Znamy laureatów 36. edycji Festiwalu Mediów „Człowiek w Zagrożeniu”!

W programie tegorocznej edycji znalazło się 70 filmów dokumentalnych i reportaży, ponad 140 wydarzeń i ponad 70 gości. Festiwal to cztery konkursy z nagrodami o łącznej wartości 75 tys. zł. Festiwal to święto ludzi zainteresowanych światem. Widzów i słuchaczy, którzy zastanawiają się, co się z nami dzieje i dokąd zmierzamy. Pięć dni, cztery sale kinowe, ponad 90 pokazów i blisko 40 spotkań tworzą otwartą, przyjazną przestrzeń do dyskusji, zadawania trudnych pytań i patrzenia na rzeczywistość bez uproszczeń.

To nie jest festiwal wyłącznie filmowy. Pochylamy się także nad tym, jak na rzeczywistość patrzą media. Połączenie kina dokumentalnego z innymi sposobami opisywania świata to unikalna formuła „Człowieka w Zagrożeniu", realizowana i rozbudowywana od 1990 roku.

Laureatami tegorocznej edycji zostali

Nagroda specjalna im. Krzysztofa Talczewskiego

Maciej Drygas za film „Pociągi”

Nagrodę wręczyła przewodnicząca kapituły Agnieszka Holland

Konkurs filmów dokumentalnych

Jury w składzie:

Ewa Puszczyńska

Maria Zmarz-Koczanowicz

Jacek Petrycki

Rafał Listopad

Marcin Radomski

Grand prix I statuetka Białej Kobry

„Igrając z diabłem”, reż. Piotr Małecki, Maciek Nabrdalik

Nagroda: 20 000 zł

Uzasadnienie jury:

Za mistrzowską opowieść o traumie świadka dramatycznych wydarzeń, pozostawiających niezatarte piętno na jego życiu. Za poruszający portret człowieka, który mimo bolesnych doświadczeń nie zamyka się na współczesność, zachowując wrażliwość i odwagę.

Nagroda „Cierpliwe oko” im. Kazimierza Karabasza

„Silver”, reż. Natalia Koniarz

Nagroda: 15 000 zł (fundator: Narodowe Centrum Kultury)

Uzasadnienie jury:

Za bezkompromisowy obraz ludzkiej codzienności naznaczonej wyzyskiem w świecie współczesnego kolonializmu. Za cierpliwą, wnikliwą obserwację miejsca i ludzi, odsłaniającą mechanizmy niesprawiedliwości i przywracającą głos tym, którzy pozostają niewidzialni.

Nagroda Stowarzyszenia Filmowców Polskich

„Kumotry”, reż. Emilia Śniegoska

Nagroda: 7 500 zł

Uzasadnienie jury:

Za kameralny, ciepły i skromny portret kobiecej przyjaźni w odchodzącym świecie, uchwycony z niezwykłą czułością i uważnością na codzienność. Za opowieść o sile więzi, optymizmie i pogodzie ducha, które stają się cichą, lecz niezłomną formą oporu wobec nieuchronności losu.

Nagroda im. Aleksandra Kamińskiego za przezwyciężanie zagrożeń

„DWIŻ”, reż. Aliaksandr Haradko

Nagroda: 5 000 zł (fundator: Uniwersytet Łódzki)

Uzasadnienie jury:

Za wnikliwy portret młodych ludzi z Ukrainy, Białorusi i Rosji, którzy mimo doświadczeń wojny i dyktatury odnajdują w sztuce i muzyce przestrzeń do dialogu i wzajemnego zrozumienia. Za ukazanie siły wspólnoty, która rodzi się ponad politycznymi podziałami i skłania do refleksji nad tym, co nas łączy.

Laureaci konkursu studenckich filmów dokumentalnych

Jury w składzie:

Ewa Puszczyńska

Jacek Petrycki

Maria Zmarz-Koczanowicz

Rafał Listopad

Marcin Radomski

Nagroda dla najlepszego dokumentalnego filmu studenckiego

„Żeby tylko nas nie znaleźli”, reż. Maja Górczak

Nagroda: 3 000 zł (fundator: ZAiKS)

Uzasadnienie jury:

Za oddanie głosu zapomnianej bohaterce polskiego kina Stefanii Świecy oraz stworzenie poruszającego świadectwa dokumentującego jej życie na tle politycznych przemian oraz odważne podejście do tematu wojennej traumy.

Druga nagroda - Ex Aequo

„MIX”, reż. Klaudia Szott

Nagroda: 1 000 zł (fundator: ZAiKS)

Uzasadnienie jury:

Za niezwykle kreatywną formę filmową wykorzystującą archiwalia nadające oryginalny wyraz opowieści o wykluczeniu. Za przejmujące ukazanie poczucia obcości i niemożności asymilacji w świecie, w którym potrzeba przynależności zderza się z barierami niezrozumienia.

