Od niezwykłych przygód rezolutnej Matyldy po dzikie harce w krainie stworów – te opowieści bawią, wzruszają i zostają w pamięci na lata. Oto 10 najlepszych książek dla dzieci według rankingu BBC, które warto odkrywać podczas wspólnej lektury.
Nie trzeba nikogo przekonywać, że czytanie książek rozwija wyobraźnię, poszerza wiedzę o świecie, wzbogaca słownictwo i uczy samodzielnego myślenia. Dlatego warto, by literatura towarzyszyła nam już od najmłodszych lat. Które tytuły będą najlepszym wyborem dla dzieci?
W 2023 roku BBC wraz z 177 ekspertami – autorami, wydawcami i krytykami literackimi z 56 krajów – stworzyło ranking najlepszych książek dla dzieci wszech czasów. Każdy z ekspertów wskazał 10 tytułów, a następnie z ponad tysiąca nominowanych wyłoniono 100 najwyżej ocenionych książek. Poniżej prezentujemy pierwszą dziesiątkę. To utwory, które otwierają przed młodym czytelnikiem niezwykły świat, a przy okazji pomagają mu lepiej zrozumieć ten całkiem codzienny. PS Warto do nich wrócić także w dorosłym życiu – znajome historie potrafią wtedy poruszać z zupełnie innych powodów niż przed laty.
Czytaj także: 5 wartościowych książek na zimowe wieczory do wspólnego czytania z dziećmi
- „Matylda”, Roald Dahl
Matylda jest pięcioipółletnią dziewczynką o niezwykłym umyśle i ogromnym apetycie na książki. Niestety, jej rodzice znacznie bardziej interesują się telewizją niż talentami córki, a w szkole rządzi okrutna dyrektorka, która nie powinna mieć pod opieką żadnego dziecka. Matylda nie zamierza jednak bezradnie przyglądać się niesprawiedliwości. Ma do dyspozycji inteligencję, pomysłowość i niezwykłe zdolności, dzięki którym może dać dorosłym solidną nauczkę. Dahl z przewrotnym poczuciem humoru staje po stronie najmłodszych i pokazuje, że nawet ktoś niepozorny może przeciwstawić się silniejszym, zwłaszcza gdy czerpie siłę z ukochanych książek.
(Fot. materiały prasowe)
- „Pajęczyna Charlotty”, E.B. White
Wiluś przychodzi na świat jako najmniejsze i najsłabsze prosiątko z miotu. Życie zawdzięcza małej Frani, która otacza go troską i karmi butelką. Kiedy podrasta i trafia do gospodarstwa wuja dziewczynki, wydaje się, że najgorsze ma już za sobą. Niestety, mężczyzna wiąże z nim plany, które nie zapowiadają szczęśliwej przyszłości. Wtedy z pomocą przychodzi Charlotta – niepozorna pajęczyca, która okazuje się niezwykle pomysłową i oddaną przyjaciółką. Z tej wyjątkowej więzi płynie zaś wzruszająca lekcja bezinteresowności, która przypomina, jak wiele dobrego możemy zrobić, gdy nie pozostajemy obojętni na cudzy los.
(Fot. materiały prasowe)
- „Kubuś Puchatek”, A.A. Milne
W Stumilowym Lesie mieszkają przyjaciele, których trudno ze sobą pomylić: łakomy Puchatek, ostrożny Prosiaczek, melancholijny Kłapouchy, zorganizowany Królik czy Sowa, która na wszystko ma odpowiedź. Każdy ma własne przyzwyczajenia, zmartwienia i sposoby na rozwiązywanie problemów, dlatego ich wspólne przygody obfitują w zabawne rozmowy i nieporozumienia. Nawet drobne zdarzenia urastają tu do rangi spraw najwyższej wagi, a niewielkie wyprawy dostarczają mnóstwa emocji. Pod łagodnym humorem opowieści kryje się natomiast kojące zapewnienie, że nie trzeba być najdzielniejszym, najbystrzejszym ani zawsze pogodnym, by zasługiwać na przyjaźń.
(Fot. materiały prasowe)
- „Lew, czarownica i stara szafa”, C.S. Lewis
W tej pełnej magii powieści stara szafa okazuje się przejściem do świata, którego nie sposób znaleźć na zwyczajnej mapie. Łucja, Edmund, Zuzanna i Piotr odkrywają Narnię – krainę faunów, mówiących zwierząt i niekończącej się zimy, pozostającą pod władzą Białej Czarownicy. Pojawienie się rodzeństwa splata się z nadzieją na powrót wielkiego lwa Aslana i kres jej panowania. Zanim jednak nadejdzie odwilż, bohaterowie będą musieli zmierzyć się nie tylko z niebezpieczeństwem, lecz także z własnymi słabościami. Lewis łączy rozmach baśniowej przygody z ciepłą opowieścią o rodzeństwie, które uczy się, jak wiele znaczą wzajemne zaufanie i gotowość do wybaczania.
