscu.

Poetyki duchowości łączą różne gatunki i filmowe języki - od medytacyjnych opowieści po czarne komedie - by przyjrzeć się temu, jak duchowość przenika codzienne doświadczenie, pamięć i relacje z innymi. Sekcji towarzyszyć będą debaty i dyskusje poświęcone różnym sposobom rozumienia duchowości w kinie, kulturze i życiu.

Jaka jest przyszłość azjatyckiego kina?

Od dwudziestu lat Pięć Smaków szuka twórców, którzy dopiero zaczynają zaznaczać swoją obecność, ale już teraz wyznaczają nowe kierunki rozwoju kina. Nowe Kino Azji to konkursowa sekcja poświęcona odważnym głosom młodego pokolenia - filmom, które podejmują wyzwania współczesności, wracają do nieoczywistych historii i szukają świeżych języków opowiadania.

Tegoroczna selekcja obejmuje dziesięć filmów z dziesięciu krajów, także z kinematografii rzadziej obecnych w polskim obiegu. To panorama różnorodnych doświadczeń, estetyk i perspektyw - odważna, nieoczywista i otwarta na kino, które nie mieści się w gotowych kategoriach.

O zwycięstwie zdecyduje międzynarodowe People's Jury, złożone z aspirujących krytyków, programerów i miłośników kina z Polski i innych krajów Europy, w tym przedstawicieli azjatyckich diaspor. W jubileuszowej edycji twórcy zwycięskiego filmu otrzymają Grand Prix w wysokości 25 000 zł, ufundowane przez Polski Instytut Sztuki Filmowej.

Z kolei Asian Cinerama pokazuje, co obecnie elektryzuje widzów w Azji. To starannie wyselekcjonowane kino popularne i gatunkowe, jak i ukłon w stronę mistrzów dobrze znanych publiczności Pięciu Smaków. Tegoroczna selekcja jest eklektyczna: melancholijny dyptyk Zhang Lü (Zmierzch w Luomu oraz Język ojczysty), przez feministyczne spojrzenie na codzienność i kobiece doświadczenie we współczesnych Chinach (W sumie spoko w reżyserii Yang Liny), aż po wielowymiarową i epicką animację, która pobiła rekordy oglądalności w Hongkongu, czyli Międzyświat. Powróci również Pen-ek Ratanaruang z kulinarnym kinem zemsty (Morte Cucina) czy Joko Anwar z komediowym więziennym horrorem (Ghost in the Cell)!

Asian Cinerama to już pięciosmakowa tradycja - selekcja kina, które potrafi zaskoczyć formalną odwagą, bawić się gatunkami i pozostawiać widza z ochotą na więcej. Selekcję, a zarazem i sam festiwal domknie przewrotny kryminał SABU - wybrana jako film zamknięcia festiwalu, Pamięć uwięziona, to nieprzewidywalna komedia o melancholijnym wydźwięku, którą zachwycała się publiczność na festiwalach w Toronto i Wenecji.

Pięć Smaków online. Festiwal, który nie kończy się wraz z ostatnim seansem w kinie

Jubileuszowa edycja nie zamyka się w warszawskich kinach i pokazach na partnerskich replikach. Po zakończeniu odsłony stacjonarnej festiwal będzie można przeżywać online aż do 6 grudnia. 27 dni z kinem Azji oznacza czas na odkrywanie filmów we własnym rytmie, powroty do ulubionych tytułów i wspólne seanse – niezależnie od miejsca zamieszkania.

Szczególną rolę odegra Sekcja Jubileuszowa, w całości dostępna online - większość z filmów programu trafi do polskiego obiegu VOD po raz pierwszy. To szansa, by nadrobić klasyki, wrócić do tytułów, które przez lata budowały historię festiwalu, i odkryć je na nowo.

Online to jednak znacznie więcej niż dostęp do filmów. Widzom będą towarzyszyć zapowiedzi przygotowane przez specjalistów, spotkania z twórcami, specjalne odcinki festiwalowego podcastu, magazyn online oraz wybór tekstów, rozmów i recenzji. Dzięki temu Pięć Smaków pozostaje doświadczeniem, które wykracza poza sam seans - tworzy przestrzeń do rozmowy, dzielenia się odkryciami i wymiany perspektyw. Pomimo formuły online, Pięć Smaków staje się kolektywnym i wspólnotowym doświadczeniem.

