6 kroków, aby zapanować nad swoimi finansami

6 kroków, aby zapanować nad swoimi finansami
fot.123rf

Masz dobrze płatną pracę, a mimo to często nie starcza ci do pierwszego? Rośnie sterta niezapłaconych rachunków, a pieniądze rozchodzą się nie wiadomo gdzie? Dowiedz się, jak ogarnąć swój budżet i być bardziej zadowoloną z pracy, a w konsekwencji z życia.
Zazwyczaj dużo czasu poświęcamy myśleniu i mówieniu o pieniądzach, bo zarabiamy je, planujemy wydatki, kupujemy różne rzeczy i usługi. Mimo to mamy małą świadomość w posługiwaniu się nimi. A tymczasem dobre zarządzanie finansami pomaga przepływać pieniądzom. Dlatego warto lepiej poznać swoje schematy działania – głębszy wgląd w zarządzanie finansami daje też lepszy wgląd w siebie.

Pierwszy krok: Sprawdź, co myślisz o pieniądzach

Pieniądze są po to, aby ułatwiały wymianę dóbr i usług – ich energia jest neutralna. Jednak każdy nadaje im własną moc swoim sposobem myślenia i działania. Jedni myślą o sobie jak o bogaczach, inni jak o biedakach (co nie zawsze jest związane ze stanem konta). Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, że w dużej mierze nasze przekonania uwarunkowane są przez rodzinę, kulturę, społeczność, w jakiej żyjemy, i jej przekazy. Nieświadomie kształtują się one we wczesnym dzieciństwie (do około 5. roku życia) i blokują nas przed zarabianiem („uczciwie nie można dojść do dużych pieniędzy”, „pieniądze szczęścia nie dają”). Jednak sposób myślenia zawsze możesz zmienić. Dlatego zadaj sobie kilka pytań (odpowiedzi najlepiej spisz na kartce): Jaki jest mój stosunek do pieniędzy? Czym jest dla mnie bogactwo i bieda? Jakie były warunki finansowe mojej rodziny? Jak zarządzano w niej pieniędzmi i kto to robił? Czy świadomie zarządzam swoimi finansami? Czy mój zysk netto odzwierciedla ilość czasu i pracy, jaki wkładam w to, co robię? W jaki sposób wydaję pieniądze? Ile mam długów? Czy i jak oszczędzam? Czy martwię się barkiem pieniędzy i co robię, aby żyć inaczej? Jeśli już wiesz, co myślisz o pieniądzach, przejdź do następnego punktu.

Krok drugi: Zobacz, jak wydajesz pieniądze

Większość ludzi umie zarabiać pieniądze, ale mało kto wie, jak je racjonalnie wydawać. Znów zadaj sobie pytania: Czy robię zakupy w sposób zaplanowany, czy kompulsywny, pod wpływem reklamy, impulsu? – Twoje życie jest odbiciem wyborów, których dokonałeś. Jeśli chcesz mieć lepsze życie, musisz nauczyć się dokonywania lepszych wyborów – pisze w bestsellerowej książce „Jesteś bez grosza na własne życzenie!” specjalista od rozwoju osobistego Larry Winget. Radzi, aby zamiast rozczulać się nad sobą, zacząć działać, uwolnić własny potencjał, wyjść z długów i lepiej żyć. Weź swój wyciąg bankowy i kredytowy lub spisane na kartce wydatki. Teraz skrupulatnie zapisz, na co wydajesz pieniądze. Być może ten bilans cię zaskoczy.

Krok trzeci: sprawdź, ile masz

Nie wiesz dokładnie, ile zarobiłaś i ile ostatnio wydałaś? Nie jesteś wyjątkiem, większość ludzi, nie tylko milionerów czy tych, którzy mają problemy finansowe, nie wie, jakimi kwotami tak naprawdę dysponuje i jakie są ich długi. Aby skonkretyzować wiedzę na ten temat, zbierz niezbędne dane: przez miesiąc zapisuj dokładnie wszystkie wydatki, nawet 5 zł za ciastko czy znaczek pocztowy, a zdziwisz się, jak dużo drobnych wydatków generuje spore sumy. Następnie policz dokładnie, ile miesięcznie wydajesz na:

  • Kredyty i pożyczki, czyli spłatę kredytu mieszkaniowego, pożyczki na samochód, zadłużenie na karcie kredytowej.
  • Stałe, niezbędne wydatki, czyli ubezpieczenia, prąd, gaz, wodę i wywóz śmieci, czynsz, telefony, telewizję, Internet, paliwo, żywność, pielęgnację ciała, utrzymanie zwierzaka, wszelkie zobowiązania czy długi.
  • Dodatkowe wydatki, czyli jedzenie w restauracjach, upominki, zajęcia sportowe, hobby, wakacje/podróże, wydatki medyczne, cele dobroczynne, oszczędności/inwestycje.