(Fot. materiały prasowe)
- „Zorza polarna”, Philip Pullman
Lyra Belacqua dorasta w oksfordzkim Kolegium Jordana, gdzie wiedzie swobodne życie wśród uczonych. Towarzyszy jej dajmon w zwierzęcej postaci, a codzienność wypełniają przygody i odkrywanie kolejnych zakamarków świata. Wszystko zmienia się, gdy zostaje uprowadzony jej przyjaciel. Poszukiwania prowadzą dziewczynkę na skutą lodem Północ, do krainy wiedźm i wojowniczych niedźwiedzi polarnych. Z czasem Lyra odkrywa, że zaginięcia dzieci są częścią znacznie większej i groźniejszej tajemnicy. To wciągająca powieść fantasy, która przypomina, że warto stawać w obronie bliskich i mieć odwagę myśleć samodzielnie.
(Fot. materiały prasowe)
- „Hobbit, czyli tam i z powrotem”, J.R.R. Tolkien
Bilbo Baggins nie wygląda na kogoś stworzonego do wielkich wypraw. Jest przywiązany do spokojnego życia i domowych wygód, a perspektywa niebezpiecznych przygód nie budzi w nim szczególnego entuzjazmu. Mimo to wyrusza w drogę, która wystawi na próbę jego pomysłowość, wytrwałość i odwagę. W fantastycznym świecie pełnym niezwykłych istot i zagrożeń niepozorny hobbit stopniowo odkrywa, że potrafi znacznie więcej, niż wcześniej sądził. Tolkien snuje pełną ciepła i humoru historię o odkrywaniu własnych możliwości, w której dobroć i rozsądek okazują się równie potrzebne jak waleczność.
(Fot. materiały prasowe)
- „Mały Książę”, Antoine de Saint-Exupéry
Mały Książę opuszcza swoją maleńką asteroidę B 612 i wyrusza w podróż, podczas której poznaje osobliwych mieszkańców innych planet. Kiedy dociera na Ziemię, spotyka na pustyni pilota, któremu opowiada o swojej wędrówce, ukochanej róży i tym, czego dowiedział się o świecie dorosłych. Z jego wspomnień wyłania się czuła historia o przyjaźni, tęsknocie i odpowiedzialności za tych, których kochamy. Ta krótka opowieść jest prawdziwą skarbnicą mądrości, a słowa takie jak „Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu” z biegiem lat nabierają coraz głębszego znaczenia.
(Fot. materiały prasowe)
- „Pippi Pończoszanka”, Astrid Lindgren
Pippi mieszka w Willi Śmiesznotce razem z koniem i małpką, ma walizkę pełną złotych monet i sama decyduje, jak będzie wyglądał jej dzień. Nie chodzi do szkoły, nie przejmuje się konwenansami, a jej pomysły regularnie wprawiają dorosłych w osłupienie. Dla dzieci jest jednak wymarzoną towarzyszką: przy niej codzienność szybko zamienia się w przygodę, a to, co wydawało się niemożliwe, staje się całkiem rozsądnym planem na popołudnie. Lindgren z humorem odwraca role dzieci i dorosłych, a przygody swojej niepokornej bohaterki zamienia w radosną pochwałę niezależności i odwagi bycia sobą.
(Fot. materiały prasowe)
- „Alicja w Krainie Czarów”, Lewis Carroll
Alicja odkrywa krainę, w której trudno przewidzieć, co wydarzy się za chwilę, a jeszcze trudniej zrozumieć zwyczaje jej mieszkańców. Każde spotkanie przynosi nowe zaskoczenia, rozmowy pełne są zagadek i słownych żartów, a próby znalezienia rozsądnych wyjaśnień prowadzą do zabawnych nieporozumień. Dziewczynka z ciekawością poznaje ten osobliwy świat, choć nieraz wystawia on jej cierpliwość na próbę. „Alicja w Krainie Czarów” to literacka zabawa językiem i logiką, która zostawia mnóstwo miejsca dla czytelniczej wyobraźni. Dzieci odnajdą tu radość z odkrywania rzeczy niemożliwych, a dorośli – przewrotne żarty, których być może nie dostrzegli podczas pierwszej lektury.
(Fot. materiały prasowe)
- „Tam, gdzie żyją dzikie stwory”, Maurice Sendak
Gdy niegrzeczny Max zostaje odesłany do łóżka bez kolacji, zamiast spokojnego wieczoru czeka go niezwykła wyprawa. Jego pokój zamienia się bowiem w las, a chłopiec trafia do krainy dzikich stworów. Tam jest miejsce na hałas, szaleństwo i harce – wszystko to, co w domu mogłoby spotkać się z kolejnym upomnieniem. Z czasem jednak nawet tak wspaniała swoboda przestaje wystarczać, a Max zaczyna tęsknić za domem i bliskością. Sendak z niezwykłą wrażliwością opowiada o dziecięcej złości i potrzebie miłości, dając najmłodszym poczucie, że także ich trudne uczucia zasługują na zrozumienie.
(Fot. materiały prasowe)