Pewność siebie zwykle kojarzy nam się z przebojowością, zdecydowaniem i świadomością własnej wartości. Nie zawsze jednak osoba, która sprawia takie wrażenie, rzeczywiście dobrze czuje się ze sobą. Amerykańska psycholożka Marisa G. Franco zwraca uwagę na dwa zachowania, które mogą zdradzać, że za mocnym charakterem i dużą pewnością siebie kryje się coś zupełnie innego.
Osoby o wybujałym ego często robią dobre pierwsze wrażenie. Potrafią być charyzmatyczne i towarzyskie. Problem pojawia się wtedy, gdy bliżej przyjrzymy się ich zachowaniu wobec innych. Jak pisze na łamach CNBC psycholożka i profesorka Uniwersytetu Marylandu, Marisa G. Franco, łatwo dać się zwieść osobom, które sprawiają wrażenie niezwykle pewnych siebie. Tymczasem prawdziwe poczucie własnej wartości znacznie częściej przejawia się w sposobie budowania relacji niż w potrzebie robienia wrażenia. Można być ambitnym, atrakcyjnym, zamożnym czy spełnionym zawodowo, a jednocześnie nie czuć się dobrze we własnej skórze.
1. Musi być w centrum uwagi
Jednym z sygnałów, na które warto zwrócić uwagę, jest silna potrzeba skupiania uwagi innych na sobie. Taka osoba niemal zawsze chce zrobić wrażenie na otoczeniu. Samo to, że ktoś lubi być w centrum uwagi, nie jest oczywiście niczym złym. Nie każdy, kto chętnie zabiera głos albo lubi być zauważany, ma problem z ego. Niepokojące staje się to wtedy, gdy potrzeba zainteresowania ze strony innych jest tak silna, że zaczyna przesłaniać prawdziwy kontakt z drugim człowiekiem.
Według Franco osoby, które za wszelką cenę chcą skupiać na sobie uwagę, mogą w ten sposób kompensować głęboko ukrytą niepewność. Spotkanie z innymi przestaje być wtedy okazją do rozmowy i nawiązania relacji, a staje się sposobem na zdobycie uznania i podziwu. Warto więc przyjrzeć się temu, czy taka osoba naprawdę jest zainteresowana innymi, czy przede wszystkim zależy jej na tym, by inni byli zainteresowani nią.
2. Zachowuje się tak, jakby była od ciebie lepsza
Osoba z dużym ego może inaczej traktować ludzi, których uważa za równych sobie, a inaczej tych, których postrzega jako stojących niżej w społecznej hierarchii. Może być niezwykle uprzejma wobec szefa, popularnego znajomego czy osoby, którą podziwia, ale chłodna, lekceważąca albo wręcz pogardliwa wobec kelnera, pracownika recepcji czy kogoś, od kogo niczego nie potrzebuje.
Franco wskazuje, że postrzeganie ludzi przede wszystkim przez pryzmat hierarchii jest oznaką niepewności. Osoba naprawdę pewna swojej wartości nie musi podnosić własnej pozycji poprzez umniejszanie komuś innemu. To właśnie dlatego sposób, w jaki ktoś traktuje osoby, od których niczego nie potrzebuje, potrafi powiedzieć o nim więcej niż najbardziej imponujące CV.
Skoro przerośnięte ego nie oznacza tego samego co wysokie poczucie własnej wartości, po czym poznać osobę, która naprawdę dobrze czuje się ze sobą? Franco wskazuje pięć cech, które mówią o tym znacznie więcej niż status, wygląd czy osiągnięcia.
1. Liczy się z innymi
Osoba, która ma zdrowe poczucie własnej wartości, nie musi zawsze stawiać na swoim. Potrafi brać pod uwagę zarówno własne potrzeby, jak i potrzeby ludzi wokół siebie. Nie oznacza to, że zawsze jest dostępna i wszystkim dogadza. Może odmówić, odwołać spotkanie czy powiedzieć „nie”. Potrafi jednak zauważyć, że jej decyzja może wpłynąć na drugą osobę, i nie przechodzi obok jej uczuć obojętnie.
