1. Zwierciadlo.pl
  2. >
  3. Kuchnia
  4. >
  5. Pyszne kino

Pyszne kino

mat. promocyjne
mat. promocyjne
Aż 11 filmów dokumentalnych i 2 fabularne, z Europy, Ameryki Północnej i Południowej oraz Azji przygotowali organizatorzy dla uczestników 3. Kuchnia+ Food Film Fest.

Organizowany przez kanał Kuchnia+ przegląd startuje w piątek, 21 października w Warszawie i Poznaniu. Na uczestników tegorocznej edycji czeka większa niż w latach ubiegłych liczba filmów. Wśród 13 pokazywanych w tym roku produkcji wyjątkowo znajdują się 2 filmy fabularne, co jest zupełną nowością na Kuchnia+ Food Film Fest. Impreza odbywać się będzie jednocześnie w warszawskim kinie Kultura oraz poznańskiej Muzie.

W piątek, 21 października przegląd otworzy peruwiański film „O gotowaniu i innych marzeniach”, opowiadający o tajnikach i kulturze lokalnej kuchni. Następnie, w fascynującym koreańskim dokumencie z 2010 roku „Niezwykła kulinarna wyprawa Mujin”, tytułowa mniszka zabierze widzów w wyjątkową podróż w głąb buddyjskich smaków i aromatów.

Tego dnia można będzie obejrzeć także: amerykańsko-japoński film „Jiro śni o sushi” (2011) - historię Jiro Ono, japońskiego mistrza sushi, najstarszego nadal pracującego trzygwiazdkowego szefa kuchni.

Piątkowy wieczór zakończą krótkometrażowa fabuła „Tak, jak należy” Davidego Minnelli oraz przeznaczona wyłącznie dla dorosłego widza „Ostatnia wieczerza”, opowiadająca o ostatnich posiłkach więźniów skazanych na karę śmierci.

Dzień później, w sobotę, 22 października, uczestnicy przeglądu, dzięki produkcji „Farma na ciężarówce” (2011) w reżyserii Iana Cheneya, dowiedzą się, że uprawa żywności ekologicznej możliwa jest nawet na ciężarówce.

Kolejnym filmem tego wieczoru będzie wyreżyserowany w 2010 r. przez Walthera Grotenhuisa „Życzymy Państwu smacznego”, w którym twórcy przyglądają się temu, gdzie produkowana i jak transportowana jest żywność i jaki to ma wpływ na środowisko oraz lokalne społeczności.

Ostatnim sobotnim filmem będzie poruszający kwestie marnotrawienia żywności i przeciwstawiającej się temu idei freeganizmu niemiecki „Skosztuj z kosza”.

Ostatniego dnia 3. Kuchnia+ Food Film Fest, w niedzielę, 23 października organizatorzy przygotowali dla młodych widzów pokaz dokumentu „Elisha wśród kakaowych drzew”, który pokaże, jak wyglądają owoce głównego składnika czekolady -  kakaowca oraz jak przebiega jego uprawa.

Natomiast po południu zaplanowano pokaz dwóch filmów o historii, produkcji i kulturze picia dwóch popularnych na całym świecie trunków alkoholowych: „Whisky. Tradycja wyspy Islay” i „Film o piwie”.

Z kolei w pokazywanych tego samego dnia „Trzech gwiazdkach” widzowie zagłębią się w świat gwiazdek Michelina, będących symbolem prestiżu, kulinarnej doskonałości oraz najwyższego kucharskiego kunsztu wybitnych szefów kuchni na całym świecie.

Trzeci przegląd Kuchnia+ Food Film Fest zakończy polska premiera filmu „Tost. Historia chłopięcego głodu” z Heleną Bonham Carter i Freddiem Highmorem. Prezentowana na tegorocznym MFF w Berlinie produkcja powstała na podstawie bestsellerowej autobiografii brytyjskiej gwiazdy kulinariów, dziennikarza i krytyka - Nigela Slatera, którego polscy widzowie znają z anteny Kuchni+.

Wszystkim pokazom będą towarzyszyły spotkania z zaproszonymi gośćmi: bohaterami i twórcami filmów, znawcami i miłośnikami sztuki kulinarnej, a także poczęstunki dla widzów związane z tematyką filmów i inne wydarzenia specjalne. Bilety na każdy z 9 pokazów filmowych, w cenie 12 zł, będą do nabycia od 1 października w warszawskim kinie Kultura, poznańskim kinie Muza oraz na portalu Ebilet.pl

 

Program 3. Kuchnia+ Food Film Fest – Warszawa, Poznań

 piątek, 21 października 2011

18:00      „O gotowaniu i innych marzeniach”

„Niezwykła kulinarna wyprawa Mujin”

20:30      „Jiro śni o sushi”

22:30      „Tak, jak należy”

„Ostatnia wieczerza”

sobota, 22 października 2011

18:00      „Farma na ciężarówce”

„Życzymy Państwu smacznego”

20:30      „Skosztuj z kosza”

niedziela, 23 października 2011

11:00      „Elisha wśród kakaowych drzew”

15:00      „Film o piwie”

„Whisky. Tradycja wyspy Islay”

17:00      „Trzy gwiazdki”

19:30      „Tost. Historia chłopięcego głodu”

ZAMÓW

WYDANIE DRUKOWANE E-WYDANIE
  • Polecane
  • Popularne
  • Najnowsze
  1. Kultura

„Wszyscy wszystko zjedli” – film o sile kobiet i dzieleniu się dobrem

"Wszyscy wszystko zjedli" opowiada historię Madiny, doświadczonej przemocą domową Czeczenki, która uciekła wraz z rodziną do Polski, aby zbudować nowe życie na nieswojej ziemi. (Fot. materiały prasowe)
"Wszyscy wszystko zjedli" to historia przyjaźni, tolerancji, dokument o udzielaniu i dawaniu pomocy. A przede wszystkim opowieść o sile kobiet i o dzieleniu się dobrem.

