Sukces zawodowy rzadko bywa dziełem przypadku. Najczęściej jest efektem codziennych zachowań, które z pozoru wydają się mało istotne, a w dłuższej perspektywie decydują o tym, jak jesteśmy postrzegani w pracy. Gorick Ng, doradca zawodowy na Uniwersytecie Harvarda i autor bestsellerów „Wall Street Journal”, od lat obserwuje młodych profesjonalistów na różnych etapach kariery. Z jego doświadczenia wynika, że osoby odnoszące sukces konsekwentnie dbają o trzy obszary, które większość z nas traktuje jako oczywiste – i właśnie dlatego często je zaniedbuje.
Gorick Ng zauważa, że gdy zaczynamy nową pracę, wchodzimy na spotkanie lub rozmawiamy z przełożonym, bardzo szybko jesteśmy oceniani. Zanim jeszcze padną konkretne słowa, w głowach osób po drugiej stronie stołu pojawiają się trzy pytania: czy potrafisz dobrze wykonywać swoją pracę, czy naprawdę chcesz tu być oraz czy da się z tobą normalnie, bez napięcia współpracować. Twoim zadaniem jest sprawić, by odpowiedź na każde z nich brzmiała „tak”.
Zdaniem eksperta dla sukcesu zawodowego kluczowe są następujące umiejętności: kompetencja, zaangażowanie i dopasowanie, nazywane przez niego trzema „C” (od angielskich: competence, commitment, compatibility). „Jako doradca zawodowy na Harvardzie, który pracował z tysiącami osób rozpoczynających karierę, wiem, że demonstrowanie wszystkich trzech obszarów otwiera nowe możliwości i przyspiesza rozwój zawodowy. Brak któregoś z nich może natomiast skutkować pomijaniem przy projektach, awansach czy ofertach pracy na pełen etat” – podkreśla Ng.
Kompetencja to coś więcej niż uzyskane dyplomy i techniczne umiejętności wpisane w CV. To zdolność wykonywania pracy dokładnie, terminowo i bez potrzeby ciągłego nadzoru, a jednocześnie bez przyćmiewania innych.
Ludzie sukcesu:
- Biorą odpowiedzialność – zamiast pytać wyłącznie „co dalej?”, prezentują swój tok myślenia i proponują rozwiązanie. Potrafią też wyjaśnić, dlaczego uważają je za sensowne, i wziąć na siebie konsekwencje decyzji.
- Dbają o jakość – sprawdzają detale, zanim pokażą swoją pracę innym. Niedopracowany raport, literówki w prezentacji czy chaotyczny mail potrafią podważyć zaufanie, nawet jeśli merytorycznie wszystko się zgadza.
- Zarządzają oczekiwaniami – dotrzymują obietnic i terminów, a jeśli pojawiają się trudności, informują o nich odpowiednio wcześnie.
Specjalista zwraca uwagę, że w wielu zawodach przełożeni nie są w stanie dokładnie zmierzyć jakości czyjegoś wkładu, dlatego opierają się na sygnałach pośrednich: sposobie mówienia, pewności siebie, widocznym postępie pracy. W efekcie liczy się nie tylko to, jak dobrze wykonujesz swoje zadania, ale też to, czy inni mają poczucie, że mogą na tobie polegać.
Zaangażowanie oznacza autentyczną chęć bycia częścią zespołu, ale bez przesadnej gorliwości, która może onieśmielać innych.
Ludzie sukcesu:
- Są obecni – przychodzą na spotkania przygotowani, z notatkami i własnym punktem widzenia. Nie chodzi o bycie dostępnym dwadzieścia cztery godziny na dobę ani o demonstracyjną ambicję. Ważne są drobne sygnały, jak punktualność i uważne słuchanie.
- Reagują na czas – odpowiadają na wiadomości w tempie podobnym do reszty zespołu. „Nie czekaj, aż skończysz swoją pracę, żeby dać znać innym” – radzi ekspert.
- Okazują ciekawość – zadają sensowne pytania, które pokazują, że myślą i chcą zrozumieć kontekst. „Nie odpowiadaj »nie!«, gdy ktoś pyta, czy masz pytania. Najpierw podziel się tym, co już wiesz, a potem zadaj pytanie, na które nie da się łatwo znaleźć odpowiedzi w sieci” – podpowiada Ng.
Harvardzki ekspert ds. kariery podkreśla, że w środowisku zawodowym bardzo łatwo o rozbieżność między percepcją, a rzeczywistością. Można być naprawdę zaangażowaną osobą, a jednocześnie sprawiać wrażenie zdystansowanej tylko dlatego, że rzadko zabiera się głos albo odpowiada na maile wolniej niż pozostali pracownicy.
Trzeci element, często najbardziej niedoceniany, to dopasowanie. Chodzi o zdolność do współpracy w taki sposób, by inni czuli się swobodnie. Bez udawania kogoś, kim nie jesteśmy, ale też bez ignorowania zasad panujących w danym zespole.
Ludzie sukcesu:
- Budują relacje – nie tylko realizują zadania. „Nie ograniczaj się tylko do wykonywania swojej pracy. Przedstaw się i okaż zainteresowanie innymi ludźmi” – zachęca ekspert.
- Okazują szacunek – nie mówią czegokolwiek komukolwiek w każdej chwili. „Zrozum niepisaną hierarchię w swoim nowym zespole i zwracaj się do osób wyżej w niej stojących z dodatkową dawką powagi” – radzi Ng.
- Dostosowują się do stylu pracy zespołu – obserwują i adaptują się, zamiast zakładać, że wszędzie jest tak samo. „Nie zakładaj, że sposób pracy z poprzedniej pracy sprawdzi się tutaj” – zwraca uwagę ekspert.
Ng zaznacza, że dopasowanie bywa trudne, bo zależy nie tylko od naszych intencji, lecz także od uprzedzeń i różnic kulturowych. Ludzie mają naturalną skłonność do lepszego traktowania tych, którzy są do nich podobni, chociażby pod względem stylu bycia, doświadczeń czy pochodzenia. Dla jednych oznacza to łatwe wejście w nowe środowisko, dla innych konieczność większego wysiłku i ciągłego balansowania.
Gorick Ng otwarcie mówi o tym, że miejsce pracy nie jest sprawiedliwym polem gry. Kobiety częściej muszą udowadniać swoje kompetencje, jednocześnie dbając o to, by nie zostać uznane za zbyt stanowcze. Czarni pracownicy są zwykle bardziej obserwowani w pracy niż biali. Z kolei osoby o łatwych do wymówienia imionach są oceniane bardziej pozytywnie niż te z trudnymi do wymówienia imionami.
„Czy to jest sprawiedliwe? Nie. Czy potrzebujemy lepszego systemu? Tak” – pisze Ng. Jednak, jak podkreśla ekspert, dopóki funkcjonujemy w rzeczywistości, jaka jest, świadomość tych mechanizmów daje realne narzędzia do poruszania się po świecie zawodowym z większym spokojem i pewnością siebie.
Artykuł opracowany na podstawie: G. Ng, „Highly successful people do 3 things that many neglect, says Harvard career expert”, cnbc.com (dostęp: 28.012026).