1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Zdrowie
  4. >
  5. Trwa ogólnopolska kampania dotycząca profilaktyki nowotworów

Trwa ogólnopolska kampania dotycząca profilaktyki nowotworów

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dzięki zmianie stylu życia można uniknąć zachorowań na około 40-50% nowotworów złośliwych  (fot. iStock)
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dzięki zmianie stylu życia można uniknąć zachorowań na około 40-50% nowotworów złośliwych (fot. iStock)
Co roku na raka umiera 9,6 milionów ludzi na całym świecie. Nowotwory są obecnie drugą przyczyną zgonów, zaraz za chorobami układu naczyniowego. Liczba zachorowań na nowotwory złośliwe zwiększa się w zatrważającym tempie, również w Polsce. W ciągu ostatnich trzech dekad wzrosła ponad dwukrotnie. Według danych z Krajowego Rejestru Nowotworów każdego roku ok. 160 tysięcy Polaków dowiaduje się, że ma raka. Kampania „Ty decydujesz, czy zachorujesz!” to wspólna inicjatywa Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej i Polskiego Towarzystwa Onkologicznego, której zadaniem jest zbudowanie w polskim społeczeństwie świadomości wpływu, jaki mamy na swoje zdrowie i życie.

Październik miesiącem walki z rakiem

Chcemy dotrzeć do jak najszerszego grona odbiorców z prostym przekazem: Główną przyczyną występowania nowotworów jest niezdrowy styl życia! Zaledwie 5-10% nowotworów ma podłoże genetyczne, a ponad 80% nowotworów to wynik czynników zewnętrznych, niezdrowego stylu życia i złych nawyków – wyjaśniał prof. dr hab. n med. Piotr Rutkowski z Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej–Curie w Warszawie.

Głównymi czynnikami zwiększającymi ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych są:

·       palenie papierosów;

·       otyłość związana z niewłaściwą dietą oraz brakiem aktywności fizycznej;

·       nadużywanie alkoholu;

·       promieniowanie ultrafioletowe.

Spośród wszystkich zgonów związanych z nowotworami ok. 30% jest spowodowanych paleniem tytoniu, kolejnych 30% jest związanych z dietą, a około 15-20% z infekcjami. Pozostały odsetek nowotworów jest spowodowany przez inne czynniki, takie jak ekspozycja na promieniowanie UV, stres czy brak aktywności fizycznej.

Palenie tytoniu jest główną przyczyną raka płuca, nerek, pęcherza, żołądka, szyjki macicy, jelita grubego oraz wielu nowotworów głowy i szyi. Jeden papieros zawiera około 7 tysięcy substancji chemicznych, w tym aż ponad 70 silnie rakotwórczych. Niestety, aż ponad 14 mln Polaków narażonych jest na bierne wdychanie dymu tytoniowego!

Właściwie zbilansowana dieta oparta o warzywa i niskotłuszczowe produkty zmniejsza ryzyko występowania otyłości, a więc również wielu nowotworów tj. raka jelita grubego czy raka szyjki macicy.

Spędzanie wielu godzin w pozycji siedzącej zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na raka płuc, macicy i jelita grubego. 10 tysięcy kroków dziennie to minimalna dawka ruchu konieczna dla zachowania zdrowia.

Statystyczny Polak wypija rocznie około 10 litrów czystego alkoholu, który przyczynia się do powstawania nowotworów głowy i szyi, wątroby, jelita grubego i piersi. Szczególnie niebezpieczne jest połączenie alkoholu i tytoniu. Alkohol niszczy błonę śluzową jamy ustnej i gardła i w ten sposób ułatwia wchłanianie szkodliwych związków chemicznych zawartych w dymie papierosowym. Z tego powodu osoby palące papierosy i pijące alkohol, są szczególnie narażone na ryzyko wystąpienia nowotworów gardła i przełyku.

Ochrona skóry przed szkodliwymi promieniami UV jest najlepszą metodą ograniczenia ryzyka zachorowania na czerniaki oraz inne nowotwory skóry. Ważna jest także całkowita rezygnacja z solarium.

Od co najmniej dwóch dekad środowisko medyczne mówi o trwającej „epidemii nowotworów”. Początkom tej dyskusji towarzyszyły próby identyfikacji przyczyn wzrostu liczby zachorowań, a następnie poszukiwanie rozwiązań, które wpłynęłyby na zahamowanie tego trendu. Dziś w dużym stopniu znamy odpowiedzi na postawione sobie wówczas pytania, ale mimo tej wiedzy ponosimy klęskę w walce o ograniczenie liczby zachorowań. Wynika to, niestety, z braku odpowiedniej wiedzy wśród szeroko rozumianej opinii publicznej. Wielu nowotworom można byłoby zapobiec, gdyby tylko ludzie wcześniej decydowali się na zmianę swojego – niezdrowego – stylu życia. – podkreślał 4 października, podczas inauguracji Kampanii „Ty decydujesz, czy zachorujesz!”, prof. nadzw. dr hab. n med. Wojciech Wysocki, Prezes Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej, Klinika Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej i Naczyniowej w 5. Wojskowym Szpitalu Klinicznym z Polikliniką w Krakowie, redaktor naczelny pisma „Nowotwory Journal of Oncology”.

W ramach kampanii powstał materiał video, który przedstawia zachowania zwiększające ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych. Działania edukacyjne będą prowadzone także w mediach oraz w kanałach społecznościowych.

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze
  1. Zdrowie

Drogowskazy: gdzie udać się po pomoc w leczeniu onkologicznym?

Dla aktywnie szukających wsparcia oraz wiedzy wykraczającej poza standardy zebraliśmy adresy, pod którymi warto szukać kompetentnych przewodników. (fot. iStock)
Dla aktywnie szukających wsparcia oraz wiedzy wykraczającej poza standardy zebraliśmy adresy, pod którymi warto szukać kompetentnych przewodników. (fot. iStock)
Kilkanaście lat temu Agata Polińska zdaniem lekarzy nie miała dużych szans na wyleczenie. A jednak wyzdrowiała. Nie jest to efekt cudu, lecz determinacji całej rodziny, która szukała wszędzie wszystkiego, co mogłoby jej pomóc.

Agata kiedy usłyszała diagnozę, oświadczyła lekarzowi prowadzącemu, że chce zawalczyć o zdrowie, a nie o przeżycie jedynie kilku lat, a do takiego właśnie paliatywnego leczenia została zakwalifikowana. Chciała dowiedzieć się, czy istnieją skuteczne metody leczenia poza standardem proponowanym choremu w Polsce. Trafiła na doktora z otwartą głową, który uszanował jej wybór i wspomógł starania, dzieląc się z nią swoją wiedzą o wariantach terapii stosowanych na całym świecie. Wspólnie wybrali program postępowania.

Z pomocą rodziny Agata sama sfinansowała część terapii, która nie była refundowana przez NFZ. I choć mieszkała w Warszawie, w dodatku na Ursynowie, gdzie znajduje się słynne Centrum Onkologii, leczyła się w Gdańsku i Poznaniu, gdzie jej aktywna postawa spotkała się ze zrozumieniem, a nawet uznaniem. W tym czasie jej brat założył fundację Alivia, która pomaga pacjentom, zwłaszcza młodym, zdobyć wiedzę o leczeniu nowotworów poza Polską. Dziś oboje są filarami tej fundacji i doradcami przy wytyczaniu strategii walki z rakiem w Polsce.

Agata jest najlepszym dowodem na to, że warto szukać rozwiązań poza systemem i korzystać z pomocy różnych instytucji, fundacji, które przetarły już wiele szlaków.

Współtwórczyni i wiceprezes Fundacji od maja 2019 r. zasiada w komitecie Grupy Roboczej Rzeczników Pacjentów w ESMO – Europejskim Towarzystwie Onkologii Klinicznej. Grupa Robocza Rzeczników Pacjentów działa na rzecz lepszej opieki nad pacjentami w Europie, wśród swoich aktywności wymienia m.in. szerzenie wiarygodnych, rzetelnych informacji, organizację spotkań z pacjentami i organizacjami w celu wymiany doświadczeń, edukowanie lekarzy i personelu medycznego oraz budowanie platformy współpracy i koalicji na rzecz poprawy opieki onkologicznej.

