1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Kuchnia
  4. >
  5. Bulion warzywny - nie tylko dla wegetarian

Bulion warzywny - nie tylko dla wegetarian

Bulion warzywny powinien gotować się długo na małym ogniu pod przykryciem. (Fot. iStock)
Bulion warzywny powinien gotować się długo na małym ogniu pod przykryciem. (Fot. iStock)
Kiedy planujemy gotować pyszną zupę, często jako główny składnik przepisu występuje bulion warzywny. To podstawa i serce potrawy. To dzięki niemu zupa, gluasz czy gęsty sos nabierają głębokiego i bogatego smaku. Warto nauczyć się robić własny bulion. Odstawić w kąt kupne buliony w kostkach, niekiedy pełne niepotrzebnej chemii. Tym bardziej, że bulion może być daniem samym w sobie.

Kiedy planujemy gotować pyszną zupę, często jako główny składnik przepisu występuje bulion warzywny. To podstawa i serce potrawy. To dzięki niemu zupa, gulasz czy gęsty sos nabierają głębokiego i bogatego smaku. Warto nauczyć się robić własny bulion, a gotowe buliony w kostkach odłożyć w kąt.

Domowy bulion to prosta sprawa. Nie ma dla niego konkretnej zasady. Bulion to intensywny wywar z warzyw. Podczas gotowania na małym ogniu warzywa powoli wydobywają z siebie soki, tworząc mocną esencję. Bulion warzywny możemy skomponować z dowolnie wybranych warzyw, pamiętając, by były świeże, sezonowe i lokalne.

Składniki:

  • marchewka 2 sztuki
  • pietruszka 2 sztuki
  • fenkuł 1/2
  • por 1/2
  • biała kapusta 1/4
  • suszone grzyby 5-6 plastrów
  • pieczarki 4 sztuki
  • seler 1/2
  • jabłko z skórką 1/2
  • cebula 1 duża
  • liść laurowy 2 sztuki
  • ziele angielskie 4 ziarna
  • jałowiec 3 jagody
  • lubczyk suszony 1 łyżka
  • czosnek 2 ząbki
  • wino białe 1/2 szklanki
  • sos sojowy 1 łyżka
  • oliwa 2 łyżki
  • woda 2 litry
Cebulę w całości postaw na ogniu kuchenki. Skórka powinna się mocno przyrumienić, a nawet palić. Warzywa umyj, obierz i pokrój na mniejsze części. Przełóż do garnka. Dodaj cebulę. Dodaj przyprawy i umyte grzyby. Czosnek zgnieć nożem i w całości, nieobrany dodaj do warzyw. Dodaj wino i wodę. Dodaj oliwę. Przykryj i postaw na małym ogniu. Niech bulion delikatnie bulgocze przez 3-4 godziny.  Pod koniec dodaj jasny sos sojowy. Dobrze odcedź warzywa. Bulion jest gotowy do użycia. Jeśli nie zużyjesz całości, zamroź go.

Po tak długim gotowaniu warzywa z bulionu powinny mieć jałowy smak. To dlatego, że wszystko, co najlepsze, zostało w bulionie. 

Źródło: autorką przepisu jest Alicja Rokicka - weganka, autorka książek; prowadzi blog Wegan Nerd.

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze
  1. Kuchnia

Mecyje Fani Lewando - kuchnia żydowska

Chałka to jeden z bardziej znanych przysmaków kuchni żydowskiej. (Fot. Aleksandra Fruga)
Chałka to jeden z bardziej znanych przysmaków kuchni żydowskiej. (Fot. Aleksandra Fruga)
Zobacz galerię 4 Zdjęcia
Przedwojenna żydowska kucharka, prekursorka modnych dziś trendów w żywieniu, autorka książki kulinarnej, szefowa kuchni na m/s „Batory” – Fania Lewando. Dziś możemy gotować według jej przepisów, bo „Dietojarską kuchnię żydowską” przetłumaczyły i opracowały dziewczyny z kolektywu Mecyje.

Urodziła się pod koniec XIX wieku w żydowskiej, raczej ubogiej rodzinie we Włocławku. Przez całe życie zajmowała się gotowaniem. Nic nadzwyczajnego? A jednak Fania Lewando to była postać niezwykła. Silna kobieta, można powiedzieć – współczesna bizneswoman. Współczesne było też jej gotowanie.

