Jane Fonda wspominała, że w małżeństwie z Rogerem Vadimem godziła się na przekraczanie własnych granic, żeby go przy sobie zatrzymać. U jego boku została symbolem seksu, ale prywatnie zmagała się z poczuciem, że nie jest wystarczająco dobra. Po latach opowiedziała o cenie, jaką płaciła za próby sprostania oczekiwaniom mężczyzn.
Jane Fonda i Roger Vadim podczas przyjęcia w Los Angeles, około 1962 roku. (Fot. Earl Leaf/Michael Ochs Archives/Getty Images)
W autobiografii „My Life So Far” Jane Fonda opisała wieczór, podczas którego Vadim przyprowadził do ich łóżka inną kobietę. Aktorka podporządkowała się jego pragnieniom. Jak tłumaczyła, chciała udowodnić, że jest dobrą żoną i potrafi zaakceptować jego zasady.
Według jej relacji Vadim przedstawiał zazdrość i oczekiwanie wierności jako przejawy mieszczańskiej mentalności. Fonda tłumiła sprzeciw, próbując sprostać temu wyobrażeniu o seksualnej swobodzie. Z czasem sama zaczęła zapraszać kobiety do wspólnej sypialni i przekonywać siebie, że taki układ jej odpowiada.
Po latach pisała o tych doświadczeniach jako o zdradzaniu własnych uczuć. Ich ujawnienie miało pokazać innym kobietom, jak daleko można odejść od siebie, próbując utrzymać związek.
Te wspomnienia pomagają zrozumieć temat, wokół którego Susan Lacy zbudowała dokument „Jane Fonda w pięciu odsłonach”. Film HBO z 2018 roku pokazuje, jak wielkie znaczenie w życiu aktorki miało poszukiwanie męskiej akceptacji.
Cztery pierwsze części opowieści wyznaczają czterej mężczyźni: ojciec Henry Fonda oraz kolejni mężowie – reżyser Roger Vadim, działacz polityczny Tom Hayden i magnat medialny Ted Turner. Dopiero piąta odsłona należy do samej Jane.
Taka konstrukcja pozwala prześledzić, jak zmieniała swoje życie, dopasowując się do bliskich jej osób, i jak stopniowo zaczęła podejmować decyzje na własnych zasadach.
Każdy z tych związków wyglądał inaczej. U boku Vadima Fonda stała się ekranową Barbarellą. Z Haydenem dzieliła polityczne zaangażowanie. Małżeństwo z Turnerem oznaczało kolejną zmianę codzienności i wycofanie się z aktorstwa. Różniły się otoczenie, styl życia i priorytety, ale powracało pytanie: ile miejsca pozostaje dla niej samej?
Kobieta, która zabierała głos w sprawach dzielących Amerykę, prywatnie długo szukała potwierdzenia własnej wartości w oczach mężczyzn.
Henry Fonda był podziwianą gwiazdą. Na ekranie potrafił przekonująco wyrażać uczucia, w domu trudno było mu okazywać je dzieciom. Jane bardzo zabiegała o jego aprobatę. W dokumencie wspomina, że była gotowa stać się taką osobą, jakiej oczekiwał, byle zasłużyć na jego miłość. Z perspektywy lat dostrzega podobny schemat w swoich związkach: partnerom też próbowała się przypodobać, jednocześnie odsuwając własne potrzeby.
Film wraca do śmierci jej matki, która zmarła w wyniku samobójstwa, kiedy Jane miała dwanaście lat.
Aktorka mówi o wieloletniej bulimii, swoich małżeństwach i błędach. Materiałem do dokumentu było aż 21 godzin rozmów. To z nich powstał portret kobiety, której życie widzowie znali przede wszystkim z filmów, nagłówków i publicznych wystąpień.
Ważnym wątkiem jest również macierzyństwo. Fonda zastanawia się nad własną relacją z dziećmi i tym, czego nie potrafiła im dać. Nie zatrzymuje się więc na rozliczaniu rodziców czy partnerów. Przygląda się także sytuacjom, w których sama kogoś zawiodła.
W dokumencie „Jane Fonda w pięciu odsłonach” pojawiają się archiwalne materiały, prywatne nagrania oraz rozmowy z ludźmi z jej otoczenia. O aktorce mówią m.in. Robert Redford, Lily Tomlin, Tom Hayden i Ted Turner. Film łączy ich wspomnienia z wypowiedziami samej bohaterki i scenami z jej życia w okresie realizacji dokumentu.
Jest tu miejsce na karierę, polityczne zaangażowanie, sukces nagrań fitness i kolejne przemiany publicznego wizerunku. Najciekawsze pozostaje jednak to, jak Fonda ocenia dziś swoje wcześniejsze wybory. Potrafi dostrzec własną naiwność, przyznać się do lęku i nazwać zachowania, które przez lata akceptowała.
Ostatnia część filmu pokazuje życie, w którym nie musi już przede wszystkim spełniać oczekiwań ojca ani męża. Wraca do pracy, pielęgnuje przyjaźnie i próbuje odbudowywać rodzinne więzi. Po dekadach dopasowywania się do innych w końcu żyje po swojemu.
Dokument można obejrzeć na platformach Apple TV i HBO Max.