Poniżej zamieszczamy DROGOWSKAZY, czyli adresy i opisy fundacji, towarzystw i serwisów onkologicznych

Polskie Towarzystwo Onkologiczne www.pto.med.pl Portal zrzesza ponad tysiąc lekarzy. Można tam znaleźć najnowsze informacje na temat osiągnięć naukowych w dziedzinie onkologii. Służy pomocą i wskazówkami dla pacjentów co do wyboru ośrodka i konkretnego lekarza – onkomapa.pl (czytaj pod hasłem: Fundacja Onkologiczna Osób Młodych „Alivia”).

Onkomapa.pl  - przewodnik po przyjaznych ośrodkach
To internetowy przewodnik po ośrodkach onkologicznych w Polsce, tworzony przez pacjentów dla pacjentów. Na portalu tym chorzy i ich bliscy ocenili główne placówki onkologiczne oraz poszczególnych lekarzy w nich pracujących. Na podstawie tych opinii portal tworzy ranking ośrodków i lekarzy przyjaznych pacjentom. Alivia – Fundacja Onkologiczna Osób Młodych – twórca i administrator portalu, pracuje nad jej rozwojem.

Polskie Towarzystwo Psychoonkologiczne
www.ptpo.org.pl Zrzesza wszystkich, którzy stykają się w swojej pracy albo w rodzinie z pacjentem onkologicznym. Propaguje znaczenie psychoonkologii, zaprasza do grup wsparcia dla chorych i ich rodzin, organizuje kursy dla wolontariuszy hospicyjnych. Świadczy pomoc w większych miastach Polski (mapa na stronie internetowej).

Polska Unia Onkologii 
www.puo.pl Organizacja pozarządowa szerząca edukację z zakresu profilaktyki nowotworowej, m.in. „Mam haka na raka”. Prowadzi bezpłatne badania w ramach akcji „Stop nowotworom”. Zainicjowała akcję Dzień Drzwi Otwartych w placówkach onkologicznych i hematologicznych w całym kraju. Publikuje też mapę organizacji pacjentów w całej Polsce.

Zwrotnik Raka 
www.zwrotnikraka.pl To największy w sieci serwis poświęcony tematyce onkologicznej (psychoonkologicznej) dedykowany pacjentom onkologicznym, ich bliskim i rodzinom, studentom medycyny, pracownikom służby zdrowia oraz wszystkim osobom zainteresowanym tematyką nowotworową. Zawiera rzetelne informacje oraz najświeższe doniesienia z zakresu leczenia onkologicznego, profilaktyki antynowotworowej oraz psychoonkologii. W myśl zasady: ekspedycja na życiowy zwrotnik Raka może przydarzyć się każdemu z nas! Warto wyruszyć przygotowanym! Wiedzieć więcej to bać się mniej!

Fundacja „OnkoCafe - Razem lepiej”
www.onkocafe.pl Fundatorem i pomysłodawczynią utworzenia Fundacji „OnkoCafe - Razem lepiej” jest Anna Kupiecka, która w 2010 roku zachorowała na nowotwór piersi, a w 2012 roku, na portalu społecznościowym Facebook, stworzyła grupę wzajemnego wsparcia pod nazwą Fakraczki. Na niej osoby dotknięte chorobą nowotworową, dzieliły się swoim doświadczeniem napotkanym w procesie leczenia. Do najważniejszych zadań Fundacji należą: działalność na rzecz integracji, promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej i społecznej osób dotkniętych chorobą nowotworową, pozostających bez pracy; organizacja zajęć rehabilitacyjnych we współpracy z wyspecjalizowanymi placówkami medycznymi; wspieranie i utrzymywanie kontaktu z osobami chorymi onkologicznie oraz z ich rodzinami; organizowanie i prowadzenie wypoczynku dla osób dotkniętych chorobą nowotworową i ich bliskich lub opiekunów, w tym wyjazdów integracyjnych oraz rehabilitacyjnych; organizowanie grup wsparcia dla osób chorych onkologicznie i ich rodzin.

Polski Komitet Zwalczania Raka
www.diagnosis.pl/polski-komitet-zwalczania-raka-5183.html Działa już od 1906 roku. Członek Stowarzyszenia Europejskich Lig Zwalczania Raka (Association of European Cancer Leagues – ECL). Prowadzi „telefony zaufania” dla chorych i ich rodzin. W 16 oddziałach krajowych organizuje nieodpłatne wizyty domowych lekarzy specjalistów u chorych na nowotwory.

Fundacja Onkologiczna Osób Młodych „Alivia” 
www.alivia.org.pl Fundacja stara się zapewnić dostęp do odpowiedniej informacji na temat leczenia refundowanego, nierefundowanego i dostępnego wyłącznie za granicą. Program Skarbonka służy organizowaniu środków finansowych dla konkretnych, zgłoszonych pacjentów w kryzysowej sytuacji finansowej. Program Czerwona Skrzynka – interwencjom w imieniu pacjentów oraz pomocy doradczo-prawnej. Fundacja prowadzi też stronę internetową z najnowszymi informacjami dotyczącymi onkologii. Służą temu dwa interaktywne portale, czyli Onkomapa – stale uzupełniany o nowe opinie pacjentów ranking lekarzy oraz ośrodków onkologicznych w Polsce (www.onkomapa.pl) oraz Kolejkoskop, czyli portal internetowy (Kolejkoskop.pl), dzięki któremu pacjenci mogą sprawdzić realny czas oczekiwania na poszczególne badania obrazowe w poszczególnych szpitalach i placówkach diagnostycznych w całej Polsce.

Fundacja Rak’n’Roll Wygraj Życie
www.raknroll.pl Fundacja założona przez Magdalenę Prokopowicz zmienia schemat myślenia o chorobie nowotworowej i działa na rzecz poprawy jakości życia chorych na raka: odczarowuje chorobę i sposób mówienia o niej. Stąd np. album „Pier(w)si w Polsce”. Działają interwencyjnie, prowadzą wiele akcji, na przykład „Daj włos”, czyli zbiórkę włosów na peruki dla kobiet po chemioterapii od osób, które zmieniają fryzurę.

Stowarzyszenie Wspierania Onkologii „Unicorn” 
unicorn.org.pl Częścią krakowskiego stowarzyszenia jest Centrum Psychoonkologii „Unicorn”. Prowadzi ono ośrodek Zielony Dół – pierwsze w Polsce stacjonarne, specjalistyczne centrum psychoonkologii, które oferuje nie tylko pomoc psychologiczną, ale także konsultacje onkologiczne, dietetyczne i zajęcia ruchowe, takie jak: nordic walking, pilates, jogę oraz wiele rodzajów terapii uzupełniającej.

Polska Fundacja Europejskiej Szkoły Onkologii
www.pfeso.edu.pl Niepubliczny ośrodek rozpoznawania, leczenia i profilaktyki nowotworów. Organizuje kursy szkoleniowe dla lekarzy i pielęgniarek, wspiera finansowo badania naukowe oraz rozwój diagnostyki onkologicznej. Prowadzi przychodnię specjalistyczną, a w niej bezpłatne konsultacje w zakresie zaburzeń nietrzymania moczu, badań mammograficznych dla kobiet powyżej 55. roku życia oraz diagnostyki czerniaka i raka skóry z użyciem dermoskopu.

Fundacja Instytut Rozwoju Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej
www.prawapacjenta.eu Portal skierowany do pacjentów, odbiorców usług zdrowotnych, aby byli świadomymi użytkownikami systemu ochrony zdrowia i aby łatwiej dokonywali racjonalnego wyboru między oferowanymi świadczeniami medycznymi. Także aby mogli z nich korzystać w sposób bezpieczny i satysfakcjonujący, a gdy zaistnieje taka konieczność, potrafili dochodzić rekompensaty za doznane krzywdy lub szkody.

Forum onkologiczne „Dum Spiro Spero”
www.forum-onkologiczne.com.pl Stawia na wsparcie informacyjne pacjenta onkologicznego oraz jego najbliższych. Propaguje korzystanie z opieki hospicyjnej, nawiązywanie partnerskich relacji pomiędzy pacjentem a jego lekarzem oraz rozpowszechnia ideę walki z bólem nowotworowym. Prowadzi internetowe forum onkologiczne – źródło wielu cennych informacji, można tam uzyskać fachową opinię lekarzy.

Fundacja DKMS Polska
www.dkms.pl Największa w Polsce baza dawców komórek macierzystych. Jeśli zechcesz zostać dawcą szpiku, za pośrednictwem tej strony możesz się zarejestrować. Otrzymasz wtedy formularz zgłoszeniowy oraz instrukcje dotyczące pobrania wymazu, na podstawie którego będziesz zakwalifikowany jako potencjalny dawca. Przekonasz się też, jak łatwo i bezboleśnie można uratować czyjeś życie.

Fundacja Urszuli Jaworskiej 
www.fundacjauj.pl Zajmuje się szeroko pojętą pomocą ludziom chorym na białaczkę i inne nowotwory krwi. Prowadzi akcje edukacyjne i informacyjne w prasie, radiu i telewizji na temat tworzenia banków dawców szpiku oraz przeszczepów szpiku kostnego, a przede wszystkim pozyskuje potencjalnych dawców szpiku. Szczególną opieką fundacja otacza chorych na białaczkę i inne nowotwory krwi, nowotwory mózgu, szpiczaka mnogiego oraz na SM i WZW typu C.

Internetowy serwis honorowego krwiodawstwa
www.krewniacy.pl Europejska Fundacja Honorowego Dawcy Krwi promuje honorowe krwiodawstwo, współpracując z rządowymi instytucjami odpowiedzialnymi za pobór krwi, takimi jak Instytut Hematologii i Transfuzjologii, oraz regionalnymi centrami krwiodawstwa i krwiolecznictwa. Odrębną działalność prowadzi fundacja na rzecz transplantologii, budując pod hasłem „Obdaruj sobą innych” łańcuch Krewniaków (www.transplantacje.org). Propaguje wypełnianie oświadczenia woli na wypadek nagłej śmierci w kwestii użycia narządów do ratowania życia innym.

Fundacja Spełnionych Marzeń
www.spelnionemarzenia.org.pl Utworzona z myślą o chorych na raka dzieciach i ich rodzicach. Działa już w kilku miastach Polski. Dla dzieci fundacja organizuje m.in. Onko-Olimpiadę, pokazy mody Dzieci – Dzieciom; Ogólnopolski Zjazd Dzieci i Młodzieży „Benefis Marzeń”; Harleyadę Marzeń – rajd motocyklowy po Warszawie. Z myślą o rodzicach prowadzone są programy psychoonkologiczne, powstał też m.in. Dom Rodzica – hostel dla rodziców dzieci przebywających na oddziałach onkologicznych warszawskich szpitali. Fundacja pomaga także finansowo poszczególnym rodzinom.

Oncompass
www.oncompass.pl Unikatowy serwis, który dostarcza pacjentom i lekarzom informacji o dostępnych opcjach terapii celowanych na całym świecie w oparciu o badanie mutacji genowych. Dla wszystkich, którzy chcą wiedzieć więcej. Ale też są gotowi ponieść koszty finansowe leczenia.

Fundacja Znajdź Pomoc
www.znajdzpomoc.pl W 2018 roku połączyła się z Fundacją United Way Polska. Otacza opieką pacjentów chorych onkologicznie, współorganizując wolontariat w szpitalach. Ponadto zajmuje się dystrybucją poradników dla pacjentów, organizuje szkolenia, warsztaty oraz wsparcie psychoonkologiczne i prawnicze.

Fundacja „Tam i z Powrotem”
tamizpowrotem.org W Radzie Fundacji zasiadają wybitni onkolodzy oraz osoby pragnące poświęcić swój czas i energię realizacji działań statutowych Fundacji. Fundacja „Tam i z powrotem” ma dwa zasadnicze zadania do spełnienia. Pierwszy to wspieranie finansowe polskiej onkologii po przez rozmaite formy zbiórki pieniędzy i realizacje niezbędnych projektów. Drugim zaś zadaniem jest szeroko pojęte działanie informacyjno – promocyjne, którego celem jest podniesienie w polskim społeczeństwie świadomości i wiedzy na temat chorób nowotworowych, sposobów ich leczenia i profilaktyki.

Fundacja „Dobrze że jesteś” 
dobrzezejestes.pl Fundacja „Dobrze że jesteś” (OPP) jest jedyną w Polsce organizacją, której wolontariusze każdego dnia niosą stałą pomoc w skali ponad 40 tysięcy godzin rocznie pacjentom dorosłym przebywającym na onkologicznych i hematologicznych oddziałach szpitalnych. Od 14 lat działa w szpitalach w Warszawie, Krakowie, Gdańsku, Wrocławiu i Poznaniu, w sumie na 28 oddziałach. Jest to wolontariat wysoko wyspecjalizowany, zakrojony na bardzo dużą skalę. Wymaga to stałej rekrutacji, szkoleń, systemu wprowadzania do szpitali, koordynacji i monitorowania dyżurów oraz współpracy ze szpitalami.

Stowarzyszenie „Amazonki”
(www.amazonki.org.pl ) skupia kobiety chore na nowotwory piersi. Pomaga w dochodzeniu do równowagi psychofizycznej po przeżyciach związanych z chorobą. Celem ruchu jest dostarczanie kobietom chorym na raka piersi emocjonalnego i praktycznego wsparcia, ułatwienia im podejmowania osobistych decyzji w znalezieniu motywacji powrotu do zdrowia i uzyskaniu możliwie najlepszej jakości życia. Ruch Amazonek liczy obecnie ok. 20 tys. członkiń, zrzeszonych w 207 klubach i filiach. Niektóre kluby prowadzą także stałą edukację i rehabilitację.

  1. Psychologia

Wystartował bezpłatny cykl warsztatów online wspierający odporność psychiczną

Przy takich chorobach jak nowotwór psychika również potrzebuje profesjonalnego wsparcia. (fot. iStock)
Przy takich chorobach jak nowotwór psychika również potrzebuje profesjonalnego wsparcia. (fot. iStock)
Chorzy na raka mierzą się nie tylko z długo trwającą i często bolesną terapią, muszą też stawić czoła lękom, rozpaczy, wątpliwościom, czy uda im się wyzdrowieć. Chorobę interpretują jako wyrok. Dla ich bliskich jest to również bardzo trudny emocjonalnie czas.

Diagnoza jest dla większości pacjentów tak dużym stresem, że często utrudnia im normalne funkcjonowanie. Niektórzy zaczynają wątpić w sens życia i tracą wiarę, że terapia przyniesie pozytywne skutki. Strach przenosi się na całą rodzinę. Dlatego właśnie, w tych ciężkich chwilach, warto korzystać z pomocy psychologa i wsparcia innych specjalistów – wsparcia, które pomoże wyrwać się z natłoku czarnych myśli, wyciszyć emocje i obniżyć stres utrudniający leczenie.

„Zdrowiej” to cykl warsztatów online wspierających radzenie sobie ze stresem dla osób w trakcie leczenia onkologicznego i ich bliskich.

Celem cotygodniowych spotkań jest pomoc w złagodzeniu psychicznych i fizycznych objawów związanych z przebiegiem choroby nowotworowej. Jak podkreśla Elżbieta Kozik, prezes Ruchu Społecznego Polskie Amazonki: „Prowadzone przez nas spotkania online są źródłem inspiracji i wsparciem dla pacjentów i ich bliskich w całej Polsce, którzy czują silny stres i chcą lepiej sobie z tym stresem radzić. Obecna sytuacja może być szczególnie wymagająca dla osób w trakcie leczenia onkologicznego, które już wcześniej doświadczały przecież dużo stresu. Przekazujemy konkretną wiedzę i ćwiczenia, które praktycznie pokazują jak wzmacniać się na co dzień. Co tydzień zajmujemy się innym tematem, zapraszamy serdecznie”.

Specjaliści, którzy prowadzą warsztaty, opierają się na takich metodach jak mindfullness, czy coaching kryzysowy, który jest pomocny przy bardzo silnych emocjach, gdy chory przestaje radzić sobie z kryzysem.

- Mindfulness czyli metoda rozwijania uważności poprzez medytację od wielu lat praktykowana jest jako uzupełnienie leczenia szpitalnego i w wielu krajach jest refundowana przez system ochrony zdrowia. Badania naukowe pokazują, że praktyka uważności prowadzi do łagodzenia objawów, zarówno psychicznych i fizycznych związanych z leczeniem chorób onkologicznych, takich jak ból, stres, zmęczenie. Poprawia jakość życia, optymalizuje układ odpornościowy oraz poprawia nastrój” – mówi Magdalena Knefel, członek zarządu PARS Polskie Amazonki Ruch Społeczny oraz współprowadząca warsztaty.