Dorosłe życie spędziła w Wilnie, tam razem z mężem Lazarem założyli koszerną restaurację – „Dietojarską jadłodajnię”. Dietojarską, czyli wegetariańską. Jak na tamte czasy – pomysł dość awangardowy. Zwłaszcza że – wszystko na to wskazuje – za swoje dania, złożone z tanich przecież sezonowych warzyw, kazali sobie niemało płacić. A jednak było wielu takich, którzy chętnie płacili. I wpisywali się potem do księgi gości Fani; był wśród nich między innymi słynny malarz Marc Chagall.

Fania Lewando (Fot. pochodzi z: Fanni Lewandowa 'Vegetarish-dietisher kokhbukh: 400 shpayzn gemakht oysshlislekh fun grinsn' 1938, Vilne (autor zdjęcia nieznany). Fania Lewando (Fot. pochodzi z: Fanni Lewandowa "Vegetarish-dietisher kokhbukh: 400 shpayzn gemakht oysshlislekh fun grinsn" 1938, Vilne (autor zdjęcia nieznany).

Kilka lat temu w USA ukazała się przetłumaczona z jidysz książka kulinarna Fani, przypadkiem odnaleziona na pchlim targu w Londynie. Teraz ta książka została wydana po polsku. Opracowały ją dziewczyny z kolektywu Mecyje („mecyje” to w jidysz rarytasy): Ola Małota, Ola Fruga, Ola Doniczka, Karolina Skoczylas i Sabina Francuz. Ich adres e-mailowy brzmi: fankilewando. Musiałam więc zapytać, jak to się stało, że młode dziewczyny zostały fankami zapomnianej żydowskiej kucharki.

Nowoczesna i sentymentalna

– Moja przygoda z Fanią zaczęła się prawie sześć lat temu dzięki Festiwalowi Kultury Żydowskiej w Krakowie – mówi Sabina Francuz, head chef Mecyjów. – Zostałam zaproszona do poprowadzenia warsztatów z wykorzystaniem przepisów z książki Fani, właśnie wydanej przez Amerykanów. Cała ta historia z odnalezieniem książki i postacią Fani okazała się tak czarująca, że oddałam się temu bez reszty. Na następne kilka lat. I wciągnęłam w to dziewczyny, z którymi pracowałam w klubokawiarni należącej do festiwalu. Najpierw były przepisy – przez nie poznawałyśmy postać Fani. Wtedy nie było wielu informacji na jej temat, zresztą nadal te informacje są skąpe, ale stopniowo odkrywały się karty historii, także jej osobistej.

Dziewczyny robiły warsztaty kulinarne, organizowały też inne projekty – między innymi kolację szabatową, biletowaną, z okazji Festiwalu Kultury Żydowskiej, czy kolację w holu muzeum Polin w Warszawie w ramach TISZ Festiwalu – kilku kucharzy interpretowało tam dania Fani.

Kiedy zakończyły pracę przy festiwalach i każda z nich poszła swoją zawodową drogą, niekoniecznie związaną z gotowaniem, żal im się zrobiło tej znajomości i historii Fani – postanowiły więc, że będą się spotykać i razem gotować. – Miałyśmy niedosyt – mówi Sabina – bo operowałyśmy wersją przetłumaczoną przez kogoś innego, w dodatku na angielski. Ze zmienionymi gramaturami, amerykańskim systemem miar; oczywiste stało się więc w którymś momencie, że musimy sięgnąć do oryginału. Ola Małota, która zna jidysz, podjęła się tłumaczenia. Sięgałyśmy już więc do źródła. Spotykałyśmy się raz w miesiącu, gotowałyśmy przeważnie po dziesięć przepisów. Czasem wydawało nam się, że nie, to nie ma prawa wyjść.

Dziewczyny z kolektywu Mecyje („mecyje” to w jidysz rarytasy): Ola Małota, Ola Fruga, Ola Doniczka, Karolina Skoczylas i Sabina Francuz. (Fot. archiwum prywatne) Dziewczyny z kolektywu Mecyje („mecyje” to w jidysz rarytasy): Ola Małota, Ola Fruga, Ola Doniczka, Karolina Skoczylas i Sabina Francuz. (Fot. archiwum prywatne)

Piszą we wstępie: „Często, przewracając oczami, przekonywałyśmy same siebie, że przecież można łatwiej, szybciej. Naturalnie Fania beształa nas niemalże z każdym przepisem, dowodząc swojego doświadczenia i świadomości produktów. Jednym z takich zaskoczeń jest przepis na niby-rybę. Przygotowanie selera na kilka sposobów ma tutaj swoje uzasadnienie, dzięki temu potrawa zyskuje głębię umami”.

