W piątek, 6 marca 2026 roku, na Scenie Malarnia odbędzie się premiera „Małej empirii” w reżyserii Anna Ilczuk, z Eweliną Żak w roli głównej. Spektakl powstał na podstawie eseju Katarzyny Sobczuk - książki, która stała się jednym z najważniejszych literackich komentarzy do doświadczenia współczesnej dojrzałości.
„Mała empiria” to opowieść o życiu „w międzyczasie” - między dorastającymi dziećmi a starzejącymi się rodzicami, energią i wyczerpaniem, potrzebą zatrzymania chwili oraz świadomością jej nieuchronnego przemijania. To teatr skupiony na mikrosytuacjach, drobnych epifaniach i napięciach, które rodzą się w codzienności.
Fot. Sisi Cecylia
Reżyserka nie traktuje eseju jako materiału do ilustracji, lecz jako przestrzeń dialogu. Ta książka to swoisty test odwagi dla ludzi w wieku średnim - mówi Anna Ilczuk. - Opisuje bardzo wstydliwe i intymne myśli, dotyczące nie tyle ciała czy psychologii, ile raczej filozofii procesu upływającego czasu. Interesuje mnie teatr półtonów - oparty na obecności, ciszy i precyzji słowa. Centralną postacią spektaklu jest Ewelina Żak. Aktorka, znana z intensywnych, zespołowych realizacji, tym razem staje naprzeciwko widowni. To jej pierwszy monodram. Ta książka jest niewygodna - smutna i zabawna zarazem - podkreśla Żak. - Pomyślałam, że jeśli zajmę się tematem wczesnej starości, jest szansa, że oswoję to, co nieuchronne i napawające lękiem. Monodram nie pozwala się schować. Zostaje ciało, głos i prawda chwili.
Punktem wyjścia dla spektaklu jest książka Katarzyny Sobczuk „Mała empiria”, wydana w 2024 roku przez Wydawnictwo Dowody i szeroko komentowana jako jeden z najciekawszych głosów współczesnej eseistyki osobistej. Autorka proponuje w niej intymny, poetycki zapis doświadczenia dojrzałości rozumianej jako „życie w międzyczasie” - rejestr małych epifanii, uważnych obserwacji i wzruszeń pojawiających się w drobnych gestach i codziennych sytuacjach. Esej z czułością i ironią przygląda się paradoksom wieku średniego: byciu dzieckiem starzejących się rodziców i jednocześnie coraz starszym rodzicem własnego dziecka.
Fot. Sisi Cecylia
W tej literackiej materii Anna Ilczuk odnajduje przestrzeń dla teatru opartego na uważności, obecności i precyzyjnej pracy z tekstem. Reżyserka, na co dzień aktorka Teatru Powszechnego w Warszawie, od kilku lat konsekwentnie rozwija również własną drogę reżyserską. Ma na swoim koncie m.in. familijne spektakle „Ronja, córka zbójnika” w Teatrze Powszechnym oraz „Piotruś Pan” w Teatrze Dramatycznym, a także dyplomową inscenizację „Trzech sióstr. Dyplom” w Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie.
Centralną postacią spektaklu jest Ewelina Żak - aktorka STUDIO. Artystka o bogatym doświadczeniu scenicznym, współpracująca m.in. z Natalią Korczakowską, Krzysztofem Garbaczewskim, Weroniką Szczawińską, Piotrem Ratajczakiem i Radosławem Rychcikiem. Jej kreacja w „Wszystko o mojej matce” Michała Borczucha została uznana za najlepszą rolę kobiecą sezonu 2015/2016. „Mała empiria” jest dla Eweliny Żak pierwszym monodramem w karierze, a jego realizacja zbiega się z ważnym momentem w jej drodze artystycznej - 2026 roku przypada dziesięciolecie jej obecności w zespole Teatru Studio.
Fot. Sisi Cecylia
Rozpoczęcie prób do monodramu przypadło na wyjątkowo intensywny czas w pracy artystycznej Eweliny Żak. Aktorka niemal nie schodziła ze sceny STUDIA - można ją było zobaczyć: w „Magicznej ranie” w reżyserii Radosława B. Maciąga na podstawie powieści Doroty Masłowskiej multimedialnym widowisku „Polowanie na osy. Historia na śmierć i życie” w reżyserii Natalii Korczakowskiej na podstawie książki Wojciecha Tochmana, spektaklu muzycznym „Serce ze szkła. Musical zen” w reżyserii Cezarego Tomaszewskiego na motywach „Królowej Śniegu” Hansa Christiana Andersena i „Naku*wiam zen” Marii Peszek czy w adaptacji jednej z najgłośniejszych niemieckich powieści lat 20 Alfreda Döblina „Berlin Alexanderplatz” w reżyserii Natalii Korczakowskiej. W kontekście tych różnorodnych doświadczeń scenicznych, intymna, jednoosobowa forma, będzie dla niej nowym, ciekawym doświadczeniem.
Plakat promocyjny "Mała empiria"
MAŁA EMPIRIA
PREMIERA: 6 marca 2025, STUDIO teatrgaleria - Scena Malarnia
Monodram „Mała empiria” z Eweliną Żak będzie grany do końca sezonu w następujących terminach: 7, 8, 10 i 11 marca, 16 i 17 maja oraz 13 i 14 czerwca 2026.
REŻYSERIA i ADAPTACJA: Anna Ilczuk
AUTORKA TEKSTU: Katarzyna Sobczuk
MUZYKA: Maciej Zakrzewski
MUZYKA NA ŻYWO: Radosław Łukaszewicz
SCENOGRAFIA, KOSTIUMY: Mateusz Stępniak
KONSULTACJA CHOREOGRAFICZNA: Wojciech Grudziński
ŚWIATŁO i WIDEO: Artur Sienikcki
OBSADA: Ewelina Żak
Kierowniczka produkcji: Ewa Grzebyk
Inspicjentka: Zuzanna Prusińska
Teatr STUDIO realizuje misję publiczną i oferuje bilety z myślą o widzach i widzach o skromniejszych zasobach finansowych. Szczegóły na: www.teatrstudio.pl.