Cykl warsztatów rozpoczął się 29 września. Udział w spotkaniach jest bezpłatny. Aby w nich uczestniczyć należy wypełnić formularz.

Program kolejnych spotkań:

  • 6.10. - jak radzić sobie z emocjami i oswajać te, które są nieprzyjemne?
  • 13.10. – jak radzić sobie z myślami, kształtować wspierające przekonania oraz znaleźć sposób na zamartwianie?
  • 20.10. - jak pomagać sobie kiedy dopada kryzys?
  • 27.10.- jak radzić sobie ze stresem?
  • 3.11. – jak skutecznie komunikować się z bliskimi?
  • 10.11.- jak wspierać i uzyskać wsparcie, którego potrzebujesz?
  • 17.11. – jak zaprosić do życia więcej wdzięczności i przyjemności?

Więcej informacji na stronie www.ruchspoleczny.org.pl

Polskie Amazonki Ruch Społeczny to organizacja pożytku publicznego, której celem jest wywarcie pozytywnego wpływu na standard diagnostyki, leczenia i rehabilitacji wszystkich rodzajów nowotworów. Stowarzyszenie inicjuje i wspiera akcje profilaktyczne i edukacyjne związane z rakiem piersi, tarczycy, płuc, skóry, jajnika, wątroby oraz nerek.

  1. Psychologia

Metoda Simontona - do walki z rakiem trzeba włączyć dobre emocje, zaangażować głowę

Terapeuci pracują metodą Simontowką grupowo i indywidualnie. Pacjent i jego bliscy mogą liczyć na konkretne narzędzia psychologiczne, takie jak wizualizacje, medytację, pracę z przekonaniami czy wyrażeniem emocji. (Fot. iStock)
Terapeuci pracują metodą Simontowką grupowo i indywidualnie. Pacjent i jego bliscy mogą liczyć na konkretne narzędzia psychologiczne, takie jak wizualizacje, medytację, pracę z przekonaniami czy wyrażeniem emocji. (Fot. iStock)
Współczesne badania pokazują, że nastawienie, motywacja i radość bywają równie silnym narzędziem w walce z chorobą jak skalpel. Dlatego metoda Simontona, według której pracuje się z pacjentami onkologicznymi, skupia się na podniesieniu jakości życia. W dużej mierze poprzez zmianę niezdrowych przekonań. 

Badania nad ludzkim umysłem wyraźnie wykazują, że jego potencjał wciąż nie został w pełni poznany i zrozumiany. Jak napisał Carl Simonton w książce „Triumf życia. Możesz mieć przewagę nad rakiem”: „Jeżeli nad powrotem do zdrowia nie pracuje cały człowiek, stanowiący zintegrowany system rozumu, ciała i emocji – to czysto fizyczna interwencja może okazać się niewystarczająca. Efektywny program leczenia powinien zatem dotyczyć całego jestestwa człowieka, a nie koncentrować się na samej chorobie, bo przypominałoby to próbę leczenia epidemii żółtej febry wyłącznie sulfonamidami, bez osuszania rowów, w których lęgną się roznoszące chorobę komary”.

Metoda Simontona - wybierz radość życia

Carl Simonton urodził się w Los Angeles, pracował jako onkolog i radiolog, żywo zainteresowany wspieraniem pacjentów w tym wszystkim, co może ich doprowadzić do zdrowia. Do swojej praktyki wprowadził własną metodę – nazywaną metodą Simontona albo terapią Simontonowską. Skierowana jest ona do osób cierpiących na choroby przewlekłe, zwłaszcza nowotwory złośliwe, oraz ich rodzin. Simonton zaobserwował, że jedną z pierwszych spraw, z których rezygnuje chory na raka, jest zabawa. W postawie tej zazwyczaj wspierają go bliscy, którzy wymagają pełnego poświęcenia się leczeniu i skupienia na tym, co poważne i ważne. W metodzie Simontona nie chodzi o to, by osobę chorującą i smutną zachęcić do radości wbrew jej nastawieniu czy emocjom. Jej celem jest poszerzenie świadomości i zrozumienie, że angażowanie się w aktywności, które wywołują radość, nie tylko nie jest czymś złym, ale wręcz przyśpiesza zdrowienie. Terapia Simontona pomaga również przejść przez bolesny i lękotwórczy okres chorowania. Przede wszystkim zaś stara się przywrócić pacjentowi wiarę, nadzieję i siłę do zaangażowania się w proces zdrowienia. Przed leczeniem i korzystaniem z różnych form wsparcia często powstrzymują nas lęki i przekonanie o nieuchronnej porażce. Dlatego praca w tym nurcie skupia się na poniższych obszarach:

Zachowania
– osoba chorująca uświadamia sobie, że ma prawo żyć i cieszyć się życiem niezależnie od choroby. Rozumie, jak ważna jest dieta oraz jakie znaczenie mają destrukcyjne nawyki traktowania siebie, innych ludzi oraz własnego ciała. Zachowanie to również przyzwolenie na zabawę, relaks i miłość.

Przekonania
– pod wpływem stresu i lęku przekonania niekiedy mogą zostać wyostrzone, dlatego ważne jest, by zaobserwować, co pacjent sam sobie mówi na temat raka i leczenia. Wymiana destrukcyjnych przekonań na uzdrawiające pomaga rozwiązywać bieżące problemy, stawiać cele i mierzyć się z wyzwaniami, nawet jeśli te w pierwszej reakcji wywołały poczucie rozpaczy czy beznadziei.

Emocje
– psychoterapeuci pomagają wyrabiać odruch nadziei w miejsce zamartwiania się. Osoba chorująca spędza często długie godziny w lęku, smutku, ponieważ nie potrafi wyobrazić sobie lepszej przyszłości, boi się śmierci lub jest przygnębiona reakcjami najbliższych i swoją, czasami ograniczoną, sprawnością. Praca w tym obszarze oznacza umiejętność wyrażania trudnych uczuć, radzenie sobie z nimi oraz budowanie wewnętrznej motywacji.

Społeczeństwo i relacje
– chory przygląda się swoim relacjom z najbliższymi, rodziną oraz dalszymi ludźmi i nabiera nowych umiejętności komunikacyjnych. Czasami będzie to gotowość i odwaga do odmówienia, niekiedy poproszenie o wsparcie, towarzystwo czy obecność. Posiadanie siatki zdrowych kontaktów i bliskich osób, na które można liczyć, bywa ogromnym wsparciem.

Duchowość
– bez względu na przekonania i wierzenia osoby dotkniętej chorobą chodzi o odnajdywanie sensu w codziennym życiu, we własnej aktywności, a czasami również w samej chorobie. Duchowość to zyskanie szerszej i głębszej perspektywy, mierzenie się z takimi pojęciami, jak przemijanie, śmiertelność czy spuścizna. Praca w tym obszarze jest intensywną pracą związaną ze stosunkiem danej osoby do śmierci, której nieuchronność często bywa marginalizowana czy wypierana w codziennym życiu.

Ciało
– to bardzo konkretny i namacalny obszar. Pacjent zaczyna rozumieć, że chociaż nastawienie jest niezwykle istotne, to musi za nim iść konkretny plan działania: ćwiczenia, ruch, dieta, aktywność – czyli wszystko to, co po konsultacji z lekarzami będzie wspierało chorujące ciało.

Terapia Simontona w praktyce

O tym, jak wygląda praca metodą Simontona, rozmawiamy z Iwoną Nawarą - psychoonkolożką, trenerką Terapii Simontonowskiej i Racjonalnej Terapii Zachowania, dyrektorką Centrum Psychoonkologii UNICORN.

Osoby chorujące na raka często zasypywane są dobrymi radami, zaleceniami, interpretacjami ich życiowych wyborów – jak może to na nie wpływać?
Wiele osób w gąszczu dobrych rad odczuwa zagubienie, które z czasem może przerodzić się w złość. Część konfliktów między chorymi a ich bliskimi opiera się właśnie na tym zagadnieniu – osoby wspierające, chcąc dla bliskiego jak najlepiej, wyszukują najlepsze porady, które niejednokrotnie są ze sobą sprzeczne, a zastosowanie ich wszystkich wymagałoby ciągłego skupienia uwagi tylko na nich. Trudno im przyjąć do wiadomości, że chory nadal pozostaje autonomiczną jednostką, zdolną do oceny sytuacji i decydowania o sobie. Czasem wsparcie polega właśnie na uszanowaniu wyborów i decyzji pacjenta.