Niesamowite było też dla nich odkrycie, że ta żydowska przedwojenna kuchnia jest nowoczesna, wpisująca się w aktualne trendy. A jednocześnie sentymentalna – wiele osób, które próbowało tych potraw, mówi, że cofa je to w czasie do kuchni babci, do zapomnianych smaków.

W wegetariańskich przepisach Lewando pobrzmiewają dzisiejsze hasła, takie jak zero waste. Dawniej, choćby z racji ekonomii, trzeba było wszystko wykorzystywać. Z drugiej strony gotowanie wyłącznie z warzyw było wtedy wbrew tradycjom i powszechnym gustom. Bo choć w kuchni żydowskiej mięso nie gra pierwszych skrzypiec, to uważane jest za produkt lepszy, odświętny. Warzywa, tanie i powszechnie dostępne, były traktowane po macoszemu. Ale Fania miała na to swoje sposoby – umiała je tak przygotować, żeby podbić smak, urozmaicić danie, jednocześnie nadając mu urozmaiconą teksturę. Z pełną świadomością traktowała każdy produkt. I eksperymentowała, wykorzystywała produkty lokalne – bo przecież głównie takie były dostępne – dopasowując je do wymogów kuchni koszernej. – Zresztą wiele potraw przecież kursowało między stołami polskimi a żydowskimi – mówi Sabina. – Z tego, co wiemy, Fania miała żywe kontakty z Warszawą, a to było miejsce nowoczesne, progresywne, tu tworzyły się w dwudziestoleciu trendy kulinarne, pewnie stamtąd czerpała wiele inspiracji.

To nie koniec

Fania była kobietą światłą, nowoczes­ną. – Mamy dowody na to, że podróżowała do Londynu – mówi Sabina Francuz. – Z kolei we wstępie opracowania do amerykańskiej książki jest zapis, że była w trakcie rozmów z firmą Heinz – miała podpisać umowę na produkcję przetworów. Wiadomo też, że została szefową koszernej kuchni na luksusowym statku pasażerskim „Batory”, jednym z dwóch polskich transatlantyków. Była przedsiębiorcza, twórcza, aktywna, zaangażowana w rozwój gastronomii i propagowanie idei kuchni wegetariańskiej wśród żydowskich gospodyń. Burzyła wiele stereotypów, jakie panują na temat życia kobiet w kulturze żydowskiej.

Dziewczyny z kolektywu Mecyje opracowały książkę, ale wraz z jej wydaniem nie kończą przygody z kuchnią Fani. – To jest dla nas naprawdę niesamowite doświadczenie, że możemy nieść jej historię, tak długo zapomnianą. W trakcie pracy przenosiłyśmy się w inny wymiar – wyznają. Przenieśmy się tam razem z nimi.

Fania Lewando „Dietojarska kuchnia żydowska”, Wyd. Znak Literanova. (Fot. materiały prasowe) Fania Lewando „Dietojarska kuchnia żydowska”, Wyd. Znak Literanova. (Fot. materiały prasowe)

Chałka - to dopiero mecyje

Ciasto na chałkę na 4 duże chałki czas przygotowania: ok. 2½ godz.

1 kg mąki, 20 g drożdży, 250–300 ml ciepłej wody, 3 jaja + 1 do smarowania, 100 ml oleju, 3 łyżki cukru, szczypta soli, mak lub sezam do posypania.

Wsypać do miski kilogram suchej (trzymanej w ciepłym miejscu) białej mąki.

Rozpuścić 2 deka drożdży w ½ szklanki ciepłej wody. Zrobić zagłębienie w kopcu mąki, wlać drożdże i łyżką roztrzepać rozczyn. Przykryć i odstawić w ciepłe miejsce – powinien wyrosnąć.

Następnie dodać: odrobinę soli, 3 łyżki cukru, 3 jaja, 10 deka oleju oraz odrobinę wody. Dobrze zagnieść ciasto i znów odstawić do wyrośnięcia.

Następnie uformować warkocze chałki, pozostawić do ponownego wyrośnięcia, posmarować jajem i upiec.

