1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Seriale
  4. >
  5. Książki Agathy Christie doczekały się już jakiejś setki ekranizacji, a jednak taki przypadek jak ten nie zdarza się często

Książki Agathy Christie doczekały się już jakiejś setki ekranizacji, a jednak taki przypadek jak ten nie zdarza się często

Dodaj w Google
Dodaj w Google
Kadr z serialu \
Kadr z serialu "Agatha Christie: Tommy i Tuppence"

Odsłuchaj artykuł

Zofia Fabjanowska-Micyk - Książki Agathy Christie doczekały się już jakiejś setki ekranizacji, a jednak taki przypadek jak ten nie zdarza się często

00:00 12:23
15s
0,5 x
15s
Prozę brytyjskiej królowej kryminałów rzadko przenosi się we współczesne realia. Tymczasem serial „Agatha Christie: Tommy i Tuppence” nie tylko powstał, ale i świetnie się go ogląda, bo to jednocześnie opowieść rozgrywająca się tu i teraz, ale też pod wieloma względami dość wierna ekranizacja, bardzo w duchu klasycznych kryminałów. Jak to możliwe? Jak udało się zyskać aprobatę słynących z rygorystycznego podejścia spadkobierców słynnej pisarki? I właściwie dlaczego tak kochamy kryminały? O tym rozmawiamy z pomysłodawczynią i scenarzystką serialu Phoebe Eclair-Powell.

⋯

Proszę akceptuj pliki cookie marketingowe, aby wyświetlić tę zawartość YouTube.

Rozmawia Zofia Fabjanowska

Dlaczego akurat Tommy i Tuppence? Wybór właśnie tej serii to był twój pomysł?

Jakby tu odpowiedzieć, żeby nie minąć się z prawdą [śmiech]? I tak, i nie, bo zbiegły się tu dwie rzeczy. Po pierwsze, firma Agatha Christie Limited [spadkobiercy, którzy zarządzają prawami do spuścizny po pisarce - przyp. red.] szukała nowych pomysłów i inspiracji. Zastanawiano się, którą z postaci dałoby się osadzić w realiach dzisiejszych czasów, która nadawałyby się do tego najlepiej. Tak ikoniczni bohaterowie jak Hercules Poirot czy panna Marple nie wchodzili w grę, natomiast Tommy i Tuppence są pod pewnymi względami wyjątkowi. Ta para detektywów amatorów, on i ona, to jedyne postacie starzejące się wraz z kolejnymi tomami książek, dzięki czemu zawsze wpisują się w epokę, w której toczy się akcja. Wiele wskazywało więc na to, że właśnie oni świetnie sprawdzą się w nowoczesnej adaptacji. I tu w całej historii pojawiam się ja z moim pomysłem na scenariusz - przedstawiłam go Jamesowi Prichardowi [prawnukowi Christie i prezesowi ACL - przyp. red.] na spotkaniu, po którym bardzo szybko zdecydowaliśmy się na współpracę.
Zresztą nadal ściśle współpracujemy. Nie chcę za wiele zdradzać, ale szykuje się jeszcze kilka ekscytujących, odważnych projektów związanych z adaptacją twórczości Agathy Christie. Wygląda na to, że pod tym względem otwiera się zupełnie nowy rozdział.
Kadr z serialu \ Kadr z serialu "Agatha Christie: Tommy i Tuppence"
Rozumiem, że aby w ogóle przymierzać się do kręcenia filmu czy serialu na podstawie prozy pisarki, konieczne trzeba mieć zgodę jej spadkobierców. Czy to oznacza, że musiałaś się trzymać jakiś konkretnych wytycznych?
Miałam ogromną swobodę twórczą, nikt mi niczego nie narzucał. Jestem ogromną fanką Christie i podczas tego pierwszego spotkania chyba nawet nieco zaszokowałam przedstawicieli spadkobierców autorki swoją wiedzą na jej temat. A jednocześnie dzięki temu od razu znaleźliśmy wspólny język z Jamesem, który także ma ogromną wiedzę i wielką miłość do książek prababki. Jest z niej niezwykle dumny i zależy mu na tym, by jej dorobek dotarł także do nowych odbiorców, żeby jej dziedzictwo było wciąż żywe. Sądzę, że to dlatego od razu zapalił się do mojego pomysłu na to, jak przyciągnąć do postaci Tommy’ego i Tuppence zupełnie nową publiczność.
Tak więc miałam absolutną wolność, choć też wiem, że momentami wystawiałam na próbę cierpliwość osób, z którymi się konsultowałam. Szczególnie jeśli chodzi o wulgaryzmy [śmiech]. Trochę ich jednak w naszym serialu jest, ale nie mogło być inaczej, skoro dialogi miały brzmieć współcześnie i naturalnie. Cieszę się, że do tego stopnia mi zaufano, jestem za to wdzięczna. James, jak sądzę, rozumiał, że niezależnie od pewnych modyfikacji, mam zamiar czerpać garściami z oryginalnych książek. Uważam je za genialne, po co więc miałabym psuć coś tak dobrego?
Kadr z serialu \ Kadr z serialu "Agatha Christie: Tommy i Tuppence"
Niezwykłe, że w serialu udało się połączyć współczesne realia z czymś trudnym do opisania, co jednak od razu przywodzi na myśl klasyczne kryminały. Jestem ciekawa, jak udało się uzyskać ten efekt?
To pierwsza współczesna adaptacja twórczości Agathy Christie po angielsku i cały czas mieliśmy z tyłu głowy, że musimy zachować ducha jej dzieł. Chcieliśmy nawiązać do tego, co w nich najbardziej lubimy: do klimatu retro, przytulności, elegancji i wyrafinowania. Słowem, do tej specyficznej atmosfery, którą natychmiast kojarzymy z kryminałami tej autorki. Przyznaję, to nie było łatwe, długo dopracowywaliśmy szczegóły, żeby zachować idealną równowagę między tym, co nowoczesne, a tym, co dawne. Dlatego serial, nawet jeśli wydaje się luźną adaptacją, odwołuje się do mnóstwa wątków obecnych w książkach pisarki. Niekoniecznie tylko w serii o Tommym i Tuppence. Żonglujemy nimi, mieszamy je w różnej kolejności i proporcjach, dodajemy nowe elementy, ale punktem wyjścia są pomysły samej Christie. Weźmy na przykład opowiadanie ze zbioru „Śledztwo na cztery ręce”, którego akcja rozgrywa się na balu kostiumowym, a wątek kryminalny dotyczy - nie wchodząc w szczegóły - dość skomplikowanego trójkąta miłosnego. Wiedzieliśmy, że chcemy zacząć serial właśnie od tej historii. Wyobraziłam więc sobie, jak mogłaby wyglądać współczesna wersja takiego balu. W serialu oglądamy więc wystawne przyjęcie weselne utrzymane w estetyce „Alicji w krainie czarów”. To ono staje się scenerią dla zagadki kryminalnej.