Terapia Simontonowska kładzie się duży nacisk na nastawienie, połączenie ciała z umysłem i emocjami. Chory ma wpływ na zdrowie, czy miał zatem wpływ na chorobę? Jak poruszać ten temat z chorującymi i ich bliskimi bez wpędzania ich w poczucie winy?
Na rozwój choroby wpływa wiele czynników, nie wszystkie są znane. Ważne jest, by podkreślić, że w każdym momencie życia dokonujemy takich wyborów, które uważamy za najlepsze, czerpiąc z dostępnej w danej chwili wiedzy. W terapii Simontonowskiej podkreślamy, że trwanie w poczuciu winy czy rozpamiętywaniu przeszłych decyzji niczemu nie służy – nawet jeśli z perspektywy czasu oceniamy część swoich wyborów jako niesłuszne czy szkodliwe, odpowiednią reakcją jest zmiana dotychczasowych nawyków na zdrowe, a nie zadręczanie się „gdybaniem”. Uczymy też skutecznego radzenia sobie z poczuciem winy czy urazy. Warto rozmawiać o czynnikach, które nie przyczyniały się do lepszego zdrowia, obniżały jakość życia – po to, żeby je zmienić, niezależnie od tego, czy miały realny wpływ na rozwój choroby.

W terapii Simontonowskiej staramy się skupiać na tym, co w życiu pacjenta już jest w porządku, co działa, zamiast doszukiwać się problemów  – te, jeśli są ważne, pojawią się w toku pracy terapeutycznej. (Fot. iStock) W terapii Simontonowskiej staramy się skupiać na tym, co w życiu pacjenta już jest w porządku, co działa, zamiast doszukiwać się problemów  – te, jeśli są ważne, pojawią się w toku pracy terapeutycznej. (Fot. iStock)

Czym praca metodą Simontona różni się od psychologicznych form wspierania pacjentów rozmową, wzbudzaniem motywacji czy wizualizacjami?
W części podejść psychologicznych przyjmuje się, że im wyższa motywacja pacjenta i wola walki, tym wyższa będzie jakość jego życia. W terapii Simontonowskiej koncentrujemy się raczej na poszukiwaniu własnej drogi, zgodnej z wartościami i przekonaniami pacjenta, wspólnym szukaniu tego, co podnosi jego jakość życia i wspiera proces zdrowienia. Staramy się skupiać na tym, co w życiu pacjenta już jest w porządku, co działa, zamiast doszukiwać się problemów – te, jeśli są ważne, pojawią się w toku pracy terapeutycznej. W naszym programie mieści się 10 modułów, wśród których pojawiają się również tematy, takie jak strach przed nawrotem choroby, komunikacja i budowanie sieci wsparcia, śmierć i umieranie – każdy z nich ma na celu zwiększenie spokoju osoby chorującej, przepracowanie lęku, zbudowanie kompetencji w relacjach i ostatecznie podniesienie energii do życia w chwili obecnej, niezależnie od nasilenia dolegliwości czy stanu zdrowia.

Co w metodzie Simontona pani zdaniem działa najsilniej, najskuteczniej?
Największe znaczenie ma praca z przekonaniami, oparta na Racjonalnej Terapii Zachowania Maxie Maultsby’ego. Jest to metoda prowadząca do lepszego zrozumienia własnych emocji, tego, skąd się biorą i w jaki sposób narastają, dająca narzędzia do zmiany tych przekonań, które pacjent zidentyfikuje jako niezdrowe. Zrozumienie, że mamy wpływ na to, jak się czujemy, że nasze samopoczucie nie jest całkowicie zależne od otoczenia i okoliczności – przynosi dużą ulgę. Niedawno wydana książka „ABC twoich emocji” (M. Maultsby, M. Wirga, M. de Bernardi; wyd. Wulkan) uczy tych i innych umiejętności i jest skierowana do każdego czytelnika – osób zdrowych, jak i doświadczających trudności związanych z chorobą.

Co dla pani jest najważniejsze w pracy z osobami chorującymi onkologicznie i ich bliskimi?
Każde spotkanie traktuję jako przywilej. Terapią Simontonowską pracuję w formie grupowej i jest to absolutnie unikatowe zjawisko, nie do powtórzenia i nie do przecenienia. Obserwacja tego, jak uczestnicy wzajemnie wymieniają się bardzo ważnymi treściami, doświadczeniami i jednocześnie zmieniają się w ciągu zaledwie kilku dni – jest za każdym razem wzruszająca i zachwycająca. Pokazuje sens i daje siłę psychiczną wszystkim uczestnikom spotkania, również mnie.

Co panią zainteresowało w metodzie Simontona na tyle, że zdecydowała się pani ją stosować?
Kiedy bardzo dawno temu rozpoczynałam pracę na onkologii, szukałam metod, które by mi w niej pomogły. I wtedy właśnie spotkałam dr. Carla Simontona. To, czego się nauczyłam od niego, okazało się niezwykle skuteczne w pracy z chorymi, i nie tylko. Do tej metody przekonało mnie przede wszystkim skupienie na podnoszeniu jakości życia, a nie koncentracja na jego przedłużaniu za wszelką cenę. Ujęło mnie również przekonanie, że im bardziej zbliżamy się do naszej ludzkiej natury – w aspekcie emocji, podejmowanego działania, komunikacji – tym bardziej sprzyjamy swojemu zdrowieniu.

Największa lekcja, jaką pani odebrała od osób chorujących na raka?
Trudno to nawet opisać. To nieustanna lekcja pokory, otwartości i uczenia się bycia Człowiekiem przez duże C. Przy tak dużej liczbie pacjentów, którzy pojawiają się na sesjach grupowych i konsultacjach indywidualnych, trudno wskazać jedną, wyjątkową historię. Każdy z chorych ma swoje własne problemy dotyczące również życia przed chorobą. Najpiękniejsze w terapii Simontonowskiej jest to, że praca i zaangażowanie uczestników jest dowodem na to, że człowiek zachowuje wolność wyboru nastawienia i samopoczucia niezależnie od okoliczności. Obserwowanie, jak w czasie pięciu dni warsztatów pacjenci, którzy przychodzą przerażeni i przytłoczeni lękiem, z dnia na dzień stają się bardziej uśmiechnięci, spokojni – mimo że ich sytuacja zdrowotna obiektywnie się nie zmienia – jest najlepszą lekcją: życie nie kończy się na raku. Dookoła dzieje się życie – i to na nim warto się skupiać każdego dnia!

Więcej na: www.unicorn.org.pl i www.simonton.pl

  1. Zdrowie

Piękna mimo wszystko – jakie znaczenie ma wygląd w chorobie nowotworowej?

(Fot. Getty Images)
(Fot. Getty Images)
Dobry krem, nawilżający zabieg i dyskretny makijaż w trakcie walki z nowotworem? Nie tylko nie są zabronione, ale wręcz zalecane jako ważny element kuracji. Bo dbając o siebie, czujemy się lepiej w swojej skórze i nieco łatwiej znosimy uboczne skutki terapii.  

Przechodząc terapię onkologiczną, stajemy przed podwójnym wyzwaniem: musimy dać sobie radę nie tylko z potężnym fizycznym szokiem dla organizmu, ale także stawić czoła skutkom ubocznym leczenia, które w dotkliwy sposób odbijają się na naszym wyglądzie, rujnując samopoczucie akurat w momentach, kiedy najbardziej wskazana byłaby równowaga i spokój.

– Leczenie onkologiczne bardzo mocno oddziałuje na kondycję całego organizmu, nie tylko włosów, skóry i paznokci. Ale to właśnie brak włosów czy zmiana kolorytu skóry wywołuje skrajnie negatywne emocje, pogłębia poczucie nieatrakcyjności i pogrążania się w chorobie – mówi dr Joanna Magdziarz-Orlitz z częstochowskiej kliniki Derma-Clinic. – Najtrudniejszy i bardzo obciążający dla pacjenta jest strach, że zrobi coś źle i zaszkodzi leczeniu; jednocześnie osoba ta ma poczucie, że zmiany zachodzące w jej ciele są nieuniknione. O ile jednak nie mamy możliwości zniwelowania wpływu terapii onkologicznej na skórę czy włosy – bo skuteczność leków okupiona jest rozmaitymi działaniami niepożądanymi – o tyle jej skutki uboczne możemy złagodzić za pomocą odpowiedniej pielęgnacji.