Film „Wszyscy wszystko zjedli” opowiada historię dziewczynki, która przeżyła dwie krwawe wojny. Dziewczyny, którą wydano za mąż, wbrew jej woli, bez miłości. Matki, która całą swoją miłość oddaje dzieciom. Dlaczego zabawki wożono jej aż z Kazachstanu? Dlaczego ukończyła tylko trzy klasy podstawówki? Jak przetrwała domowy terror? Skąd znalazła się w Polsce? No, i jak jej mieszka się u rodziny Stuhrów? Dwuosobowa ekipa filmowa (reżyser, operator i dźwiękowiec Kamil Witkowski oraz pomocnik reżysera Marina Hulia) zaprasza do mlaskania, wąchania, dumania.

Madina, doświadczona przemocą domową Czeczenka, uciekła wraz z rodziną do Polski, aby zbudować nowe życie na nieswojej ziemi. Tutaj przygarnęła ją rodzina Stuhrów. Kobieta, wraz z innymi czeczeńskimi matkami, gotuje – nie tylko dla rodziny i przyjaciół; gotuje dla warszawskich bezdomnych oraz dla samotnych staruszek w podwarszawskiej Radości. Miesza w dużym garze smaki i zapachy, losy i opowieści.

– Nareszcie! Jednak marzenia się spełniają! Po wielu latach starań w końcu udało mi się zagrać w filmie u boku samej Madiny Mazalievej! Bo to Dobra Kobieta jest Maciej Stuhr.

– Na całym świecie kobiety walczą o swoje człowieczeństwo, a nie status „samicy gatunku homo sapiens”. Trudno to robić nie mając domu. Nie mając nic. Kobiety takie, jak Madina, zwyciężają ludzką obojętność. Jak to robią? Czym to robią? Talerzem zupy rozdają miłość. Dziękujemy Ci, Madino, że ratujesz świat. Dzięki Tobie ma czym się „najeść” do syta Dorota Sumińska.

Wszyscy wszystko zjedli. Do cna. Bo Madina jest geniuszem gotowania. Będzie kroiła, wałkowała, lepiła, doprawiała. Z ekranu popłynie do Was zapach ziół i przypraw kuchni Madiny. O jedzeniu będzie, o mlaskaniu. O głodzie będzie. O matczynej miłości i o tym, jak Europa wyzwoliła Madinę.

Premiera filmu „Wszyscy wszystko zjedli” 10 czerwca o godzinie 18:00 w warszawskim Kinie Muranów.

  1. Kuchnia

Przysmaki kuchni czeczeńskiej – przepisy Madiny Mazaliewej

Manty to pierożki grzybowe gotowane na parze w naczyniu zwanym mantowarką. (Fot.  Marta Rybicka)
Manty to pierożki grzybowe gotowane na parze w naczyniu zwanym mantowarką. (Fot. Marta Rybicka)
Madina Mazaliewa pochodzi z Czeczenii. W Polsce odnalazła dom i przyjaciół. A także pracę - gotuje czeczeńskie przysmaki i gra w teatrze. Nam zdradziła kilka przepisów kuchni czeczeńskiej.

Płow Ałhazura

  • mięso wołowe (miękkie, koniecznie z tłuszczykiem)
  • 5 dużych cebul
  • 2 duże marchwie
  • główka czosnku
  • sól, pieprz
  • pęczek natki pietruszki
  • pęczek koperku
  • paczka (400–500 g) ryżu
  • olej rzepakowy
  • 2–3 liście laurowe

(Fot.  Marta Rybicka)(Fot. Marta Rybicka)

Kroimy mięso w kostkę (o boku 3–4 centymetry), wkładamy do garnka, zalewamy wodą, ale tylko na tyle, żeby przykryła mięso. Gotujemy 10 minut, odlewamy wodę. Wlewamy pół szklanki oleju, dodajemy sól, pieprz, liście laurowe i drobno pokrojone łodyżki od zieleniny. Mieszamy, przykrywamy i smażymy 5 minut, aż mięso zrobi się złociste.

Kroimy cebulę w piórka, dorzucamy do mięsa i dusimy pod przykryciem, aż cebula zrobi się złota.

Marchew ścieramy na tarce o największych oczkach. Dodajemy i dusimy 5 minut, aż puści sok. Wkładamy całą główkę nieobranego czosnku. Dodajemy powoli ryż i mieszając, wlewamy wodę, aż przykryje zawartość na 2 centymetry. Mieszamy, solimy do smaku. Po zagotowaniu dusimy pod przykryciem na najmniejszym ogniu 30–35 minut.

Zdejmujemy z ognia, przykrywamy ręcznikiem na 5–10 minut.

Manty grzybowe

(na zdjęciu głównym)

Składniki na 20 sztuk:

  • 1/2 kg mąki
  • pieczarki lub boczniaki (3 opakowania po 250 g)
  • 5 dużych cebul
  • orzechy włoskie mielone (pół szklanki)
  • 1 liść laurowy
  • pęczek natki pietruszki
  • pęczek koperku
  • sól, pieprz

(Fot.  Marta Rybicka)(Fot. Marta Rybicka)

Przygotowanie nadzienia:
Dusimy grzyby na suchej patelni, żeby wyszła woda. Jeśli puszczają zbyt dużo soku, odlewamy. Po odparowaniu płynu dodajemy olej rzepakowy, poszatkowaną cebulę, liść laurowy, posiekaną natkę, koperek, sól i pieprz. Dusimy do miękkości na średnim ogniu jakieś 15 minut, cały czas mieszając. Dodajemy orzechy włoskie – mieszamy. Odstawiamy do ostygnięcia.

Przygotowanie ciasta:
Do mąki dolewamy 250 ml gorącej, lecz nie wrzącej wody. Ugniatamy ciasto – konsystencja ma być jak na pierogi. Wałkujemy, żeby było bardzo cienkie (2–3 milimetry). Ostrym nożem kroimy na kwadraty 10 × 10 centrymetrów. Łyżką stołową nakładamy nadzienie. Sklejamy w romby. Gotujemy na parze 10–15 minut.

Bułeczki z patelni

Składniki na ciasto:

  • 1/2 kg mąki
  • 400 g kefiru
  • szczypta sody oczyszczonej
  • szczypta soli

Na nadzienie:

  • pół małej główki kapusty
  • 1 marchew
  • 2 duże cebule
  • po pół pęczka koperku i natki pietruszki
  • 1 listek laurowy
  • sól, pieprz

(Fot.  Marta Rybicka)(Fot. Marta Rybicka)

Z mąki, kefiru i szczypty sody i soli zagniatamy ciasto. Odstawiamy na 5–10 minut, żeby było miękkie, nie może być twarde. Kroimy kapustę, marchewkę ścieramy na tarce o największych oczkach, cebulę i zieleninę szatkujemy i wrzucamy do dużej miski. Solimy, pieprzymy i starannie mieszamy. Na oleju rzepakowym (dodając listek laurowy) dusimy na patelni na małym ogniu 10–15 minut. Zostawiamy do przestudzenia.

Następnie rozwałkowujemy ciasto – ma mieć grubość 5–6 milimetrów – i robimy miseczką formę (krążki o średnicy około 12 centymetrów). Nakładamy ostygnięte nadzienie. Lekko spłaszczamy nadzienie ręką, zaklejamy ciasto. Rozgrzewamy olej w głębokiej patelni (smażymy w głębokim oleju) i zaledwie na chwilę, na pół minuty, wrzucamy bułeczki, żeby stały się złociste. Wyciągamy, odkładamy na durszlak, a potem na ręcznik papierowy, żeby odsączyć tłuszcz, i od razu jemy.

Burak z granatem, jak brat z bratem

Składniki:

  • 4 duże słodkie buraki
  • 1 granat
  • orzechy włoskie mielone (1/3 szklanki)
  • pęczek natki
  • pęczek koperku
  • 2–4 ząbki czosnku
  • olej z pestek dyni (lub oliwa extra vergine albo majonez)
  • pieprz, sól

Pieczemy buraki w piekarniku (200 stopni, minimum 60 minut), studzimy, obieramy. Ścieramy na tarce o największych oczkach. Wyłuskujemy ziarenka granatu, dodajemy do startego buraka.

Tort miodownik

Składniki na ciasto:

  • 3 jajka
  • 1 szklanka cukru
  • 1,5 łyżeczki sody oczyszczonej
  • 2 łyżki miodu
  • 90 dag mąki
  • 1/3 kostki masła 82 proc. (śmietankowego)

Składniki na krem:

  • puszka gotowej masy kajmakowej
  • kostka masła 82 proc. (śmietankowego)

(Fot.  Marta Rybicka)(Fot. Marta Rybicka)

Jajka mieszamy z cukrem, z 1/3 kostki masła oraz z miodem i sodą. W dużym garnku zagotowujemy trochę wody i wstawiamy do niego szklane naczynie, do którego wrzucamy powyższe składniki, mieszamy, aż zrobi się jednolita masa. Powoli dodajemy mąkę (70 dag), cały czas mieszając. Zdejmujemy garnek, dosypujemy resztę mąki i wyrabiamy ciasto. Zawijamy ciasto w folię, zostawiamy na parę minut w lodówce.

Mikserem ubijamy mleko kajmakowe i masło na jednolitą masę. Ciasto formujemy w kręgi o średnicy 28 centymetrów, grubość jak na cienką pizzę. Powinno wyjść siedem kręgów. Wstawiamy do rozgrzanego piekarnika (200 stopni) na 5 minut, tak, aby tylko zrumieniły się na złoto.

Wyjmujemy, pod dużym talerzem obkrajamy, żeby były równe. Pozostałe okrawki miksujemy. Każdy krąg smarujemy kremem, również boki. Górę posypujemy posypką ze skrawków. Odstawiamy na noc.

Barszcz Mamy Zabu

  • 6 średnich ziemniaków
  • pół buraka
  • 3 duże cebule
  • 1 średnia marchew
  • kapusta (ćwierć dużej główki bądź połówka małej)
  • pół papryki
  • po pół pęczka koperku i natki pietruszki
  • 3–4 liście laurowe
  • 1 łyżeczka koncentratu pomidorowego
  • czarny pieprz (kilka ziarenek)
  • sól himalajska lub morska
  • pieprz mielony do smaku
  • olej rzepakowy

(Fot.  Marta Rybicka)(Fot. Marta Rybicka)

Do wrzącej wody wrzucamy ziemniaki, pokrojone na 6–8 części, dodajemy sól, posiekane łodyżki natki pietruszki i koperku, liście laurowe, pieprz. Kiedy ziemniaki są prawie gotowe, dodajemy kapustę, krojoną jak na surówkę.

Jeżeli kapusta jest młoda, gotujemy dosłownie chwilę, żeby była al dente; jeżeli stara, ciut dłużej. Jednocześnie rozgrzewamy olej rzepakowy na patelni, dodajemy cebulę pokrojoną w kostkę, marchew i buraka starte na tarce o największych oczkach, pół papryki pokrojonej w kostkę, trochę soli i resztę nóżek od natki i koperku oraz koncentrat pomidorowy.

Smażymy, aż cebulka będzie złocista. Dodajemy to do garnka i wyłączamy. Posypujemy posiekaną natką i koperkiem, przykrywamy i zostawiamy na noc. Do zjedzenia następnego dnia.

  1. Kuchnia

Madina Mazaliewa – wojowniczka gotuje

Madina Mazaliewa z Czeczenii w Polsce znalazła dom i przyjaciół, a także pracę, którą kocha. (Fot. Marta Rybicka)
Madina Mazaliewa z Czeczenii w Polsce znalazła dom i przyjaciół, a także pracę, którą kocha. (Fot. Marta Rybicka)
Przeżyła dwie wojny czeczeńskie i jedną domową. Tę ostatnią wygrała. ocaliła rodzinę. W Polsce znalazła dom i przyjaciół. A także zawód, który jest jednocześnie jej pasją. Gotuje czeczeńskie potrawy w tradycyjnej i nowoczesnej odsłonie, gra w teatrze. Jest wspaniałą matką i silną kobietą. Poznajcie Madinę Mazaliewą i jej kuchnię.

Madina robi bułeczki. – To bułeczki wegetariańskie. Ciasto składa się z mąki i wody z dodatkiem kefiru i odrobiny sody oczyszczonej. Mają nadzienie z duszonej kapusty, duszonej krótko, musi być al dente. Rzucam te placuszki na gorący olej, dosłownie na chwilkę. Przygotowuje się je tuż przed podaniem na stół. Trzeba je jeść od razu po zdjęciu z patelni, złociste i chrupiące – opowiada.

Kamil, reżyser filmu o Madinie (o tym za chwilę), który dokumentuje całe to gotowanie, próbuje bułeczkę. – Wspaniała – recenzuje.

Co Madina przyrządza na co dzień? – Czeczeńskie potrawy. Dzieci lubią je najbardziej – uśmiecha się. – Na przykład żiżik gałnysz: malutkie kluseczki, gałuszki, a do tego mięso. Może być jagnięcina, wołowina, kurczak. Bulion wlewa się do miseczki, dodaje czosnek, w tym macza się gałuszki i je z mięsem. Albo płow. Wschodnia potrawa, trochę jak pilaw, taki robił jej tata Ałhazur. Bo Madina ma własne przepisy. Rodzinne. Barszcz wegański robi według receptury Mamy Zabu. I choć to już siedem lat, jak mama nie żyje, Madina zawsze, kiedy stawia na stół barszcz, czuje jej obecność.

Co prawda zawsze ma wrażenie, że takiego barszczu jak ona jednak zrobić nie potrafi... Według jej przepisu Madina piecze też tort miodowy. Właśnie skończyła. Wygląda wspaniale. Madina, krojąc go, śpiewa modlitwę – w imię Allaha miłościwego i miłosiernego.

Kolejnym daniem będą manty. Pierożki z grzybowym nadzieniem i cieniutkim ciastem. Gotowane są na parze, w naczyniu zwanym mantowarką. Przyjechało w ślad za Madiną z Czeczenii. Z Czeczenii, z której uciekła, by ratować dzieci. Oprócz dwóch wojen czeczeńskich miała 12 lat wojny domowej.

Wojna Madiny

Pierwsza była, kiedy Madina miała pójść do piątej klasy. Nie poszła. Jej ojciec stwierdził, że woli mieć córkę niewykształconą, ale żywą. Rosyjscy żołnierze wkładali do zabawek materiały wybuchowe. Dziecko brało misia – a ten wybuchał mu w rękach. Ale była też wojna w domu. Mąż Madiny, sadysta i nałogowiec, pił, ćpał. Zabierał Madinie dzieci, nie po to, żeby z nimi być, ale żeby ich matce dokuczyć. Wyjechał kiedyś do Saratowa i zamknął pięcioletniego Edelbieka samego w domu. Madinę zaalarmowali sąsiedzi, przyjechała ze swoim ojcem. Chłopiec był przerażony. I tak wygłodzony, że pochłonął całą kurę.

Prawem Kaukazu jest, że dzieci należą do ojca i jego rodziny. On decyduje o wszystkim. O życiu i śmierci. Madina nie wiedziała, co robić. Postanowiła spróbować podstępu. Ubłagała męża, żeby wyjechali razem. Może w Europie znajdzie siłę na pozbycie się nałogów? Może jest jeszcze dla nich szansa?

Marina Hulia, działaczka społeczna, poznała Madinę na dworcu w Brześciu. Tam koczowała rodzina Mazaliewych, czekając na zgodę na wjazd do Polski. Spali na twardych dworcowych ławkach. Czasem rodzice kilka dni nie jedli, żeby starczyło dla dzieci. Ale byli razem. I, paradoksalnie, Madina wspomina ten czas dobrze. Bo byli wtedy rodziną. On nie ćpał. A dzieci chodziły do cudownej szkoły stworzonej przez Marinę na dworcu w Brześciu. Za 16. próbą udało im się wjechać do Polski. Zamieszkali w ośrodku w Dębaku. Ale wtedy było już tylko gorzej i gorzej. Mąż Madiny znalazł sobie koleżków do picia i ćpania. Wyprowadzili się z rodziną z ośrodka, trwała procedura starania się o status uchodźcy, przysługiwał im ekwiwalent – 2100 złotych na pięć osób. Opłacali tym mieszkanie. – Pojechaliśmy z Mariną na Dni Radości do Krakowa – opowiada Madina. – Cudowna wycieczka w rozśpiewanym autobusie, odwiedziliśmy park dinozaurów, Energylandię, wracaliśmy szczęśliwi. I okazało się, że pieniądze nie przyszły. Wybrałam się do urzędu sprawdzić, co się stało. Podczas naszej nieobecności mąż odebrał całą sumę i ją przepił. Zostaliśmy bez grosza. Z nieopłaconym mieszkaniem.

Stało się wtedy jasne, że Madina ma siłę, której sama u siebie nie podejrzewała. Wezwała policję, opowiedziała, co się stało. Policjantka szepnęła jej, że niewiele mogą zrobić, ale wyprowadzą go i nastraszą. – Rozumiem panią, ja też jestem matką… Męża Madiny w końcu deportowano, a rodzina dostała ochronę ze względów humanitarnych.

Międzynarodowy parter

Przyszedł jeszcze jeden trudny moment. Właścicielka mieszkania, które Madina wynajmowała w Brwinowie, postanowiła je sprzedać. Wtedy Kasia i Maciek Stuhrowie zrobili rodzinną naradę. Stwierdzili, że ich dom jest na tyle duży, że znajdzie się w nim miejsce dla Madiny i dzieci. Maciek śmieje się, że górę mają polską, dół czeczeński, a parter międzynarodowy. Mieszkają razem już osiem miesięcy. Na parterze spotykają się też dwie różne kuchnie. Maciek uwielbia Madiny pierogi z ziemniakami, wszyscy zajadają się też jej tortem miodowym.

Znali się już od jakiegoś czasu. Też dzięki Marinie Hulii. Na organizowaną przez nią wigilię dla osób, które pomagają uchodźcom, przyszła Kasia Błażejewska-Stuhr. Długo rozmawiały, Kasia chciała włączyć się w akcję „Weekendowe dziecko”. Polskie rodziny brały na weekend czeczeńskie dzieci. I tak Edelbiek trafił do domu Kasi i Maćka. Zaczął bywać tam częściej, a kiedy cała jego rodzina potrzebowała wsparcia, właśnie u Stuhrów je znalazła.

Madina rozwinęła tu swój talent kulinarny. Gotuje, współpracuje z kooperatywą grochowską, zamówienia płyną rzeką. Została też bohaterką książki Mariny Hulii i Moniki Głuskiej-Durenkamp „Dzieci z dworca Brześć”. I spektaklu teatralnego „Popytka” w reżyserii Weroniki Fibich. Grały tam cztery kobiety: Madina, Heda, Milana i Marina. Przedstawienie pokazywane było między innymi na festiwalu Malta w Poznaniu. Akurat zadzwoniła do Madiny jej ciotka z Czeczenii. – Co porabiasz? – zapytała. – Pracuję. – A gdzie? Madina na to: – W teatrze. – Jako sprzątaczka? – pyta ciotka. – Nie, jako aktorka!

Madina napisała też na konkurs piękną bajkę. O czeczeńskiej dziewczynce, której mama była biedna i nie miała ładnej sukienki. Dziewczynka poszła do dziadka w góry. Dziadek obiecał jej, że jeśli pomoże mu zbierać miód, będzie mogła go sprzedać i kupić mamie sukienkę. Dziewczynka zrobiła to, choć bardzo bała się pszczół. A na targu pan, który usłyszał całą historię, kupił od razu cały miód. Bajka trochę o Mamie Zabu, trochę o samej Madinie, trochę o Czeczenii, gdzie szczyty zaśnieżonych gór sięgają nieba.

Przygotowywany jest film o Madinie – „Wszyscy wszystko zjedli” w reżyserii Kamila Witkowskiego („Zwierciadło” i „Sens” są patronami medialnymi tego dokumentu). Niedługo ukaże się książka „Kuchnia Madiny”. Będą tam nie tylko przepisy kulinarne, lecz także historia życia tej silnej kobiety, wspaniałej matki, znakomitej kucharki. Która gra w teatrze, gotuje, układa bajki, a przede wszystkim ma duszę wojowniczki.

  1. Styl Życia

Slow Food, czyli świadomy posiłek. Kosztuj, celebruj, poczuj prawdziwy smak

Kawa, którą pijesz na śniadanie: Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, czy ludzie, którzy ją zbierali, zostali uczciwie opłaceni, czy mają prawo do odpoczynku, do przerw w pracy? (Fot. iStock)
Kawa, którą pijesz na śniadanie: Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, czy ludzie, którzy ją zbierali, zostali uczciwie opłaceni, czy mają prawo do odpoczynku, do przerw w pracy? (Fot. iStock)
Jemy dziś szybko, byle jak, byle co i byle gdzie. Stop! Czas na odkrycie radości w delektowaniu się zapachem i smakiem potraw.

Cóż może być przyjemniejszego niż pyszne danie spożywane w spokoju i w dobrym towarzystwie? Nie pochłaniasz, ale kosztujesz. Nie gryziesz w biegu, ale celebrujesz, czujesz smak... Nie pamiętasz takiego zdarzenia? Tak. Obiad z bliskimi stał się dziś luksusem lub stratą czasu. Pochłaniamy w pośpiechu kolejne dania, które są jedynie dawką paliwa, jaką tankujemy, by mieć energię do działania. W ten sposób odbieramy sobie prawo do smacznego jedzenia. Może szkoda?

Koniec z jedzeniem na klawiaturze!

Zjedz uważnie choć jeden posiłek w ciągu dnia. Nie oglądaj w tym czasie telewizji, nie pracuj na komputerze, nie czytaj gazety. Skup się tylko na jedzeniu. Daj sobie 15 minut! Dokładnie przeanalizuj składniki posiłku – pod względem pochodzenia i smaku. Czy wiesz, jaki jesz chleb? Jaką drogę odbył, by znaleźć się na twoim stole? Kiedy postanowisz skończyć z biernym wprowadzaniem pożywienia do organizmu i zechcesz odkrywać smaki oraz medytować nad nimi, czeka cię wspaniała przygoda, ale też… frustracja. Bo gdy przestaniesz jeść w pośpiechu kanapki i jogurty na klawiaturze w pracy, a zaczniesz robić sobie przerwy na smakowanie, może się okazać, że jedzenie, które wydawało ci się dotychczas w miarę zdrowe, jest pozbawione smaku. Aby być uważnym smakoszem, trzeba najpierw stać się sprawnym detektywem, który potrafi wytropić dobre, naturalne i lokalne produkty, a wyeliminować te, które poza ładnym opakowaniem nie oferują nic wartościowego.

Precz z fast foodami!

Slow Food to organizacja pomocna na drodze do świadomego smakowania. Podjęła się ochrony ginących odmian warzyw, zbóż i gatunków zwierząt, tradycyjnych sposobów przyrządzania jedzenia i kultury kulinarnej w poszczególnych regionach świata. Jednym słowem, prawa do smaku.

Powstała w 1986 roku we Włoszech jako bezpośrednia reakcja na otwarcie baru McDonald’s w Rzymie, naprzeciwko Hiszpańskich Schodów. Dla Włochów, którzy mają bardzo silne tradycje kulinarne, tak różnorodne w poszczególnych regionach, jedzenie w barze szybkiej obsługi, gdzie serwuje się to samo menu na całym świecie, było… sprzeczne ze zdrowym rozsądkiem.

Slow Food występuje w obronie lokalnych upraw i specjalności, wspiera kultywowanie regionalnych tradycji. Dawniej kuchnia tętniła życiem i buchała zapachami, w niej tworzyły się więzi między ludźmi. Podczas rodzinnego biesiadowania przy jednym stole skupiano się przede wszystkim na jedzeniu i czerpano z tego mnóstwo przyjemności. Przypomnij sobie ostatnie święta. Ile spośród wigilijnych dań przygotowałaś od początku do końca w domu, sama lub z bliskimi? Do ilu dodałaś ulepszaczy smaku, półproduktów tylko po to, by oszczędzić czas lub ze zwykłego lenistwa. A może ten wspaniały zwyczaj przygotowywania posiłków we własnej kuchni ma szansę przetrwać?

Uwaga skierowana na „fair trade”

„Slow” znaczy powoli. To słowo pojawiło się w manifeście organizacji Slow Food jako hasło kluczowe, a jej symbolem został… ślimak. To sympatyczne zwierzątko ma przypominać, co jest w życiu najważniejsze – wydaje wojnę pośpiechowi, który stał się naszym codziennym towarzyszem i zmorą – wciąż zwiększa tempo życia, nawet gdy chcemy zwolnić. Popędzani przez obowiązki żywimy się na ulicy fast foodami...

A gdyby tak spróbować „zatrzymać czas”. Nie znaczy to wcale, że nagle mamy stać się flegmatyczni i leniwi, ale zwyczajnie rozejrzeć się wokół z większym zainteresowaniem, zwrócić uwagę na szczegóły i smaki. Wybierz się na targ lub do sklepu z ekologiczną żywnością i degustuj różne odmiany jabłek, pieczywa, serów. Porównuj, oceniaj i ciesz się z tego, że dokonujesz wyboru produktów ze względu na ich smak, pochodzenie, jakość, a nie tylko cenę i kolorowe opakowanie. Na przykład kawa, którą pijesz na śniadanie: czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, czy ludzie, którzy ją zbierali, zostali uczciwie opłaceni, czy mają prawo do odpoczynku, do przerw w pracy. Aby mieć taką pewność, wybieraj produkty oznaczone hasłem „fair trade”, czyli „sprawiedliwy handel”. Ten znak mówi, że produkt pochodzi albo z małych plantacji, które nie pracują dla wielkich koncernów, albo z takich, gdzie godnie traktuje się pracowników i sprawiedliwie dzieli dochodami.

Ratuj własne podniebienie!

W laboratorium badawczym naukowcy potrafią już odtworzyć smak, zapach i konsystencję każdego niemal produktu. Na półkach sklepowych bogactwo... substytutów, w których więcej chemii niż natury. Świadczy o tym chociażby lista związków chemicznych na etykietach.

Ponad 80 procent światowych odmian warzyw i owoców zniknęło już na dobre z uprawy. Ich miejsce zastąpiło kilkanaście wyselekcjonowanych lub tak zmodyfikowanych genetycznie, by szybciej dojrzewały, były odporne na choroby, dawały obfitsze plony i pięknie wyglądały. Smak zszedł na plan drugi.

Komu to się opłaca? Producentom, supermarketom, ale nie konsumentom. Czy niska cena rekompensuje brak smaku? Czy nie boisz się, że twoje dzieci nie poznają już tajemnic z babcinej spiżarni? Znajdź, np. w internecie, farmy ekologiczne w swoim regionie: mleczarnie, piekarnie, masarnie… Wspierając małe gospodarstwa, które starają się produkować żywność metodami tradycyjnymi, pomożesz nie tylko w ratowaniu zanikających odmian, ale przede wszystkim odkryjesz prawdziwe, trochę już zapomniane, smaki i aromaty. A także przepisy na robienie pysznych serów czy wędlin. Nawet na małą skalę, dla własnych korzyści, warto ratować podniebienia przed globalizacją!

Recepta Agnieszki Kręglickiej, restauratorki felietonistki, autorki książek: „Wybieram drogę ślimaka”

Całe moje życie, i rodzinne, i zawodowe, kręci się wokół kuchni. Jedzenie od zawsze było w centrum mojej uwagi. Nie jest tak, że pewnego dnia poznałam ideę Slow Foodu i z dnia na dzień „przechrzciłam się” na nowy model życia. To droga, którą wciąż idę, tyle że teraz ze świadomością, że uczestniczę w wielkim, światowym marszu. Coraz więcej uczę się o jedzeniu. Liczy się, jak powstało to, co na talerzu, skąd się wzięło, w jaki sposób zostało przygotowane. Produkty wybieram świadomie, czytam etykiety, odrzucam jedzenie przemysłowo przetworzone. Wolę to, co sezonowe, świeże, miejscowe, niż sprowadzane z daleka i dojrzewające na statkach. Niedawno jeszcze zachłystywaliśmy się nowymi egzotycznymi smakami. Teraz coraz bardziej doceniamy produkty krajowe, lokalne, naturalne. Jako restauratorka stawiam na ich jakość. Kupujemy jajka tylko z „jedynką”, czyli od kur z wolnego wybiegu, ekologiczne kurczaki, ekologiczną polską jagnięcinę... Nie używamy przypraw ze wzmacniaczami smaku. W naszym letnim ogrodzie w Fortecy, gdzie organizujemy przyjęcia z daniami kuchni polskiej – serwujemy sery, wędliny i inne produkty rekomendowane przez Slow Food. A jeszcze kilka lat temu kelnerzy musieli długo przekonywać gości do produktów spod znaku ślimaka. Na szczęście to się już zmienia. Zwiększa się świadomość, zapotrzebowanie i chęć próbowania. Wysokiej jakości produkty ekologiczne są wprawdzie droższe, ale zaobserwowałam, że w sklepach ekologicznych dokonuje się zdecydowanie bardziej uważnego wyboru i kupuje tyle, ile rzeczywiście potrzebujemy na przygotowanie posiłku. Inaczej zachowujemy się w supermarketach: wkładamy do koszyka zwykle za dużo i potem wyrzucamy. W ostatecznym rozrachunku wychodzi na to samo.

Warto przeczytać: Carlo Petrini, „Slow food. Prawo do smaku”, Wydawnictwo Książkowe Twój Styl 2007.

  1. Kultura

Filmy na długi weekend poleca szefowa działu kultury "Zwierciadła"

Kadr z filmu
Kadr z filmu "La Gomera". (Fot. materiały prasowe)
Jakie filmy na długi weekend? Jeśli myślicie o wybraniu się do kina, decyzja może być niełatwa, bo po tygodniach lockdownu namnożyło się nam premier i znakomita większość z nich jest warta zobaczenia. A może by tak spojrzeć na najnowsze kinowe produkcje czysto użytkowo? Czego się dzięki nim dowiecie? Czym was zaskoczą? Jakie drzwi przed wami uchylą? Oto trójka filmów ciekawostek, dzięki którym trochę inaczej spojrzycie na świat.

„Ludzki głos”

