Po sukcesie w Amsterdamie i Atenach wystawa „Tilda Swinton – Ongoing” po raz pierwszy trafi do Polski. Od 18 września będzie można oglądać ją w Instytucie Przemysłów Kreatywnych w Warszawie. To kolejny etap współpracy szkockiej aktorki i artystki z Malta Festival, rozpoczętej ubiegłorocznym performansem zaprezentowanym w Poznaniu – „Embodying Pasolini” zrealizowanym wspólnie z Olivierem Saillardem.
Tilda Swinton, laureatka Oscara, nagrody BAFTA i wielu prestiżowych wyróżnień filmowych, od ponad czterech dekad pozostaje jedną z najbardziej wyrazistych postaci współczesnego kina. Po studiach na Uniwersytecie Cambridge i krótkim epizodzie w teatrze, m.in. w Royal Shakespeare Company, związała się z Derekiem Jarmanem, co otworzyło jej drogę do świata filmu. W swojej karierze współpracowała z twórcami takimi jak Wes Anderson, Pedro Almodóvar, Jim Jarmusch, Luca Guadagnino, Joanna Hogg, Sally Potter czy Lynne Ramsay.
Więcej niż retrospektywa
Tilda Swinton – Ongoing nie jest klasyczną retrospektywą ani biograficzną opowieścią o artystce. To wystawa poświęcona twórczym relacjom, współpracy i wzajemnym inspiracjom. Jej punktem wyjścia jest przekonanie, że sztuka rodzi się ze spotkania, dialogu i wspólnego działania.
Archiwalne materiały zestawiono z nowymi pracami przygotowanymi specjalnie na potrzeby projektu. Sam tytuł Ongoing podkreśla, że proces twórczy nie kończy się wraz z premierą filmu czy zamknięciem wystawy, lecz trwa i rozwija się dzięki kolejnym spotkaniom oraz współpracom.
– Nigdy nie chciałam tworzyć retrospektywy – wyjaśnia Tilda Swinton. – Interesuje mnie proces, który wciąż trwa. „Ongoing” to próba ukazania twórczych relacji, które kształtowały – i nadal kształtują – moje życie od ponad 40 lat: rozmów, przyjaźni i wspólnych działań, z których rodzą się filmy i projekty. Dlatego szczególnie cieszę się, że wystawa trafia do Polski – kraju o niezwykłej historii kina i twórczej odwagi, którego kultura od pokoleń inspiruje artystów na całym świecie.
Co zobaczymy na wystawie?
Choć Swinton pozostaje centralną postacią wystawy, równie ważne miejsce zajmują artyści, z którymi przez lata współtworzyła filmy, performanse i projekty artystyczne. Wśród nich są m.in. Pedro Almodóvar, Luca Guadagnino, Joanna Hogg, Derek Jarman, Jim Jarmusch, Olivier Saillard, Tim Walker, Sandro Kopp i Apichatpong Weerasethakul. Każdy z nich wnosi do ekspozycji własną perspektywę, pokazując kino jako przestrzeń dialogu, przyjaźni i wspólnego poszukiwania nowych form wyrazu.
Na wystawie zobaczyć będzie można filmy, fotografie, instalacje, obiekty, materiały archiwalne oraz dzieła stworzone specjalnie na potrzeby projektu. Zwiedzający obejrzą m.in. nową instalację Joanny Hogg Flat 19, filmową pracę Phantoms Apichatponga Weerasethakula, Camaraderie Luki Guadagnina, instalację modową Oliviera Saillarda A Biographical Wardrobe („Biograficzna garderoba”), a także prezentację poświęconą legendarnemu performansowi The Maybe – jednemu z najważniejszych projektów w dorobku Tildy.
Siła twórczej współpracy
Tematy obecne w Ongoing – wspólnotowość, przyjaźń, troska, pamięć, twórcza niezależność i kobieca perspektywa – od lat są bliskie programowi Malta Festival. Warszawska prezentacja wystawy stanowi naturalną kontynuację działań festiwalu, który konsekwentnie tworzy przestrzeń dla międzynarodowych projektów przekraczających granice między różnymi dziedzinami sztuki.
– Są projekty, które wykraczają poza granice jednej dyscypliny i jednego miejsca – mówi Dominika Kulczyk, mecenaska Malta Festival. – „Tilda Swinton – Ongoing” jest właśnie takim przedsięwzięciem. Opowiada o współpracy jako wartości zarówno w sztuce, jak i w życiu – o relacjach, które z czasem stają się źródłem odwagi, wyobraźni i nowych idei.
Ongoing wyróżnia się także skalą i koncepcją. To jedna z nielicznych tak rozbudowanych wystaw poświęconych performerce i artystce filmowej, zbudowana nie wokół chronologii kariery, lecz sieci twórczych relacji i współautorstwa. Zamiast klasycznej biografii proponuje opowieść o samym procesie tworzenia i spotkaniach, z których rodziły się filmy, performanse oraz dzieła sztuki.
Nowa przestrzeń dla sztuki
Warszawska odsłona wystawy zostanie pokazana w postindustrialnej siedzibie Instytutu Przemysłów Kreatywnych, mieszczącej się w dawnej drukarni Polskiej Agencji Prasowej. Będzie to pierwsze wydarzenie tej skali organizowane w tym miejscu.
W przeciwieństwie do prezentacji w Amsterdamie i Atenach, które odbywały się w przystosowanych obiektach wystawienniczych, warszawska edycja powstaje w całkowicie nowej aranżacji przygotowanej dla surowego, industrialnego wnętrza. Adaptację ekspozycji na powierzchni około 1000 metrów kwadratowych opracował wielokrotnie nagradzany architekt Maciej Siuda.
Wystawa „Tilda Swinton – Ongoing” będzie dostępna dla zwiedzających od 18 września 2026 roku do 17 stycznia 2027 roku w przestrzeni Instytutu Przemysłów Kreatywnych przy ul. Mińskiej 65 w Warszawie.
Organizatorem wystawy „Tilda Swinton – Ongoing” jest Malta Festival – jeden z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych festiwali kulturalnych w Polsce, którego mecenaską jest Dominika Kulczyk.