1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Seriale
  4. >
  5. Imię ponad wszystko. Trauma, zdrada, upadek i nowa nadzieja w trzecim i ostatnim sezonie „Cesarzowej Sisi”

Imię ponad wszystko. Trauma, zdrada, upadek i nowa nadzieja w trzecim i ostatnim sezonie „Cesarzowej Sisi”

Dodaj w Google
Dodaj w Google
Kadr z serialu „Cesarzowa Sisi” (Fot. materiały prasowe)
Kadr z serialu „Cesarzowa Sisi” (Fot. materiały prasowe)
Podobizna cesarzowej Sisi, z diamentowymi gwiazdami we włosach, w ściągniętej w talii balowej sukni, zerka na nas z pudełek czekoladek, pocztówek i magnesów. Franz Xaver Winterhalter namalował go w 1865 roku, ale równolegle stworzył inny portret monarchini. Z rozwianym włosem, w negliżu, przeznaczony dla oczu cesarza Franciszka. Ten drugi wizerunek cesarzowej – intymny, kameralny – przypomina, że koronowane głowy, którym przypisywano cechy boskie byli ostatecznie tylko ludźmi. Tak samo działa serial „Cesarzowa Sisi”. Produkcja Netflixa, której trzeci i ostatni sezon właśnie pojawił się na platformie, jest współczesną, luźno opartą na faktach fantazją, jednak pozostaje zaskakująco przyziemna. Zamiast lukrować prawdę, skupia się na odkrywaniu ludzkiego wymiaru, od którego dystansował przepych Schönbrunnu.

Twórczyni niemieckiego odpowiednika „The Crown”, Katharina Eyssen, z dużym oporem podjęła się przeniesienia na ekran losów najsłynniejszej cesarzowej w historii. Sisi została już przemielona przez popkulturę tyle razy, że kolejny przesłodzony wizerunek podkreślający zamiłowanie do mody, pielęgnacji i odchudzania nie był nam potrzebny. Trylogia filmowa z lat 50., z Romy Schneider w roli monarchini, wystarczająco utrwaliła romantyczną legendę, którą owiany jest związek Elżbiety z Franciszkiem Józefem. Jedynym rozsądnym rozwiązaniem była rezygnacja z baśni na rzecz mrocznego szekspirowskiego dramatu.

Kadr z serialu „Cesarzowa Sisi” (Fot. materiały prasowe) Kadr z serialu „Cesarzowa Sisi” (Fot. materiały prasowe)

Kiedy „Cesarzowa Sisi” zadebiutowała na Netflixie w 2022 roku, okazało się, że blisko jej raczej do mroku „Sukcesji”. O taką interpretację losów austriackiego rodu aż się zresztą prosiło. W potężnej dynastii Habsburgów, podobnie jak u Royów, wątki polityczne i rodzinne były nierozerwalnie i tragicznie związane, a strach przed utratą wpływów napędzał bezwzględną dynamikę pałacu. Do miejsca, gdzie dziedzictwo jest wartością nadrzędną trafia dziewczyna, która kieruje się przede wszystkim własną namiętnością. Wychowywana bez ciężaru oczekiwań Elżbieta zostaje nagle zamknięta w ciasnej klatce dworskich obyczajów. Na więzienie zgadza się dobrowolnie, w imię miłości. Ale uczucie do Franciszka szybko zostaje wystawione na próbę.

„Czy to nie przesada?” – pyta Sisi swojej teściowej, gdy ta oznajmia jej, że cesarzowa nie może założyć dwa razy tej samej pary butów. Po jednym użyciu są wyrzucane. „To jest Schönbrunn” – rzuca arcyksiężna. W świecie rządzonym przez mężczyzn, osią serialu jest konflikt dwóch kobiet. Podczas, gdy Elżbieta (Devrim Lingnau) pragnie zmniejszyć dystans między władzą, a poddanymi, rządzić nowocześnie, kierować się sercem, Zofia Wittelsbach (Melika Foroutan) – przynajmniej oficjalnie – twardo trzyma się zasad narzuconych stulecia wcześniej. Ta pierwsza jest symbolem nowej ery, ta druga opoką, która zapewnia ciągłość imperium. Łatwo oceniać arcyksiężną jako „konserwę”, sympatyzować z młodą i empatyczną Sisi, prawda jest jednak taka, że swoje zadanie wykonuje, jak potrafi najlepiej. Zofia dla korony poświęciła wszystko, pałac wiedeński jest gotowa zasłonić własną piersią, woli wysłać ukochanego syna na wojnę niż oddać chociaż centymetr swojego mocarstwa rozciągniętego od północnych Włoch po wschodnie Karpaty. Tego samego oczekuje od synowej. Serial nie stawia pytania, która z nich ma rację, ale czy tak ogromna władza powinna kiedykolwiek trafić w ręce jednej rodziny.