Skóra po przejściach

Lista przypadłości, które mogą nas trapić w trakcie i po onkologicznej terapii, jest bardzo długa.

– Skóra przestaje prawidłowo funkcjonować, staje się sucha i szorstka, może pojawić się uporczywe uczucie swędzenia, zaczerwienienie, obrzęk i podrażnienie, grudki, pęcherzyki, nadżerki i owrzodzenia – mówi Maria Czech-Małasiewicz, kosmetolog, ekspert marki Oncoderma. – Ponieważ wskutek terapii onkologicznej spada odporność całego organizmu, łatwiej też o miejscowe stany zapalne skóry i różnego rodzaju infekcje (bakteryjne, wirusowe i grzybicze). Pojawia się też nadwrażliwość na działanie promieni UV. Terapie onkologiczne pogarszają nie tylko stan skóry, ale także powodują tymczasowe przerzedzenie lub utratę włosów. Sprawiają też, że brwi i rzęsy stają się mniej gęste lub całkowicie zanikają. Paznokcie wolniej rosną, stają się kruche i łamliwe, podatne na deformacje czy zmiany zabarwienia. – Niektóre leki mogą wywoływać objawy tzw. zespołu ręka – stopa, czyli pojawiające się na wewnętrznych częściach dłoni i na podeszwach stóp bolesne zaczerwienienia i obrzęki, czasami z silnym złuszczaniem naskórka – tłumaczy Maria Czech-Małasiewicz. – Trzeba jednak wiedzieć, że nawet silne i kłopotliwe reakcje skórne nie wykluczają stosowania kosmetyków, należy jednak używać ich z rozwagą.

Bardzo delikatna pielęgnacja

Dbanie o siebie to nieodzowna część leczenia całego organizmu. Czego w takim razie powinnyśmy używać na co dzień, aby zminimalizować negatywny wpływ terapii na skórę? – Dermatolodzy twierdzą, że na początek najlepsze są najprostsze preparaty z aptecznej półki: łagodne, jednoskładnikowe, bez barwników i sztucznych zapachów, z minimalną ilością konserwantów, o działaniu nawilżająco-natłuszczającym oraz właściwościach ochronnych – mówi Maria Czech-Małasiewicz. – Radiolodzy natomiast polecają łagodne maści i zasypki, takie jak Panthenol czy Linomag. Najlepsze kremy i maści do pielęgnacji skóry pacjentów przechodzących terapię onkologiczną zawierają składniki, których budowa jest podobna do tych produkowanych w sposób naturalny przez naszą skórę, a których zaczyna brakować pod wpływem leczenia. Oznacza to bowiem, że będą one dobrze tolerowane i łatwo przyswajane przez skórę, a ryzyko wystąpienia podrażnień będzie minimalne – tłumaczy Maria Czech-Małasiewicz. Wskazane jest też, by kosmetyki do codziennej pielęgnacji przyspieszały odnowę komórkową, łagodziły rumień, podrażnienia i świąd, przeciwdziałały infekcjom oraz uzupełniały niedobór lipidów w naskórku, a tym samym wzmacniały płaszcz hydrolipidowy i funkcje obronne skóry. Preparaty takie znajdziemy w aptekach – łącznie ze specjalistycznymi liniami dermokosmetyków przetestowanych na skórze pacjentów po chemio- i radioterapii.

Drobne przyjemności

Zalecenia dotyczące codziennego funkcjonowania w trakcie terapii to czasem obszerna lista zakazów. Zaabsorbowani prawidłowym przebiegiem leczenia specjaliści zapominają czasem, że ich pacjentka chciałaby mieć poczucie, że mimo choroby prowadzi normalne życie. – Choroba nowotworowa nie powinna dyskryminować czy skazywać na boczny tor – mówi dr Joanna Magdziarz-Orlitz. – Nikogo nie powinno dziwić, że pacjentka w trakcie leczenia robi sobie makijaż czy korzysta z zabiegów kosmetycznych, zwłaszcza jeśli to korzystnie wpływa na jej samopoczucie. Dlatego w ramach dbania o skórę dobrze byłoby zafundować sobie od czasu do czasu jakąś przyjemność – na przykład zabieg nawilżający połączony z delikatnym masażem. – To nie tylko radość dla skóry, ale także dla psychiki, co często jest dużo ważniejsze – dodaje dr Magdziarz-Orlitz. – Oczywiście, zabiegi na twarz i ciało powinny być odpowiednio dobrane, dlatego najlepiej byłoby poprosić o radę lekarza. Zwykle świetnie sprawdzają się zabiegi z elementami masażu (specjalny zabieg dla chorych w trakcie chemiotrapii oferuje na przykład marka IS Clinical) czy z zastosowaniem sonoforezy. Po zakończonym leczeniu warto zainteresować się mezoterapią z kwasem hialuronowym czy innymi zabiegami poprawiającymi stan skóry i działającymi przeciwstarzeniowo – radzi dr Magdziarz-Orlitz.

Włosy a chemia

Zadaniem cytostatyków aplikowanych zwykle w kuracjach onkologicznych jest zniszczenie namnażających się komórek nowotworowych. Niestety, przy okazji uszkadzają też one zdrowe komórki – na przykład włosów. – Spowodowana chemioterapią utrata włosów ma charakter tymczasowy i po zakończeniu leczenia włosy odrastają – mówi Maria Czech-Małasiewicz. – Co więcej, mogą okazać się mocniejsze i ciemniejsze, czasami też grubsze i… kręcone. Warto zaznaczyć, że nie wszystkie leki stosowane w chemioterapii powodują wypadanie włosów, niektóre tylko je lekko przerzedzają.

Codzienna pielęgnacja włosów powinna być bardzo delikatna. – Lepiej nie decydować się na osłabiające włosy zabiegi, takie jak trwała ondulacja czy koloryzacja, ograniczyć stosowanie prostownicy i lokówki oraz jeśli to możliwe, także suszarki – radzi Maria Czech-Małasiewicz. – Niewskazane jest również stosowanie kosmetyków do stylizacji. Mogą się natomiast przydać szampony do włosów delikatnych lub bardzo łagodne szampony dla dzieci. Starajmy się też nie uszkadzać włosów mechanicznie – po myciu delikatnie osuszajmy je ręcznikiem, a do czesania używajmy niezbyt gęstej szczotki czy grzebienia o szeroko rozstawionych zębach.

Jak wzmocnić włosy po zakończeniu chemioterapii? Warto rozważyć zabiegi mezoterapii lub karboksyterapii. – Pierwszy zabieg polega na wstrzyknięciu preparatów witaminowych we właściwym stężeniu i składzie w skórę głowy, by przyspieszyć odrost włosów i je wzmocnić – tłumaczy dr Magdziarz-Orlitz. – Natomiast w ramach karboksyterapii za pomocą cieniutkiej igły podaje się do skóry głowy dwutlenek węgla, którego zadaniem jest zahamowanie procesu wypadania włosów.

Sztuka kamuflażu

Włosy to ważny atrybut kobiecej urody, dlatego ich utratę przeżywają one znacznie boleśniej niż mężczyźni. W sytuacji, kiedy zależy nam na psychicznym komforcie i spokojnej rekonwalescencji, może pomóc noszenie chust, turbanów, szali czy czapek szytych z oddychających naturalnych tkanin, takich jak bawełna czy włókno bambusowe. Wielu kobietom w odzyskaniu lepszego samopoczucia pomaga też dobrze dobrana peruka.

Perukę można zaprojektować na zamówienie. Powstaje wtedy dokładna kopia fryzury pacjentki, z odtworzeniem naturalnej gęstości, struktury i koloru jej włosów. – Na taką perukę trzeba jednak czekać około trzech miesięcy, a rzadko kto przed rozpoczęciem terapii chce sobie takimi sprawami zaprzątać głowę – mówi Izabela Szymczak, właścicielka warszawskiej kliniki Hair Lab.

