W tym przypadku zagadka kryminalna staje się punktem wyjścia do znacznie bardziej niepokojącej opowieści – o małżeństwie, kłamstwach i rolach, które przyjmujemy, by stworzyć określony obraz siebie. Gillian Flynn stworzyła wciągający thriller psychologiczny, który ponad dekadę po premierze wciąż budzi emocje. Książka właśnie trafiła na pierwsze miejsce rankingu najlepszych thrillerów XXI wieku według „The New York Timesa”.
„Zaginiona dziewczyna” („Gone Girl”) Gillian Flynn ukazała się w 2012 roku i szybko stała się globalnym hitem. Powieść trafiła na pierwsze miejsce listy bestsellerów „The New York Times”, a dwa lata później doczekała się głośnej ekranizacji w reżyserii Davida Finchera. W filmie, do którego scenariusz napisała sama Flynn, wystąpili Ben Affleck i Rosamund Pike.
Co więcej, można powiedzieć, że po sukcesie książki określenie „thriller w stylu »Zaginionej dziewczyny«” zaczęło funkcjonować jako skrót dla dusznych, trzymających w napięciu historii, w których kryminalna intryga splata się ze skomplikowanymi relacjami i bohaterami, którym trudno w pełni zaufać.
Teraz zaś status „Zaginionej dziewczyny” jeszcze się umocnił – książka zajęła pierwsze miejsce w rankingu 50 najlepszych thrillerów XXI wieku, przygotowanym przez „The New York Timesa”. Przypomnijmy, o czym jest książka, która na dobre zmieniła oblicze współczesnego thrillera psychologicznego.
Czytaj także: 5 najlepszych książek z gatunku domestic thriller, które mrożą krew w żyłach
W piątą rocznicę ślubu Amy Dunne znika bez śladu z domu w North Carthage w stanie Missouri. Okoliczności zaginięcia szybko kierują uwagę policji i mediów na jej męża, Nicka – mężczyznę, który przed kamerami nie potrafi zdobyć się na emocje, jakich oczekuje się od zrozpaczonego partnera. Czy rzeczywiście jest niewinnym mężem, za którego chce uchodzić? Wraz z siostrą Margo próbuje udowodnić swoją niewinność. Jeśli jednak Nick nie stoi za zniknięciem żony, gdzie podziała się Amy?
Flynn prowadzi historię dwoma przeplatającymi się głosami. Nick opowiada o teraźniejszości: śledztwie, rosnącej presji mediów i małżeństwie, które z zewnątrz mogło wydawać się niemal idealne. Amy przemawia natomiast poprzez zapiski z dziennika, wracając do początków ich związku w Nowym Jorku – czasu, gdy ich relacja przypominała spełnienie romantycznego marzenia.
Z czasem ten obraz zaczyna się jednak rozpadać. Kryzys finansowy, utrata pracy, przeprowadzka na prowincję i rozczarowanie wspólnym życiem odsłaniają kolejne pęknięcia w związku. To, co początkowo wyglądało jak historia miłości, coraz bardziej przypomina pojedynek dwojga ludzi, którzy mają własne wersje wspólnej przeszłości. I właśnie tutaj „Zaginiona dziewczyna” wykracza poza klasyczną kryminalną zagadkę. Flynn pyta nie tylko o to, co stało się z Amy, lecz także o to, jak dobrze znamy osobę, z którą dzielimy życie.
Czytaj także: Książki, które wciągają już od pierwszej strony. Te 5 tytułów uwodzi klimatem od samego początku
Siłą powieści jest przede wszystkim nieustanne poczucie niepewności. Czytelnik dostaje dwie wersje tej samej historii, ale żadna nie może być traktowana jako całkowicie wiarygodna. Flynn umiejętnie manipuluje perspektywą, dawkuje informacje i sprawia, że kolejne fragmenty historii zmuszają do ponownego przemyślenia tego, co wydawało się już oczywiste.
„Zaginiona dziewczyna” wykorzystuje wszystkie najważniejsze narzędzia thrillera – tajemnicę, podejrzanych, fałszywe tropy i zwroty akcji – ale nie zatrzymuje się na poziomie czystej gatunkowej rozrywki. Kryminalna intryga staje się pretekstem do pokazania rozpadu związku, zawiedzionych ambicji i walki o kontrolę nad własnym wizerunkiem. Flynn przygląda się też temu, jak łatwo społeczeństwo i media tworzą własną wersję wydarzeń. Nick zostaje osądzony nie tylko na podstawie faktów, ale również tego, jak wygląda, jak mówi i jak zachowuje się przed kamerami. Autorka pokazuje, jak szybko prywatna tragedia może zamienić się w publiczny spektakl, a człowiek – w bohatera lub czarny charakter historii, którą inni napisali za niego.
Flynn stworzyła więc thriller, który działa na kilku poziomach. Można czytać go jako pełną zwrotów akcji historię zaginięcia, ale równie dobrze jako gorzką opowieść o małżeństwie, potrzebie dominacji i rozdźwięku między tym, kim jesteśmy, a tym, za kogo chcemy uchodzić. To właśnie ta wielowarstwowość sprawiła, że „Zaginiona dziewczyna” nie przepadła w gąszczu innych bestsellerów. Ponad dekadę po premierze nadal pozostaje jednym z najważniejszych współczesnych thrillerów – a wybór „The New York Times” tylko przypomina, jak mocno powieść Gillian Flynn wpłynęła na cały gatunek.