Notka od Mecyjów: To jeden z najlepszych przepisów na chałkę, z jakimi przyszło nam pracować. Odpowiednio wyrobione ciasto jest delikatne, a chałka pozostaje świeża kilka dni. Zmodyfikowałyśmy nieco sposób wykonania. Drożdże rozpuścić w letniej wodzie z 1 łyżką cukru, odstawić na 10 minut. Do miski przesiać mąkę, wbić 3 jaja, wlać olej, dodać resztę cukru, sól i drożdżowy zaczyn. Połączyć składniki. Przełożyć na blat i wyrobić gładkie ciasto (około 10 minut). Gotowe przełożyć ponownie do miski, przykryć bawełnianą ściereczką i odstawić na 1½–2 godziny. Powinno potroić objętość. Po tym czasie energicznym ruchem uderzyć ciasto. Wyrabiać przez dwie minuty, podzielić na 4–5 części i upleść chałki. Przełożyć na blachę i zostawić na 10 minut. Jajo roztrzepać z łyżką oleju i łyżką wody, posmarować chałki i posypać makiem lub sezamem. Piec około 40 minut w temperaturze 180 stopni.

Więcej przepisów z książki "Dietojarska kuchnia żydowska" znajdziesz TUTAJ.

  1. Kuchnia

Zdrowa przekąska? – 3 rodzaje wegańskich, odżywczych ciasteczek

Ciastka z borówkami (Fot. Fanny Hansson)
Ciastka z borówkami (Fot. Fanny Hansson)
Zobacz galerię 3 Zdjęcia
Poniżej znajdziemy przepisy na smakołyki, które można przygotować zarówno do kawy, jak i na miły podwieczorek. Zawierają one mnóstwo pożytecznych dla zdrowia składników, co oznacza, że większość z nich kwalifikuje się także na przekąskę między posiłkami – poleca Therese Elgquist, autorka książki „Zdrowe zielone proteiny”.

Ciastka z borówkami

W dzieciństwie ciastka z borówkami należały do moich ulubionych przysmaków. Zwłaszcza te, które piekła babcia. Ja piekę je na bazie mąki gryczanej i mąki migdałowej – w równych ilościach. Powstają małe, pyszne ciasteczka nadziewane powidłami z borówek i ziaren szałwii hiszpańskiej. Można je przechowywać w lodówce w szczelnie zakręconym słoiku nawet przez tydzień. Zamiast borówek mogą być dowolne owoce leśne – świeże albo mrożone.

Składniki:

  • 200 ml mąki owsianej
  • 200 ml mąki migdałowej
  • 1 łyżka babki płesznik
  • ½ łyżeczki proszku do pieczenia (bez aluminium)
  • szczypta nieoczyszczonej soli morskiej albo kamiennej
  • 5 świeżych, drylowanych daktyli
  • 2 łyżki masła z migdałów i siemienia konopnego
  • 2 łyżki napoju migdałowego
  • 50 ml oleju kokosowego tłoczonego na zimno (stopionego)
Uwaga: przepis na masło z migdałów i siemienia konopnego znajdziesz tutaj

Powidła z ziarnami szałwii hiszpańskiej:

  • 100 ml mrożonych borówek
  • 50 ml wody
  • 1 łyżeczka syropu klonowego
  • szczypta sproszkowanej wanilii
  • 1 łyżka ziaren szałwii hiszpańskiej
  1. Zacznij od powideł; ugotuj borówki w wodzie, aż staną się miękkie i ugnieć je, aż powstanie gęsta masa; dodaj syrop klonowy i sproszkowaną wanilię, gotuj na bardzo małym ogniu przez 5 min. Dodaj ziarna szałwii hiszpańskiej, wymieszaj i odstaw do ostygnięcia.
  2. Rozgrzej piekarnik do temp. 200⁰C; wymieszaj wszystkie suche składniki na ciastka. Zmiksuj daktyle, masło migdałowe, napój migdałowy i olej kokosowy na jednolitą masę. Dodaj do suchych składników i wymieszaj, aż powstanie ciasto. Jeśli będzie zbyt suche, można dodać trochę napoju migdałowego.
  3. Uformuj z ciasta 20 kulek; ułóż je na płycie do pieczenia, lekko je spłaszcz i w każdym zrób wgłębienie na powidła.
  4. Ciastka piecz w piekarniku przez 15-18 minut, aż nabiorą złocistego koloru i stwardnieją ich spody; poczekaj, aż zupełnie ostygną – dzięki temu nie będą się rozpadały; do dziurek w ciastkach nałóż powideł.

Szybkie ciastka z musli

Fot. Fanny Hansson Fot. Fanny Hansson

Jaki jest najlepszy sposób na to, gdy wychodzimy z domu i chcemy zabrać ze sobą ulubione musli? Należy upiec z nich małe ciasteczka. Wystarczy garść daktyli, trochę masła orzechowego i odrobina napoju owsianego lub wody. Jeśli chcesz sprawić przyjemność dzieciom, upiecz ciasteczka w foremkach, najlepiej w kształcie zwierzątek lub śmiesznych figurek.

Składniki:

  • 6 świeżych drylowanych daktyli
  • 50 ml kremowego masła orzechowego (najlepiej własnej roboty)
  • 2 łyżki wody lub napoju owsianego
  • 1 łyżka mielonego cynamonu
  • 700 ml niesłodzonych musli
  1. Rozgrzej piekarnik do temp. 175⁰C.
  2. Zmiksuj daktyle z masłem orzechowym na jednolitą masę; wymieszaj ją z pozostałymi składnikami, aż nabierze kleistej konsystencji.
  3. Wyciskaj ją na blachę wyłożoną folią do pieczenia; piecz ciastka w piekarniku przez 15-18 minut, aż się lekko przyrumienią. Odstaw na kratkę, żeby ostygły.
  4. Przechowuj w szczelnie zakręconym słoiku do 5 dni; można je też zamrozić.
Wskazówka: Jeśli nie masz w domu musli, możesz zrobić własne, np. z kaszy owsianej / płatków gryczanych / płatków jęczmiennych i ziaren / orzechów / suszonych owoców, które są akurat w domu. Żeby ciastka miały odpowiednią konsystencję, przynajmniej połowę powinna stanowić kasza owsiana.

Ciastka z surowych produktów

Fot. Fanny Hansson Fot. Fanny Hansson

Moje ulubiona potrawa z nowymi dodatkami. Nie ma w niej orzechów, za to pełno pożywnych składników. Gryka nadaje ciastu kruchość. Poza tym jest ono lżejsze niż wiele innych wypieków na bazie surowych produktów, które często zawierają dużo orzechów. Aby uzyskać lepszy smak, pestki dyni można uprażyć. Można też uformować masę w kulki, a potem obtoczyć je w kakao, sproszkowanych owocach leśnych albo wiórkach kokosowych. Ciastka można przechowywać w lodówce lub zamrażarce przez kilka tygodni. Najlepiej smakują lekko schłodzone.

Spody:

  • 200 ml całej, prażonej gryki*
  • 100 ml pestek dyni
  • 100 ml surowego kakao
  • 10 świeżych, drylowanych daktyli
  • 2 łyżki oleju kokosowego tłoczonego na zimno
  • 1-2 łyżki wody
* Sposób przygotowania gryki:

Włóż grykę niepaloną do sitka z małymi dziurkami; zagotuj wodę w garnku i włóż do niej grykę na 2-3 min. (nie gotuj). Później opłucz ją zimną wodą i poczekaj, aż obcieknie. Podsmażaj na suchej, średnio rozgrzanej patelni, aż stanie się sucha i krucha.

Polewa:

  • 2 łyżki oleju kokosowego tłoczonego na zimno
  • 50 ml surowego kakao
  • 75 ml wody
  • 8 świeżych drylowanych daktyli
  • szczypta nieoczyszczonej soli morskiej lub kamiennej
  • 50 ml wiórków kokosowych
  1. Zmiksuj wszystkie suche składniki, ale zostaw trochę gryki, bo będzie potrzebna na kruszonkę; dodaj daktyle, oliwę i wodę i zmiksuj w robocie kuchennym, aż powstanie ciasto; można dodać do niego więcej wody, żeby miało bardziej stałą konsystencję. Ułóż ciasto w formie o wymiarach ok. 20 × 15 cm.
  2. Roztop olej kokosowy; wszystkie składniki do polewy (z wyjątkiem wiórków kokosowych) zmiksuj w robocie kuchennym lub mikserze, aż polewa zyska jednolitą konsystencję; rozlej ją na dnie formy i posyp wiórkami kokosowymi. Odstaw ciasto do lodówki na 30 minut, a potem pokrój je na porcje.

  1. Kuchnia

Tempeh z miso i brązowy ryż po egipsku

Zarówno tempeh jak i miso mają bardzo korzystne działanie na nasze jelita i florę bakteryjną. Jednak tempeh, dość specyficzny w smaku, bywa dla wielu osób prawdziwym kulinarnym wyzwaniem (fot. Karolina i Maciej Szaciłło)
Zarówno tempeh jak i miso mają bardzo korzystne działanie na nasze jelita i florę bakteryjną. Jednak tempeh, dość specyficzny w smaku, bywa dla wielu osób prawdziwym kulinarnym wyzwaniem (fot. Karolina i Maciej Szaciłło)
Od lat w menu moim i całej mojej rodziny pojawia się ekologiczne, bogate w białko oraz wapń tofu. Jednak ostatnio coraz częściej sięgam po tempeh, czyli fermentowany serek sojowy. Dzięki procesom fermentacji składniki zawarte w tempeh są łatwiej przyswajalne. Dość specyficzny smak wspaniale współgra z miso, najbardziej rozgrzewającym produktem na naszej planecie i krótkoziarnistym, brązowym ryżem po egipsku – pisze Maciej Szaciłło, współautor książki „DobraNoc”.

Porcja dla 4 osób. Czas przygotowania: ok. 45 minut

Brązowy ryż po egipsku:

  • 200 g brązowego krótkoziarnistego ryżu
  • 2 łyżki oliwy z pierwszego tłoczenia
  • 600 ml wody
  • 1/3 łyżeczki nierafinowanej soli (najlepiej himalajskiej lub kłodawskiej)
Tempeh z miso:
  • 2 łyżki oliwy z pierwszego tłoczenia
  • 1 duża cebula pokrojona w piórka
  • 1 średniej wielkości marchewka pokrojona w plasterki
  • 200 g tempeh pokrojonego w kostkę (około 1,5 cm)
  • 1–2 łyżki sosu sojowego dobrej jakości (najlepiej tamari; bez syntetycznego glutaminianu sodu)
  • 50 ml wody
  • 1 łyżka majeranku
  • 1 płaska łyżka jasnej pasty miso
  • 1 łyżeczka syropu klonowego lub melasy buraczanej
  • garść poszatkowanej natki pietruszki
Surówka z ogórków kiszonych:
  • 4–5 pokrojonych w plasterki, dobrej jakości ogórków kiszonych
  • sporo poszatkowanej natki pietruszki
  • garść pestek dyni
  • 1–2 łyżki tłoczonego na zimno oleju rzepakowego (najlepiej ekologicznego) lub z lnianki
  • sok z cytryny do smaku
Na rozgrzanej oliwie podsmażamy 1/4 ryżu, aż ziarenka będą złote. Cały czas mieszamy i uważamy, aby ich nie spalić. Do - dajemy resztę ryżu i podsmażamy jeszcze przez chwilę. Wlewamy wodę. Dodajemy sól. Doprowadzamy do wrzenia. Zmniejszamy ogień do minimum i gotujemy pod przykryciem, aż ziarenka będą miękkie i wchłoną całą wodę. W międzyczasie przygotowujemy tempeh: na rozgrzanej oliwie podsmażamy cebulę, marchewkę i tempeh, aż cebula się przyrumieni, a tempeh będzie przysmażony i złocisty. Dodajemy sos sojowy i odparowujemy przez chwilę, aż utworzy glazurę na tempeh i warzywach. Wlewamy wodę, dodajemy majeranek i całość podgrzewamy jeszcze przez chwilę. Zdejmujemy z gazu i dodajemy miso. Mieszamy, tak by miso utworzyło sos. Tempeh podajemy z ryżem i prostą sałatką z ogórków kiszonych, której wszystkie składniki mieszamy.

  1. Kuchnia

Zupa z ciecierzycy na dwa sposoby

Zupa z ciecierzycy z warzywami. (Fot. iStock)
Zupa z ciecierzycy z warzywami. (Fot. iStock)
Zobacz galerię 3 Zdjęcia
Zupy są zdrowe i pożywne. A przede wszystkim łatwo się je robi i szybko podgrzewa, kiedy tylko przyjdzie ochota na ciepły posiłek. Jak zrobić zupę z ciecierzycy?

Nazywana „grochem włoskim” cieciorka, dostarcza naszemu organizmowi duże ilości składników odżywczych, takich jak: żelazo, magnez czy witaminy z grupy B. Warzywo to charakteryzuje również wysoka zawartość błonnika, który obniża poziom glukozy we krwi oraz kwasu linolowego, wspomagającego funkcjonowanie żołądka. Oto dwa sprawdzone przepisy na zupę z ciecierzycy.

