fbpx

Jak cukier wpływa na nasze zdrowie psychiczne?

Jak cukier wpływa na nasze zdrowie psychiczne?
Fot. materiały partnera

Jak wskazuje Światowa Organizacja Zdrowia, osoba zdrowa to nie tylko ta, która nie ma chorób przewlekłych. Zdrowie to stan, w którym także pod względem psychicznym czujemy się dobrze[1]. O tym, że każdego dnia powinniśmy dbać o dobry nastrój, wiemy. Niestety jednak nie zawsze o tym pamiętamy. Co zatem wpływa na nasze samopoczucie? Czy dieta ma znaczenie?

Skąd bierze się dobry nastrój?

Za odczuwanie radości odpowiada wiele czynników. W ujęciu biologicznym ogromne znaczenie ma odpowiedni poziom hormonów: serotoniny, dopaminy, a także adrenaliny i norepinefryny (noradrenaliny). Te wszystkie hormony wpływają na nasze samopoczucie – wydzielane na poziomie fizjologicznym (prawidłowym) poprawiają nastrój, motywują nas do działania i wpływają pozytywnie na koncentrację[2].

Czy cukier wpływa na nasz nastrój?

Nikt z nas nie lubi być głodny, w końcu mówi się przecież “jak Polak głodny to zły!”. To normalne, że gdy odczuwamy głód, jesteśmy bardziej zdenerwowani i zestresowani. Tak działa układ hormonalny i nerwowy. Gdy dojdzie do obniżenia poziomu glukozy we krwi, pobudzane są u nas mechanizmy mające zaspokoić jeden z naszych najbardziej pierwotnych instynktów – głód[2].

Możemy zatem twierdzić, że niedobór energii, a więc także cukru, wpływa na nasz nastrój. Ważne jest jednak, aby pamiętać, że głód nie rodzi się tylko z niedoboru węglowodanów i należącego do tej grupy cukru. W naszej codziennej diecie niezbędne są także odpowiednie ilości pozostałych makroskładników – białka i tłuszczów i ich niedobór także powoduje spadek samopoczucia[3].

Co więcej, jak wskazują badania, zarówno za mało, jak i za dużo cukru może wpływać negatywnie na nasze zdrowie, także to psychiczne. Jak wskazują naukowcy, dieta zachodnia jest związana z większą zawartością cukrów prostych. W jadłospisie współczesnych Europejczyków coraz częściej pojawia się także żywność wysoko przetworzona i produkty fast food. Część z dostępnych badań wskazuje na to, że być może właśnie te aspekty są związane z depresją. Jak wyjaśniają eksperci, nadwaga sprzyja spadkom nastroju i zaburzeniom depresyjnym. A z kolei obniżone samopoczucie może prowadzić do przejadania się i wzrostu masy ciała[4,5].

Co wiesz o hipoglikemii?

Ze zbyt niskim poziomem glukozy we krwi wiąże się jeszcze jedno pojęcie – hipoglikemia. Mimo iż termin ten brzmi nieco medycznie, dotyczyć może każdego z nas. Z hipoglikemią najczęściej spotkamy się u osób chorujących na cukrzycę. Zgodnie z definicją stan ten polega na obniżeniu poziomu glukozy do wartości poniżej 70 mg/dl[6].

Zaburzenie naturalnej równowagi i zbyt niski poziom glukozy we krwi, przyczyniają się do tego, że zaczynamy odczuwać głód. Jeśli stan ten się przedłuża i poziom glukozy w organizmie nadal się obniża, może dojść do hipoglikemii, podczas której zauważamy znaczne osłabienie, pogorszenie nastroju czy drżenie rąk[6].

W przypadku osób chorych na cukrzycę hipoglikemia wiąże się z nieprawidłowo prowadzoną terapią i wymaga konsultacji z diabetologiem. Jednakże w skrajnych przypadkach stan ten może się także przydarzyć osobom zdrowym np. intensywnie trenującym. Nieco więcej o hipoglikemii i zasadach jej leczenia możesz przeczytać w artykule: Hipoglikemia: 5 objawów, że nasz organizm potrzebuje cukru.

Pomysły na dobry nastrój na co dzień

Zgodnie z kolejnym powiedzeniem “W zdrowym ciele, zdrowy duch”, przekonujemy, że warto także zadbać o swoje ciało! Co to oznacza ?

Mowa tu aktywnym trybie życia każdego dnia! Nie musi to oznaczać bardzo ciężkich i intensywnych treningów. Lepiej, jeśli postawisz na regularną dawkę ruchu, która będzie do Ciebie odpowiednio dopasowana. Jeśli dopiero zaczynasz, zamiast windy wybierz schody! A może masz w domu psa, z którym należy wyjść na spacer? W kolejnym roku, gdy organizm przyzwyczai się do tych drobnych wysiłków, możesz pójść o krok dalej – może rower, pływanie czy bieganie? Jeśli jesteś osobą przewlekle chorą, swoją aktywność skonsultuj z lekarzem prowadzącym.

Czy należy zrezygnować z cukru?

A zatem, czy w imię dobrego zdrowia musimy zrezygnować z cukru? W końcu otyłość to większe ryzyko chorób układu krążenia, cukrzycy czy nowotworów. A ponadto obecny kanon piękna to osoby raczej szczupłe i zgrabne.

Jak cukier wpływa na nasze zdrowie psychiczne?
Fot. materiały partnera

Jak wskazują statystyki, częstość występowania nie tylko otyłości, ale także i ortoreksji czy anoreksji (pot. głodzenie się) wzrasta. Okazuje się, że granica między zdrowym odżywianiem a obsesją na tym punkcie jest bardzo cienka[4]. Szczęśliwie jednak media zwracają coraz większą uwagę, na to, że ważna jest także odpowiednio dobrana aktywność fizyczna czy poczucie pewności siebie.

W związku z tym warto znaleźć równowagę. Nasza codzienna dieta nie musi być perfekcyjna. Powinniśmy starać się wzorować na idealnie skomponowanych modelach żywieniowych, których dobrym przykładem jest “Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej”[7]. Została ona opracowana dla osób zdrowych przez Instytut Żywności i Żywienia. Warto dążyć do diety opartej przede wszystkim na warzywach i owocach. Taki model żywienia należy wzbogacić o spożycie pełnoziarnistych produktów zbożowych, nabiału, mięsa, ryb, jaj i w mniejszej ilości zdrowych roślinnych tłuszczów – olejów, orzechów i nasion. A o tym, do czego i kiedy potrzebny jest cukier, możesz przeczytać w tym artykule.

Bibliografia

1. M. Piotrowicz i wsp. Zdrowie. PZH. Dostęp online 09.05.2020.
2. J. Górski. PZWL 2010.
3. M. Jarosz i wsp. Normy żywienia dla populacji Polski. Instytut Żywności i Żywienia 2017.
4. E. Rzońca, A. Bień, G. Iwanowicz-Palus. Zaburzenia odżywiania – problem wciąż aktualny. Journal of Education, Health and Sport. 2016;6(12):267-273.
5. M. Olszanecka-Glinianowicz. Depresja – przyczyna czy skutek otyłości? Endokrynol. Otył. Zab. Przem. Mat 2008;4(2):78-85.
6. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2018. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, Via Medica 2018.
7. M. Jarosz i wsp. Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej. Instytut Żywności i Żywienia 2016.

?>