Tę chwytającą za serce powieść powinno przeczytać każde dziecko. Uczy empatii, życzliwości i odwagi bycia sobą

Debiutancka powieść R.J. Palacio ukazała się w 2012 roku i bardzo szybko stała się jedną z ulubionych lektur uczniów i nauczycieli na całym świecie. Wydana w 45 krajach sprzedała się w ponad 15 milionach egzemplarzy, a także doczekała się zachwycającej ekranizacji z Julią Roberts, Owenem Wilsonem i Jacobem Tremblayem. Jej przesłanie zaś – zachęcające do czynienia dobra i życzliwości – zainspirowało międzynarodową kampanię społeczną Choose Kind. Najważniejsze jednak pozostaje to, co dzieje się z czytelnikiem po przewróceniu ostatniej strony.

„Cudowny chłopak” – książka o dziesięcioletnim chłopcu z deformacją twarzy, który po raz pierwszy rozpoczyna naukę w zwykłej szkole – przypomina bowiem, że uprzedzenia i stereotypy potrafią boleć bardziej, niż nam się wydaje, lecz także, że czasem wystarczy odrobina otwartości na drugiego człowieka, by odmienić jego życie. Bo przecież każdy z nas chce być zauważony nie ze względu na to, jak wygląda, lecz za to, kim naprawdę jest.

Czytaj także: „Drzewo życzeń” – książka dla dzieci, którą dorośli pokochają równie mocno. To ciepła opowieść o inności, tolerancji i nadziei

O czym jest książka „Cudowny chłopak”?

August „Auggie” Pullman ma 10 lat, mieszka w Nowym Jorku i jest inteligentnym, dowcipnym chłopcem. Jego życie wyglądałoby pewnie zupełnie zwyczajnie, gdyby nie jeden zmutowany gen. Auggie cierpi bowiem na zespół Treachera Collinsa, który sprawia, że jego twarz jest zdeformowana i jeszcze przed dziesiątymi urodzinami musiał przejść 27 operacji. Do tej pory uczył się w domu i patrzył na siebie oczami bezwarunkowo kochającej go rodziny. Teraz jednak po raz pierwszy idzie do zwykłej szkoły – i to od razu do piątej klasy.

„Nie jestem zwykłym dzieckiem tylko dlatego, że nikt nie patrzy na mnie jak na zwykłe dziecko” – mówi. I nie mija się z prawdą, bo przecież na widok „zwykłego” dziesięciolatka młodsze dzieci nie uciekają z krzykiem, a dorośli nie odwracają głowy z konsternacją. W szkole przyjdzie mu się zmierzyć ze światem rówieśników: z ostracyzmem, uprzedzeniami, a czasem ze zwykłą podłością. Ale spotka się też z dobrocią, przyjaźnią i wspaniałomyślnością. I choć to Auggie walczy o swoją normalność, to mimochodem zmienia życie wszystkich wokół: kolegów, nauczycieli, rodziców, a nawet – czytelników.

Dlaczego warto przeczytać „Cudownego chłopaka”?

„Cudowny chłopak” to historia, która z dużą czułością opowiada o potrzebie akceptacji, sile przyjaźni i odwadze bycia sobą. Pokazuje, jak ważne są codzienne wybory: czy stajemy po czyjejś stronie, czy reagujemy na krzywdę, czy potrafimy dostrzec w drugim człowieku kogoś więcej niż jego odmienność. Nie unika też trudniejszych pytań o odpowiedzialność za własne zachowanie – co zrobić, gdy ktoś świadomie rani innych, i czy przebaczenie zawsze jest jedyną właściwą odpowiedzią?

Krytycy byli zgodni. Common Sense Media określił powieść jako „poruszającą i podnoszącą na duchu opowieść o chłopcu z deformacją twarzy, który ma w sobie niezwykłe wewnętrzne piękno”. „Entertainment Weekly” pisał o „porywającej powieści, od której trudno się oderwać, pełnej bohaterów, którym nie sposób nie kibicować”. „The New York Times” nazwał książkę „bogatą i zapadającą w pamięć”, podkreślając, że Palacio „z równą swobodą i wyczuciem oddaje głosy dziewczynek i chłopców, uczniów piątej klasy oraz nastolatków”.

Czytelnicy mówią jeszcze prościej: „Ta historia ukształtowała osobę, którą teraz jestem”; „Chciałam przeczytać ją jak najszybciej, a jednocześnie chciałam, żeby trwała wiecznie”; „Ta książka chyba na zawsze zostanie w mojej pamięci”. I podkreślają, że niezwykłość tej książki leży w jej uniwersalizmie: może ją czytać tak samo piątoklasista, jak nastolatek czy dorosły. Dla niektórych powinna być wręcz lekturą obowiązkową.

Mimo że porusza trudny temat, książkę czyta się niezwykle lekko. Opowiedziana z perspektywy kilku bohaterów historia pozwala spojrzeć na Auggiego z różnych stron – zobaczyć nie tylko to, z czym mierzy się on sam, lecz także emocje i dylematy osób z jego otoczenia. To wzruszająca, ale pełna ciepła i humoru opowieść o dziecku, które marzy przede wszystkim o tym, by inni – mimo jego niezwykłego wyglądu – zobaczyli w nim po prostu zwykłego chłopca. „Wszyscy powinniśmy przynajmniej raz w życiu dostać owację na stojąco, bo przecież każdy z nas zwycięża ten świat” – przekonuje August, a po lekturze „Cudownego chłopaka” trudno się z nim nie zgodzić.

PS Jeśli wciągnął Cię świat Auggiego, koniecznie sprawdź inne tytuły z tego uniwersum: „Cudowny chłopak i ja. Trzy cudowne historie”, „Cudowny chłopak. Wszyscy jesteśmy wyjątkowi”, „365 dni cudowności. Księga wskazań pana Browne’a” i „Biały ptak. Cudowny chłopak”.