„Jak się masz?” – pytanie, które słyszysz kilka razy dziennie i na które odpowiadasz automatycznie: „W porządku”. Nawet jeśli rano rozlałaś kawę na bluzkę, samochód nie chciał odpalić, a po południu czeka cię wizyta u lekarza. Psycholożki dr Nicole Lipkin i dr Golee Abrishami sprawdziły, kto najczęściej ucieka się do tej frazy, gdy wcale mu nie jest dobrze – i jakie cechy łączą takie osoby.
Czy mówienie „w porządku" zawsze jest problemem?
Niekoniecznie. – Są nieszkodliwe momenty, żeby rzucić „w porządku”, na przykład gdy ktoś przy kasie pyta, jak się masz, albo gdy nie masz ochoty wdawać się w szczegóły sytuacji – mówi dr Nicole Lipkin, psycholożka kliniczna i organizacyjna, CEO Equilibria Leadership Consulting. Kłopot zaczyna się gdzie indziej.
– Jeśli używasz tej frazy wobec osób, którym na tobie zależy, albo gdy stres zaczyna się piętrzyć, to może się obrócić przeciwko tobie. Wtedy „w porządku” przestaje być uprzejmością, a zaczyna budować mur – dodaje.
Dr Golee Abrishami, psycholożka i szefowa opieki klinicznej w Octave, zwraca uwagę na podobny mechanizm: w bliskich relacjach albo w trakcie konfliktu powtarzanie „w porządku” blokuje wsparcie, buduje dystans i działa jak zasłona dymna.
Jakie cechy łączą osoby, które udają, że wszystko gra?
- Unikanie konfliktu – przyznanie się do złości czy smutku oznaczałoby otwarcie drzwi do kłótni, więc ogólnikowe „w porządku” staje się tarczą obronną.
- Chroniczne zadowalanie innych – bardziej zależy im na komforcie otoczenia niż na prawdzie, bo boją się, że przyznanie się do trudności obciąży resztę.
- Tłumienie emocji – od dziecka uczyły się, że uczucia nie są mile widziane, więc zamiast je wyrażać, chowają je głęboko; często dotyczy to osób z emocjonalnie niedostępnymi rodzicami.
- Przeciążenie emocjonalne – gdy emocji jest za dużo, żeby je w danej chwili przetworzyć, prościej zminimalizować je jednym zdaniem.
- Perfekcjonizm – przyznanie się, że coś idzie nie tak, równa się porażce, więc łatwiej utrzymać uśmiech i twierdzić, że wszystko gra.
- Zamkniętość – powtarzanie „w porządku” pozwala uniknąć głębszych rozmów, na które nie czują się gotowe, często z obawy przed oceną.
- Duma z niezależności – przyznanie się do trudności odbierają jako proszenie o pomoc, czego chcą uniknąć za wszelką cenę.
- Postawa „samotnej wilczycy” – nie chcą wyglądać na słabe, więc trzymają fason za wszelką cenę – nawet gdy w środku się rozpadają.
Jak nauczyć się odpowiadać coś bardziej szczerego niż „w porządku”?
Zacznij od małego przypomnienia sobie, że szczerość nie czyni cię ciężarem. Dr Abrishami proponuje zdanie, które można sobie powtarzać: mówienie o tym, co czujesz, nie obciąża innych, a wręcz zbliża cię do nich.
Dr Lipkin dodaje, że warto traktować szczerość jako most, a nie przesadę – większość ludzi czuje ulgę, gdy ktoś jest z nimi autentyczny, zamiast czuć się tym obciążona.
Pomaga też nazwanie emocji, choćby jednym słowem – „zmęczona”, „rozdrażniona”, „rozkojarzona”. Jeśli chcesz doprecyzować, czym właściwie jest to uczucie, sięgnij po tak zwane koło emocji – ma kilka warstw, więc sama decydujesz, jak bardzo chcesz się odsłonić.
Nie musisz od razu przechodzić od „w porządku” do trauma dumpingu. Zacznij od czegoś prostszego, na przykład „ten dzień był ciężki”, albo zostaw „w porządku" i dodaj kontekst – „w porządku, tylko trochę rozkojarzona, bo mam dziś za dużo spotkań”. Znajdź też bezpieczne miejsce na te słowa: terapeutkę, dziennik albo zaufaną osobę, przy której poćwiczysz mówienie prawdy, zanim zacznie przychodzić ci to naturalnie. Wszystko zaczyna się jednak od jednego kroku – przyznania przed samą sobą, że akurat teraz nie jest ci dobrze.
Źródło: „8 Traits of People Who Say 'I'm Fine' When They're Not, According to Psychologists", Parade.com [dostęp: 20.08.2026]