Twoje dni w mgnieniu oka zamieniają się w miesiące i lata? Sposób, w jaki odczuwasz upływ czasu, ma wiele wspólnego z twoim stylem życia i codzienną uważnością. To nie czas ci ucieka – to ty gonisz za szybko, przez co wszystko wokół ciebie również przyspiesza. Nic dziwnego, że gdy kładziesz się wieczorem do łóżka masz wrażenie, że dzień zleciał ci nie wiadomo kiedy. Dzieje się tak, bo nie żyjesz tu i teraz, tylko cały czas przebywasz w swojej głowie myśląc o tym, co będzie. Swoją cegiełkę do tej układanki dodaje współczesne zjawisko przebodźcowania, które tylko podkręca tempo życia.
Zgodnie z psychologicznym ujęciem percepcji czasu, zależy ona od naszych subiektywnych odczuć i kształtowana jest m.in. na podstawie oceny przeszłych doświadczeń oraz naszych myśli o przyszłości. Ale jak dowodzą najnowsze badania naukowe, znaczenie ma też sposób, w jaki zapisujemy w swoim umyśle wspomnienia. Naukowcy ze Stanford University i University College London wysnuli teorię, że po 2000. roku zaczęliśmy inaczej odczuwać upływ czasu – w ostatnich 25 latach czas gwałtownie przyspieszył. Winne są powszechne przebodźcowanie, multitasking i chroniczny nadmiar informacji, których konsumujemy o wiele więcej niż dawne pokolenia.
Jaki zachodzi tu mechanizm? Duża ilość codziennych bodźców utrudnia nam tworzenie tzw. wspomnień głębokich, które są jak kotwice pomagające osadzać konkretne dni i lata w pamięci. Zalewanie mózgu informacyjną papką skutkuje tym, że ważne wydarzenia, które mogłyby być naszymi markerami pamięci, giną w natłoku milionów skrawków myśli oraz wrażeń. Przeciążony umysł nie rejestruje szczegółów zdarzeń, lecz „skacze” od jednego do drugiego – a ponieważ każde jest powtarzalne i powierzchowne (jak filmiki, które scrollujemy), to niemal od razu wypada nam z głowy. W efekcie nasz subiektywny upływ czasu przyspiesza, zaś każdy dzień wydaje się pusty i krótki.
Psychologowie i neurobiolodzy zauważają, że aby spowolnić upływ czasu, musimy działać wbrew współczesnemu trendowi do przyspieszania każdej czynności i wykonywać je z większą uwagą oraz zaangażowaniem. To jedyny sposób, aby zwiększyć jakość naszej percepcji i „gęstość doświadczeń” generujących głębokie wspomnienia. Modny trening mindfullnes ma tu swoje zastosowanie – najważniejsze jest bowiem to, by skupić się na tu i teraz, zamiast „ślizgać się” po powierzchni rzeczywistości.
Oto kilka praktycznych wskazówek, jak wykształcić w sobie nawyk bardziej uważnego funkcjonowania na co dzień.
1. Unikaj multitaskingu
Rób tylko jedną rzecz naraz, bez przełączania się między kartami w przeglądarce i bez ciągłego zerkania na telefon. Gdy skupiamy się na jednej czynności, mózg rejestruje więcej szczegółów i ma co „kontemplować”, a to rozciąga naszą percepcję czasu.
2. Dziel dzień na segmenty
Na przykład: spacer rano, praca w blokach między 9-12 i 13-17, kawa o konkretnej godzinie, trening wieczorem. Wymyśl swoje małe, codzienne rytuały i się ich trzymaj. Tak ustrukturyzowany dzień wydaje się dłuższy. Z kolei brak ram czasowych powoduje, że przypadkowe czynności wydają się zlewać w jedną szarą plamę.
3. Ogranicz scrollowanie i powiadomienia w telefonie do minimum
Scrollowanie oraz ciągłe odbieranie powiadomień powodują nagłe skoki dopaminy. Mózg domaga się jej coraz więcej, a ty zamiast na teraźniejszej chwili, skupiasz się tylko na tym, by dostarczyć sobie kolejnego „kopa”. Choć to porównanie jest brutalne, to jesteś trochę jak narkoman, który stale poszukuje kolejnych dawek – i przez to zapomina o otaczającym go świecie.
4. Zrywaj ze schematami
Broń się przed rutyną i powtarzalnością. Od czasu do czasu przejdź się do pracy inną drogą, idź do nowej restauracji, zamiast jeść cały czas w tej samej, odwiedzaj nieznane ci dotąd miejsca, podróżuj. Każda zmiana wymaga od twojego mózgu adaptacji do nowych warunków, co skutkuje wyostrzeniem zmysłów i większą intensywnością wrażeń. Tak tworzą się głębokie wspomnienia.
5. Medytuj
Każdego dnia poświęć 5-10 minut na reset i wyciszenie. Przez ten czas skupiaj się jedynie na swoim oddechu, na odczuciach w ciele czy otaczających cię dźwiękach. Nie musisz medytować w bezruchu – możesz robić to na spacerze albo podczas jedzenia. Najważniejsze, abyś w takiej chwili maksymalnie skupiła się na jednej czynności i badała uważnie, jakie odczucia czy emocje rodzą się w twoim ciele.
6. Zwolnij
Codzienne czynności wykonuj wolniej i dokładniej. Ułóż swój plan dnia tak, abyś nie musiała się spieszyć i każdą chwilę przeżywała z większą świadomością.
7. Prowadź dziennik
Pod koniec dnia notuj, co z niego zapamiętałaś. Co wywołało w tobie najwięcej emocji? Jaka chwila szczególnie zapadła ci w pamięć? Odtwarzanie minionych zdarzeń w głowie i zapisywanie ich szczegółów pozwala na ich pełniejsze doświadczenie. To trochę tak, jakbyś momenty z danego dnia przeżywała podwójnie.
8. Ucz się nowych rzeczy
Nigdy nie jest za późno, aby odkrywać kolejne pasje i doskonalić się w nowych dziedzinach. Wkładanie wysiłku w naukę nowych umiejętności oraz pełne skupianie się na nich powoduje, że czas magicznie się rozciąga.
9. Praktykuj uważność tu i teraz
Zamiast od rana do nocy ścigać się z czasem, w losowym momencie dnia, celowo i świadomie, zatrzymaj się. Odłóż telefon i pozbądź się wszelkich innych rozpraszaczy. Sprawdź, jaki kształt przybrały dziś chmury, zerknij na drzewa i poszukaj pierwszych rozwijających się listków, otwórz okno i wsłuchaj się w śpiew ptaków. Dotknij faktury krzesła, na którym siedzisz, poczuj w pełni smak kawy, którą pijesz, poobserwuj przez chwilę ludzi. Celebrując z pozoru zwyczajne chwile tak naprawdę dotykasz esencji życia i w pełni je kosztujesz. Doceń fakt, że możesz to robić bez przeszkód i delektować się danym ci czasem.