– Dlatego najczęściej panie poddające się leczeniu onkologicznemu wybierają gotowe peruki. Oferta jest bardzo szeroka – od najdroższych peruk z naturalnych włosów (te wykonane z włosów europejskich kosztują 4,5–10 tys. złotych, z azjatyckich – między 3 a 4,5 tys. złotych), po dużo mniej kosztowne peruki syntetyczne (średnia cena to 1,5–1,8 tys. zł, ale zdarzają się też peruki tańsze). W firmach, które mają podpisaną umowę z NFZ, można liczyć na refundację – choć jej kwota jest niewielka i wynosi ok. 300 zł.

Przy wyborze peruki dobrze jest wziąć pod uwagę fakt, że będziemy jej potrzebować przez około pół roku, bo po takim czasie pojawi się na głowie krótki „jeżyk”. – W takim przypadku nie ma więc raczej sensu inwestować zbyt dużo, zwłaszcza że różnice między perukami bywają bardzo subtelne – radzi Izabela Szymczak. – Warto natomiast zwrócić uwagę na komfort noszenia peruki i gęstość uzupełnionych włosów. Peruka nie może być zbyt gęsta, bo powinna pozwalać skórze oddychać, a włosom swobodnie odrastać. Ważne też, by można ją było dobrze umocować na skórze głowy, zwłaszcza na etapie, kiedy będzie na niej niewiele włosów. Sprawdzają się na przykład modele ze specjalnymi przylepnymi taśmami, które mocują perukę do skóry i nie pozwalają jej się przemieszczać nawet, gdy śpimy – tłumaczy Izabela Szymczak. – Wiele modeli ma też na obwodzie silikonową taśmę, która daje pewność, że peruka się nie przesunie.

Odbudować brwi i rzęsy

– Przerzedzenie brwi i rzęs, a nawet ich całkowita utrata stanowi dla kobiet duży problem, dlatego pacjentkom polecam specjalne odżywki – mówi dr Magdziarz-Orlitz. Moda na nie rozpoczęła się od odżywki Revitalash, stworzonej przez doktora Michaela Brinkenhoffa. Dziś na rynku, poza Revitalash, jest kilkanaście różnych produktów, których zadaniem jest przyspieszanie i stymulowanie wzrostu gęściejszych rzęs i brwi. – Wygląd osłabionych brwi i rzęs pomagają też poprawić tradycyjne proste metody, takie jak na przykład położenie henny. Niekiedy też warto rozważyć wykonanie delikatnego makijażu permanentnego – dodaje dr Magdziarz-Orlitz.

Uroda w prezencie

Rewelacyjnie skuteczną odżywkę stymulującą wzrost rzęs wynalazł doktor Michael Brinkenhoff. Odżywka była prezentem dla żony doktora, która zachorowała na raka piersi. Nazwę Revitalash nadała nowemu produktowi Gayle Brinkenhoff, kiedy po kilku tygodniach kuracji jej rzęsy stały się gęste i długie. Dzisiaj firma dr. Brinkenhoffa przeznacza część dochodu ze sprzedaży Revitalash na badania dotyczące raka piersi oraz na związane z rakiem inicjatywy edukacyjne.

W pięknej oprawie

Po chemioterapii możesz mieć kłopot z ujarzmieniem brwi, bo włoski odrastają kręcone lub każdy rośnie w innym kierunku. Warto wtedy nauczyć się od specjalistek, jak depilować, czesać i malować brwi.

Problem z głowy

Pod koniec terapii cytostatykami warto zacząć przygotowywać skórę na odrost nowych włosów. – Przez cały czas, gdy na głowie włosów nie było, gruczoły łojowe i potowe pracowały, wydzielając pot i łój – tłumaczy Izabela Szymczak. – Ponieważ substancje te mogą czopować mieszki włosowe, odrastanie włosów bywa w takiej sytuacji utrudnione. Dlatego warto raz w tygodniu zrobić enzymatyczny piling skóry głowy, który oczyści mieszki włosowe i pobudzi mikrokrążenie. Tuż po zakończeniu przyjmowania chemioterapii dobrze byłoby też wcierać w skórę głowy trychologiczne preparaty witaminowe, które pobudzają i przyspieszają pojawianie się nowych włosów - radzi Izabela Szymczak.

Tylko w cieniu

Niektóre cytostatyki stosowane podczas chemioterapii stwarzają ryzyko wystąpienia oparzeń słonecznych i reakcji skórnych, dlatego w czasie leczenia trzeba bezwzględnie unikać słońca (nie mówiąc już o kategorycznym zakazie korzystania z solarium). – Promieniowanie UV ma działanie immunosupresyjne, czyli obniża odporność skóry, więc wystawianie jej na słońce jest w ogóle niedopuszczalne – tłumaczy dr Magdziarz-Orlitz. – Na czas terapii i na kilka miesięcy po jej zakończeniu dobrze jest więc zaprzyjaźnić się bliżej z kremami z wysokim filtrem przeciwsłonecznym i stosować je na co dzień (nawet w pochmurne dni!) na odsłonięte partie ciała, takie jak twarz, szyja, uszy, dekolt i dłonie. Latem, poza kremami, powinnyśmy chronić skórę, nosząc ubrania z przewiewnych naturalnych tkanin oraz kapelusze lub chusty.

W skrócie

Podstawowe zalecenia i przeciwwskazania dotyczące skóry po chemio- i radioterapii Maria Czech-Małasiewicz zebrała w następujący zestaw:
  • Zamiast długich gorących kąpieli (wysuszają skórę) bierz krótki prysznic w letniej wodzie. Nie używaj szorstkich myjek i ręczników. Unikaj mycia obszaru ciała poddawanego radioterapii.
  • W przypadku wystąpienia jakichkolwiek nasilonych zmian na skórze skonsultuj się z lekarzem prowadzącym lub dermatologiem. Uzgadniaj z lekarzem lub pielęgniarką dobór preparatów do pielęgnacji skóry i włosów.
  • Do mycia używaj łagodnych dermokosmetyków, które nie zawierają barwników ani środków zapachowych.
  • Dwa razy dziennie (i zawsze po myciu) natłuszczaj i nawilżaj skórę preparatami do skóry wrażliwej o działaniu regenerującym i ochronnym.
  • Nie smaruj niczym napromieniowanych miejsc. Nawilżać możesz jedynie skórę wokół obszaru napromieniania.
  • Ulgę mogą przynieść kosmetyki, które zawierają kortykosteroidy, czyli składniki stosowane w leczeniu zapalenia skóry wywołanego napromienianiem (dobrze jest je łączyć z kremami zmiękczającymi skórę). Przydatne są też kosmetyki zawierające kwas foliowy, który przyspiesza regenerację naskórka, zmniejsza rumień, poprawia natłuszczenie i nawilżenie skóry.
  • W przypadku intensywnego rumienia i suchego złuszczania się skóry możesz stosować kremy i maści na bazie wazeliny, oleju rycynowego, balsamu peruwiańskiego, wyciągu z aloesu i d-pantenolu.
  • Unikaj ekstremalnych zmian temperatury, zwłaszcza gdy skóra jest zaczerwieniona.
  • Zrezygnuj z sauny i kąpieli w basenach z chlorowaną wodą.
  • Możliwie ogranicz depilację, a do usuwania włosków stosuj elektryczną maszynkę do golenia.
  • Zrezygnuj z perfum (mogą wywołać uczulenie lub podrażnienie skóry).
  • Noś luźne, przewiewne ubrania, najlepiej z miękkiej bawełny lub jedwabiu.
  • Głowę chroń kapeluszem z szerokim rondem lub chustką, a odsłonięte części ciała smaruj kremem przeciwsłonecznym o wysokim faktorze ochronnym (SPF powyżej 30).
  • Pierz odzież w proszkach hipoalergicznych, by zminimalizować ryzyko podrażnień skóry.
Specjaliści:

Dr n. med. Joanna Magdziarz-Orlitz jest specjalistą dermatologiem. Jej główny obszar zainteresowań stanowi dermatologia estetyczna i anti-aging. Pracuje w klinice Derma-Clinic w Częstochowie.

Maria Czech-Małasiewicz jest kosmetologiem, menedżerem ds. naukowo-szkoleniowych w firmie Oceanic i ekspertem marki Oncoderma stworzonej z myślą o potrzebach osób przechodzących terapie onkologiczne.