Kadr z serialu \ Kadr z serialu "Agatha Christie: Tommy i Tuppence"
Oglądamy też wiele postaci znanych z książkowych oryginałów. Na przykład inspektor Marriott - w książkach to mężczyzna, u nas Mariott jest kobietą. Z kolei graną przez Imeldę Staunton ciotkę Tommy’ego, Adę pożyczyłam sobie z powieści „Dom nad kanałem”. To niezwykle interesująca bohaterka, choć u Christie to postać poboczna. Pomyślałam: „Świetnie byłoby ją rozbudować, uczynić z niej kogoś, kto wprowadzi tytułową dwójkę w tajniki zawodu, pokaże im, co robić, a jednocześnie może być przecież narratorką całej tej opowieści”. Myślałam dalej i doszłam do wniosku, że ciekawie byłoby, gdyby agencja detektywistyczna z początku należała do ciotki Ady. Niech Tommy odziedziczy ten rodzinny interes, a potem dołączy do niego Tuppence.
Kadr z serialu \ Kadr z serialu "Agatha Christie: Tommy i Tuppence"
Jeśli mówisz, że jesteś ogromną fanką Christie, co masz na myśli? Do jakiego stopnia jesteś zakochana w jej twórczości?
Uważam ją za absolutną królową kryminału. Już jako dziecko i nastolatka miałam na jej punkcie prawdziwą obsesję. Mnie w ogóle ukształtowały kryminały - dorastałam, oglądając ich mnóstwo z moim tatą. To oczywiście nie była tylko Christie. W tamtym czasie w Wielkiej Brytanii szczyty popularności osiągał serial „Morderstwa w Midsomer” [na podstawie powieści Caroline Graham - przyp. red], który, myślę, bardzo wpłynął na moją wyobraźnię. Pamiętam też „Jonathana Creeka” - kolejna kultowa brytyjska seria detektywistyczna, którą w czasach mojego dzieciństwa oglądali praktycznie wszyscy. Można powiedzieć, że wychowałem się na takich historiach, a potem naturalną koleją rzeczy tata podsunął mi książki Agathy Christie i ja z miejsca się w nich zakochałam.
Szczególnym czasem w tym kontekście okazał się lockdown. W trudnych momentach izolacji z powodu pandemii COVID-19 wróciłam do swojej ukochanej autorki, czytając, co mi wpadło w rękę i słuchając jej audiobooków. Wszystkich, jakie kiedykolwiek nagrano. Przypomniałam sobie całego Herkulesa Poirot i pannę Marple, ale odkryłam też historie, jakich wcześniej nie znałam albo zdążyłam o nich zapomnieć: Tommy’ego i Tuppence właśnie, ale też inspektora Battle’a, pułkownika Race’a czy Parkera Pyne’a. Uderzyła mnie myśl, że przecież Agatha Christie stworzyła całą gamę mniej znanych bohaterów, którzy - moim zdaniem - również zasługują na swoje pięć minut. Wiedziałam już wcześniej o istnieniu serii z Tommym i Tuppence, kojarzyłam jakieś ekranizacje, ale uznałam, że jest okazja, by przyjrzeć im się bliżej, dokładniej. Poza tym wydało mi się fascynujące, że o ile w odniesieniu do innych postaci stworzonych przez Christie osadzenie ich w konkretnych realiach historycznych wydaje się kluczowe - jako że są one nierozerwalnie związane ze swoją epoką - o tyle akurat w przypadku Tommy’ego i Tuppence jest trochę inaczej.
Autorka wracała do nich na przestrzeni lat, kontynuując ich przygody przez kolejne dekady. A skoro tak, to może jest jakaś furtka? Jakiś punkt wyjścia do refleksji nad tym, co by było, gdyby Christie mogła pisać dalej. Jak przedstawiłaby te postacie dzisiaj? Jak wyglądałaby ich relacja, krąg przyjaciół czy zagadki, które mieliby do rozwiązania? Ekscytująca perspektywa - sprawić, by twórczość Christie stała się przystępna dla młodszej, szerszej i bardziej zróżnicowanej publiczności.