20. Festiwal Filmowy Pięć Smaków odbędzie się w Warszawie w dniach 10-17 listopada 2026 roku. Odsłona online potrwa aż do 6 grudnia.

Szczegółowy program i sekcje 20. Festiwalu Filmów Azjatyckich Pięć Smaków.

• Retrospektywa Tsui Harka - spotkanie z wizjonerskim reformatorem i jednym z najważniejszych twórców światowego kina popularnego! To podróż przez żywioł gatunków: od wystawnego wuxia po kostiumową komedię, która pędzi w szaleńczym tempie.
• Retrospektywa Na Hong-jina - spotkanie z jednym z najbardziej wyrazistych autorów Nowego Kina Koreańskiego. Wizjoner i prowokator, mistrz niepokoju, który z bezwzględną precyzją zgłębia mroczne zakamarki ludzkiej natury i wystawia na próbę nasze poczucie rzeczywistości.
• Fokus: Wietnam - selekcja filmów, które powracają do burzliwej historii kraju, przyglądają się gwałtownie zmieniającej się współczesności, podejmują ważne tematy społeczne i odważnie eksplorują kino gatunkowe. Wietnamskie kino w całej swojej różnorodności - nieoczywiste, żywe i wymykające się schematom.
• Poetyki duchowości - sekcja poświęcona filmom, które nie tylko opowiadają o doświadczeniu transcendencji, ale same stają się jego nośnikiem. To kino, które zaprasza do kontemplacji, otwiera przestrzeń dla niewidzialnego i przypomina, że to, co duchowe, nie zawsze musi być nazwane wprost.
• Sekcja Jubileuszowa - pierwsza w historii festiwalu sekcja wybrana bezpośrednio przez pięciosmakową publiczność! Dziesięć filmów, które przez dwie dekady zachwycały, poruszały i budowały tożsamość Pięciu Smaków, powraca w programie wyłonionym w głosowaniu. Tytuły będą dostępne online, a tajskie „Ploy” i tajwańskie „Miasto smutku” zobaczymy również na dużym ekranie.
• Konkurs Nowe Kino Azji - konkurs, w którym spotykają się najciekawsze nowe głosy azjatyckiego kina. Dziesięć krajów, świeże perspektywy i twórczynie oraz twórcy, którzy odważnie poszukują własnego języka, opowiadając o świecie w ciągłym ruchu przemian.
• Asian Cinerama - panorama współczesnego kina Azji w całej jego różnorodności: od wysokobudżetowych gatunkowych produkcji i wielkich hitów po odważne kino arthouse’owe i niezależnie zrealizowane perełki, które podbiły najważniejsze festiwale regionu. Sekcja dla tych, którzy chcą odkrywać Azję bez ograniczeń i schematów.
• Odrestaurowana klasyka - wielkie dzieła azjatyckiego kina powracają na ekran, by zachwycać, zaskakiwać i wybrzmiewać na nowo. To spotkanie z filmami, które przetrwały próbę czasu, a dziś - oglądane z innej perspektywy – odsłaniają nowe znaczenia. Rzadko obecne w zachodnim kanonie, przypominają o twórczej energii swoich epok i o tym, że klasyka nigdy nie jest zamkniętym rozdziałem.
• Odwrócone spojrzenia - kino powstające pomiędzy kulturami, językami i estetykami, łącząc azjatyckie doświadczenia z tradycją polskiej szkoły filmowej. Zebrane w dwa zestawy filmów krótkometrażowych, “Odwrócone spojrzenia” to osobiste opowieści o migracji, tożsamości, rodzinie i społecznych pęknięciach - filmy, które nie wygładzają różnic, lecz wydobywają z nich twórcze napięcie. Dwa programowe bloki, „Zderzenia estetyk” i „Systemowe pęknięcia”, zapraszają do spojrzenia na Polskę i Azję z perspektywy tych, którzy żyją pomiędzy nimi.

Info i bilety

20. Festiwal Filmowy Pięć Smaków odbędzie się w Warszawie 10-17 listopada 2026 roku w kinach Muranów, Kinoteka oraz Kinomuzeum. Odsłona online potrwa do 6 grudnia.

Więcej informacji, pełny program, karnety i bilety: piecsmakow.pl.