Izabela Szymczak jest trychologiem i właścicielką kliniki włosów Hair Lab w Warszawie, która specjalizuje się w trychologii, niechirurgicznym uzupełnianiu włosów i terapiach wypadania włosów oraz oferuje różnego rodzaju peruki.

  1. Zdrowie

Europejska Karta Praw Pacjenta Onkologicznego

Fot. iStock
Fot. iStock
Warto znać swoje prawa, szczególnie w takiej chorobie jak nowotwór, gdy walczymy o swoje życie. Europejską Kartę Praw Pacjenta Onkologicznego przedstawiono w lutym 2014 roku w Parlamencie Europejskim w Strasburgu, w związku z obchodami Międzynarodowego Dnia Walki z Rakiem.

Warto znać swoje prawa, szczególnie w takiej chorobie jak nowotwór, gdy walczymy o swoje życie. Europejską Kartę Praw Pacjenta Onkologicznego przedstawiono w lutym 2014 roku w Parlamencie Europejskim w Strasburgu, w związku z obchodami Międzynarodowego Dnia Walki z Rakiem. Jakie są najważniejsze postulaty zawarte w Karcie?

Artykuł 1.

Każdy obywatel Europy ma prawo otrzymywać najdokładniejsze informacje i czynnie uczestniczyć w opiece związanej ze swoją chorobą.

Obywatelom Europy należy zapewnić:

  • Oparte na dowodach interwencje w zakresie zdrowia publicznego, mogące zapobiegać chorobom nowotworowym.
  • Najlepsze badania przesiewowe oraz usługi diagnostyczne, które w celu zapewnienia ich optymalnej jakości muszą być poddawane akredytacji i harmonizacji.
  • Prawo dostępu do wszystkich informacji na temat swojego zdrowia, a także aktywnego uczestnictwa w podejmowaniu decyzji leczniczych.
  • Adresowane do pacjenta strategie informacyjne, w zrozumiałej formie i języku, stanowiące o jego prawie do optymalnego leczenia na wszystkich etapach.
  • Informacje, że jednostka lub centrum lecznicze spełnia uzgodnione wymogi jakościowe w zakresie specjalistycznego leczenia danej choroby nowotworowej.
1.5a. Możliwość zapoznania się przed rozpoczęciem leczenia ze wszystkimi krajowymi anonimowymi danymi dotyczącymi metod i wyników leczenia z instytucji opieki zdrowotnej, a także z rejestrami nowotworowymi i programami niezależnych kontroli.
  • Jasny i przejrzysty indywidualny plan leczenia swojej choroby, opracowany przed jego rozpoczęciem, z prawem do drugiej opinii.
  • Poszanowanie prywatności, z określonym przez pacjenta poziomem poufności danych.
  • Informacje na temat badań i działań innowacyjnych związanych ze swoją chorobą, dostępnych na szczeblu lokalnym, krajowym i ogólnoeuropejskim.
  • Informacje na temat wyjścia z choroby nowotworowej i form wsparcia po zakończeniu leczenia.
  • Reprezentację i pomoc udzielane przez organizacje wspierające pacjentów, które wzmacniają ich pozycję jako równorzędnych partnerów we wszystkich dziedzinach mających wpływ na ich zdrowie i samopoczucie.

Artykuł 2.

Prawo każdego obywatela Unii Europejskiej do optymalnego i terminowego dostępu do odpowiedniej, specjalistycznej opieki, opartej na badaniach naukowych i innowacjach.

Obywatelom Europy należy zapewnić:

Dostęp do sprawdzonych metod diagnostycznych, umożliwiających dokładne i jak najszybsze rozpoznanie nowotworu.

2.1.a. Dokładny i współczujący sposób przekazania rozpoznania przez doświadczonego lekarza specjalistę.

  • Szybki dostęp do optymalnej, odpowiedniej opieki specjalistycznej o wysokiej jakości, w tym do udziału w badaniach klinicznych i innowacjach, w celu zapewnienia jak najlepszych wyników.
  • Leczenie i opiekę możliwie blisko miejsca zamieszkania lub w ośrodkach centralnych, polecanych w ramach narodowych lub międzynarodowych wytycznych i zaleceń ekspertów.
  • Dostęp do odpowiedniego wsparcia psychologicznego na wszystkich etapach swojej ścieżki onkologicznej, ułatwiający udział w badaniach przesiewowych, diagnostyce i leczeniu oraz zapewniający zachowanie dobrej jakości życia i wychodzenie z choroby.
  • Prawo do wyboru miejsca diagnostyki i leczenia nawet ponad granicami państw.
  • Szybki dostęp do najnowszych, innowacyjnych metod diagnostyki i indywidualnego leczenia onkologicznego po ich zatwierdzeniu przez odpowiednie organy.
  • Prawo dostępu do leczenia w zależności od potrzeb pacjentów, a nie ich możliwości finansowych.
  • Prawo do oczekiwania, że będą prowadzone badania kliniczne dotyczące ich choroby i że będą one dostępne i odpowiednie dla ich stanu.
  • W przypadku chorób nowotworowych u dzieci – prawo do leczenia w specjalistycznej jednostce/centrum onkologii dziecięcej.

Artykuł 3.

Prawo każdego obywatela Unii Europejskiej do otrzymania opieki zapewniającej lepsze wyniki, rehabilitację, najlepszą jakość życia i równocześnie niedrogiej.

Pacjenci powinni otrzymywać opiekę w systemach opieki zdrowotnej, które:

  • Funkcjonują według Narodowych Programów Walki z Rakiem (NPWR), opracowanych zgodnie z wytycznymi krajowymi i regularnie ocenianych przez zewnętrznych ekspertów, w tym przedstawicieli pacjentów.
W ramach NPWR udostępniają audytowi własne wyniki w celu zapewnienia jak największego postępu i korzyści dla chorych.
  • Zapewniają efektywną kosztowo opiekę na wszystkich jej etapach, od wczesnego rozpoznawania, przez zgodne z normami jakości leczenie i działania wspomagające.
  • Doceniają znaczenie długotrwałej obserwacji po leczeniu i wychodzenia z choroby, zapewniających aktywną reintegrację społeczną i zawodową.
  • Zapewniają chorym nowotworowym w każdym miejscu optymalne strategie walki z bólem i innymi dolegliwościami.
  • Zachęcają do ustawicznego doskonalenia zawodowego wszystkich pracowników ochrony zdrowia i dziedzin pokrewnych, zaangażowanych w opiekę nad chorym onkologicznym.
  • Uznają organizacje pacjenckie jako równych partnerów we wszystkich aspektach leczenia onkologicznego, badań i innowacji.
  • Koordynowane są przez odpowiednio wyspecjalizowane Zespoły Interdyscyplinarne, spełniające wymogi krajowe, określone przez uznane ogólnoeuropejskie wytyczne.
  • Zapewniają bieżącą i przejrzystą komunikację pomiędzy pracownikami podstawowej opieki zdrowotnej a placówkami onkologicznymi.
  • Szanują pacjenta, zapewniając mu niezbędne leczenie w optymalnym i wcześniej zaplanowanym czasie.
  • Zapewniają, że pacjent jest chroniony przed potencjalnie złym funkcjonowaniem ochrony zdrowia i błędami w sztuce lekarskiej.
  • Uznają i promują innowacyjne metody oparte na badaniach o wysokiej jakości oraz uczestnictwo pacjenta w badaniach klinicznych.
  • Angażują pacjentów, ich opiekunów i organizacje pacjenckie we wszystkich aspektach projektowania i prowadzenia badań klinicznych.
  • Wdrażają i utrzymują strategię opieki paliatywnej o wysokiej jakości.
Podziękowania

Autorzy KARTY dziękują Stowarzyszeniu Onkologii Translacyjnej (Society for Translational Oncology – STO) za zarządzanie inicjatywą European Cancer Concord i nadzór nad nią. STO ogromnie dziękuje za nieograniczone wsparcie edukacyjne: Sanofi Oncology; Bayer Sanofi Oncology; Bayer; Bristol-Myers Squibb Foundation; Irish Cancer Society; Saatchi and Saatchi Science; and Publicis Healthcare Communications Group.

Autorzy dedykują ten dokument i Europejską Kartę Praw Chorych Onkologicznych profesorowi Donalowi Hollywoodowi, który, niestety, zmarł z powodu choroby nowotworowej w 2013 roku.