Zupa z ciecierzycy z warzywami

(Fot. iStock) (Fot. iStock)

Składniki:

  • 1 puszka cieciorki gotowanej,
  • 1 puszka pomidorów w kawałkach,
  • 1 cebula,
  • kawałek pora,
  • 1 ząbek czosnku,
  • kilka gałązek świeżego tymianku,
  • 1 łyżka oleju,
  • sól morska,
  • pieprz czarny ziarnisty,
  • 100 ml śmietany 18%,
  • garść makaronu np. penne.
Sposób przygotowania

Na początek drobno siekamy cebulę, a pora kroimy w półplasterki. Następnie podsmażamy warzywa na patelni z dodatkiem oleju. Dodajemy przeciśnięty przez praskę czosnek i pomidory z puszki, całość dusimy około 10 minut. W tym samym czasie w garnku gotujemy około 1 litr posolonej wody. Po jej zagotowaniu wsypujemy odcedzoną cieciorkę z puszki i zawartość patelni. Gotujemy około 9 minut. Następnie odlewamy dwie chochelki zupy do osobnej miski, dodajemy śmietanę i blendujemy na gładką masę, którą wlewamy do garnka z zupą i gotujemy jeszcze przez kilka minut. Równocześnie w osobnym garnku gotujemy garść makaronu. Gotową zupę przelewamy na talerze, a następnie dodajemy ugotowany makaron i świeży tymianek lub natkę pietruszki.

Zupa z ciecierzycy ze szpinakiem

(Fot. iStock) (Fot. iStock)

Składniki:

  •  1 puszka cieciorki gotowanej,
  •  2 łodygi selera naciowego,
  • 1,7 l bulionu warzywnego,
  • 3 ziemniaki,
  • 1 cebula,
  • 200g świeżego szpinaku,
  • 4 ząbki czosnku,
  • imbir,
  • 1 łyżeczka kminu rzymskiego,
  • 1 łyżeczka kolendry,
  • sól i pieprz,
  • 2 łyżeczki oliwy,
  • gęsty jogurt.
Sposób przygotowania

W dużym garnku smażymy posiekaną cebulę, dodajemy czosnek, imbir, seler, kmin oraz kolendrę. Smażymy około 5 minut. Następnie dodajemy jedną puszkę cieciorki i wlewamy bulion warzywny. W tym samym czasie w garnku gotujemy ziemniaki drobno pokroje w kostkę. Część zupy miksujemy i wlewamy do tej niezmiksowanej. Doprawiamy solą i pieprzem dla smaku oraz dodajemy ugotowane ziemniaki i szpinak, gotujemy przez 15 minut na małym ogniu. Podajemy z odrobiną jogurtu naturalnego.

  1. Kuchnia

Sycące zupy na zimne dni

Zimą warto postawić na pożywne i rozgrzewające dania. (fot. iStock)
Zimą warto postawić na pożywne i rozgrzewające dania. (fot. iStock)
Zobacz galerię 6 Zdjęć
Marcin Molik - szef kuchni i autor książki „Jak smakuje rok” zdradza przepisy na cztery wyśmienite zupy - smaczne, rozgrzewające i dodające energii. 

Zima to sezon warzyw korzeniowych, które są niezwykle wartościowe, a do tego odżywcze. Mają w sobie sporo węglowodanów złożonych i błonnika, w związku z czym powoli się trawią i stopniowo uwalniają do naszej krwi, dzięki czemu odczuwamy sytość.

Krem pietruszkowy z wanilią i chilli

Krem pietruszkowy z wanilią i chilli (Fot. Monika Szałek/Wydawnictwo Zwierciadło) Krem pietruszkowy z wanilią i chilli (Fot. Monika Szałek/Wydawnictwo Zwierciadło)

Składniki:

  • kilogram pietruszki
  • papryczka chilli
  • laska wanilii
  • litr mleka
  • 100 g masła
  • kilka ząbków czosnku
  • pół pora
  • cebula
  • olej do smażenia
  • sól, cukier do smaku
Pietruszkę, cebulę obieramy. Kroimy w kostkę, przesmażamy na maśle razem z pokrojonym porem i czosnkiem. Zalewamy mlekiem. Solimy, słodzimy. Gotujemy około 15 minut, aż warzywa zmiękną. Wydrążamy wanilię, dodajemy do kremu. Wszystko razem miksujemy, dodając stopniowo zimne masło. Dekorujemy pokrojoną chilli, ewentualnie łyżką oliwy i kiełkami.