Franco podaje przykład przyjaciela, który z powodu natłoku obowiązków zawodowych nie może pojawić się na urodzinach. „Ma ważny powód, żeby nie przyjść, ale jednocześnie potrafi dostrzec, że jego nieobecność może sprawić drugiej osobie przykrość. Może wtedy w inny sposób pokazać jej, że jest dla niego ważna, na przykład wysłać prezent albo odezwać się do niej później” – pisze psycholożka.
2. Potrafi regulować emocje
Pewność siebie nie oznacza, że ktoś zawsze zachowuje spokój i nie przeżywa trudnych emocji. Osoba, która dobrze czuje się ze sobą, również może się złościć, stresować czy smucić. Ważne jest to, że nie pozwala, by te emocje całkowicie przejęły kontrolę nad jej zachowaniem.
Według Franco osoby pewne siebie rzadziej reagują na silne emocje wybuchem złości albo wycofaniem się. „Są bardziej spokojne i stabilne emocjonalnie, dzięki czemu ich obecność może sprawiać, że także inni czują się przy nich bezpieczniej” – wyjaśnia ekspertka.
3. Nie udaje kogoś, kim nie jest
Jednym z przejawów pewności siebie jest autentyczność. Osoba, która dobrze zna swoją wartość, nie musi cały czas zastanawiać się, czy spełnia oczekiwania innych. Zamiast myśleć: „Czy jestem wystarczająco dobra dla innych?”, częściej zastanawia się: „Jak chcę pokazać, kim jestem?”.
Wie, że nie każdy ją polubi, i potrafi to zaakceptować. Nie zmienia swojego gustu czy stylu tylko po to, żeby zyskać aprobatę innych. Jak zauważa Franco, osoby, które naprawdę dobrze czują się ze sobą, często pozwalają sobie również na większą oryginalność. „Ponieważ nie czują potrzeby dopasowywania się do najnowszych trendów, często mają własny, charakterystyczny styl i gust” – pisze psycholożka.
4. Potrafi przyznać się do błędu
Umiejętność przyznania się do błędu dużo mówi o tym, jak ktoś postrzega siebie. Osoba, która ma zdrowe poczucie własnej wartości, nie musi za wszelką cenę bronić swojego wizerunku. Potrafi powiedzieć, że się pomyliła, przeprosić i wziąć odpowiedzialność za swoje zachowanie. Franco podkreśla, że taka osoba potrafi oddzielić „popełniłem błąd” od „jestem beznadziejnym człowiekiem”. Jedna pomyłka nie przekreśla jej poczucia własnej wartości, dlatego nie musi za wszelką cenę unikać przyznania się do winy.
Przy przerośniętym ego może być znacznie trudniej. Przyznanie się do błędu może być odbierane jak zagrożenie dla własnego wizerunku. Zamiast wziąć odpowiedzialność, łatwiej wtedy zrzucić winę na okoliczności, drugą osobę albo znaleźć inne usprawiedliwienie.
5. Nie wstydzi się własnej niepewności
Paradoksalnie oznaką pewności siebie może być umiejętność powiedzenia: „Tak, tego się boję” albo „W tej sytuacji nie czuję się pewnie”. Osoba, która dobrze czuje się ze sobą, nie musi cały czas udowadniać sobie ani innym, że jest silna. Potrafi przyznać się do własnej wrażliwości czy lęku i nie traktuje tych emocji jako dowodu słabości.
„Wiedzą, że poczucie siły nie czyni ich lepszymi od innych, a chwilowa słabość nie sprawia, że są od nich gorsi” – tłumaczy Franco. Można czuć niepewność, złość czy lęk i jednocześnie nadal mieć wysokie poczucie własnej wartości.