Kadr z serialu „Cesarzowa Sisi” (Fot. materiały prasowe) Kadr z serialu „Cesarzowa Sisi” (Fot. materiały prasowe)

Równolegle na dworze rozgrywa się rywalizacja braterska. Korona, o którą Franciszek Józef (Philip Froissant) nigdy nie prosił jest obiektem zazdrości jego młodszego, porywczego brata, Maksymiliana (Philip Froissant). Drugi syn Zofii w sekrecie wymyka się do sali tronowej, by zasiadać na najważniejszym krześle w państwie. Knuje i mąci, by wyeliminować swojego kochającego brata. Jednak także i on nie jest po prostu groteskowym czarnym charakterem, a człowiekiem skomplikowanym, rozpaczliwie potrzebującym miłości. Skoro nie otrzymał jej od matki, chce ją dostać od poddanych. Walka braci również nie jest tu zabiegiem po prostu napędzającym melodramat, a zobrazowaniem odwiecznego konfliktu między ambicją, a odpowiedzialnością.

Trzeci sezon „Cesarzowej Sisi” kulminuje napięcia budowane od początku serii i każe bohaterom skonfrontować się z konsekwencjami ich wyborów. Franciszek Józef ogląda rzeź swoich ludzi na froncie włoskim i po raz pierwszy zadaje sobie pytanie, czy imperialistyczne zapędy jego rodziny są warte śmierci tysięcy ludzi. Twórczyni serialu nie traktuje traumy władcy ulgowo, a funduje mu solidne PTSD, które odbija się także na jego relacji z ukochaną żoną.

Elżbieta ucieka przed niestabilnym emocjonalnie, zdradzającym mężem i przytłaczającym obowiązkiem władzy do letniej rezydencji na wyspie Korfu. Ale szybko odkrywa, że niezobowiązująca atmosfera i kąpiele w morzu już jej nie wystarczają. Sisi nie ugięła się pod presją Schönbrunnu, ale ten i tak ją zmienił. Wyprostował, narzucił dyscyplinę, która objawia się nie tylko w ciasto sznurowanym gorsecie, ale przede wszystkim w głębokiej trosce o los kraju. Wielką misją cesarzowej staje się wsparcie Węgrów w dążeniach do praw konstytucyjnych i autonomii. Płomienny romans Elżbiety z węgierskim hrabią Gyulą Andrássym (Dejan Bućin) staje się zapowiedzią politycznej unii Austrii i Węgier.

Kadr z serialu „Cesarzowa Sisi” (Fot. materiały prasowe) Kadr z serialu „Cesarzowa Sisi” (Fot. materiały prasowe)

Zofia musi pogodzić się z faktem, że w pielęgnowanym przez nią systemie zachodzą zmiany i że czasy jej wpływów jako szarej eminencji dobiegły końca. Najtrudniej przychodzi jej jednak przełknięcie faktu, że zawiodła jako matka. Namawiany przez żonę Marię Charlottę, Maksymilian kończy z bezczynnością i jedzie do Meksyku objąć cesarski tron i udowodnić swoją wartość. Na miejscu zamiast utopii spotyka się jednak z wrogimi rebeliantami wspierającymi prezydenta Benito Juáreza. Ostatecznie to on okazuje się bohaterem niezdolnym do zerwania z narzuconym mu tragicznym przeznaczeniem.

Historię Habsburgów spokojnie można by ciągnąć, podobnie jak „The Crown”, przez 6 sezonów. Opowiedzieć o dramatycznym końcu Elżbiety zamordowanej w zamachu w Genewie, o stopniowej utracie wpływów przez Franciszka Józefa. O upadku Habsburgów, którym groziła arcyksiężna Zofia, od momentu, gdy Sisi przekroczyła bramy jej pałacu. Jednak doceniam to, że Katharina Eyssen domknęła swoją opowieść w trzech aktach. Cenię także moment, w którym zdecydowała się zostawić swoich bohaterów w spokoju. Triumf autonomii nad imperializmem jest przesłaniem, którego w dzisiejszych czasach szczególnie potrzebujemy.

Share on Facebook Send on Messenger Share by email

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE