Praca jest częstą areną sporów, na której ścierają się personalne ambicje wielu osób. Bywa, że czy tego chcemy, czy nie, zostajemy wplątani w rywalizację o status i wpływy. Niestety, w niektórych osobach konkurencja wyzwala najniższe instynkty i są gotowi szkodzić innym, byle tylko uzyskać swój cel. Jak radzić sobie z współpracownikami, którzy „coś do nas mają”?
Kulturalne zażegnanie sporu w pracy może być szczególnie trudne, bo wymaga od nas mistrzowskiego opanowania i stalowych nerwów. W takich okolicznościach po prostu nie można dać się ponieść emocjom. To przestrzeń najeżona minami, w której jeden zbędny gest albo jedno niepotrzebne słowo może nieść za sobą bardzo dotkliwe konsekwencje. W bardzo toksycznych miejscach pracy trzeba liczyć się nawet ze zbieraniem „haków” i istnieniem klik, które są gotowe wyeliminować każdego, kto wyłamuje się z grupy. Dlatego nasza reakcja na próby znieważenia nas nie może być emocjonalna – musi być przytomna, racjonalna i świadczyć o naszym profesjonalizmie. Tylko w ten sposób nie wpadniemy w pułapkę tłumaczenia się, gorączkowej obrony i przerzucania się odpowiedzialnością.
Praca jest miejscem, w którym nadmierne okazywanie emocji działa na twoją niekorzyść. Choć możemy to uznawać za niesprawiedliwe, w oczach przełożonych często nie liczy się, kto ma rację – lecz to, która strona wykaże się większym profesjonalizmem i skutecznie wybrnie z konfliktu.
Poza nauczeniem się gotowych ripost na złośliwe zaczepki, ułatwieniem może być wyrobienie w sobie odpowiedniego nastawienia. Gdy w pracy masz do czynienia z nieuprzejmymi, złośliwymi ludźmi, pamiętaj o tym, że:
- Do pracy chodzisz po to, aby robić dobre wyniki i zarabiać na życie – nie musisz być przez wszystkich lubiana, więc nie bój się stawiać granic;
- Nie musisz nic udowadniać swoim współpracownikom, dlatego odpuść sobie tłumaczenia i nie usprawiedliwiaj się. Zadbaj o to, by rezultaty twojej pracy były dobrze udokumentowane (to ważne!) i aby widzieli je przełożeni. To wystarczy, żeby być postrzeganą jako cenny pracownik i cieszyć się zaufaniem „góry”;
- Pamiętaj, że ludzie, którzy kopią pod kimś dołki robią to z poczucia słabości – nie siły. Ktoś, kto ma wiedzę i umiejętności nie musi szkodzić innym, tylko skupia się na swojej pracy. Jeśli ktoś cię atakuje, to prawdopodobnie czuje się słabszy niż ty i uznaje cię za zagrożenie. Niech ta myśl dodaje ci otuchy i motywuje do dalszej pracy, mimo nieprzyjaznych spojrzeń i komentarzy.
Słowny ping-pong, podnoszenie głosu, licytowanie się, kto zrobił więcej, demonstrowanie swojej złości – to gra w grę, której scenariusz napisał agresor. Musisz się z niej wyłamać i pokazać, że jesteś ponad to. Poniższe odpowiedzi pomogą ci z klasą i profesjonalizmem uciąć próby znieważenia cię. Dzięki nim dasz dowód, że skupiasz się na wynikach firmy, a nie personalnych utarczkach, które do niczego nie prowadzą.
Co mówić, gdy ktoś ci przerywa:
„Pozwól mi skończyć, a potem odniesiesz się do tego, co powiedziałam”.
„Tomku, chciałabym dokończyć wypowiedź” (użycie czyjegoś imienia w reakcji na przerywanie jest bardzo skuteczne).
Co mówić, gdy ktoś podnosi na ciebie głos:
„Myślę, że twój ton jest nie na miejscu. Chętnie porozmawiam, ale gdy atmosfera się uspokoi”.
„Proponuję zacząć tę rozmowę od początku, tym razem spokojniejszym tonem”.
Co mówić, gdy ktoś cię krytykuje:
„Mamy dużo pracy, więc skupmy się na swoich zadaniach. Sprawy personalne możemy odłożyć na bok”.
„Jestem otwarta na feedback, ale nie akceptuję braku szacunku”.
Co mówić, gdy ktoś chce eskalować spór:
„Zakończmy tę rozmowę, bo nic konstruktywnego z niej nie wynika”.
„Proponuję wrócić do tej rozmowy, gdy emocje opadną. Szkoda tracić czas na słowne przepychanki”.
Co mówić, gdy ktoś krytykuje cię za twoimi plecami lub stosuje pasywną agresję:
„Jeśli masz jakieś uwagi, powiedz je głośno. Jestem otwarta na feedback”.
„Wyczuwam, że masz jakieś zastrzeżenia do mojej pracy. Czy możesz jasno określić, z czym jest problem?”.