Brak przyjaciół może być problemem o wiele poważniejszym niż się na pierwszy rzut wydaje. Szereg badań naukowych dowiodło, że relacje międzyludzkie to jeden z najważniejszych czynników decydujących o naszym poczuciu szczęścia, długości życia i o podatności na choroby – zarówno te dotykające sfery mentalnej, jak i fizycznej. Nie powinniśmy więc potulnie godzić się na brak bliskich znajomości. Przyjaciół warto aktywnie szukać, tak samo jak szukamy pracy czy drugiej połówki. Od czego zacząć? Najlepiej od siebie.
Ogromnym błędem jest przeświadczenie wielu ludzi, że jeśli w szkole czy na studiach nie zawarliśmy wieloletnich przyjaźni, to przez całe dalsze życie skazani jesteśmy na brak choćby jednej, naprawdę bliskiej osoby spoza rodziny. Przyjaciół naprawdę można spotkać na każdym etapie życia. W późniejszym wieku jest to oczywiście trudniejsze, bo w naturalny sposób zaczyna nam brakować okazji do poznawania nowych ludzi i spędzania z nimi czasu. Ale pod żadnym pozorem nie można się poddawać. To tak, jakby osoby po rozstaniu czy rozwodzie nie wierzyły w to, że kiedykolwiek jeszcze spotkają na swojej drodze miłość. A przecież miłosne uczucie to coś, co przydarza się ludziom w różnym wieku. Dlaczego więc tobie nie miałaby się przydarzyć przyjaźń?
Rady dla osób, które skarżą się, że nie mają przyjaciół, zwykle sprowadzają się do wskazówek typu: zapisz się na jakiś kurs, dołącz do koła zainteresowań, bierz udział w treningach grupowych i tak dalej.
Mało kto mówi jednak o tym, że czasem największą przeszkodą w nawiązywaniu relacji jest… nasz charakter. Często ludzie, którym brakuje bliskich znajomych, nieświadomie wykazują się cechami utrudniającymi zawarcie i podtrzymanie z kimś kontaktu. Wypadałoby więc zacząć od przeanalizowania, czy aby przypadkiem to nie ja sam/sama przyczyniam się do swoich problemów w sferze międzyludzkiej? Zanim stworzysz sobie okazję do poznania kogoś nowego, zrób rachunek sumienia i sprawdź, czy jesteś otwarty/otwarta na innych ludzi i naprawdę chcesz wpuścić kogoś do swojego życia. Bo prawdziwa przyjaźń wymaga prawdziwej bliskości i szczerości, która niektórych z nas przeraża – przez co wolą się dystansować i nieświadomie odbierają sobie szansę na wartościową znajomość.
„Ona to taka pozerka, mam od niej zły vibe”, „On to taki imprezowicz – nie dogadamy się”. Zdarza ci się oceniać w ten sposób ludzi, zanim bliżej ich poznasz? Może robisz to zbyt często. Może niepotrzebnie od razu szukasz w innych słabych punktów i pielęgnujesz w sobie do nich uprzedzenia, zamiast dać sobie czas i przestrzeń na to, by z nimi pobyć i porozmawiać.
Nie oceniaj człowieka po okładce. Jeśli masz okazję wejść z kimś w głębszy kontakt, zrób to i spróbuj znaleźć z nim punkty wspólne, zamiast patrzeć tylko na to co was dzieli. Dla osoby, która narzeka na brak przyjaciół, każdy człowiek powinien być wart rozmowy.
I ważna uwaga: inni ludzie potrafią wyczuć, gdy ktoś jest wobec nich oceniający. To może zniechęcać ich do szukania z tobą kontaktu. Spróbuj być bardziej wyrozumiała/-y i otwarta/-y. Nie urządzasz konkursu na najlepszego potencjalnego przyjaciela. Chcesz po prostu poznać drugiego człowieka – a co z tego wyniknie, to się okaże.
Nie doświadczysz prawdziwej przyjaźni, jeśli w kontaktach z innymi cały czas trzymasz gardę. Przyjaźń to najintymniejsza relacja zaraz obok związku romantycznego. Nie chodzi w niej tylko o wychodzenie razem na plotki, do kina i dzwonienie do siebie od czasu do czasu. Żeby zbudować z kimś głęboką więź, musisz być gotowy, aby się przed nim odsłonić – a to czasem wymaga ujawnienia swoich słabości i prawdy o tym, co nas boli. Trzeba sobie pozwolić na bycie bezbronnym w obecności przyjaciela, a także zaakceptować i docenić jego bezbronność w naszej obecności. To łączy ludzi najsilniej, bo świadczy o zaufaniu, jakim nawzajem się darzymy.
Jeśli masz problem z ujawnianiem swoich lęków i obaw nawet przed najbliższymi – będzie ci o wiele trudniej zbudować z kimś głęboką, przyjacielską więź.
To jeden z bardziej prozaicznych powodów braku przyjaźni. Może wcale nie masz problemu z poznawaniem nowych ludzi – tylko z utrzymywaniem z nimi kontaktu? Nie można patrzeć na przyjaźń jak na jednostronny układ, w którym to ja głównie otrzymuję troskę i zainteresowanie. Wtedy to bardziej przypomina żerowanie. W przyjaźni obie strony muszą czuć, że zawsze mogą na sobie polegać. Że i jedno, i drugie w każdej chwili może się wygadać albo zwrócić się o pomoc w kryzysowej sytuacji – i otrzyma wsparcie. Warunkiem zbudowania głębokiej więzi jest wzajemność relacji. Dotyczy to także inicjowania kontaktów – raz dzwoni do nas przyjaciel, raz my, raz on nas zaprasza, a raz my jego.
Jeżeli czekasz z założonymi rękami, aż ktoś inny przejmie inicjatywę w waszej relacji, a sama/sam rzadko się do niego odzywasz albo służysz pomocą – nic dziwnego, że ludzie się od ciebie dystansują.
Twoje poczucie samotności może wynikać też z faktu, iż masz bardzo konkretne wyobrażenie, jak ma wyglądać relacja z twoim przyjacielem/przyjaciółką i jakimi mają być osobami. Tak bardzo przywiązujesz się do wytworzonych w głowie oczekiwań, że gdy spotykasz w rzeczywistości kogoś, kto chce cię poznać, ale nie pasuje do twojego „ideału” przyjaciela – zbyt łatwo go przekreślasz. Możesz szybko z niego rezygnować także wtedy, gdy podczas interakcji zauważysz między wami jakąś różnicę albo zgrzyt.
To jednak nie jest powód, by od razu porzucać próby zaprzyjaźnienia się! Przyjaciele mogą się różnić – wcale nie muszą być „bratnimi duszami”, które we wszystkim się zgadzają. Najlepsza rada? Poznając kogoś, nie nastawiaj się „teraz szukam przyjaciela na całe życie”. Wyzbądź się wszelkich oczekiwań i presji. Po prostu czerp przyjemność z rozmowy i przebywania z innymi. Nawet jeśli ostatecznie zbyt wiele będzie was różnić i nie zostaniecie przyjaciółmi – co w tym złego, że spędziliście razem czas? Przecież nie był zmarnowany. Nikt też nie powiedział, że musisz znaleźć przyjaciela na śmierć i życie. Niektórym ludziom wystarczy posiadanie znajomych, z którymi mogą spotkać się od czasu do czasu na piwo czy kawę – i to też są niezwykle cenne znajomości.
Natykasz się na zdjęcia znajomych pokazujących, jak spędzają czas z przyjaciółmi i myślisz: „temu/tej to się poszczęściło. Ale ma fajną ekipę”? To tak nie działa. Przyjaźni nie można sprowadzić tylko do szczęśliwego splotu okoliczności. Oczywiście, przypadek zawsze gra tu jakąś rolę, jednak nie nadrzędną. Trafienie na odpowiednie osoby do jedno, ale zabieganie o kontakt z nimi, chęć poznawania ich, wyrozumiałość, otwartość na ich problemy, gotowość do pomocy im, pamiętanie o nich w ważnych chwilach swojego życia – tego nie widać na zdjęciach, a jest fundamentem długoletnich, bliskich przyjaźni.
Osoby, którym brakuje przyjaciół często niesłusznie zakładają, że silne więzy z innymi to kwestia zrządzenia losu, który na nich samych się uwziął i nie dał możliwości poznania fajnych ludzi. Prawda jest często bardziej prozaiczna: w przeszłości nie wykorzystaliśmy przydarzających się nam szans na głębsze poznanie kogoś i nie umieliśmy wystarczająco pielęgnować z nim relacji.
Co nie znaczy, że dziś skazani jesteśmy na samotność! Zawsze możemy zmienić swoje nastawienie i nauczyć się czerpać radość z kontaktów z innymi – musimy tylko odłożyć na bok uprzedzenia oraz nadmierne oczekiwania. To pierwszy krok do tego, by poznawać ludzi bez presji i na luzie. Najlepiej wyrobić w sobie nastawienie w stylu: „Spotkam się z nim/z nią i zobaczymy, co z tego wyniknie”. Bez robienia sobie zbyt dużych nadziei, ale i bez pochopnego oceniania.
A jak poznawać nowe osoby, gdy mamy więcej niż trzydzieści lat? W tym artykule znajdziesz kilka bardzo dobrych wskazówek: