Jego debiutancka powieść została odrzucona przez 30 wydawnictw, zanim stała się bestsellerem i w 2020 roku otrzymała Nagrodę Bookera. Teraz Douglas Stuart ponownie ma szansę na zwycięstwo. O czym jest „John, syn Johna”, finalista tegorocznej Nagrody Bookera?
Nad swoją pierwszą powieścią „Shuggie Bain”, łamiącą serce historią o uzależnieniu, seksualności i miłości, Douglas Stuart pracował przez dziesięć lat. Gdy ją ukończył, maszynopis odrzuciło ponad 30 wydawców. W końcu jednak się udało – amerykański Grove Press powiedział „tak”, a książka stała się wydawniczym bestsellerem i została przetłumaczona na 38 języków, osiągając sprzedaż ponad 1,5 mln egzemplarzy na całym świecie. Dodatkowo powieść została nominowana do wielu prestiżowych nagród literackich i otrzymała Nagrodę Bookera 2020, czyniąc Stuarta drugim szkockim pisarzem nagrodzonym Bookerem.
Teraz z kolei autor znów ma szansę na zwycięstwo. Na ogłoszonej kilka dni temu krótkiej liście Nagrody Bookera znalazła się jego trzecia powieść „John of John”, wydana po polsku jako „John, syn Johna” przez Wydawnictwo Poznańskie. To poruszająca opowieść o młodym mężczyźnie, który wraca w rodzinne strony, i o więziach, które nie wytrzymują ciężaru cudzych oczekiwań.
Czytaj także: Nie każda nagrodzona książka jest warta lektury – te są. 5 tytułów z Nagrodą Bookera, które nie rozczarowują
John-Calum Macleod, 22-letni student sztuki, niechętnie wraca z Edynburga do rodzinnego domu na wyspie Harris. W smaganym wiatrem gospodarstwie, w którym dorastał, od lat nic się nie zmieniło. Chłopak znów utknął między dwiema osobami, które wyznaczały bieguny jego dzieciństwa: ojcem Johnem, hodowcą owiec, tkaczem i filarem miejscowej wspólnoty prezbiteriańskiej, i pochodzącą z Glasgow babką Ellą, która od dziesięcioleci utrzymuje z zięciem kruchy rozejm.
Podczas gdy Cal zastanawia się, czy wśród pustych wzgórz rodzinnej wyspy znajdzie się jakiś samotny mężczyzna, jego ojciec z niepokojem patrzy na długie włosy syna i na to, że Cal nie chce się nawrócić i przyjąć zbawienia. Z każdą porą roku napięcia w małej społeczności narastają, a wszystko zapowiada nadciągającą zmianę.
(Fot. materiały prasowe)
– Zachwyciło nas bogactwo detali tej historii. Jej akcja toczy się w latach 90., a w centrum stoi trudna relacja młodego Cala z apodyktycznym ojcem. Czas i miejsce są oddane niezwykle sugestywnie, a wyspa staje się areną narastających napięć: między potajemnymi kochankami, między skłóconymi rodzinami i między tradycją a nowoczesnością. Ta wnikliwa opowieść o rodzinie, przemocy i wstydzie jest przetkana pięknymi, plastycznymi obrazami i nieoczekiwanie, choć wspaniale, prześwituje w niej nadzieja – uzasadnia jury Nagrody Bookera.
Sam autor tak mówi o pracy nad książką: – Chciałem napisać o więzi łączącej ojca i syna mimo głębokiego milczenia, które ich dzieli. Zwróciłem się ku Hebrydom Zewnętrznym, bo w rozmowach o klasie społecznej, seksualności czy przemianach społecznych prowincja wciąż zbyt często pozostaje na marginesie. Na Harris odkryłem bogatą, inspirującą kulturę. Kształtuje ją wspólnota i wielowiekowa tradycja pracy na roli i tkactwa, a sama wyspa jest ostoją języka gaelickiego i bardzo surowej odmiany prezbiterianizmu. To bogactwo po prostu nie mogło mnie nie zainspirować.
Douglas Stuart ma jednak silną konkurencję. W tegorocznym finale Nagrody Bookera znalazły się bowiem także m.in. „The Disappearers” Marlona Jamesa, również laureata Bookera, oraz „The Things We Never Say” (pol. „To, o czym nie mówimy”) Elizabeth Strout, po raz trzeci nominowanej do Nagrody Bookera. Zwycięzca zostanie ogłoszony 9 listopada 2026 roku.