Dla jednych znienawidzona lektura szkolna, dla innych – książka życia. Bez względu na to, do której grupy należysz, trudno nie przyznać, że Bolesław Prus zawarł w „Lalce” mnóstwo trafnych obserwacji o miłości, szczęściu, ambicji i ludzkiej naturze. Choć od wydania powieści minęło ponad 130 lat, wiele z nich wciąż brzmi zaskakująco aktualnie. Wybrałam 15 cytatów, które najlepiej to pokazują.
„Lalka” bardzo często sprowadzana jest do historii nieszczęśliwej miłości Stanisława Wokulskiego i Izabeli Łęckiej – on zakochany do granic możliwości, ona zamknięta w swoim świecie złudzeń i uprzedzeń. Tymczasem powieść Bolesława Prusa jest czymś znacznie więcej niż opowieścią o uczuciu, które kończy się rozczarowaniem. To przenikliwy portret ludzi uwikłanych w ambicje, marzenia, lęk przed samotnością i nieustanne porównywanie się z innymi. Wokulski zdobywa majątek, zmienia klasę społeczną, osiąga to, o czym wielu bohaterów może tylko marzyć – a jednak wciąż wymyka mu się to, czego pragnie najbardziej. W tle widzimy świat sztywnych podziałów, klasowej pogardy i złudzeń na temat „prawdziwego” szczęścia, który pod wieloma względami brzmi dla współczesnego czytelnika niepokojąco znajomo.
Może właśnie dlatego „Lalka” tak dobrze znosi próbę czasu. Czytana po latach okazuje się nie tylko obrazem XIX‑wiecznej Warszawy, ale też opowieścią o sprawach, które prawie się nie starzeją: miłości, samotności, pieniądzach, potrzebie uznania i o tym, jak bardzo potrafimy skomplikować sobie życie. Oto 15 cytatów, które dobitnie pokazują, że autor „Lalki” był uważnym obserwatorem ludzkiej natury.
Zobacz także: Cytaty z „Lalki” – czy wiesz, czyje to słowa? Nie tak łatwo zdobyć 10/10 punktów
„Bywają wielkie zbrodnie na świecie, ale chyba największą jest zabić miłość”.
„Człowiek jest jak ćma: na oślep rwie się do ognia, choć go boli i choć się w nim spali. Robi to jednak dopóty – dodał po namyśle – dopóki nie oprzytomnieje. I tym różni się od ćmy…”
„Ile razy mężczyzna patrzy na kobietę, szatan zakłada mu różowe okulary”.
„Pieniądze nie stanowią wszystkiego, bo człowiek oprócz kieszeni ma jeszcze i serce”.
„Świat podobny jest do amatorskiego teatru; więc nieprzyzwoicie jest pchać się w nim do ról pierwszych, a odrzucać podrzędne. Wreszcie, każda rola jest dobra, byle grać ją z artyzmem i nie brać jej zbyt poważnie”.
„We mnie jest dwu ludzi – mówił – jeden zupełnie rozsądny, drugi wariat. Który zaś zwycięży?… Ach, oto już się nie troszczę. Ale co zrobię, jeżeli wygra ten mądry?”
„Dziwna bowiem jest natura ludzka: im mniej sami mamy skłonności do męczeństwa, tym natarczywiej żądamy go od innych”.
„Odrzuciłem szczęście, które samo wpadło mi w ręce. Ale czy może być szczęściem to, czego nie pragniemy?”
„Człowiek jest wtedy najszczęśliwszy, kiedy dokoła siebie widzi to, co nosi w sobie samym…”
„Świat należy do tych, którzy go biorą”.
„Głupstwo całe życie, którego początku nie pamiętamy, a końca nie znamy!”
„Jakież to pospolite sprężyny wywołują ruch w świecie: trochę węgla ożywia okręt, trochę serca – człowieka…”
„Łatwiej wyrzucić tysiące rubli z kieszeni aniżeli jedno przywiązanie z serca. Szczególniej, gdy się już zagnieździ”.
„Szczęście każdy nosi w sobie”.
„Pluń na wszystko, co minęło: na własną boleść i na cudzą nikczemność... Wybierz sobie jaki cel, jakikolwiek, i zacznij nowe życie”.