Mickiewicz wielkim poetą był – do tego bez wątpienia nie trzeba nikogo przekonywać. Niemniej większość z nas raczej nie sięga po jego utwory z entuzjazmem. Może pora dać im drugą szansę? Wybraliśmy 20 cytatów wieszcza, które być może zainspirują cię do tego, by spędzić choć jeden jesienny wieczór z jego twórczością.
Dwie nowe ekranizacje „Lalki” znów skierowały uwagę na powieść Bolesława Prusa. Po latach – już bez szkolnej otoczki – wiele osób dostrzegło niebywały talent obserwacji pisarza, przenikliwe dialogi oraz portret XIX-wiecznego społeczeństwa, które w wielu kwestiach wcale nie różni się od naszego.
To dobra okazja, by pomyśleć o książkach, które odłożyliśmy wraz z ostatnim dzwonkiem i do których od tamtej pory nie było już powodu wracać. My proponujemy dziś spotkanie z Adamem Mickiewiczem. Pod romantycznym kostiumem, patetycznymi przemowami i historiami, które mogą wydawać się odległe od naszej codzienności, kryje się bowiem coś bardzo ludzkiego. Poeta pisał przecież o miłości, która nie daje spokoju, o samotności pośród innych ludzi, o tęsknocie za bliskością i o emocjach, nad którymi nie zawsze potrafimy zapanować. Przypominał przy tym, że nie wszystko da się rozłożyć na czynniki pierwsze i wyjaśnić za pomocą rozsądku, a czasem trzeba po prostu zaufać intuicji, uczuciom i temu, co trudno ubrać w słowa.
Nie wszystkie strofy Mickiewicza muszą dziś poruszać nas tak samo jak czytelników sprzed dwóch stuleci. Ale niektóre jego słowa wciąż trafiają w czułe punkty. I może właśnie dlatego warto wrócić do jego twórczości – już bez szkolnych interpretacji, za to odczytując ją przez pryzmat własnych doświadczeń. Nie musisz w tym celu od razu planować ponownej lektury całego „Pana Tadeusza” – możesz zacząć od jednego wiersza, sonetu albo sceny z „Dziadów”. Przeczytać je bez szukania odpowiedzi na pytanie, co autor miał na myśli, i najpierw sprawdzić, co sama w nich znajdujesz.
Wybraliśmy 20 cytatów z twórczości Adama Mickiewicza, które przypominają, że klasyka nie musi być jedynie obowiązkiem. Być może któryś z nich skłoni cię do refleksji, przywoła dawne emocje albo sprawi, że pewnego jesiennego wieczoru znów otworzysz tom poezji. Tym razem już na własnych warunkach.
Czytaj także: Klasyka, o której nie uczyli cię w szkole. Te literackie perełki warto odkryć
„Jestem człowiek, sam własnych kaprysów się boję”
„Pan Tadeusz”
„Bo serce nie jest sługa, nie zna, co to pany,
I nie da się przemocą okuwać w kajdany”
„Pan Tadeusz”
„Gdy cię nie widzę, nie wzdycham, nie płaczę,
Nie tracę zmysłów, kiedy cię zobaczę;
Jednakże gdy cię długo nie oglądam,
Czegoś mi braknie, kogoś widzieć żądam;
I tęskniąc sobie zadaję pytanie:
Czy to jest przyjaźń? czy to jest kochanie?”
„Niepewność”
„Niech słowo kocham jeszcze raz z ust twych usłyszę,
Niech je w sercu wyryję i w myśli zapiszę”
„Pan Tadeusz”
„Kto miłości nie zna, ten żyje szczęśliwy,
i noc ma spokojną, i dzień nietęskliwy”
„Dziady IV”
„Tak w każdym miejscu i o każdej dobie,
Gdziem z tobą płakał, gdziem się z tobą bawił,
Wszędzie i zawsze będę ja przy tobie,
Bom wszędzie cząstkę mej duszy zostawił”
„Do M…”
„Pierś znowu tchnęła, lecz pierś lodowata,
Usta i oczy stanęły otworem,
Na świecie znowu, ale nie dla świata;
Czymże ten człowiek? – Upiorem”
„Upiór”
„Gdy tu mój trup w pośrodku was zasiada,
W oczy zagląda wam i głośno gada,
Dusza w ten czas daleka, ach daleka!
Błąka się i narzeka, ach narzeka!”
„Gdy tu mój trup…”
„Źle mnie w złych ludzi tłumie,
Płaczę, a oni szydzą;
Mówię, nikt nie rozumie;
Widzę, oni nie widzą!”
„Romantyczność”
„Chcąc mnie sądzić, nie ze mną trzeba być, lecz we mnie”
„Żeglarz”
„Bo kto nie był ni razu człowiekiem,
temu człowiek nic nie pomoże”
„Dziady II”
„Kto nie doznał goryczy ni razu,
Ten nie dozna słodyczy w niebie”
„Dziady II”
„Czym jest me czucie?
Ach, iskrą tylko!
Czym jest me życie?
Ach, jedną chwilką!”
„Dziady III”
„Myśl wielka zwykle usta do milczenia zmusza”
„Pan Tadeusz”
„Język kłamie głosowi, a głos myślom kłamie;
Myśl z duszy leci bystro, nim się w słowach złamie,
A słowa myśl pochłoną i tak drżą nad myślą,
Jak ziemia nad połkniętą, niewidzialną rzeką”
„Dziady III”
„Martwe znasz prawdy, nieznane dla ludu,
Widzisz świat w proszku, w każdej gwiazd iskierce;
Nie znasz prawd żywych, nie obaczysz cudu!
Miej serce i patrzaj w serce!”
„Romantyczność”
„Tam sięgaj, gdzie wzrok nie sięga;
Łam, czego rozum nie złamie”
„Oda do młodości”
„Pieśń to wielka, pieśń-tworzenie;
Taka pieśń jest siła, dzielność,
Taka pieśń jest nieśmiertelność!
Ja czuję nieśmiertelność, nieśmiertelność tworzę”
„Dziady III”
„I mam je, mam je, mam – tych skrzydeł dwoje;
Wystarczą: od zachodu na wschód je rozszerzę,
Lewem o przeszłość, prawem o przyszłość uderzę,
I dójdę po promieniach uczucia – do Ciebie!”
„Dziady III”
„Skałom trzeba stać i grozić,
Obłokom deszcze przewozić,
Błyskawicom grzmieć i ginąć, —
Mnie płynąć, płynąć i płynąć!…”
„Nad wodą wielką i czystą”