Kadr z serialu \ Kadr z serialu "Agatha Christie: Tommy i Tuppence"
W oryginale Tommy i Tuppence są małżeństwem, w serialu spotykają się przypadkowo po latach. Kiedyś byli parą, ale dzisiaj sprawa jest, jak to się mówi, skomplikowana…
Zauważ, że podczas gdy Herkules Poirot czy panna Marple działają w pojedynkę, tych dwoje sprawdza się tylko wtedy, gdy są razem: jedno nie istnieje bez drugiego. Dla mnie kluczowe było wprowadzenie do serialu wątku romantycznego, tej niepewności - „będą razem czy nie?” - oraz uczucia, które ich łączy, bo przecież nie sposób nie zauważyć, jak oni na siebie patrzą. Uważam, że to ich znak rozpoznawczy. A także to, że są o wiele bardziej lekkomyślni i skłonni do przygód od ikonicznych postaci u Christie. Zależało mi na podkreśleniu awanturniczego charakteru ich przygód i autentycznej radości, jaka im towarzyszy podczas rozwiązywania kryminalnych zagadek.
Kadr z serialu \ Kadr z serialu "Agatha Christie: Tommy i Tuppence"
Josh Dylan i Antonia Thomas w głównych rolach to bardzo dobry wybór, widać między nimi chemię. No i Imelda Staunton, dla niej także warto oglądać tę produkcję. Od początku było wiadomo że zagra ciotkę Adę?
Faktycznie dość wcześnie ustaliliśmy, że w tej roli chcemy obsadzić tę damę brytyjskiej sceny. Choć szczerze mówiąc, kiedy po raz pierwszy padło nazwisko Staunton, pomyślałam, że to mrzonka. Że jest zbyt sławna, żeby się zgodzić. A jednak Imelda powiedziała „tak”. Jednym z powodów było, jak sądzę, to, że zależy jej na wspieraniu kobiet w telewizji i bardzo ucieszył ją fakt, że za produkcję serialu odpowiada kobieta. Poza tym sama wspominała, że ​​chciałaby wreszcie zagrać postać pełną blichtru, no a my przyszliśmy do niej z pomysłem na bohaterkę, która jest nie tylko piekielnie błyskotliwa, ale i spędza swoją detektywistyczną emeryturę w niezwykle luksusowych warunkach, popijając martini [śmiech].
Kadr z serialu \ Kadr z serialu "Agatha Christie: Tommy i Tuppence"
Czy dzieci w Wielkiej Brytanii nadal wychowują się na Herkulesie Poirocie czy pannie Marple?
Myślałam, że już nie, a potem córeczka znajomych zapytała mnie o Agathę Christie [śmiech]. Co w sumie nie powinno dziwić, biorąc pod uwagę listy bestsellerów literatury młodzieżowej young adult. Kryminały cieszą się obecnie niebywałą popularnością.
Nie wiem jak jest z chłopakami, ale wiem, że młode dziewczyny zawsze lubiły tego typu zagadki - takie przyjemne, odrobinę mroczne łamigłówki. A skoro Agatha Christie jest prekursorką tego gatunku, oczywiste jest, że zawsze znajdzie się dla niej miejsce.
Kadr z serialu \ Kadr z serialu "Agatha Christie: Tommy i Tuppence"
I tu dochodzimy do pytania, dlaczego my w ogóle tak kochamy kryminały? Skąd popularność i uwielbienie dla tego gatunku? W sumie to niebywałe, że tak wiele z nas chce wciąż wracań do historii opartych na tak skądinąd nieprzyjemnym wątku, jakim jest morderstwo…
Mnie samej trudno wyjaśnić, czemu na przykład uwielbiam podcasty typu true crime, skoro mnie jednocześnie przerażają. Podejrzewam, że chodzi o jakąś potrzebę oczyszczenia, konfrontacji z naszymi największymi lękami. W przypadku bardziej rozrywkowych kryminalnych historii może chodzić o pragnienie, żeby sprawa została rozwiązana. Skoro w prawdziwym świecie tak rzadko mamy poczucie, że sprawiedliwości stało się zadość, to przynajmniej w świecie kryminałów „dobrzy” wygrywają. Detektyw chwyta złoczyńcę i wszystko się zgrabnie domyka. Może się mylę, ale wydaje mi się, że właśnie w ten sposób próbujemy zaprowadzić porządek w chaosie otaczającej nas rzeczywistości.
Phoebe Eclair-Powell Phoebe Eclair-Powell
Serial „Agatha Christie: Tommy i Tuppence” można oglądać od 24 listopada w każdy wtorek w BBC First o godz. 21:00 oraz w serwisie BBC Player od godz. 22:00.
Share on Facebook Send on Messenger Share by email

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE