Naukowcy z uniwersytetu medycznego w Waszyngtonie ustalili, że współczesne pokolenia młodych ludzi osiągają wyższy wiek biologiczny niż ich rodzice i dziadkowie – mimo że mają tyle samo lat w metryce. To zaskakujące zjawisko może częściowo tłumaczyć, dlaczego nowotwory coraz częściej diagnozuje się u ludzi przed 55. rokiem życia.
Jakiś czas temu cały internet próbował odpowiedzieć na pytanie: dlaczego osoby z pokolenia Z wyglądają staro? Reelsy i tiktoki na ten temat notowały olbrzymie zasięgi, a internauci w komentarzach prześcigali się w podawaniu możliwych przyczyn. Wśród nich najczęściej wymieniano złą dietę, za dużo makijażu czy codzienny stres.
Co więcej, w mediach nie brakuje doniesień o rosnącej liczbie przypadków raka właśnie u młodych ludzi. Ten fakt także można powiązać z przyspieszonym starzeniem, ponieważ nowotwory rozwijają się w wyniku stopniowego uszkadzania się DNA komórek organizmu.
Okazuje się, że potoczne obserwacje ludzi znalazły odzwierciedlenie w wynikach najnowszych badań naukowych opublikowanych w piśmie „Nature Medicine”. Przeprowadzili je naukowcy z Washington University School of Medicine w St. Louis pod kierownictwem epidemiolożki molekularnej dr Yin Cao.
Pierwotnym celem badania było sprawdzenie, czy ryzyko zachorowania na nowotwory zależy bardziej od wieku biologicznego organizmu niż od liczby przeżytych lat. Aby to rozstrzygnąć, naukowcy przeanalizowali dane zdrowotne osób pochodzące z dwóch ogromnych projektów naukowych: brytyjskiego UK Biobank, który obejmuje 154 169 dorosłych, a także amerykańskiego programu All of Us Research, w którym przeanalizowano informacje o 10 262 pacjentach. Następnie badacze zaczęli porównywać dane od osób urodzonych w różnych dekadach. Za pomocą markerów krwi ustalono ich wiek biologiczny i dla każdej grupy wyznaczono age gap, czyli różnicę między wiekiem biologicznym a metrykalnym. Im większa dodatnia wartość tego wskaźnika, tym organizm wydaje się biologicznie starszy, niż sugeruje data urodzenia.
Rezultaty okazały się zaskakujące. W Wielkiej Brytanii osoby urodzone między 1965 a 1974 rokiem miały o 23 proc. wyższy wskaźnik age gap niż osoby urodzone w latach 1950–1954, gdy porównywano je w tym samym wieku.
Jeszcze większą różnicę zaobserwowano w Stanach Zjednoczonych. Uczestnicy urodzeni w latach 1990–1999 osiągali o 92 proc. wyższy standaryzowany wskaźnik age gap niż osoby urodzone w latach 1965–1969.
Zdaniem autorów oznacza to, że kolejne pokolenia są biologicznie starsze niż ich poprzednicy w analogicznym wieku.
Naukowcy sprawdzili również, czy wyższy wiek biologiczny przekłada się na ryzyko zachorowania na nowotwory przed ukończeniem 55 lat. Okazało się, że tak. Każdy wzrost wskaźnika age gap o jedno odchylenie standardowe wiązał się z 8-procentowym wzrostem ryzyka wystąpienia nowotworu we wczesnym wieku.
Najsilniejszy związek zaobserwowano w przypadku raka płuca – tutaj ryzyko rosło aż o 57 procent. Wyższe prawdopodobieństwo dotyczyło również nowotworów układu pokarmowego oraz trzonu macicy.
Co ważne, zależność utrzymywała się nawet po uwzględnieniu innych czynników ryzyka, takich jak palenie papierosów.
Na razie naukowcy nie potrafią wskazać jednej przyczyny tego niepokojącego zjawiska. Jak zaznacza dr Yin Cao, potrzebne są dalsze badania – choć uczeni mają pewne przypuszczenia. Ich zdaniem wpływ na przyspieszone starzenie może mieć jednocześnie wiele czynników, których skutki kumulują się przez całe życie – od sposobu odżywiania i uprawiania aktywności fizycznej, przez jakość snu, aż po zanieczyszczenie środowiska.
Jak więc zmniejszyć ryzyko raka u siebie i swoich dzieci? Zalecenia ekspertów pozostają niezmienne. Według dr Yin Cao najsilniejsze dowody naukowe przemawiają za utrzymywaniem prawidłowej masy ciała, regularną aktywnością fizyczną, zdrową dietą, odpowiednią ilością snu, unikaniem palenia tytoniu oraz ograniczaniem spożycia alkoholu. To właśnie te działania najskuteczniej wspierają zdrowe starzenie organizmu i mogą zmniejszać ryzyko wielu chorób, w tym nowotworów.