Dodaj do tego także inne dochody lub nadwyżki, a więc gotówkę, pieniądze odłożone w banku, zwroty podatku oraz inne przychody. Teraz oblicz, ile dokładnie zarabiasz netto. A na koniec odejmij miesięczne wydatki od dochodów. Wynik tego równania to twoja sytuacja finansowa. Powinna to być liczba dodatnia, jeśli jest inaczej – policz różnicę i zastanów się, jak się z tym czujesz. A teraz weź odpowiedzialność za swoje finanse i opracuj strategię, jak wyjść z długów lub wydawać bardziej racjonalnie.

Krok czwarty: Stwórz plan działania

Odpowiedz sobie szczerze na kolejne pytania: Ile chcę zarabiać? Jak duże chcę mieć oszczędności? Ile pieniędzy chcę przeznaczać na cele charytatywne? Jak dużą rezerwę chcę mieć na nagłe wypadki? A poza tym: jaki chcę mieć dom, samochód, jak mieszkać, co i gdzie jadać, jak i gdzie podróżować, jak się ubierać? Dzięki swoim odpowiedziom dowiesz się, czego tak naprawdę chcesz. Jednak samo chcenie to za mało. Skup się na tym, co możesz zrobić już teraz, aby zrealizować swoje marzenia w przyszłości.

Krok piąty: Zmień nawyki

Naukowcy zauważyli, że oszczędzanie jest często powiązane z emocjami, a odzyskanie kontroli nad jedną sferą życia powoduje, że w kolejnych obszarach radzimy sobie lepiej!

Aby skutecznie zarządzać pieniędzmi, nie wystarczy krótki detoks, ważne, by zmienić swoje nawyki. Zastanów się, z czego możesz zrezygnować lub co możesz ograniczyć, np. jedzenie na mieście, kupowanie ciuchów czy oglądanie telewizji, aby oszczędzać i mieć więcej czasu na naukę lub pracę, która może podnieść twoje dochody w przyszłości. Jeśli masz tendencję do kompulsywnych zakupów lub wręcz jesteś zakupoholiczką, staraj się unikać pokus, za każdym razem rób listę rzeczy do kupienia i zawsze trzymaj się jej. Na co dzień zamiast karty płatniczej używaj gotówki – łatwiej skontrolujesz wydatki. Możesz na początku miesiąca podzielić pieniądze na jedzenie czy przyjemności itd. i włożyć je do osobnych kopert. Potem wyznacz sobie limit jednorazowych zakupów.

Krok szósty: Realizuj swój cel!

Aby poprawić swoją sytuację finansową, musisz przede wszystkim zrobić dwie rzeczy: zmniejszyć wydatki i zwiększyć dochody. Pamiętaj, że tak jak długów nie zrobiłaś z dnia na dzień, również twoja sytuacja finansowa nie poprawi się od razu – potrzebujesz na to co najmniej kilku miesięcy. Dlatego nie poddawaj się po pierwszym niepowodzeniu, a stopniowo twoja sytuacja ulegnie poprawie.

Postanów, że od dzisiaj:

  • wydajesz pieniądze tylko na rzeczy niezbędne, jak kredyt, rachunki, jedzenie;
  • prowadzisz dziennik wydatków;
  • zniszczysz lub oddasz karty kredytowe;
  • płacisz rachunki zaraz po ich otrzymaniu;
  • nie pożyczasz pieniędzy od rodziny i znajomych;
  • oszczędzasz i odkładasz pieniądze na nieprzewidziane sytuacje;
  • sprzedajesz niepotrzebne ubrania czy przedmioty;
  • czytasz książki dotyczące zarządzania finansami, aby podnosić swoje umiejętności.

Ponieważ czasem warto zrobić odstępstwo od zasad, które motywują do dalszej pracy, oszczędzaj też na przyjemności. Na przykład resztę z zakupów w bilonie wrzucaj do skarbonki – po jakimś czasie możesz je wydać na coś ekstra.

Pamiętaj

  • Oszczędzanie to nie skąpstwo – jeśli nie jesteś hojna dla innych, to inni nie będą hojni dla ciebie!
  • Bądź wdzięczna za to, co masz, a przyciągniesz do siebie jeszcze więcej powodów do wdzięczności.
  • Nie stawiaj się w roli ofiary. Zamiast mówić „Nie stać mnie…” mów „Nie chcę teraz wydawać na to pieniędzy”.

Artykuł pochodzi z wydania specjalnego Sens w pracy – 2015