„Nieznane życie kwiatów”, reż. Jakub Wenda

Nagroda: 1 000 zł (fundator: ZAiKS)

Uzasadnienie jury:

Za rzetelną opowieść o dorastaniu w cieniu wykluczenia i niepewności jutra. Za przejmujący portret dziewczyn poszukujących własnego miejsca w świecie pozbawionym poczucia bezpieczeństwa.

Laureaci konkursu Młodych Krytyków Festiwalu Kamera Akcja

Jury w składzie:

Emilia Barańska

Magdalena Stefańska

Paweł Służewski

Nagroda Młodych Krytyków - najlepszy film dokumentalny

„Magic Hour”, reż. Marcin Borchardt

Uzasadnienie jury:

Za ukazanie blasków i cieni podążania za wielkimi ambicjami i pokazanie, co naprawdę kryje się za pragnieniem stworzenia czegoś niezwykłego. Za przedstawienie pasji przekazywanej z pokolenia na pokolenie i niełatwych relacji rodzinnych uchwyconych na taśmach prywatnego archiwum. Za poruszający portret świata na chwilę przed tragedią, w którym tragedia do końca pozostaje bohaterem drugoplanowym. I wreszcie — za film głęboki, prosty i piękny.

Nagroda Młodych Krytyków - najlepszy film dokumentalny studencki

„Żeby tylko nas nie znaleźli”, reż. Maja Górczak

Uzasadnienie jury:

Za precyzyjną pracę z materiałem archiwalnym. Za rzucenie światła na nieznaną historię i uczynienie jej punktem wyjścia do opowieści o doświadczeniu Zagłady i przerwanej drodze artystycznej. Nagradzamy spotkanie dwóch reżyserek ponad pokoleniami i uważność, z jaką Maja Górczak podejmuje pozostawioną przez Stefanię Świecę opowieść.

Laureaci konkursu Reportaży Wideo

Jury w składzie:

Magdalena Majewska

Grzegorz Dobiecki

Krzysztof Grzegorzewski

Nagroda dla najlepszego Reportażu Wideo

„Dom Studenta” - Filip Gierlach

Nagroda: 7 500 zł (fundator: Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna)

Uzasadnienie jury:

Reportaż zdobędzie widza przede wszystkim autentyzmem. To kawał solidnej pracy dziennikarskiej, wykonanej przez autorów, którzy nie dysponowali przecież prawdziwym zapleczem produkcyjnym, jakim cieszą się duże telewizje. Historia młodzieży oszukanej przez władze UJ, które odebrały im akademik, jest historią gorzką. Ale ma znakomitą dramaturgię. Jest opowiedziana naturalnie, bezpretensjonalnie, wręcz ciepło i uroczo — z młodzieńczym wdziękiem. Reportaż nagradzamy za przypomnienie, że godność człowieka i jego prawa do sprzeciwu nie zależą od tego, jak wielka jest sprawa, o którą się walczy, ani jak silny jest przeciwnik.

Druga nagroda dla Reportażu Wideo

„Hejt i układy po karkonosku” - Grzegorz Głuszak (TVN)

Nagroda: 3 500 zł (fundator: Smart Maker)

Uzasadnienie jury:

To bulwersująca opowieść o malwersacjach, hejcie, brudnym styku biznesu z polityką i lokalnych układach politycznych, przedstawiona w formie nader atrakcyjnej. Reportaż ma szczególny charakter. Jest polityczny — ale nie upolityczniony. Jest mocny w formie — ale profesjonalny, bo jego autor nie szuka taniej sensacji. Nagrodę przyznajemy za perfekcyjne pokazanie sytuacji, w której polityka przestaje być służbą publiczną, a staje się narzędziem ochrony własnych interesów i niszczenia tych, którzy stają na drodze.

Nagroda rzeczowa Uniwersytetu Trzeciego Wieku im. Heleny Kretz

„Tajemnica sali F szpitala położniczego” - Jakub Stachowiak, Agata Daniluk (TVN)

Uzasadnienie jury:

To historia osobistego, ludzkiego dramatu: błędu medycznego zakończonego śmiercią pacjentki szpitala położniczego. Na tle wielu podobnych reportaży wyróżnia ją jednak prowadzenie narracji: jest rzeczowe, klarowne, stroniące od „gniewu i zacietrzewienia", przedwczesnych oskarżeń. Kto odpowiada za to, że kobieta, która zaufała szpitalowi, stała się ofiarą jego działania? Na to pytanie odpowie prokuratura, ale autor zadał najważniejsze pytania.

