Są ludzie, którzy niezwykle starannie budują swój wizerunek w sieci i regularnie zmieniają zdjęcie profilowe na portalach społecznościowych. Ale nie brakuje takich, którzy w internecie od lat używają tej samej fotki – nawet gdy zdążyli skończyć studia, założyć rodzinę i osiwieć. Psycholożka Ruth Guest tłumaczy, co to może o nas mówić.
Należysz do tych, którzy ostatni raz zmienili zdjęcie profilowe na Facebooku 10 lat temu? Wbrew pozorom osób, które zupełnie nie czują potrzeby aktualizowania swojego wizerunku, jest sporo. Jedna z nich zadała o to pytanie Ruth Guest, psycholożce specjalizującej się cyberpsychologii i badającej zachowania ludzi w internecie. Ekspertka, powołując się na dotychczasowe badania wokół tego zagadnienia, wymieniła cechy ludzi rzadko zmieniających zdjęcie profilowe na portalach społecznościowych.
W 2018 roku opublikowane zostało badanie, które dowiodło, że osoby często zmieniające fotografię profilową uzyskują wyższe wyniki w zakresie cechy jaką jest świadomość.
– Jeśli mielibyśmy odwrócić te wyniki, moglibyśmy powiedzieć, że ludzie, którzy nie zmieniają zdjęcia profilowego tak często, są mniej skupieni na swojej autoprezentacji w internecie. – wyjaśnia psycholożka. – A jeżeli popatrzymy na badania Campbella z 1996 roku o „Self concept clarity” to sugerują one, że ludzie o stabilnym poczuciu tożsamości mają mniejszą potrzebę analizowania, jak się prezentują. Nie czują oni potrzeby, żeby ich wizerunek odzwierciedlał każdą zmianę, nastrój czy fazę w ich życiu – dodaje psycholożka.
Ze słów ekspertki można wysnuć wniosek, że ci, którzy nie przejmują się aktualizowaniem zdjęcia w sieci, mają bardziej stabilny obraz samych siebie. A osoby o stabilnym poczuciu własnego „ja” rzadziej potrzebują ciągłego potwierdzania swojej wartości przez innych, co jest pozytywnym zjawiskiem.
Ale jest też druga strona medalu…
Ruth Guest zwraca jednocześnie uwagę, że zaniedbywanie swojego wizerunku w sieci może również oznaczać wycofanie i tendencję do emocjonalnego odcinania się od innych ludzi.
– W 2021 roku ukazały się badania, które pokazują, że używanie social mediów może negatywnie oddziaływać na poczucie własnego „ja”. Tak więc rzadkie zmienianie zdjęcia profilowego może wcale nie oznaczać stabilności, lecz to, że jesteś wycofany emocjonalnie. Nie obchodzi cię, co inni ludzie o tobie myślą i nie obchodzi cię jak się prezentujesz – tłumaczy Ruth Guest.
Jaki mechanizm tu zachodzi? Wycofanie emocjonalne sprawia, że u niektórych z nas maleje potrzeba podtrzymywania kontaktów społecznych i dbania o sposób, w jaki jesteśmy postrzegani przez innych. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w których odczuwamy obniżony nastrój, wypalenie czy długotrwały stres. Wówczas przestajemy inwestować energię w aktywności, które wcześniej miały dla nas znaczenie – i dotyczy to także obecności w mediach społecznościowych.
Psycholożka dodaje jednak, że nie należy wysnuwać o kimś zbyt daleko idących wniosków tylko na podstawie starego bądź w miarę nowego zdjęcia profilowego.
– Ze względu na to, że psychologia każdej jednostki jest indywidualna i unikalna, nie możemy powiedzieć, co dokładnie kształtuje podejście do zmieniania zdjęcia profilowego. Możemy jedynie szukać korelacji z różnymi cechami, które przejawiają ludzie. Jako psycholog uważam, że obie wymienione przyczyny mogą być prawdziwe w odniesieniu do jednego człowieka – podsumowała ekspertka.