O Ewie Juszkiewicz, absolwentce gdańskiej ASP, zrobiło się głośno w 2022 roku, gdy w nowojorskim domu akcyjnym Christie’s za jej obraz „Portrait of a lady (after Louis Leopold Boilly)” zapłacono ponad 1,25 mln dolarów. Rok później jej obraz „Bez tytułu (za Adolfem Ulrikiem Wertmüller)” wylicytowano za 2,3 miliona złotych, stając się tym samym najdrożej sprzedanym dziełem polskiego żyjącego artysty. Teraz, w Rzymie, możemy zobaczyć jej prace w absolutnie niezwykłym kontekście – zestawione z najpiękniejszymi kreacjami, jakie stworzył nieżyjący już Valentino Garavani, jeden z ostatnich wielkich Mistrzów haute couture.
Wystawa „AURA. Valentino Garavani – Ewa Juszkiewicz”, będąca swoistym dialogiem sztuki haute couture, która wyszła spod ręki Valentino Garavaniego z malarstwem Ewy Juszkiewicz, opowiada o pięknie, które nie pozostaje nieruchome: zmienia kształt, wymyka się przyzwyczajeniom i otwiera nowe sposoby patrzenia.
Są obrazy, które zatrzymują spojrzenie, i kreacje, które potrafią zmienić sposób, w jaki postrzegamy sylwetkę. Wystawa „AURA. Valentino Garavani – Ewa Juszkiewicz” spotyka te dwa światy, pokazując, że moda i malarstwo mogą mówić wspólnym językiem: koloru, materii, formy i przemiany.
W PM23, przestrzeni kulturalnej Fondazione Valentino Garavani e Giancarlo Giammetti przy Piazza Mignanelli, zestawiono 38 sukien wybranych z archiwum domu mody Valentino oraz 26 obrazów polskiej artystki Ewy Juszkiewicz. Nie jest to jedynie spotkanie garderoby z galerią malarstwa. To opowieść o tym, jak dobrze znane kody estetyczne można przekształcić, by zobaczyć je na nowo.
Dla Valentino kobieca sylwetka zawsze była punktem centralnym. Kolor, faktura tkaniny, objętość i ruch służyły temu, by wydobyć indywidualną obecność kobiety. W jego projektach elegancja nie sprowadza się do dekoracji — staje się sposobem budowania charakteru i podkreślania osobowości.
Ewa Juszkiewicz prowadzi podobną grę z przyzwyczajeniami widza, choć posługuje się innym medium. Artystka sięga po tradycję europejskiego portretu kobiecego, po czym zakłóca jej porządek: twarze bohaterek przesłaniają lub zastępują misternie układane włosy, tkaniny, kwiaty, owoce i formy organiczne. Jej obrazy zachowują malarską finezję dawnych wzorców, a jednocześnie wymykają się ich jednoznaczności. Piękno przestaje być sztywnym kanonem; staje się pytaniem o to, kto je definiuje i jak kształtowały się nasze wyobrażenia o kobiecości.
Centralnym punktem tej rozmowy jest nowa praca Juszkiewicz, „A PORTRAIT in VALENTINO RED”, przygotowana specjalnie na wystawę i prezentowana po raz pierwszy. Inspiracją stała się suknia z kolekcji haute couture Valentino na sezon jesień–zima 2007/2008, utrzymana w słynnej czerwieni projektanta. Jej rzeźbiarska forma została przeniesiona na płaszczyznę obrazu, gdzie rozbudowana czerwona kompozycja tekstylna z motywem liścia palmy przekształca portret. Forma przywołuje skojarzenia z różą, kokardą i organicznym wzrostem, a zarazem rozwija wizualny język sukni.
Właśnie w tym przesunięciu - między tkaniną a farbą, ornamentem a postacią, historią a współczesnością - ujawnia się idea „AURA”. Metamorfoza nie oznacza tu wyłącznie zmiany wyglądu. To przede wszystkim zmiana perspektywy: moment, w którym rozpoznawalne motywy zaczynają znaczyć coś nowego.
Giancarlo Giammetti, wieloletni biznesowy i życiowy partner Valentino, a obecnie kurator jego artystycznej spuścizny, podkreśla, że wystawa wyrasta z przekonania o zdolności sztuki i mody do przekształcania naszego spojrzenia na piękno. W jego ujęciu piękno nie jest zamkniętą kategorią ani dekoracyjnym dodatkiem, lecz siłą, która może pobudzać wyobraźnię, tworzyć kulturę i inicjować zmianę. Juszkiewicz z kolei zwraca uwagę na wizję kobiecości Valentino: balansującą między delikatnością a siłą, z kobietą pozostającą w centrum i zachowującą pewność siebie.
„Tworząc „AURA”, chcieliśmy przyjrzeć się temu, jak moda i sztuka mogą zmieniać nasze spojrzenie na piękno - powiedział Giancarlo Giammetti. - Poprzez materiały, kolor, formę i metamorfozę kreacje Valentino oraz obrazy Ewy Juszkiewicz zachęcają nas, by wyjść poza to, co znajome i odkrywać nowe perspektywy. Ta wizja towarzyszyła mi przez wszystkie lata wspólnej drogi z Valentino i nadal wyznacza kierunek działań naszej Fundacji: wierzymy, że piękno może być siłą, która tworzy kulturę, pobudza wyobraźnię i przynosi zmianę”.
Ewa Juszkiewicz dodała: „Tworząc obraz specjalnie na tę wystawę, wybrałam suknię w emblematycznej czerwieni Valentino. Jej rzeźbiarska obecność i siła wizualna natychmiast pobudziły moją wyobraźnię. Szczególnie bliska jest mi wizja kobiecości Valentino - sytuująca się między delikatnością a siłą, z kobietą w centrum, która zachowuje mocną, pewną siebie obecność”.
„AURA” zaprasza więc do uważnego patrzenia. Na sylwetkę, która opowiada o osobowości; na portret, który odmawia prostych odpowiedzi; na czerwień, która staje się nie tylko kolorem, ale także formą i obecnością. W Rzymie moda i malarstwo spotykają się po to, by przypomnieć, że piękno najciekawsze bywa wtedy, gdy nie daje się zamknąć w jednej definicji.
Wystawa „AURA. Valentino Garavani – Ewa Juszkiewicz” odbywa się w PM23 (Piazza Mignanelli 23, Rzym), potrwa do 21 lutego 2027 roku. Więcej informacji na www.piazzamignanelli23.com