Laureaci konkursu Reportaży Audio

Jury w składzie:

Agnieszka Pacho

Joanna Sikorzanka

Krzysztof Kiczek

Nagroda dla najlepszego Reportażu Audio

„Miłość w czasach AI” - Agnieszka Szwajgier, Dorota Salus

Nagroda: 6 000 zł (fundator: Tygodnik „Angora”)

Uzasadnienie jury:

„Miłość w czasach AI" to znakomity reportaż Agnieszki Szwajgier i Doroty Salus, który pod pozorem wreszcie odnalezionego szczęścia odsłania przerażającą samotność i bezwzględność współczesnej technologii, oferującej jedynie iluzję bliskości. W kontekście festiwalu staje się diagnozą nowego, nieoczywistego zagrożenia: algorytmu, który bezszelestnie zastępuje drugiego człowieka. Zagrożenia, które wydaje się nie przychodzić z zewnątrz, tylko jest prowokowane przez samą ofiarę. Zagrożenia, które wydaje się ratunkiem, natomiast jest jedynie narkotycznym uzależnieniem. Autorki z niezwykłą plastycznością budują niemal namacalne, wizualne sceny radiowe, w których obcujemy z wielopoziomową tragedią bohaterki — jej emocjonalnym uwięzieniem w relacji z kodem, będącym jednocześnie jedynym ratunkiem i największą pułapką. Reportaż porusza, zmusza do filozoficznej refleksji i redefiniuje granice technologii oraz ludzkiego cierpienia. Agnieszka Szwajgier i Dorota Salus po raz kolejny pokazują, jak — brawurowo — przy pomocy empatii, ironii, humoru i mądrego namysłu dotrzeć do drugiego człowieka i pokazać prawdę o nim

Nagroda za szczególną wrażliwość reporterską - Ex Aequo

„Zrobiłabym to jeszcze raz”, Małgorzata Żerwe

Nagroda: 2 750 zł (fundator: Radio Łódź)

Uzasadnienie jury:

„Zrobiłabym to jeszcze raz" to reportaż Małgorzaty Żerwe, który porusza do głębi. Zasmuca, zatrważa i budzi gniew — sprzeciw wobec niesprawiedliwości, przemocy i odbierania człowiekowi godności oraz praw. To opowieść o śmierci i nadziei, o rozpaczliwym szukaniu wyjścia z tragicznych sytuacji i o przyszłości, której szanse bywają przekreślane przez innych ludzi. Zestawiając obraz Podlasia sprzed kilku lat z tym dzisiejszym, reportaż przypomina, że za każdą granicą są ludzie i ich losy. Nie

pozwala odwrócić wzroku ani zapomnieć. Nagroda dla autorki za emocjonalną siłę, odwagę i przywracanie głosu tym, których zbyt łatwo można pozbawić człowieczeństwa.

„W ukryciu”, Hanna i Adam Bogoryja-Zakrzewscy

Nagroda: 2 750 zł (fundator: Radio Łódź)

Uzasadnienie jury:

„W ukryciu" Hanny i Adama Bogoryja-Zakrzewskich to reportaż o aborcji, temacie wielokrotnie podejmowanym, a jednak wciąż wymagającym uważnego wysłuchania. Autorzy robią to z wyjątkową rzetelnością i dokumentacyjną wnikliwością. Reportaż pokazuje dramat kobiet zmuszonych szukać w Niemczech pomocy medycznej, którą chciałyby otrzymać we własnym kraju. Dzięki rozmowom z pacjentkami i lekarzami autorzy odsłaniają strach towarzyszący podejmowaniu tak trudnych decyzji. Bogata dokumentacja i medyczne uzasadnienia konkretnych przypadków nadają tej opowieści szczególną wiarygodność. Na tym tle wybrzmiewa konflikt z przeciwnikami aborcji i systemem, w którym przepisy często nie dają kobietom poczucia bezpieczeństwa ani poszanowania ich godności. Nagroda za dociekliwość, rzetelność, odwagę i oddanie głosu osobom, których dramat zbyt często pozostaje ukryty.

Laureaci studenckiego jury Konkursów Reportaży

Jury w składzie:

Aleksandra Charuba

Agata Kwiatkowska

Natalia Woźniak

Nagroda jury studenckiego - Konkurs Reportaży Wideo

„Zabrakło jednego człowieka”- Tomasz Patora

Uzasadnienie jury studenckiego:

Za rzetelność dziennikarską, determinację w docieraniu do różnych perspektyw oraz narrację, która porusza odbiorcę.

Nagroda jury studenckiego - Konkurs Reportaży Audio

„Miłość w czasach AI” - Agnieszka Szwajgier, Dorota Salus

Uzasadnienie jury studenckiego:

Za podjęcie aktualnego i ważnego tematu w sposób oryginalny, zachowanie obiektywizmu oraz umiejętność wywołania emocji, które pozostają z odbiorcą na długo.

Gratulujemy Wszystkim Laureatom! Do zobaczenia za rok!