Krem z pora ze śliwką i wędzonym serem

Krem z pora ze śliwką. (Fot. Monika Szałek/Wydawnictwo Zwierciadło) Krem z pora ze śliwką. (Fot. Monika Szałek/Wydawnictwo Zwierciadło)

Składniki:

  • 1 i 1⁄2 – 2 kg pora
  • cebula
  • 100 g masła
  • litr mleka
  • sól
  • cukier
  • ocet jabłkowy do smaku
  • 10 suszonych śliwek
  • 200 ml białego wina
  • 3 gałązki tymianku
  • wędzony ser, np. Bursztyn (opcjonalnie)
Zielonej części pora nie wyrzucamy, odkładamy na bok. Por i cebulę kroimy w kostkę, przesmażamy na odrobinie masła. Zalewamy winem i redukujemy przez kilka minut. Dolewamy gorące mleko. Dodajemy tymianek, całość gotujemy przez 10 minut. Blendujemy. Podczas blendowania dodajemy posiekane zielone części pora i zimne masło. Podajemy ze startym serem i posiekaną śliwką.

Krem z pasternaku i  pieczonych jabłek

Krem z pasternaku i pieczonych jabłek (Fot. Monika Szałek/Wydawnictwo Zwierciadło) Krem z pasternaku i pieczonych jabłek (Fot. Monika Szałek/Wydawnictwo Zwierciadło)

Składniki:

  • kilogram pasternaku
  • 10 kwaśnych jabłek
  • 2 litry mleka
  • sól do smaku
  • szczypta białego pieprzu
  • 5 ząbków czosnku
  • 4 łyżki stołowe octu winnego
  • 200 g masła
  • papryka mielona do posypania(opcjonalnie)
  • suszone jabłka (opcjonalnie)
Na łyżeczce masła zesmażamy pokrojony pasternak i czosnek. Jabłka pieczemy w piecu rozgrzanym do 180oC około 20 minut. Po upieczeniu studzimy, wyjmujemy gniazda nasienne i wrzucamy do garnka. Dodajemy smażony pasternak i czosnek, zalewamy mlekiem. Gotujemy przez 30 minut. Miksujemy, dolewając stopniowo ocet, a następnie dodając masło. Doprawiamy solą i białym pieprzem. Całość możemy udekorować suszonymi jabłkami i papryką.

Krem z pieczonych ziemniaków z jarmużem i olejem grzybowym

Krem z pieczonych ziemniaków z jarmużem i olejem grzybowym (Fot. Monika Szałek/Wydawnictwo Zwierciadło) Krem z pieczonych ziemniaków z jarmużem i olejem grzybowym (Fot. Monika Szałek/Wydawnictwo Zwierciadło)

Składniki:

  • kilogram ziemniaków
  • 5 główek czosnku
  • 3 cebule
  • 2 litry mleka
  • kilka gałązek jarmużu
  • olej do smażenia
  • pół szklanki oleju rzepakowego
  • garść suszonych grzybów
  • 8 plastrów wędzonego parzonego boczku
  • mała łyżeczka zmiksowanej czarnuszki
  • szczypta gałki muszkatołowej
  • sól do smaku
  • tarty ser Szafi
Ziemniaki myjemy i pieczemy z czosnkiem (w całości) w 180oC przez niecałą godzinę, aż będą miękkie (sprawdzamy to, wbijając wykałaczkę). Czosnek wyjmujemy z piekarnika po niespełna pół godzinie, studzimy i wyciskamy. Ziemniaki studzimy, przekrawamy na pół i wydrążamy. Cebulę kroimy w kostkę. Wszystko razem z wydrążonym miąższem ziemniaczanym zesmażamy na oleju około 10 minut. Zalewamy mlekiem, solimy i dodajemy szczyptę gałki muszkatołowej, gotujemy do miękkości. Miksujemy na jednolity krem. Olej rzepakowy miksujemy z suszonymi grzybami, rozgrzewamy w rondelku. Smażymy na nim przez kilka sekund porwany jarmuż. Wędzony boczek kroimy w drobną kostkę, zasmażamy. Na gotowym kremie układamy przesmażony jarmuż i boczek polewamy olejem, posypujemy tartym serem i czarnuszką.