Przez ponad 40 lat reżyserowania filmów Pedro Almodovar wyraźnie dał publiczności do zrozumienia, jakie historie i postacie go interesują. Niewielu jest filmowców równie charakterystycznych, o „almodovarowskim klimacie” mówimy, kiedy na ekranie emocje sięgają zenitu, a namiętność uwikłanych w najdziwniejsze uczuciowe układy bohaterów prowadzi ich do niechybnej zguby. Plus wspaniałe kobiece role i dziko kolorowe stylowe wnętrza – oto Almodovar w czystej postaci. W „Ludzkim głosie” nie brakuje żadnego z wyżej wymienionych składników, a jednak to w twórczości reżysera rewolucyjne posunięcie. Po pierwsze Tilda Swinton na ekranie – twórca „Kiki” czy „Wszystkiego o mojej matce” nigdy wcześniej nie nakręcił anglojęzycznego filmu. Celowo nie piszę, że Tilda występuje tu w głównej roli, bo to właściwie filmowy monodram. Występuje tu jeszcze tylko sprzedawca w sklepie z narzędziami, od którego bohaterka grana przez Swinton (kobieta porzucona, na skraju załamania nerwowego) kupuje siekierę, żeby dać upust swojej rozpaczy. I jeszcze długość „Ludzkiego głosu” – pół godziny. Co z pozostałą prawie godziną? Po tym, jak wybrzmi ostatnia scena filmu, w ramach seansu zaglądamy z wizytą do mistrza hiszpańskiego kina i do ikony kina brytyjskiego. Zgodnie z nową pandemiczną tradycją, rozmawiają online, każde od siebie z domu. Chcecie wiedzieć jak mieszka Almodovar, a jak Tilda? Które z nich ma leniwie pozującego do kamery kota, a które psy? Jak się dogadują, jak powstawał film i co jeszcze wspólnie szykują? Wpadajcie do kina na „Ludzki głos”.

Kadr z filmu 'Ludzki głos'. (Fot. materiały prasowe)Kadr z filmu "Ludzki głos". (Fot. materiały prasowe)

„La Gomera”

Kryminalna historia gangsterska, opowiadana po części całkiem serio, po części z przymrużeniem oka. Jej reżyser Corneliu Porumboiu to uznany twórca rumuńskiej Nowej Fali, dotychczas kręcił filmy o i w swojej ojczyźnie, tym razem wziął się za produkcję międzynarodową. Jest tu wszystko, czego można się po tego typu kryminalnej historii spodziewać: skorumpowani policjanci, narkotyki, wielkie pieniądze, bezwzględne czarne charaktery, tajemnicza femme fatale. Ale są tu też wątki, których w takim filmie nie spodziewalibyście się wcale. Skąd w tytule „La Gomera”? To właśnie na tej jednej z Wysp Kanaryjskich gangsterzy mają dobić targu. A cała filmowa intryga opiera się na tutejszym el silbo. Czyli tradycyjnym języku tutejszych mieszkańców – gwizdanym. Na mało zaludnionej, a pokrytej dolinami i wzniesieniami, zamglonej i wietrznej Gomerze powstał system porozumiewania się na odległość inny niż rozpalanie ognisk czy bicie w tam tamy, skuteczniejszy i bardziej dokładny. Gwiżdże się głośno, przeciągle i bardzo melodyjnie. Całe sylaby. Dowolne zdanie, nazwy własne, wszystko. Dziś el silbo kultywuje się jako część tradycji regionu, jest wśród obowiązkowych przedmiotów w szkole. A w filmie „La Gomera” przybyłe z Bukaresztu typy spod ciemnej gwiazdy uczą się go jako szyfru, żeby porozumiewać się między sobą i uniknąć wpadki. Oryginalny pomysł? Tak jak i sam film, który niejednego widza skłoni do wycieczki na nie tak popularną – zupełnie niesłusznie – kanaryjską Gomerę.

Kadr z filmu 'La Gomera'. (Fot. materiały prasowe)Kadr z filmu "La Gomera". (Fot. materiały prasowe)

„Ojciec”

O tym filmie wiele mówi się w kontekście rewelacyjnej roli Anthony’ego Hopkinsa i Olivii Coleman i rzeczywiście oboje są świetni. A już szczególnie wznoszący się na wyżyny aktorstwa Hopkins: jeśli wydawało wam się, że znacie wszystkie jego genialne zagrania, możecie wyjść z kina zaskoczeni. Ta rola ma tym większy ciężar, że jest niezwykle osobista, Hopkins gra starszego schorowanego człowieka, w wywiadach sam przyznaje, że czerpał z doświadczeń własnego ojca, ale też oglądając go w tej roli nie sposób oprzeć się wrażeniu, że w jakimś sensie 84-letni brytyjski aktor odgrywa scenariusz, który może przytrafić się także jemu. Jego filmowy imiennik coraz mniej pamięta, coraz częściej mylą mu się fakty, gubi przedmioty, traci orientację. Tak, o starości i demencji opowiadano i w teatrze („Ojciec” to ekranizacja sztuki) i w kinie mnóstwo razy, a jednak ten film zaskakuje. Nakręcono go trochę jak thriller czy kryminał, tak, żeby każdy z nas mógł się wczuć w sytuację głównego bohatera. Razem z nim próbujemy odróżnić prawdę od tego, co tylko się wydaje, rozpoznać, kto jest kim, gdzie się w ogóle znajdujemy. Mieszkanie za każdym razem jest trochę inne, przedmioty zmieniają swoje miejsce. Czy córka Anthony’ego mieszka z mężem czy sama? Komu można ufać? Jaka jest kolejność zdarzeń? Odpowiedzi szukamy aż do finału, kiedy zagadka się rozwiązuje. Genialny pomysł, projekcje „Ojca” powinny być obowiązkowe dla wszystkich , którzy zajmują się bliskimi zmagającymi się z demencją czy chorobą Alzheimera. A właściwie dla każdego z nas, bo to poza wszystkim także po prostu film o byciu z drugim człowiekiem, wspieraniu go, nawet jeśli zupełnie nie rozumiemy jego zachowania.

Kadr z filmu 'Ojciec'. (Fot. materiały prasowe)Kadr z filmu "Ojciec". (Fot. materiały prasowe)